پلاک وسایل نقلیه در ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پلاک خودروهای ایران)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

محتویات

پلاک وسایل نقلیه در ایران از سال ۱۳۸۳ به شکل استاندارد اروپا درآمد.[ویرایش]

تاریخچهٔ شماره‌گذاری در ایران[ویرایش]

یک خودرو با پلاک قدیمی ملایر

در دوران صدارت وثوق الدوله (۱۲۹۸) به درشکه‌ها و گاری‌ها پلاک‌هایی چسبانده شد و هر یک از آن‌ها دارای شماره‌ای شدند. در آن زمان متولی این کار اداره بلدیه (شهرداری) بود. تعویض و نصب پلاک بر روی خودروها در ایران قدمتی طولانی دارد، سابقه اولین خودرو پلاک شده در کشور، به سال ۱۳۰۵ همگام با ورود نخستین خودرو به کشور برمی‌گردد. در سال ۱۳۰۵ که ابتدائی‌ترین خودروها وارد کشور شدند هیچ‌کس فکر نمی‌کرد که امروز با تعدد خودرو مواجه شویم. در آن روزگارها قوانینی که شامل ۳۲بند بود برای شماره‌گذاری خودروها وضع شد که البته این قوانین سه سال بعد از ورود اولین خودروها به کشور یعنی در سال ۱۳۰۸ تنظیم شد. در آن سال، خودروها صاحب پنج پلاک شدند؛ نام کارخانه، آدرس مالک، نمره عقب، نمره جلو و پلاک مالیات. تصویب قوانین به همین‌جا ختم نشد؛ حدود ۱۳۰۸ وقتی تعداد اتومبیل سوارهای شخصی شهر به ۱۵۲۲ نفر رسید، قوانین مربوط نیز تغییر کرد و پلاک‌ها متشکل از نام شهر و حدود چهار عدد که در بالای نام شهر قرار داشت، شدند.

در گذشته در پلاک خودروها پنج رقم و نام شهری که خودرو در آن پلاک شده بود دیده می‌شد یا به همراه شماره پلاک و نام شهر عددی دیگر در آن درج می‌شد. با افزایش خودرو در کشور، تصمیمی اتخاذ شد تا یکی از حروف الفبای فارسی نیز به نام شهرها افزوده شود و سپس نوبت به پلاک‌هایی رسید که نام شهر با عدد دورقمی ترکیب و پلاک‌های جدیدی بر روی خودروها نصب شد. در دهه هفتاد، خودروها دیگر از آن شکل و شمایل قدیمی خارج شده و پلاک‌ها نیز لیزری شده بود. در سال ۱۳۷۸ با آمدن پلاک‌های لیزری، مسئولین تصمیم گرفتند که باید همه پلاک‌های خودروها یکسان شوند و این نوع پلاک روی همه خودروها نصب شود. طرح تعویض پلاک در سطح کشور آغاز شد. در این طرح مالکان خودرو، موظف به دریافت برچسب تعویض پلاک شدند و بابت آن برچسب‌ها نیز در آن روزگار مبلغی از آن‌ها گرفته شد.

در دهه هشتاد، نوبت به پلاک‌های ملی رسید که هم دارای ابعاد و طرحی جدید بود و هم در نوع شماره‌گذاری و چیدمان اعداد و حروف در کنار یکدیگر بدیع به نظر می‌رسید. مشکلات تعویض پلاک به گونه‌ای بود که در سال ۸۳، میان نیروی انتظامی و دیوان عدالت اداری اختلاف نظرهایی به وجود آمد که این اختلافات موجود موجب سرگردانی و بلاتکلیفی مردم شد. در همین خصوص، خزانه دار شورای شهر تهران در یکصد و یازدهمین جلسه علنی شورای شهر، با اشاره به ۷۰۰ هزار خودروی پلاک شده طی سال‌های ۸۰ تا۸۳ از دیوان عدالت اداری درخواست کرد که «اگر مصوبه دیوان عدالت اداری (غیرقانونی بودن عدم ثبت تعویض پلاک‌ها در دفاتر ثبت) وجاهت قانونی دارد سایر مسئولان هم باید آن را برای رهایی مردم از سرگردانی بپذیرند و اجرا کنند.» این مشکلات همچنان تا سال ۸۷ ادامه داشت تا اینکه رئیس مرکز شماره‌گذاری راهنمایی و رانندگی اعلام کرد که حدود یک میلیون پلاک قدیمی وجود دارد که هنوز به پلاک کشوری تبدیل نشده‌اند و پانصدهزار زوج پلاک مربوط به سال‌های دهه ۴۰ و اوائل ۵۰ است که در حال حاضر وجود خارجی ندارند و از بین رفته‌اند.

در دهه هشتاد؛ در پلاک‌های جدید کدهای دورقمی که در سمت راست این پلاک‌ها بود، معرف محل سکونت و آدرس شهر و منطقه‌ای بود که مالک خودرو در زمان خرید خودرو به ادارهٔ شماره‌گذاری اعلام کرده بودند. تفاوت فاحش و اصلی و شاید دلیلی که باعث نصب این نوع پلاک بر خودروها شد، در این بود که این پلاک به خودرو تعلق نداشت و متعلق به مالک خودرو بود و با انتقال خودرو به شخصی دیگر پلاک انتقال نمی‌یافت و پلاک تنها به شخص تعلق داشت و با تغییر وسیلهٔ نقلیه، شخص همواره از پلاک ثابتی استفاده می‌کند. پلاک با طرح جدید تا حدود بیش از ۶۱ میلیون خودرو شخصی را می‌تواند تحت پوشش قرار دهد و تعداد خودرو در اسفند ۱۳۹۲ توسط مرکز پژوهش‌های مجلس ۱۵٫۱ میلیون عدد اعلام شد.

