پیش‌لرزه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

پیش‌لرزه (به انگلیسی: Foreshock) زمین‌لرزه‌ای است که پیش از لرزهٔ شدیدتر اصلی روی می‌دهد و از نظر زمانی و مکانی به لرزهٔ اصلی مرتبط است. تشخیص اینکه یک زمین‌لرزه، پیش‌لرزه است یا لرزهٔ اصلی یا پس‌لرزه، تنها پس از رخ دادنش امکان‌پذیر است. یکی از مدلهایی که برای پیش لرزه، زلزله ی اصلی و پس لرزه پیشنهاد شده است، همانند آبشاری است که وقایع به دنبال یکدیگر ادامه می یابند. اولین ترک ها و شکست ها با پیش لرزه آغاز می شود، این پیش لرزه باعث امکان آزاد شدن انرژی بزرگتری می شود که زلزله ی اصلی را تشکیل می دهد، و در آخر، پس لرزه ها ترک های کوچکی هستند که در انتها رخ می دهند. زمان میان یک پیش لرزه با زلزله ی اصلی هیچ الگوی تا کنون شناخته شده ای ندارد. حتی گفته می شود زمین‌لرزه اندونزی (۲ نوامبر ۲۰۰۲) پیش لرزه ای برای زمین‌لرزه و سونامی اقیانوس هند (۲۰۰۴) بوده است. در برخی شرایط که گسل های موجود در منطقه برای مدت مدیدی فعالیت نداشته اند، مشاهده ی یک زلزله ی کم انرژی می تواند به صورت احتمالی به عنوان یک پیش لرزه برای آزاد شدن انرژی های بیشتر تلقی گردد. به عنوان مثال، ارگ بم نشان از ساکت بودن گسل بم کرمان دارد، و زلزله های خفیف در چهارم دی ماه 1382 و چند ساعت پیش از زمین‌لرزه بم (۱۳۸۲) می توانست به عنوان پیش لرزه تلقی شود. اگر دستگاه های لرزه نگار شهر بم به صورت آنلاین به سیستم لرزه نگاری تهران متصل بودند، احتمالاً مسئولین می توانستند مردم را از خانه های خود تخلیه کنند.[۱] هم اکنون سیستم لرزه نگاری کشوری به صورت آنلاین و یکپارچه فعالیت می کند.

منابع[ویرایش]