پلاک وسایل نقلیه در ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پلاک خودروهای ایران)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

محتویات

تاریخچهٔ شماره‌گذاری در ایران[ویرایش]

یک خودرو با پلاک قدیمی ملایر

در دوران صدارت وثوق الدوله (۱۲۹۸ ه‍.ش) به درشکه‌ها و گاری‌ها پلاک‌هایی چسبانده شد و هر یک از آن‌ها دارای شماره‌ای شدند. در آن زمان متولی این کار اداره بلدیه (شهرداری) بود. تعویض و نصب پلاک بر روی خودروها در ایران قدمتی طولانی دارد، سابقه اولین خودرو پلاک شده در کشور، به سال ۱۳۰۵ همگام با ورود نخستین خودرو به کشور برمی‌گردد. در آن روزگارها قوانینی که شامل ۳۲بند بود برای شماره‌گذاری خودروها وضع شد که البته این قوانین سه سال بعد از ورود اولین خودروها به کشور یعنی در سال ۱۳۰۸ تنظیم شد. در آن سال، خودروها صاحب پنج پلاک شدند؛ نام کارخانه، آدرس مالک، نمره عقب، نمره جلو و پلاک مالیات. تصویب قوانین به همین‌جا ختم نشد؛ حدود ۱۳۰۸ وقتی تعداد اتومبیل سوارهای شخصی شهر به ۱۵۲۲ نفر رسید، قوانین مربوط نیز تغییر کرد و پلاک‌ها متشکل از نام شهر و حدود چهار عدد که در بالای نام شهر قرار داشت، شدند.

در گذشته در پلاک خودروها پنج رقم و نام شهری که خودرو در آن پلاک شده بود دیده می‌شد یا به همراه شماره پلاک و نام شهر عددی دیگر در آن درج می‌شد. با افزایش خودرو در کشور، تصمیمی اتخاذ شد تا یکی از حروف الفبای فارسی نیز به نام شهرها افزوده شود و سپس نوبت به پلاک‌هایی رسید که نام شهر با عدد دورقمی ترکیب و پلاک‌های جدیدی بر روی خودروها نصب شد. در دهه هفتاد، خودروها دیگر از آن شکل و شمایل قدیمی خارج شده و پلاک‌ها نیز لیزری شده بود. در سال ۱۳۷۸ با آمدن پلاک‌های لیزری، مسئولین تصمیم گرفتند که باید همه پلاک‌های خودروها یکسان شوند و این نوع پلاک روی همه خودروها نصب شود. طرح تعویض پلاک در سطح کشور آغاز شد. در این طرح مالکان خودرو، موظف به دریافت برچسب تعویض پلاک شدند و بابت آن برچسب‌ها نیز در آن روزگار مبلغی از آن‌ها گرفته شد.

در دهه هشتاد، نوبت به پلاک‌های ملی رسید که هم دارای ابعاد و طرحی جدید بود و هم در نوع شماره‌گذاری و چیدمان اعداد و حروف در کنار یکدیگر بدیع به نظر می‌رسید. مشکلات تعویض پلاک به گونه‌ای بود که در سال ۸۳، میان نیروی انتظامی و دیوان عدالت اداری اختلاف نظرهایی به وجود آمد که این اختلافات موجود موجب سرگردانی و بلاتکلیفی مردم شد. در همین خصوص، خزانه دار شورای شهر تهران در یکصد و یازدهمین جلسه علنی شورای شهر، با اشاره به ۷۰۰ هزار خودروی پلاک شده طی سال‌های ۸۰ تا۸۳ از دیوان عدالت اداری درخواست کرد که «اگر مصوبه دیوان عدالت اداری (غیرقانونی بودن عدم ثبت تعویض پلاک‌ها در دفاتر اسناد رسمی) وجاهت قانونی دارد سایر مسئولان هم باید آن را برای رهایی مردم از سرگردانی بپذیرند و اجرا کنند.» این مشکلات همچنان تا سال ۸۷ ادامه داشت تا اینکه رئیس مرکز شماره‌گذاری راهنمایی و رانندگی اعلام کرد که حدود یک میلیون پلاک قدیمی وجود دارد که هنوز به پلاک کشوری تبدیل نشده‌اند و پانصدهزار زوج پلاک مربوط به سال‌های دهه ۴۰ و اوائل ۵۰ است که در حال حاضر وجود خارجی ندارند و از بین رفته‌اند.

در دهه هشتاد؛ در پلاک‌های جدید کدهای دورقمی که در سمت راست این پلاک‌ها بود، معرف محل سکونت و آدرس شهر و منطقه‌ای بود که مالک خودرو در زمان خرید خودرو به ادارهٔ شماره‌گذاری اعلام کرده بودند. تفاوت فاحش و اصلی و شاید دلیلی که باعث نصب این نوع پلاک بر خودروها شد، در این بود که این پلاک به خودرو تعلق نداشت و متعلق به مالک خودرو بود و با انتقال خودرو به شخصی دیگر پلاک انتقال نمی‌یافت و پلاک تنها به شخص تعلق داشت و با تغییر وسیلهٔ نقلیه، شخص همواره از پلاک ثابتی استفاده می‌کند. پلاک با طرح جدید تا حدود بیش از ۶۱ میلیون خودرو شخصی را می‌تواند تحت پوشش قرار دهد و تعداد خودرو در اسفند ۱۳۹۲ توسط مرکز پژوهش‌های مجلس ۱۵٫۱ میلیون عدد اعلام شد.

انواع پلاک‌ها (از سال ۱۳۸۲ به بعد)[ویرایش]

پلاک‌های وسایل نقلیه ایرانی دارای یازده نوع برای خودروها و پلاک موتورسیکلت‌ها هستند که در چهار رنگ صادر می‌شوند. شماره‌گذاری خودروها نیز به صورتی است که می‌توان از شماره پلاک آن‌ها به اطلاعاتی مانند استان صادرکننده پلاک، تاریخ صدور پلاک و … پی برد. انواع پلاک‌ها شامل موارد زیر است:

پلاک خودرو در شیراز
  • شخصی
  • تاکسی
  • عمومی
  • دولتی
  • جانبازان و معلولین
  • ترانزیت
  • کشاورزی
  • تشریفات
  • نظامی
  • تاریخی
  • موتورسیکلت‌ها
  • مناطق آزاد تجاری صنعتی

خودروهای شخصی[ویرایش]

پلاک‌های ملیِ شخصی، همان‌طور که از نام آن‌ها مشخص است، برای خودروهای شخصیِ معمولیِ جامعه صادر می‌شود. این پلاک‌ها به شکل مستطیل هستند و از چپ به راست خوانده می‌شوند که به ترتیب شامل یک عدد دورقمی، یک حرف از الفبا، یک عدد سه‌رقمی و در آخر یک عدد دورقمی در یک کادر مربع‌شکل که نشان‌دهندهٔ محل صدور پلاک است را نشان می‌دهد. به‌عنوان مثال، در ایلام عدد ۹۸ نشان‌دهندهٔ شهرستان‌های ایلام است که وقتی حرف ل در پلاک باشد به معنی شهرستان سیروان است و حرف ط به معنی شهرستان بدره است و تفاوت آن با عدد آخر پلاک در این است که عدد آخر پلاک ممکن است منطقهٔ بزرگتری را نشان دهد، در حالی که حروف مناطق دقیق‌تری را نشان می‌دهد.

پلاک شخصی

پلاک‌های ملی شخصی با اعداد و حروف مشکی در یک پس‌زمینهٔ سفیدرنگ ساخته می‌شوند که در سمت چپ آن‌ها در یک نوار آبی‌رنگ، پرچم ایران و عبارت I.R.IRAN به معنی جمهوری اسلامی ایران نوشته شده‌است. در قسمت زیر اعداد نویسه‌های کوچک‌تری وجود دارد که در سمت چپ شماره پلاک به لاتین و در سمت راست تاریخ تولید پلاک نوشته شده‌است.

حروف مورد استفاده در پلاک خودروهای شخصی:

ب، ج، د، ژ (معلولین)، س، ص، ط، ق، ل، م، ن، و، هـ، ی

پلاک ویژه معلولین و جانبازان[ویرایش]

Pelak melie malulin.png

این پلاک ویژهٔ معلولین و جانبازان طراحی شده‌است. دلیل طراحی این پلاک این بوده‌است که در صورت پارک در محل پارک ویژهٔ معلولین و جانبازان قابل تشخیص باشند و همچنین برای دادن سهمیه بنزین و درمان نیز ساماندهی شوند. این پلاک کاملاً شبیه به پلاک ملی شخصی صادر می‌شود و تنها تفاوتش در این است که در آن به جای حروف از نماد ویژه معلولین و جانبازان استفاده شده‌است. این پلاک در برخی سامانه‌ها مانند تاکسی‌های اینترنتی یا سامانه‌های مربوط به عوارض خودرو - که از نماد استفاده نمی‌کنند- به صورت حرف «ژ» نمایش داده می‌شود.

پلاک‌های گذرموقت[ویرایش]

پلاک موقت.jpg

این پلاک برای خودروهایی طراحی شده‌است که از منطقه آزاد تجاری وارد شهرها می‌شوند و برای آن‌ها مهلت محدودی مشخص شده‌است. در این پلاک از حرف گ استفاده می‌شود و یک تاریخ نیز در قسمت پایینی کادر مربع‌شکل به پلاک اضافه شده‌است.

تاکسی[ویرایش]

پلاک تاکسی.png

پلاک ملی تاکسی‌ها فقط برای ناوگان تاکسی رانی در ایران صادر می‌شود. شکل پلاک تاکسی‌ها شبیه به پلاک خودروهای شخصی است؛ با این تفاوت که رنگ زمینهٔ آن زرد و حرف الفبای آن ت است که در بالای آن کلمهٔ TAXI (تاکسی) به لاتین نوشته شده‌است. کد منطقهٔ صدور پلاک در واقع محل انجام وظیفه تاکسی را مشخص می‌کند. اعداد و حروف این پلاک مشکی بوده و بر روی یک پس‌زمینهٔ زردرنگ چاپ می‌شود. این نوع پلاک به صورت کد منطقه‌ایِ مرکز استان‌ها (غیر از استان تهران) صادر می‌شود.

عمومی[ویرایش]

پلاک عمومی.jpg

پلاک ملی خودروهای عمومی، پلاکی است که به خودروهای حمل‌ونقل عمومی مانند تریلی‌ها، وانت‌بارها، اتوبوس و مینی‌بوس‌ها و … تعلق دارد. اعداد و حروف این پلاک مشکی است و بر روی یک پس‌زمینهٔ زرد رنگ چاپ می‌شود. در این نوع پلاک حرف ع به معنای عمومی چاپ می‌شود.

دولتی[ویرایش]

Pelak melie dolati.png

این پلاک مخصوص خودروهای دولتی اعم از سواری، اتوبوس، مینی‌بوس، کامیون و… است. این پلاک به شکل مستطیل است و از چپ به راست خوانده می‌شود و از چپ به راست شامل یک عدد دورقمی، حرف الفـ، یک عدد سه‌رقمی و یک عدد دورقمی در کادر مربع‌شکل است. اعداد و حروف این پلاک سفیدرنگ است که بر روی یک پس‌زمینهٔ قرمزرنگ چاپ می‌شود.

نظامی[ویرایش]

Pelak melie sepah.png

این پلاک ویژه خودروهای نیروی انتظامی (پ)، سپاه (ث)، وزارت دفاع (ز)، ارتش (ش) و ستاد کل فرماندهی نیروهای مسلح (ف) است. این پلاک به شکل مستطیل است و از چپ به راست خوانده می‌شود که شامل یک عدد دورقمی، یک عدد سه‌رقمی، و در آخر، یک عدد دورقمی در یک کادر مربع‌شکل است که محل صدور پلاک را نشان می‌دهد.

پلاک خودروهای تاریخی[ویرایش]

Pelak melie tarikhi.png

پلاک خودروهای تاریخی ایران پلاکی است که به خودروهای قدیمی که دارای ویژگی‌های زیر باشند:

  • خودروهای نفیس: خودروهایی که بیش از ۵۰ سال از تولید آن گذشته باشد.
  • خودروهای قدیمی: خودروهایی که بیش از ۲۵ سال از تولید آن گذشته باشد و از لحاظ طراحی و مهندسی ساخت یا کاربردی بی‌نظیر باشد.
  • خودروهای ویژه: خودروهایی که دارای بعد فرهنگی باشد.

این پلاک به شکل مستطیل است و برخلاف سایر پلاک‌های مورد استفاده، اندازهٔ آن به صورت استاندارد آمریکایی (دارای ۱۲ اینچ طول و ۶ اینچ عرض) است و به سه قسمت مستطیلی تقسیم می‌شود که در مستطیل سمت راست بالا عبارت تاریخی ذکر شده، در سمت راست پایین شمارهٔ پلاک قید شده و در سمت چپ پلاک در یک نوار آبی‌رنگ پرچم ایران در بالا که زیر آن عبارت I.R. IRAN نوشته شده و در قسمت پایین همین نوار عکسی از مکانی تاریخی زده شده‌است.

پلاک سیاسی[ویرایش]

Pelak melie siasi.png

پلاک سیاسی مخصوص خودروهای سفارت‌ها است و فقط کارکنان شاغل در سفارت می‌توانند از این خودروها استفاده کنند. صاحبان این خودروها بدون عوارض واردات خودرو می‌توانند خودرو خود را وارد کنند. حرف میانی در این پلاک‌ها به دو صورت D (برای دیپلمات‌ها) و S (برای خدمات سفارت‌خانه‌ها) است.

پلاک موتور سیکلت ها

Pelak melie motor.png

این نوع پلاک ویژهٔ موتورسیکلت‌ها است که فقط در قسمت عقب وسیله نقلیه نصب می‌شود و این پلاک به صورت مستطیل بوده و اندازه آن مطابق با استاندارد پلاک‌های موتورسیکلت در اروپا است. این پلاک به سه بخش تقسیم می‌شود که در قسمت بالا چپ، مستطیل آبی‌رنگ با پرچم و نوشتهٔ I.R. IRAN قرار گرفته‌است. در قسمت بالا یک عدد سه‌رقمی وجود دارد که نشانگر محل صدور پلاک است. در پایین نیز یک عدد پنج‌رقمی وجود دارد.

پلاک موتورسیکلت‌ها
R استان کد پلاک R استان کد پلاک
۱ آذربایجان شرقی ۷ ۳۹۱، ۳۹۲، ۳۹۳، ۳۹۴، ۳۹۵، ۳۹۶، ۳۹۷ ۱۷ فارس ۱۱ ۶۸۷، ۶۸۸، ۶۸۹، ۶۹۱، ۶۹۲، ۶۹۳، ۶۹۴، ۶۹۵، ۶۹۶، ۶۹۷، ۶۹۸
۲ آذربایجان غربی ۷ ۳۷۱، ۳۷۲، ۳۷۳، ۳۷۴، ۳۷۵، ۳۷۶، ۳۷۷ ۱۸ قزوین ۳ ۵۲۳، ۵۲۴، ۵۲۵
۳ اردبیل ۲ ۴۴۲، ۴۴۳ ۱۹ قم ۵ ۶۱۱، ۶۱۲، ۶۱۳، ۶۱۴، ۶۱۵
۴ اصفهان ۱۶ ۶۱۸، ۶۱۹، ۶۲۱، ۶۲۲، ۶۲۳، ۶۲۴، ۶۲۵، ۶۲۶، ۶۲۷، ۶۲۸، ۶۲۹، ۶۳۱، ۶۳۲، ۶۳۳، ۶۳۴، ۶۳۵ ۲۰ کردستان ۲ ۴۶۱، ۴۶۲
۵ البرز و شهرستان‌های تهران ۵ ۳۱۹، ۳۲۱، ۳۲۲، ۳۲۳، ۳۲۴ ۲۱ کرمان ۶ ۸۱۲، ۸۱۳، ۸۱۴، ۸۱۵، ۸۱۶، ۸۱۷
۶ ایلام ۱ ۵۴۷ ۲۲ کرمانشاه ۴ ۵۱۴، ۵۱۵، ۵۱۶، ۵۱۷
۷ بوشهر ۴ ۸۲۷، ۸۲۸، ۸۲۹، ۸۳۱ ۲۳ کهگیلویه و بویراحمد ۱ ۵۷۱
۸ مرکز تهران ۲۸ ۱۱۱، ۱۱۲، ۱۱۳، ۱۱۴، …، ۱۳۸، ۱۳۹، ۱۴۱ ۲۴ گلستان ۲ ۵۹۶، ۵۹۷
۹ چهارمحال و بختیاری ۱ ۵۵۵ ۲۵ گیلان ۴ ۵۷۸، ۵۷۹، ۵۸۱، ۵۸۲
۱۰ خراسان جنوبی ۲ ۷۹۱، ۷۹۲ ۲۶ لرستان ۵ ۵۳۸، ۵۳۹، ۵۴۱، ۵۴۲، ۵۴۳
۱۱ خراسان رضوی ۱۶ ۷۶۱، ۷۶۲، ۷۶۳، ۷۶۴، ۷۶۵، ۷۶۶، ۷۶۷، ۷۶۸، ۷۶۹، ۷۷۱، ۷۷۲، ۷۷۳، ۷۷۴، ۷۷۵، ۷۷۶، ۷۷۷ ۲۷ مازندران ۴ ۵۸۶، ۵۸۷، ۵۸۸، ۵۸۹
۱۲ خراسان شمالی ۲ ۷۷۹، ۷۸۱ ۲۸ مرکزی 7 ۵۳۱، ۵۳۲، ۵۳۳، ۵۳۴، ۵۳۵، ۵۳۶،537
۱۳ خوزستان ۱۰ ۵۶۱، ۵۶۲، ۵۶۳، ۵۶۴، ۵۶۵، ۵۶۶، ۵۶۷، ۵۶۸، ۵۶۹، ۸۵۱، ۲۹ هرمزگان ۵ ۸۳۵، ۸۳۶، ۸۳۷، ۸۳۸، ۸۳۹
۱۴ زنجان ۳ ۴۷۹، ۴۸۱، ۴۸۲ ۳۰ همدان ۳ ۴۹۸، ۴۹۹، ۵۱۱
۱۵ سمنان ۳ ۷۵۱، ۷۵۲، ۷۵۳ ۳۱ یزد ۶ ۶۳۷، ۶۳۸، ۶۳۹، ۶۴۱، ۶۴۲، ۶۴۳
۱۶ سیستان و بلوچستان ۴ ۸۱۹، ۸۲۱، ۸۲۲، ۸۲۳

حروف مورد استفاده[ویرایش]

حرف ویژه خودروهای
ب ج د س ص ط
ق ل م ن و ه‍ ی
سواری‌های شخصی
الف ادارات و نهادهای دولتی
پ پلیس (نیروی انتظامی)
ت تاکسی‌ها
ث سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
ز وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح
ژ معلولین و جانبازان (نماد آن درج شده‌است)
ش ارتش جمهوری اسلامی ایران
ع خودروهای عمومی
ف ستاد فرماندهی کل نیروهای مسلح
ک ماشین‌آلات کشاورزی
گ گذر موقت
D دیپلمات‌های سفارتخانه‌ها
S سرویس‌های سفارتخانه‌ها

کدهای منطقه مربوط به شهرستان‌ها[ویرایش]

کدهای منطقه استانی
استان کد استان کد
تهران ۱۱، ۲۲، ۳۳، ۴۴، ۵۵، ۶۶، ۷۷، ۸۸، ۹۹
۱۰، ۲۰، ۲۱، ۳۰، ۳۸، ۴۰، ۵۰، ۶۰، ۷۰، ۸۰، ۹۰
خراسان رضوی ۱۲، ۳۲، ۴۲، ۳۶، ۷۴ مرکزی ۴۷، ۵۷
اصفهان ۱۳، ۲۳، ۴۳، ۵۳، ۶۷ بوشهر ۴۸، ۵۸
مازندران ۶۲، ۷۲، ۸۲، ۹۲ کردستان ۵۱، ۶۱
فارس ۶۳، ۷۳، ۸۳، ۹۳، ۳۹ یزد ۵۴، ۶۴
البرز ۶۸، ۷۸، ۲۱، ۳۸، ۳۰ گلستان ۵۹، ۶۹
خوزستان ۱۴، ۲۴، ۳۴ چهارمحال و بختیاری ۷۱، ۸۱
آذربایجان شرقی ۱۵، ۲۵، ۳۵ قزوین ۷۹، ۸۹
آذربایجان غربی ۱۷، ۲۷، ۳۷ هرمزگان ۸۴، ۹۴
کرمان ۴۵، ۶۵، ۷۵ سیستان و بلوچستان ۸۵، ۹۵
گیلان ۴۶، ۵۶، ۷۶ سمنان ۸۶، ۹۶
همدان ۱۸، ۲۸ زنجان ۸۷، ۹۷
کرمانشاه ۱۹، ۲۹ اردبیل ۹۱
لرستان ۳۱، ۴۱ قم ۱۶
خراسان شمالی ۳۲، ۲۶ کهگیلویه و بویراحمد ۴۹
خراسان جنوبی ۳۲، ۵۲ ایلام ۹۸

استان تهران (کدها:۱۰، ۱۱، ۲۰، ۲۱، ۲۲، ۳۰ ، ۳۳، ۳۸، ۴۴، ۵۵، ۶۶، ۷۷، ۷۸، ۸۸، ۹۹)[ویرایش]

شهر کد
تهران ۱۱، ۲۲، ۳۳، ۴۴، ۵۵، ۶۶، ۷۷، ۸۸، ۹۹، ۱۰
۲٠ ب ج د س ص ط ق ل م ن
شهریار ۷۸ د ه‍ . ۲۱ د ط ل ه‍ . ۳۸ ج ط و . ۳۰ ب
رباط کریم ۷۸ ج م . ۲۱ ج ق . ۳۸ ل . ۳۰ ج
اسلامشهر ۷۸ ب ی . ۲۱ ب . ۳۸ ق
ورامین ۷۸ س . ۲۱ س م . ۳۸ ص
پاکدشت ۷۸ ل . ۲۱ ن . ۳۰ س
دماوند ۷۸ ص . ۲۱ ی
فیروزکوه ۷۸ ق
ری ۷۸ ن
شمیرانات ۷۸ و

استان‌ البرز (کدها: ۶۸، ۷۸، ۲۱، ۳۸، ۳۰)[ویرایش]

شهر کد
کرج ۶۸ تمام حروف
۲۱ ص و
۳۸ ب د س م ن ه‍ ی
۳۰ د
ساوجبلاغ ۷۸ ط
نظرآباد ۲۱ ص

استان خراسان رضوی (کدها: ۱۲، ۳۲، ۴۲، ۳۶، ۷۴)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
مشهد ۱۲ تمام حروف
۴۲ ج ق و هـ
۳۶ ب ج د س ص ط و هـ
۷۴ ب د س ص ق م ن
نیشابور ۳۲ ب ی . ۳۶ ل . ۷۴ ط
سبزوار ۳۲ ج . ۴۲ ن . ۳۶ م . ۷۴ ل
تربت حیدریه ۳۲ ل ن . ۳۶ ن درگز ۴۲ س
کاشمر ۳۲ م . ۳۶ ق خواف ۴۲ ص
تربت جام ۳۲ ص . ۳۶ ی چناران ۴۲ ط
قوچان ۳۲ ط . ۷۴ ج بردسکن ۴۲ ل
گناباد ۳۲ ق . ۷۴ و رشتخوار ۴۲ م
تایباد ۳۲ هـ کلات ۴۲ ی
فریمان ۴۲ ب سرخس ۴۲ د

استان مازندران (کدها: ۶۲، ۷۲، ۸۲، ۹۲)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
ساری ۶۲ ب ج د س ص ط
بابل ۷۲ ج . ۸۲ ج ص م . ۹۲ ج
آمل ۷۲ ب . ۸۲ د ق . ۹۲ ب
قائمشهر ۷۲ ل . ۸۲ س ن نور ۷۲ ط . ۹۲ د
تنکابن ۷۲ د . ۸۲ ط رامسر ۷۲ س
بابلسر ۷۲ م . ۸۲ ل محمودآباد ۷۲ و
چالوس ۷۲ ن . ۸۲ و نکا ۷۲ ه
بهشهر ۷۲ ق . ۸۲ ه جویبار ۷۲ ی
نوشهر ۷۲ ص . ۸۲ ی سوادکوه ۸۲ ب

استان اصفهان (کدها: ۱۳، ۲۳، ۴۳، ۵۳، ۶۷)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
اصفهان ۱۳ تمام حروف
۵۳ ب ج د س ص ق ل و
۶۷ ب ج د س ط
شاهین‌شهر ۴۳ د ل . ۵۳ م . ۶۷ ق
نجف‌آباد ۲۳ ج . ۴۳ م . ۵۳ ن . ۶۷ م
کاشان ۲۳ ب . ۴۳ و . ۵۳ ه‍
خمینی‌شهر ۲۳ س . ۴۳ ن . ۵۳ ی
لنجان ۲۳ ی . ۴۳ ه‍ . ۶۷ ص
فلاورجان ۲۳ ه‍ . ۴۳ ی . ۶۷ ل
شهرضا ۲۳ د . ۵۳ ط
مبارکه ۴۳ ج ط گلپایگان ۲۳ ص
نطنز ۲۳ ط اردستان ۲۳ ق
خوانسار ۲۳ ل نائین ۲۳ م
سمیرم ۲۳ ن فریدون‌شهر ۲۳ و
فریدن ۴۳ ب آران و بیدگل ۴۳ س
تیران و کرون ۴۳ ص دهاقان ۴۳ ق

استان فارس (کدها: ۶۳، ۷۳، ۸۳، ۹۳، ۳۹)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
شیراز ۶۳ تمام حروف
۹۳ ب ج د س ص ط ق م ن ه‍
لارستان ۷۳ ج . ۸۳ م . ۹۳ ل
مرودشت ۷۳ ل . ۸۳ و . ۹۳ و
کازرون ۷۳ ص . ۸۳ ن . ۳۹ ب
جهرم ۷۳ ب . ۸۳ ه‍ سپیدان ۷۳ ی
فسا ۷۳ س . ۸۳ ی ممسنی ۸۳ ب
داراب ۷۳ د . ۹۳ ی زرین‌دشت ۸۳ ج
فیروزآباد ۷۳ ط استهبان ۷۳ و
آباده ۷۳ ق قیر و کارزین ۸۳ د
لامرد ۷۳ م مهر ۸۳ س
نی‌ریز ۷۳ ن ارسنجان ۸۳ ص
خرم‌بید ۸۳ ط بوانات ۸۳ ق
اقلید ۷۳ ه‍ فراشبند ۸۳ ل

استان خوزستان (کدها: ۱۴، ۲۴، ۳۴)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
اهواز ۱۴ ب ج د س ص ط ق ل م ن و ه‍
دزفول ۲۴ د - ۳۴ ص و
ماهشهر ۲۴ ط - ۳۴ ط ی دشت‌آزادگان ۲۴ ق
آبادان ۲۴ ب - ۳۴ ق رامهرمز ۲۴ ل
بهبهان ۲۴ س - ۳۴ ن اندیمشک ۲۴ م
ایذه ۲۴ ی - ۳۴ ل شادگان ۲۴ ه‍
شوشتر ۲۴ ن - ۳۴ ه‍ باغملک ۳۴ ب
شوش ۲۴ و - ۳۴ م امیدیه ۳۴ ج
خرمشهر ۲۴ ج هندیجان ۳۴ د
مسجد سلیمان ۲۴ ص لالی ۳۴ س

استان آذربایجان شرقی (کدها: ۱۵، ۲۵، ۳۵)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
تبریز ۱۵ تمام حروف
۳۵ ل م ه‍
مراغه ۲۵ ب
۳۵ ق
مرند ۲۵ ج
۳۵ ط
میانه ۲۵ د
۳۵ ن
اهر ۲۵ س
۳۵ و
سراب ۲۵ ص جلفا ۲۵ ط
هشترود ۲۵ ق بناب ۲۵ ل
بستان‌آباد ۲۵ م شبستر ۲۵ ن
کلیبر ۲۵ و هریس ۲۵ ه‍
آذرشهر ۲۵ ی اسکو ۳۵ ب
ورزقان ۳۵ ج عجبشیر ۳۵ د
چاراویماق ۳۵ س ملکان ۳۵ ص

استان قم (کد: ۱۶)[ویرایش]

شهر کد ۱۶
قم ۱۶ ب ج د س ص ط ق ل م ن

استان آذربایجان غربی (کدها: ۱۷، ۲۷، ۳۷)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
ارومیه ۱۷ ب ج د س ص ط ق ل م ن
خوی ۲۷ ب - ۳۷ ب م
میاندوآب ۲۷ ط - ۳۷ ج تکاب ۲۷ ق
مهاباد ۲۷ ج - ۳۷ ص شاهین‌دژ ۲۷ ل
بوکان ۲۷ ن - ۳۷ ط سردشت ۲۷ م
سلماس ۲۷ س - ۳۷ ق پیرانشهر ۲۷ و
ماکو ۲۷ د - ۳۷ ل چالدران ۲۷ ه‍
نقده ۲۷ ص - ۳۷ د اشنویه ۲۷ ی

استان همدان (کدها: ۱۸، ۲۸)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
همدان ۱۸ ب ج د س ص ط ق
ملایر ۲۸ ج ل
نهاوند ۲۸ ب م تویسرکان ۲۸ د
رزن ۲۸ ص کبودرآهنگ ۲۸ س
بهار ۲۸ ط اسدآباد ۲۸ ق

استان کرمانشاه (کدها: ۱۹، ۲۹)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
کرمانشاه ۱۹ ب ج د س ص ط ق ل م ن
اسلام‌آباد غرب ۲۹ ب هـ
گیلان غرب ۲۹ ج سرپل ذهاب ۲۹ د
پاوه ۲۹ س کنگاور ۲۹ ص
قصرشیرین ۲۹ ط سنقر ۲۹ ق
جوانرود ۲۹ ل صحنه ۲۹ م
هرسین ۲۹ ن ثلاث باباجانی ۲۹ و

استان یزد (کدها: ۵۴، ۶۴)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
یزد ۵۴ ب ج د س ص ط ق ل
اردکان ۶۴ ب تفت ۶۴ ج
میبد ۶۴ د بافق ۶۴ س
مهریز ۶۴ ص ابرکوه ۶۴ ط
خاتم ۶۴ ل صدوق ۶۴ م

استان کرمان (کدها: ۴۵، ۶۵، ۷۵)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
کرمان ۴۵ ب ج د س ص ط ق ل م
رفسنجان ۶۵ ب ی - ۷۵ س بافت ۶۵ س
سیرجان ۶۵ د - ۷۵ ب ص شهربابک ۶۵ ل
بم ۶۵ ج - ۷۵ ج بردسیر ۶۵ م
جیرفت ۶۵ ص - ۷۵ د منوجان ۶۵ ن
زرند ۶۵ ط - ۷۵ ط عنبرآباد ۶۵ و
کهنوج ۶۵ ق - ۷۵ ق راور ۶۵ ه‍

استان گیلان (کدها: ۴۶، ۵۶، ۷۶)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
رشت ۴۶ ب ج د س ص ط ق ل م
لاهیجان ۵۶ ج - ۷۶ د
انزلی ۵۶ ب - ۷۶ س فومن ۵۶ ل
لنگرود ۵۶ م - ۷۶ ص رضوانشهر ۵۶ ن
تالش ۵۶ س - ۷۶ ط املش ۵۶ و
رودسر ۵۶ ص - ۷۶ ق ماسال ۵۶ ه‍
آستارا ۵۶ د شفت ۵۶ ی
رودبار ۵۶ ط سیاهکل ۷۶ ب
صومعه‌سرا ۵۶ ق آستانه ۷۶ ج

استان مرکزی (کدها: ۴۷، ۵۷)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
اراک ۴۷ ب ج د س ص ط ق
ساوه ۵۷ ب و هـ
خمین ۵۷ ج محلات ۵۷ د
تفرش ۵۷ س دلیجان ۵۷ ص
آشتیان ۵۷ ط شازند ۵۷ ق
زرندیه ۵۷ ل کمیجان ۵۷ ن

استان بوشهر (کدها: ۴۸، ۵۸)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
بوشهر ۴۸ ب ج د س
دشتستان ۵۸ ب م گناوه ۵۸ ج
تنگستان ۵۸ س کنگان ۵۸ د
دشتی ۵۸ ص دیر ۵۸ ط
دیلم ۵۸ ق جم ۵۸ ل

استان گلستان (کدها: ۵۹، ۶۹)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
گرگان ۵۹ ب ج د س ص
گنبدکاووس ۶۹ ب و هـ بندرترکمن ۶۹ ج
کردکوی ۶۹ د علی‌آباد ۶۹ س
آزادشهر ۶۹ ص مینودشت ۶۹ ط
بندرگز ۶۹ ق رامیان ۶۹ ل
آق قلا ۶۹ م کلاله ۶۹ ن

استان لرستان (کدها: ۳۱، ۴۱)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
خرم‌آباد ۳۱ ب ج د س
بروجرد ۴۱ ب م ن دلفان ۴۱ ص
دورود ۴۱ د و ازنا ۴۱ ط
الیگودرز ۴۱ ج پلدختر ۴۱ ق
کوهدشت ۴۱ س سلسله ۴۱ ل

استان کردستان (کدها: ۵۱، ۶۱)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
سنندج ۵۱ ب ج د س
سقز ۶۱ ب م بیجار ۶۱ ج
قروه ۶۱ س ن دیواندره ۶۱ ط
مریوان ۶۱ ص و کامیاران ۶۱ ق
بانه ۶۱ د هـ سروآباد ۶۱ ل

استان چهارمحال و بختیاری (کدها: ۷۱، ۸۱)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
شهرکرد ۷۱ ب ج د س
بروجن ۸۱ ب ق
اردل ۸۱ ج لردگان ۸۱ س
فارسان ۸۱ د کوهرنگ ۸۱ ص

استان اردبیل (کد: ۹۱)[ویرایش]

توجه: با اتمام حروف کد ۹۱ همه پلاک‌های شهرستان اردبیل و پارس‌آباد از حرف (و) استفاده می‌کند و با اتمام آن از حروف شهرستان‌های دیگر استفاده خواهد شد. لذا کد ۹۱ استانی است و حروف آن برای شهرستان‌های مختلف در صورت اتمام به‌کارخواهد رفت.

شهر کد شهر کد
اردبیل ۹۱ ب ج د هـ ی + ۹۱ و
پارس‌آباد ۹۱ س + ۹۱ و مشگین‌شهر ۹۱ ق
گرمی ۹۱ ط خلخال ۹۱ ص
بیله‌سوار ۹۱ ل نیر ۹۱ م
نمین ۹۱ ن کوثر ۹۱ و

استان خراسان جنوبی (کد: ۵۲)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
بیرجند ۳۲ د
۵۲ ب ج
قائنات ۵۲ ص
فردوس ۵۲ ط نهبندان ۵۲ ق
سربیشه ۵۲ ل طبس ۶۴ ق

استان خراسان شمالی (کد: ۲۶)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
بجنورد ۳۲ س
۲۶ ب ج
شیروان ۲۶ ص
اسفراین ۲۶ ط جاجرم و گرمه ۲۶ ق
فاروج ۲۶ م مانه و سملقان ۲۶ ل

استان هرمزگان (کدها: ۸۴، ۹۴)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
بندرعباس ۸۴ ب ج د س ص ط
میناب ۹۴ ب م بندرلنگه ۹۴ ج ن
رودان ۹۴ د ابوموسی ۹۴ س
جاسک ۹۴ ص بستک ۹۴ ط
حاجی‌آباد ۹۴ ق قشم ۹۴ ل

استان سیستان و بلوچستان (کدها: ۸۵، ۹۵)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
زاهدان ۸۵ ب ج د س ص
زابل ۹۵ ب ل
ایرانشهر ۹۵ ج م خاش ۹۵ د
سراوان ۹۵ س ن نیکشهر ۹۵ ص
سرباز ۹۵ ط چابهار ۹۵ ق

استان سمنان (کدها: ۸۶، ۹۶)[ویرایش]

شهر کد
سمنان ۸۶ ب ج
شاهرود ۹۶ ج ص ط
دامغان ۹۶ ب
گرمسار ۹۶ د
مهدی‌شهر ۹۶ س

استان زنجان (کدها: ۸۷، ۹۷)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
زنجان ۸۷ ب ج د س ص
ابهر ۹۷ ب ق خدابنده ۹۷ ج
خرم دره ۹۷ د ایجرود ۹۷ س
طارم ۹۷ ص ماه نشان ۹۷ ط

استان قزوین (کدها: ۷۹، ۸۹)[ویرایش]

شهر کد
قزوین ۷۹ ب ج د س ص ط ق
تاکستان ۸۹ ب س
بوئین زهرا ۸۹ ج
آبیک ۸۹ د

استان ایلام (کد: ۹۸)[ویرایش]

شهر کد شهر کد
ایلام ۹۸ ب ج د
مهران ۹۸ ص دره شهر ۹۸ ط
دهلران ۹۸ ق چرداول ۹۸ ل
ایوان ۹۸ م آبدانان ۹۸ ن

استان کهگیلویه و بویراحمد (کد: ۴۹)[ویرایش]

شهر کد
یاسوج ۴۹ ب ج
گچساران ۴۹ ص
کهگیلویه ۴۹ ط
دنا ۴۹ ق

کدها به ترتیب عدد[ویرایش]

کد شهرستان کد شهرستان کد شهرستان
۱۰ تهران ۴۰ ذخیره تهران ۷۰ ذخیرهٔ تهران
۱۱ تهران ۴۱ استان لرستان ۷۱ شهرکرد
۱۲ مشهد ۴۲ استان خراسان رضوی ۷۲ استان مازندران
۱۳ اصفهان ۴۳ استان اصفهان ۷۳ استان فارس
۱۴ اهواز ۴۴ تهران ۷۴ استان خراسان رضوی
۱۵ تبریز ۴۵ کرمان ۷۵ استان کرمان
۱۶ قم ۴۶ رشت ۷۶ استان گیلان
۱۷ ارومیه ۴۷ اراک ۷۷ تهران
۱۸ همدان ۴۸ بوشهر ۷۸ استان تهران و البرز
۱۹ کرمانشاه ۴۹ استان کهگیلویه و بویراحمد ۷۹ قزوین
۲۰ تهران ۵۰ ذخیرهٔ تهران ۸۰ ذخیرهٔ تهران
۲۱ استان تهران و البرز ۵۱ سنندج ۸۱ استان چهارمحال و بختیاری
۲۲ تهران ۵۲ استان خراسان جنوبی ۸۲ استان مازندران
۲۳ استان اصفهان ۵۳ استان اصفهان ۸۳ استان فارس
۲۴ استان خوزستان ۵۴ یزد ۸۴ بندرعباس
۲۵ استان آذربایجان شرقی ۵۵ تهران ۸۵ زاهدان
۲۶ استان خراسان شمالی ۵۶ استان گیلان ۸۶ سمنان
۲۷ استان آذربایجان غربی ۵۷ استان مرکزی ۸۷ زنجان
۲۸ استان همدان ۵۸ استان بوشهر ۸۸ تهران
۲۹ استان کرمانشاه ۵۹ گرگان ۸۹ استان قزوین
۳۰ استان تهران و البرز ۶۰ ذخیرهٔ تهران ۹۰ ذخیرهٔ تهران
۳۱ خرم‌آباد ۶۱ استان کردستان ۹۱ استان اردبیل
۳۲ استان خراسان رضوی ۶۲ ساری ۹۲ استان مازندران
۳۳ تهران ۶۳ شیراز ۹۳ استان فارس
۳۴ استان خوزستان ۶۴ استان یزد ۹۴ استان هرمزگان
۳۵ استان آذربایجان‌شرقی ۶۵ استان کرمان ۹۵ استان سیستان و بلوچستان
۳۶ استان خراسان رضوی ۶۶ تهران ۹۶ استان سمنان
۳۷ استان آذربایجان غربی ۶۷ استان اصفهان ۹۷ استان زنجان
۳۸ استان تهران و البرز ۶۸ کرج ۹۸ استان ایلام
۳۹ استان فارس ۶۹ استان گلستان ۹۹ تهران

پلاک مناطق آزاد تجاری[ویرایش]

این نوع پلاک ویژهٔ مناطق آزاد تجاری است. این پلاک به شکل مستطیل است و برخلاف سایر پلاک‌های مورد استفاده اندازهٔ آن به صورت استاندارد آمریکایی (پلاک‌های استاندارد آمریکایی با ۱۲ اینچ طول و ۶ اینچ عرض) است. در سمت راست و قسمت بالای ان عدد پنج‌رقمی به فارسی و در قسمت پایین آن عدد پنج‌رقمی به لاتین نوشته شده و در سمت چپ این پلاک یک نوار آبی وجود دارد که در قسمت بالا پرچم جمهوری اسلامی ایران ومخفف I.R.IRAN به معنی جمهوری اسلامی ایران و در قسمت پایین آن نشان منطقه آزاد تجاری و نام ان به لاتین نوشته شده‌است. اعداد و حروف این پلاک مشکی است و بر روی یک پس‌زمینهٔ سفیدرنگ چاپ می‌شود.

مرداد ماه ۱۳۹۶ پلیس راهور از پلاک‌های جدید منطقهٔ آزاد رونمایی کرد که مشخصات بارز آن یکسان‌سازی پلاک تمامی مناطق آزاد و تخصیص کد عددی علاوه بر درج نام و لوگوی منطقهٔ آزاد در سمت راست پلاک است؛ که همانند قبل حروف به صورت فارسی در بالا و به صورت انگلیسی در پایین نوشته می‌شود. به‌طور مثال کد ۱۱ مربوط به خودروهای شخصی پلاک سفید منطقه آزاد قشم و کد ۱۲ مربوط که خودروهای تاکسی و عمومی پلاک زرد است. (با کدهای پلاک ملی اشتباه گرفته نشود). هم‌اکنون این پلاک جایگزین پلاک‌های طرح قدیم شده و مالکین خودروهای منطقهٔ آزاد می‌توانند نسبت به تعویض پلاک خودروی خود به پلاک جدید اقدام کنند.

پلاک طرح قدیم مناطق آزاد تجاری در ایران

استان مرکز سازمان نام منطقه پلاک طرح قدیم کد جدید
آذربایجان شرقی جلفا ارس

Pelake MAT Aras.png

۵۵ (شخصی)

۵۶ (عمومی)

خوزستان خرمشهر _ آبادان اروند

Pelake MAT Arvand.png

۳۳ (شخصی)

۳۴ (عمومی)

گیلان انزلی انزلی

Pelake MAT Anzali.png

۶۶ (شخصی)

۶۷ (عمومی)

سیستان و بلوچستان چابهار چابهار

Pelake MAT Chabahar.png

۷۷ (شخصی)

۷۸ (عمومی)

هرمزگان قشم قشم

Pelake MAT Qeshm.png

۱۱ (شخصی)

۱۲ (عمومی)

هرمزگان کیش کیش

Pelake MAT Kish.png

۲۲ (شخصی)

۲۳ (عمومی)

آذربایجان غربی ماکو ماکو

Pelake MAT MAKU.png

۴۴ (شخصی)

۴۵ (عمومی)

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]