انواع پلاک‌ها (۱۳۸۴ به بعد)[ویرایش]

پلاک‌های وسایل نقلیه ایرانی دارای یازده نوع برای خودروها و پلاک موتورسیکلت‌ها هستند که در چهار رنگ صادر می‌شوند. شماره‌گذاری خودروها نیز به صورتی است که می‌توان از شماره پلاک آن‌ها به اطلاعاتی مانند استان صادرکننده پلاک، تاریخ صدور پلاک و … پی برد. انواع پلاک‌ها شامل موارد زیر است:

پلاک یک خودرو در شیراز
  • شخصی
  • تاکسی
  • عمومی
  • دولتی
  • جانبازان و معلولین
  • ترانزیت
  • کشاورزی
  • تشریفات
  • نظامی
  • تاریخی
  • موتورسیکلت‌ها
  • مناطق آزاد تجاری صنعتی

خودروهای شخصی[ویرایش]

پلاک‌های ملیِ شخصی، همان‌طور که از نام آن‌ها مشخص است، برای خودروهای شخصیِ معمولیِ جامعه صادر می‌شود. این پلاک‌ها به شکل مستطیل هستند و از چپ به راست خوانده می‌شوند که به ترتیب شامل یک عدد دورقمی، یک حرف از الفبا، یک عدد سه‌رقمی و در آخر یک عدد دورقمی در یک کادر مربع‌شکل که نشان‌دهندهٔ محل صدور پلاک است را نشان می‌دهد. به‌عنوان مثال، در ایلام عدد ۹۸ نشان‌دهندهٔ شهرستان‌های ایلام است که وقتی حرف ل در پلاک باشد به معنی شهرستان سیروان است و حرف ط به معنی شهرستان بدره است و تفاوت آن با عدد آخر پلاک در این است که عدد آخر پلاک ممکن است منطقهٔ بزرگتری را نشان دهد، در حالی که حروف مناطق دقیق‌تری را نشان می‌دهد.

پلاک شخصی

پلاک‌های ملی شخصی با اعداد و حروف مشکی در یک پس‌زمینهٔ سفیدرنگ ساخته می‌شوند که در سمت چپ آن‌ها در یک نوار آبی‌رنگ، پرچم ایران و عبارت I.R.IRAN به معنی جمهوری اسلامی ایران نوشته شده‌است. در قسمت زیر اعداد نویسه‌های کوچک‌تری وجود دارد که در سمت چپ شماره پلاک به لاتین و در سمت راست تاریخ تولید پلاک نوشته شده‌است.

حروف مورداستفاده در پلاک خودروهای شخصی:

ب، ج، د، ژ (معلولین)، س، ص، ط، ق، ل، م، ن، و، هـ، ی

پلاک ویژه معلولین و جانبازان[ویرایش]

Pelak melie malulin.png

این پلاک ویژهٔ معلولین و جانبازان طراحی شده‌است. دلیل طراحی این پلاک این بوده‌است که در صورت پارک در محل پارک ویژهٔ معلولین و جانبازان قابل تشخیص باشند و همچنین برای دادن سهمیه بنزین و درمان نیز ساماندهی شوند. این پلاک کاملاً شبیه به پلاک ملی شخصی صادر می‌شود و تنها تفاوتش در این است که در آن به جای حروف از نماد ویژه معلولین و جانبازان استفاده شده‌است.

پلاک‌های گذرموقت[ویرایش]

پلاک موقت.jpg

این پلاک برای خودروهایی طراحی شده‌است که از خارج از کشور به کشور وارد می‌شوند و برای آن‌ها مهلت محدودی مشخص شده‌است. در این پلاک از حرف گ استفاده می‌شود و یک تاریخ نیز در قسمت پایینی کادر مربع‌شکل به پلاک اضافه شده‌است.

تاکسی[ویرایش]

پلاک تاکسی.png

پلاک ملی تاکسی‌ها فقط برای ناوگان تاکسی رانی در ایران صادر می‌شود. شکل پلاک تاکسی‌ها شبیه به پلاک خودروهای شخصی است؛ با این تفاوت که رنگ زمینهٔ آن زرد و حرف الفبای آن ت است که در بالای آن کلمهٔ TAXI (تاکسی) به لاتین نوشته شده‌است. کد منطقهٔ صدور پلاک در واقع محل انجام وظیفه تاکسی را مشخص می‌کند. اعداد و حروف این پلاک مشکی بوده و بر روی یک پس‌زمینهٔ زردرنگ چاپ می‌شود. این نوع پلاک به صورت کد منطقه‌ایِ مرکز استان‌ها (غیر از استان تهران) صادر می‌شود.

عمومی[ویرایش]

پلاک عمومی.jpg

پلاک ملی خودروهای عمومی، پلاکی است که به خودروهای حمل‌ونقل عمومی مانند تریلی‌ها، وانت‌بارها، اتوبوس و مینی‌بوس‌ها و … تعلق دارد. اعداد و حروف این پلاک مشکی است و بر روی یک پس‌زمینهٔ زردرنگ چاپ می‌شود. در این نوع پلاک حرف ع به معنای عمومی چاپ می‌شود.

دولتی[ویرایش]

Pelak melie dolati.png

این پلاک مخصوص خودروهای دولتی اعم از سواری، اتوبوس، مینی‌بوس، کامیون و… است. این پلاک به شکل مستطیل است و از چپ به راست خوانده می‌شود و از چپ به راست شامل یک عدد دورقمی، حرف الفـ، یک عدد سه‌رقمی و یک عدد دورقمی در کادر مربع‌شکل است. اعداد و حروف این پلاک سفیدرنگ است که بر روی یک پس‌زمینهٔ قرمزرنگ چاپ می‌شود.

نظامی[ویرایش]

Pelak melie sepah.png

این پلاک ویژه خودروهای سپاه پاسداران (حرف ث)، ارتش (حرف ش)، نیروی انتظامی (حرف پ)، وزارت دفاع (حرف ز) و ستاد کل فرماندهی نیروهای مسلح (حرف ف) است. این پلاک به شکل مستطیل است و از چپ به راست خوانده می‌شود که شامل یک عدد دورقمی، یک عدد سه‌رقمی، و در آخر، یک عدد دورقمی در یک کادر مربع‌شکل است که محل صدور پلاک را نشان می‌دهد.

پلاک خودروهای تاریخی[ویرایش]

Pelak melie tarikhi.png

پلاک خودروهای تاریخی ایران پلاکی است که به خودروهای قدیمی که دارای ویژگی‌های زیر باشند:

  • خودروهای نفیس: خودروهایی که بیش از ۵۰ سال از تولید آن گذشته باشد.
  • خودروهای قدیمی: خودروهایی که بیش از ۲۵ سال از تولید آن گذشته باشد و از لحاظ طراحی و مهندسی ساخت یا کاربردی بی‌نظیر باشد.
  • خودروهای ویژه: خودروهایی که دارای بعد فرهنگی باشد.

این پلاک به شکل مستطیل است و برخلاف سایر پلاک‌های مورداستفاده، اندازهٔ آن به صورت استاندارد آمریکایی (دارای ۱۲ اینچ طول و ۶ اینچ عرض) است و به سه قسمت مستطیلی تقسیم می‌شود که در مستطیل سمت راست بالا عبارت تاریخی ذکر شده، در سمت راست پایین شمارهٔ پلاک قید شده و در سمت چپ پلاک در یک نوار آبی‌رنگ پرچم ایران در بالا که زیر آن عبارت I.R. IRAN نوشته شده و در قسمت پایین همین نوار عکسی از مکانی تاریخی زده شده‌است.

پلاک سیاسی[ویرایش]

Pelak melie siasi.png

پلاک سیاسی مخصوص خودروهای سفارت‌ها است و فقط کارکنان شاغل در سفارت می‌توانند از این خودروها استفاده کنند. صاحبان این خودروها بدون عوارض واردات خودرو می‌توانند خودرو خود را وارد کنند. حرف میانی در این پلاک‌ها به دو صورت D (برای دیپلمات‌ها) و S (برای خدمات سفارت‌خانه‌ها) است.

پلاک موتورسیکلت‌ها[ویرایش]

Pelak melie motor.png

این نوع پلاک ویژهٔ موتورسیکلت‌ها است که فقط در قسمت عقب وسیله نقلیه نصب می‌شود و این پلاک به صورت مستطیل بوده و اندازه آن مطابق با استاندارد پلاک‌های موتورسیکلت در اروپا است. این پلاک به سه بخش تقسیم می‌شود که در قسمت بالا چپ، مستطیل آبی‌رنگ با پرچم و نوشتهٔ I.R. IRAN قرار گرفته‌است. در قسمت بالا یک عدد سه‌رقمی وجود دارد که نشانگر محل صدور پلاک است. در پایین نیز یک عدد پنج‌رقمی وجود دارد.

پلاک موتورسیکلت‌ها
R استان کد پلاک R استان کد پلاک
۱ آذربایجان شرقی ۷ ۳۹۱، ۳۹۲، ۳۹۳، ۳۹۴، ۳۹۵، ۳۹۶، ۳۹۷ ۱۷ فارس ۱۰ ۶۸۷، ۶۸۸، ۶۸۹، ۶۹۱، ۶۹۲، ۶۹۳، ۶۹۴، ۶۹۵، ۶۹۶، ۶۹۷
۲ آذربایجان غربی ۶ ۳۷۱، ۳۷۲، ۲۷۳، ۳۷۴، ۳۷۵، ۳۷۶ ۱۸ قزوین ۳ ۵۲۳، ۵۲۴، ۵۲۵
۳ اردبیل ۲ ۴۴۲، ۴۴۳ ۱۹ قم ۴ ۶۱۱، ۶۱۲، ۶۱۳، ۶۱۴
۴ اصفهان ۱۵ ۶۱۸ ،۶۱۹ ،۶۲۱، ۶۲۲، ۶۲۳، ۶۲۴، ۶۲۵، ۶۲۶، ۶۲۷، ۶۲۸، ۶۲۹، ۶۳۱، ۶۳۲، ۶۳۳، ۶۳۴ ۲۰ کردستان ۲ ۴۶۱، ۴۶۲
۵ البرز و شهرستان‌های تهران ۵ ۳۱۹، ۳۲۱، ۳۲۲، ۳۲۳، ۳۲۴ ۲۱ کرمان ۶ ۸۱۲، ۸۱۳، ۸۱۴، ۸۱۵، ۸۱۶، ۸۱۷
۶ ایلام ۱ ۵۴۷ ۲۲ کرمانشاه ۴ ۵۱۴، ۵۱۵، ۵۱۶، ۵۱۷
۷ بوشهر ۵ ۸۲۷، ۸۲۸، ۸۲۹، ۸۱۱ ۲۳ کهگیلویه و بویراحمد ۱ ۵۷۱
۸ مرکز تهران ۲۵ ۱۱۱، ۱۱۲، ۱۱۳، ۱۱۴، …، ۱۳۷ ۲۴ گلستان ۲ ۵۹۶، ۵۹۷
۹ چهارمحال و بختیاری ۱ ۵۵۵ ۲۵ گیلان ۴ ۵۷۸، ۵۷۹، ۵۸۱، ۵۸۲
۱۰ خراسان جنوبی ۲ ۷۹۱، ۷۹۲ ۲۶ لرستان ۵ ۵۳۸، ۵۳۹، ۵۴۱، ۵۴۲، ۵۴۳
۱۱ خراسان رضوی ۱۵ ۷۶۱، ۷۶۲، ۷۶۳، ۷۶۴، ۷۶۵، ۷۶۶، ۷۶۷، ۷۶۸، ۷۶۹، ۷۷۱، ۷۷۲، ۷۷۳، ۷۷۴، ۷۷۵، ۷۷۶ ۲۷ مازندران ۳ ۵۸۶، ۵۸۷، ۵۸۸
۱۲ خراسان شمالی ۲ ۷۷۹، ۷۸۱ ۲۸ مرکزی ۶ ۵۳۱، ۵۳۲، ۵۳۳، ۵۳۴، ۵۳۵، ۵۳۶
۱۳ خوزستان ۹ ۵۶۱، ۵۶۲، ۵۶۳، ۵۶۴، ۵۶۵، ۵۶۶، ۵۶۷، ۵۶۸، ۵۶۹ ۲۹ هرمزگان ۵ ۸۳۵، ۸۳۶، ۸۳۷، ۸۳۸، ۸۳۹
۱۴ زنجان ۳ ۴۷۹، ۴۸۱، ۴۸۲ ۳۰ همدان ۳ ۴۹۸، ۴۹۹، ۵۱۱
۱۵ سمنان ۳ ۷۵۱، ۷۵۲، ۷۵۳ ۳۱ یزد ۵ ۶۳۷، ۶۳۸، ۶۳۹، ۶۴۱، ۶۴۲
۱۶ سیستان و بلوچستان ۴ ۸۱۹، ۸۲۱، ۸۲۲، ۸۲۳

حروف مورداستفاده[ویرایش]

حرف ویژه خودروهای حرف ویزه خودروهای حرف ویژه خودروهای
الف ادارات و نهادهای دولتی س سواری‌های شخصی ل سواری‌های شخصی
ب سواری‌های شخصی ش ارتش جمهوری اسلامی ایران م سواری‌های شخصی
پ پلیس و نیروهای انتظامی ص سواری‌های شخصی ن سواری‌های شخصی
ت تاکسی ط سواری‌های شخصی و سواری‌های شخصی
ث سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ع عمومی (اتوبوس، مینی‌بوس، کامیون) ه سواری‌های شخصی
ج سواری‌های شخصی ف فرماندهی ستاد کل نیروهای مسلح ی سواری‌های شخصی
د سواری‌های شخصی ق سواری‌های شخصی D دیپلمات‌های سفارتخانه‌ها
ز وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ک کشاورزی S سرویس‌های سفارتخانه‌ها
ژ معلولین و جانبازان (نماد آن درج شده‌است) گ گذر موقت

کدهای منطقه مربوط به شهرستان‌ها[ویرایش]

کدهای منطقه استانی
استان کد استان کد
تهران ۱۱، ۲۲، ۳۳، ۴۴، ۵۵، ۶۶، ۷۷، ۸۸، ۹۹، ۱۰، ۲۰، ۷۸، ۲۱، ۳۸
خراسان رضوی ۱۲، ۳۲، ۴۲، ۳۶، ۷۴ مازندران ۶۲، ۷۲، ۸۲، ۹۲
اصفهان ۱۳، ۲۳، ۴۳، ۵۳، ۶۷ فارس ۶۳، ۷۳، ۸۳، ۹۳
خوزستان ۱۴، ۲۴، ۳۴ البرز ۶۸، ۷۸، ۲۱، ۳۸
آذربایجان شرقی ۱۵، ۲۵، ۳۵ کرمان ۴۵، ۶۵، ۷۵
گیلان ۴۶، ۵۶، ۷۶ خراسان شمالی ۳۲، ۲۶
آذربایجان غربی ۱۷، ۲۷، ۳۷ خراسان جنوبی ۳۲، ۵۲
همدان ۱۸، ۲۸ مرکزی ۴۷، ۵۷
کرمانشاه ۱۹، ۲۹ بوشهر ۴۸، ۵۸
لرستان ۳۱، ۴۱ کردستان ۵۱، ۶۱
چهارمحال و بختیاری ۷۱، ۸۱ یزد ۵۴، ۶۴
قزوین ۷۹، ۸۹ گلستان ۵۹، ۶۹
هرمزگان ۸۴، ۹۴ اردبیل ۹۱، ۷۶
سیستان و بلوچستان ۸۵، ۹۵ کهگیلویه و بویراحمد ۴۹
سمنان ۸۶، ۹۶ قم ۱۶
زنجان ۸۷، ۹۷ ایلام ۹۸

استان تهران (کدها: ۱۱، ۲۲، ۳۳، ۴۴، ۵۵، ۶۶، ۷۷، ۸۸، ۹۹، ۱۰، ۲۰، ۷۸، ۲۱، ۳٨)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ تهران

(۱۳۴ حرف)

۱۱، ۲۲، ۳۳، ۴۴، ۵۵، ۶۶، ۷۷، ۸۸، ۹۹، ۱۰
۲۰ ب ج د س
۲ شهریار (٩ حرف) ۷۸ د هـ - ۲۱ د ط ل هـ - ۳۸ ج ط و
۳ رباط کریم

(۵ حرف)

۷۸ ج م
۲۱ ج ق
۳۸ ل
۴ اسلام شهر

(۴ حرف)

۷۸ ب ی
۲۱ ب
۳۸ ق
۵ ورامین

(۴ حرف)

۷۸ س
۲۱ س م
۳۸ ص
۶ پاکدشت

(۲ حرف)

۷۸ ل
۲۱ ن
۷ دماوند

(۲ حرف)

۷۸ ص
۲۱ ی
۸ ری ۷۸ ن
۹ فیروزکوه ۷۸ ق ۱۰ شمیرانات ۷۸ و

استان البرز (کدها: ۶۸، ۷۸، ۲۱، ۳۸)[ویرایش]

ر شهرستان کد
۱ کرج

(۲۲ حرف)

۶۸ ب ج د س ص ط ق ل م ن و هـ ی
۲۱ ص و
۳۸ ب د س م ن هـ ی
۲ ساوجبلاغ (۲ حرف) ۷۸ ط - ۲۱ ص

استان خراسان رضوی (کدها: ۱۲، ۳۲، ۴۲، ۳۶، ۷۴)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ مشهد
(۳۱ حرف)
۱۲ ب ج د س ص ط ق ل م ن و هـ ی
۴۲ ج ق و هـ
۳۶ ب ج د س ص ط و هـ
۷۴ ب د س ص ق م
۲ نیشابور
(۴ حرف)
۳۲ ب ی
۳۶ ل
۷۴ ط
۳ سبزوار
(۴ حرف)
۳۲ ج
۴۲ ن
۳۶ م
۷۴ ل
۴ تربت‌حیدریه
(۳ حرف)
۳۲ ل ن
۳۶ ن
۵ کاشمر
(۲ حرف)
۳۲ م
۳۶ ق
۶ تربت‌جام
(۲ حرف)
۳۲ ص
۳۶ ی
۷ قوچان
(۲ حرف)
۳۲ ط
۷۴ ج
۸ گناباد
(۲ حرف)
۳۲ ق
۷۴ ن
۹ تایباد ۳۲ هـ
۱۰ فریمان ۴۲ ب ۱۱ سرخس ۴۲ د
۱۲ درگز ۴۲ س ۱۳ خواف ۴۲ ص
۱۴ چناران ۴۲ ط ۱۵ بردسکن ۴۲ ل
۱۶ رشتخوار ۴۲ م ۱۷ کلات ۴۲ ی

استان مازندران (کدها: ۶۲، ۷۲، ۸۲، ۹۲)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ ساری (۵ حرف) ۶۲ ب ج د س ص
۲ بابل
(۵ حرف)
۷۲ ج
۸۲ ج ص م
۹۲ ج
۳ آمل
(۴ حرف)
۷۲ ب
۸۲ د ق
۹۲ ب
۴ قائم شهر
(۳ حرف)
۷۲ ل
۸۲ س ن
۵ تنکابن
(۲ حرف)
۷۲ د
۸۲ ط
۶ بابلسر
(۲ حرف)
۷۲ م
۸۲ ل
۷ چالوس
(۲ حرف)
۷۲ ن
۸۲ و
۸ بهشهر
(۲ حرف)
۷۲ ق
۸۲ هـ
۹ نوشهر
(۲ حرف)
۷۲ ص
۸۲ ی
۱۰ رامسر ۷۲ س ۱۱ نور ۷۲ ط
۱۲ محمودآباد ۷۲ و ۱۳ نکا ۷۲ هـ
۱۴ جویبار ۷۲ ی ۱۵ سوادکوه ۸۲ ب

استان اصفهان (کدها: ۱۳، ۲۳، ۴۳، ۵۳، ۶۷)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ اصفهان
(۲۵ حرف)
۱۳ ب ج د س ص ط ق ل م ن و هـ ی
۵۳ ب ج د س ص ق ل و
۶۷ ب ج د س
۲ شاهین‌شهر و میمه (۳ حرف) ۴۳ د ل - ۵۳ م
۳ نجف‌آباد
(۳ حرف)
۲۳ ج
۴۳ م
۵۳ ن
۴ کاشان
(۳ حرف)
۲۳ ب
۴۳ و
۵۳ هـ
۵ خمینی‌شهر
(۳ حرف)
۲۳ س
۴۳ ن
۵۳ ی
۶ لنجان
(۳ حرف)
۲۳ ی
۴۳ هـ
۶۷ ص
۷ فلاورجان
(۳ حرف)
۲۳ هـ
۴۳ ی
۶۷ ط
۸ شهرضا
(۲ حرف)
۲۳ د
۵۳ ط
۹ مبارکه (۲ حرف) ۴۳ ج ط ۱۰ گلپایگان ۲۳ ص
۱۱ نطنز ۲۳ ط ۱۲ اردستان ۲۳ ق
۱۳ خوانسار ۲۳ ل ۱۴ نائین ۲۳ م
۱۵ سمیرم ۲۳ ن ۱۶ فریدون شهر ۲۳ و
۱۷ آران و بیدگل ۴۳ س ۱۸ تیران و کرون ۴۳ ص
۱۹ دهاقان ۴۳ ق ۲۰ فریدن ۴۳ ب

استان فارس (کدها: ۶۳، ۷۳، ۸۳، ۹۳ )[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ شیراز
(۲۲ حرف)
۶۳ ب ج د س ص ط ق ل م ن و هـ ی
۹۳ ب ج د س ص ط ق م ن
۲ لارستان ۷۳ ج - ۸۳ م - ۹۳ ل
۳ مرودشت
(۳ حرف)
۷۳ ل
۸۳ و
۹۳ و
۴ کازرون
(۲ حرف)
۷۳ ص
۸۳ ن
۵ جهرم
(۲ حرف)
۷۳ ب
۸۳ هـ
۶ فسا
(۲ حرف)
۷۳ س
۸۳ ی
۷ داراب
(۲ حرف)
۷۳ د
۹۳ هـ
۸ فیروز آباد ۷۳ ط
۹ آباده ۷۳ ق ۱۰ لامرد ۷۳ م
۱۱ نی ریز ۷۳ ن ۱۲ استهبان ۷۳ و
۱۳ اقلید ۷۳ هـ ۱۴ سپیدان ۷۳ ی
۱۵ زرین‌دشت ۸۳ ج ۱۶ قیر و کارزین ۸۳ د
۱۷ مهر ۸۳ س ۱۸ ارسنجان ۸۳ ص
۱۹ خرمبید ۸۳ ط ۲۰ بوانات ۸۳ ق
۲۱ فراشبند ۸۳ ل ۲۲ ممسنی ۸۳ ب

استان خوزستان (کدها: ۱۴، ۲۴، ۳۴)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ اهواز (۱۲ حرف) ۱۴ ب ج د س ص ط ق ل م ن و هـ
۲ دزفول (۳ حرف) ۲۴ د - ۳۴ ص و
۳ بندرماهشهر
(۲ حرف)
۲۴ ط
۳۴ ط
۴ آبادان
(۲ حرف)
۲۴ ب
۳۴ ق
۵ بهبهان
(۲ حرف)
۲۴ س
۳۴ ن
۶ شوشتر
(۲ حرف)
۲۴ ن
۳۴ هـ
۷ خرمشهر ۲۴ ج ۸ رامهرمز ۲۴ ل
۹ مسجد سلیمان ۲۴ ص ۱۰ اندیمشک ۲۴ م
۱۱ دشت آزادگان ۲۴ ق ۱۲ شوش ۲۴ و
۱۳ شادگان ۲۴ هـ ۱۴ ایذه
(۲ حرف)
۲۴ ی
۳۴ ل
۱۵ باغملک ۳۴ ب ۱۶ امیدیه ۳۴ ج
۱۷ هندیجان ۳۴ د ۱۸ لالی ۳۴ س

استان آذربایجان شرقی (کدها: ۱۵، ۲۵، ۳۵)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ تبریز
(۱۶ حرف)
۱۵ ب ج د س ص ط ق ل م ن و هـ ی
۳۵ ل م هـ
۲ مراغه
(۲ حرف)
۲۵ ب
۳۵ ق
۳ مرند
(۲ حرف)
۲۵ ج
۳۵ ط
۴ میانه
(۲ حرف)
۲۵ د
۳۵ ن
۵ اهر
(۲ حرف)
۲۵ س
۳۵ ی
۶ سراب ۲۵ ص ۷ جلفا ۲۵ ط
۸ هشترود ۲۵ ق ۹ بناب ۲۵ ل
۱۰ بستان آباد ۲۵ م ۱۱ شبستر ۲۵ ن
۱۲ کلیبر ۲۵ و ۱۳ هریس ۲۵ هـ
۱۴ آذر شهر ۲۵ ی ۱۵ اسکو ۳۵ ب
۱۶ ورزقان ۳۵ ج ۱۷ عجب شیر ۳۵ د
۱۸ چاراویماق ۳۵ س ۱۹ ملکان ۳۵ ص

استان قم (کد: ۱۶)[ویرایش]

ر شهرستان کد
۱ قم (۹ حرف) ۱۶ ب ج د س ص ط ق ل م

استان آذربایجان غربی (کدها: ۱۷، ۲۷، ۳۷)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ ارومیه (۹ حرف) ۱۷ ب ج د س ص ط ق ل م
۲ خوی (۳ حرف) ۲۷ ب - ۳۷ ب م
۳ میاندوآب
(۲ حرف)
۲۷ ط
۳۷ ج
۴ مهاباد
(۲ حرف)
۲۷ ج
۳۷ ص
۵ بوکان
(۲ حرف)
۲۷ ن
۳۷ ط
۶ سلماس
(۲ حرف)
۲۷ س
۳۷ ق
۷ ماکو
(۲ حرف)
۲۷ د
۳۷ ل
۸ نقده
(۲ حرف)
۲۷ ص
۳۷ د
۹ پیرانشهر ۲۷ و ۱۰ سردشت ۲۷ م
۱۱ شاهین دژ ۲۷ ل ۱۲ تکاب ۲۷ ق
۱۳ چالدران ۲۷ هـ ۱۴ اشنویه ۲۷ ی

استان همدان (کدها: ۱۸، ۲۸)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ همدان (۷ حرف) ۱۸ ب ج د س ص ط ق
۲ ملایر (۲ حرف) ۲۸ ج ل
۲ نهاوند (۲ حرف) ۲۸ ب م ۳ تویسرکان ۲۸ د
۴ کبودرآهنگ ۲۸ س ۵ رزن ۲۸ ص
۶ بهار ۲۸ ط ۷ اسدآباد ۲۸ ق

استان کرمانشاه (کدها: ۱۹، ۲۹)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ کرمانشاه (۹) ۱۹ ب ج د س ص ط ق ل م
۲ اسلام‌آباد غرب (۲ حرف) ۲۹ ب هـ
۳ گیلان غرب ۲۹ ج ۴ سرپل ذهاب ۲۹ د
۵ پاوه ۲۹ س ۶ کنگاور ۲۹ ص
۷ قصرشیرین ۲۹ ط ۸ سنقر ۲۹ ق
۹ جوانرود ۲۹ ل ۱۰ صحنه ۲۹ م
۱۱ هرسین ۲۹ ن ۱۲ ثلاث باباجانی ۲۹ و

استان یزد (کدها: ۵۴، ۶۴)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ یزد (۸ حرف) ۵۴ ب ج د س ص ط ق ل
۲ اردکان ۶۴ ب ۳ تفت ۶۴ ج
۴ میبد ۶۴ د ۵ بافق ۶۴ س
۶ مهریز ۶۴ ص ۷ ابرکوه ۶۴ ط
۸ خاتم ۶۴ ل ۹ صدوق ۶۴ م

استان کرمان (کدها: ۴۵، ۶۵، ۷۵)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ کرمان (۹ حرف) ۴۵ ب ج د س ص ط ق ل م
۲ رفسنجان
(۳ حرف)
۶۵ ب ی
۷۵ س
۳ سیرجان
(۳ حرف)
۶۵ د
۷۵ ب ص
۴ بم
(۲ حرف)
۶۵ ج
۷۵ ج
۵ جیرفت
(۲ حرف)
۶۵ ص
۷۵ د
۶ زرند
(۲ حرف)
۶۵ ط
۷۵ ط
۷ کهنوج
(۲ حرف)
۶۵ ق
۷۵ ق
۸ بافت ۶۵ س ۹ شهربابک ۶۵ ل
۱۰ بردسیر ۶۵ م ۱۱ منوجان ۶۵ ن
۱۲ عنبرآباد ۶۵ و ۱۳ راور ۶۵ هـ

استان گیلان (کدها: ۴۶، ۵۶، ۷۶)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ رشت (۹ حرف) ۴۶ ب ج د س ص ط ق ل م
۲ لاهیجان (۲ حرف) ۵۶ ج - ۷۶ د
۳ بندرانزلی
(۲ حرف)
۵۶ ب
۷۶ س
۴ لنگرود
(۲ حرف)
۵۶ م
۷۶ ص
۵ رودسر
(۲ حرف)
۵۶ ص
۷۶ ط
۶ طالش
(۲ حرف)
۵۶ س
۷۶ ق
۷ آستارا ۵۶ د ۸ رودبار ۵۶ ط
۹ صومعه سرا ۵۶ ق ۱۰ فومن ۵۶ ل
۱۱ رضوان شهر ۵۶ ن ۱۲ املش ۵۶ و
۱۳ ماسال ۵۶ هـ ۱۴ شفت ۵۶ ی
۱۵ سیاهکل ۷۶ ب ۱۶ آستانه اشرفیه ۷۶ ج

استان مرکزی (کدها: ۴۷، ۵۷)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ اراک (۶ حرف) ۴۷ ب ج د س ص ط
۲ ساوه (۳ حرف) ۵۷ ب و هـ
۳ خمین ۵۷ ج ۴ محلات ۵۷ د
۵ تفرش ۵۷ س ۶ دلیجان ۵۷ ص
۷ آشتیان ۵۷ ط ۸ شازند ۵۷ ق
۹ زرندیه ۵۷ ل ۱۰ کمیجان ۵۷ ن

استان بوشهر (کدها: ۴۸، ۵۸)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ بوشهر (۴ حرف) ۴۸ ب ج د س
۲ دشتستان (۲ حرف) ۵۸ ب م ۳ گناوه ۵۸ ج
۴ کنگان ۵۸ د ۵ تنگستان ۵۸ س
۶ دشتی ۵۸ ص ۷ دیر ۵۸ ط
۸ دیلم ۵۸ ق ۹ جم ۵۸ ل

استان گلستان (کدها: ۵۹، ۶۹)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ گرگان (۴ حرف) ۵۹ ب ج د س
۲ گنبد کاووس (۳ حرف) ۶۹ ب و هـ ۳ بندرترکمن ۶۹ ج
۴ کردکوی ۶۹ د ۵ علی‌آباد ۶۹ س
۶ آزادشهر ۶۹ ص ۷ مینودشت ۶۹ ط
۸ بندرگز ۶۹ ق ۹ رامیان ۶۹ ل
۱۰ آق قلا ۶۹ م ۱۱ کلاله ۶۹ ن

استان لرستان (کدها: ۳۱، ۴۱)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ خرم‌آباد (۴ حرف) ۳۱ ب ج د س
۲ بروجرد (۳ حرف) ۴۱ ب م ن ۳ الیگودرز ۴۱ ج
۴ دورود ۴۱ د ۵ کوهدشت ۴۱ س
۶ دلفان ۴۱ ص ۷ ازنا ۴۱ ط
۸ پل دختر ۴۱ ق ۹ سلسله ۴۱ ل

استان کردستان (کدها: ۵۱، ۶۱)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ سنندج (۴ حرف) ۵۱ ب ج د س
۲ سقز (۲ حرف) ۶۱ ب م ۳ قروه (۲ حرف) ۶۱ س ن
۴ مریوان (۲ حرف) ۶۱ ص و ۵ بانه (۲ حرف) ۶۱ د هـ
۶ بیجار ۶۱ ج ۷ دیواندره ۶۱ ط
۸ کامیاران ۶۱ ق ۹ سروآباد ۶۱ ل

استان چهارمحال و بختیاری (کدها: ۷۱، ۸۱)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ شهرکرد (۴ حرف) ۷۱ ب ج د س ۲ بروجن (۲ حرف) ۸۱ ب ق
۳ اردل ۸۱ ج ۴ فارسان ۸۱ د
۵ لردگان ۸۱ س ۶ کوهرنگ ۸۱ ص

استان اردبیل (کدها: ۹۱، ۷۶)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ اردبیل (۵ حرف) ۹۱ ب ج د هـ ی
۲ پارس‌آباد
(۲ حرف)
۹۱ س
۷۶ ل
۳ مشگین‌شهر
(۲ حرف)
۹۱ ق
۷۶ م
۴ گرمی ۹۱ ط ۵ خلخال ۹۱ ص
۶ بیله‌سوار ۹۱ ل ۷ نیر ۹۱ م
۸ نمین ۹۱ ن ۹ کوثر ۹۱ و

استان خراسان جنوبی (کدها: ۳۲، ۵۲)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ بیرجند
(۳ حرف)
۳۲ د
۵۲ ب ج
۲ قائنات ۵۲ ص
۳ فردوس ۵۲ ط ۴ نهبندان ۵۲ ق
۵ سربیشه ۵۲ ل ۶ طبس ۶۴ ق

استان خراسان شمالی (کدها: ۳۲، ۲۶)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ بجنورد
(۳ حرف)
۳۲ س
۲۶ ب ج
۲ شیروان ۲۶ ص
۳ اسفراین ۲۶ ط ۴ جاجرم و گرمه ۲۶ ق
۵ مانه و سملقان ۲۶ ل ۶ فاروج ۲۶ م

استان هرمزگان (کدها: ۸۴، ۹۴)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ بندرعباس (۶ حرف) ۸۴ ب ج د س ص ط
۲ میناب (۲ حرف) ۹۴ ب م ۳ بندر لنگه ۹۴ ج
۴ رودان ۹۴ د ۵ ابوموسی ۹۴ س
۶ جاسک ۹۴ ص ۷ بستک ۹۴ ط
۸ حاجی‌آباد ۹۴ ق ۹ قشم ۹۴ ل

استان سیستان و بلوچستان (کدها: ۸۵، ۹۵)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ زاهدان (۵ حرف) ۸۵ ب ج د س ص
۲ زابل (۲ حرف) ۹۵ ب ل
۳ ایرانشهر (۲ حرف) ۹۵ ج م ۴ خاش ۹۵ د
۵ سراوان ۹۵ س ۶ نیکشهر ۹۵ ص
۷ سرباز ۹۵ ط ۸ چابهار ۹۵ ق

استان سمنان (کدها: ۸۶، ۹۶)[ویرایش]

ر شهرستان کد
۱ سمنان (۲ حرف) ۸۶ ب ج
۲ شاهرود (۳ حرف) ۹۶ ج ص ط
۳ دامغان ۹۶ ب
۴ گرمسار ۹۶ د
۵ مهدی شهر ۹۶ س

استان زنجان (کدها: ۸۷، ۹۷)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ زنجان (۵ حرف) ۸۷ ب ج د س ص
۲ ابهر (۲ حرف) ۹۷ ب ق ۳ خدابنده ۹۷ ج
۴ خرم دره ۹۷ د ۵ ایجرود ۹۷ س
۶ طارم ۹۷ ص ