پیش‌نویس:سرکیس زاکاریانس

    از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
    سرکیس زاکاریانس
    مناجات قبل از ورزش
    زادهٔبیست شهریور ۱۳۰۱
    تبریز، ایران
    درگذشتایران
    ملیتایرانی
    دیگر نام‌هاواسپور
    پیشههنر، نقاشی
    سال‌های فعالیتاز سال ۱۳۲۷تا ۱۳۵۵
    کارهای برجستهرقص قشقایی،مناجات قبل از ورزش
    سبکنقاشی زورخانه ای





    سرکیس زاکاریانس (تبریز ۱۳۰۱ش-  )

    (معروف به واسپور) نقاش، حکاک و طراح ارمنی‌تبار ایرانی. پدر و مادرش اهل واسپوراکان (حوالی شهر وان ترکیه) بودند. شاید به همین دلیل او هم نام مستعار واسپور را انتخاب کرده. تحصیلات ابتدایی را در تبریز گذراند و در همان اوان با خانواده‌اش به تهران مهاجرت کردند. او از دبیرستان سن‌لویی تهران فارغ‌التحصیل شد.[۱]نقاشی را از کودکی آموخته، اما برای اولین‌بار آثارش در انجمن فرهنگی ارامنه (تهران- ۱۳۲۷) به نمایش درآمد. در سال ۱۳۳۶، در انجمن‌های فرهنگی ایران و شوروی، و ایران و امریکا تابلوهایش را، که ملهم از زندگی روزمره‌ی مردم بود،  به نمایش گذاشت. در این نمایشگاه‌ها، جایزه‌ی بهترین طرح را نصیب خود کرد. لات‌ها و خیابان‌گردها سوژه‌هایی بودند که او گاه به گاه به شیوه‌ی حکاکی و گاه طراحی یا رنگ روغن به ترسیم حیات اجتماعی آن‌ها پرداخت. در سال ۱۳۴۹ نمایشگاهی از کارهایش را با عنوان زورخانه، در انجمن ایران و امریکا [۲]ارائه داد، که بخشی از آن بر مبنای عکس‌های قدیمی و بخشی دیگر بر اساس مشاهدات او از زورخانه‌ها نقاشی شده بود. در این نمایشگاه، آثارش قرابت سبکی او را با نقاشی قهوه‌خانه نشان می‌داد. در نمایشگاه بال سوئیس، او با دو تابلو از سری زنان شرکت کرد. زنانی که از قلب نقاشی‌های دوره‌های زند و قاجار انگار بیرون آمده بودند. در بهمن ۱۳۵۵ مجددا نمایشگاهی از آثار خود را در انجمن ایران و امریکا برگزار کرد. در این نمایشگاه نقاشی‌هایی با موضوعاتی چون زورخانه، مذهب و عشق ارائه شده بود.

    نقاشی‌های واسپور، که بیشتر بر طراحی سریع (اسکیس) و باقدرت استوار است تا بر ترکیب‌های رنگی بدیع، بین یک واقع‌نمایی مستند و یک برداشت افسانه‌ای در نوسان است. در واقع باید گفت که فرهنگ عامه، مظاهر و ریشه‌ی آن عناصر اصلی نقاشی‌های واسپور است. از نکات ظریف دیگری که در کارهای واسپور به چشم می‌خورد استفاده‌ی او از خط فارسی (نستعلیق) [۳]است که با دست‌خط ذیل نقاشی‌های زورخانه‌ای‌اش شعرهایی پهلوانی نوشته.

    واسپور جز حضور در ده‌ها نمایشگاه انفرادی و جمعی، در بی‌ینال‌های دوم و سوم تهران هم حضور داشته و در بی‌ینال چهارم (فروردین ۱۳۴۳) یک اثر حکاکی از او ارائه شده بود که در آن زنجیرزنان را با صفی دراز در مراسم عزاداری نشان می‌داد. پرداخت این اثر اکسپرسیونیستی بود. در کنار این اثر حکاکی، طرحی از او نیز با عنوان رقص قشقایی [۴]ارائه شده بود.

    به نظر می‌رسد که واسپور هم‌زمان یا بعد از انقلاب اسلامی ایران، به امریکا مهاجرت کرده و اطلاعی از زندگی چنددهه‌ی اخیر او در دست نیست. نقاشی‌های زورخانه‌ای او در کتابی به نام تاریخ و فرهنگ زورخانه (تالیف غلامرضا انصاف‌پور- وزارت فرهنگ و هنر: مرکز مردم‌شناسی ایران، ۱۳۵۳)[۵]منتشر شده است.


    منابع[ویرایش]

    رده:نقاشان مرد اهل ایران رده:اهالی تبریز رده:نقاشی ارمنی

    1. https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%87_%D8%B3%D9%86_%D9%84%D9%88%DB%8C%DB%8C
    2. https://fa.wikipedia.org/%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7
    3. http://%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%82
    4. https://wikijoo.ir/index.php?title=%D8%B3%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D8%B3_%D8%B2%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%B3&mobileaction=toggle_view_desktop#/media/%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:2042148976.jpg
    5. https://akhtaranbook.ir/fa/product/24/%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D8%B2%D9%88%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87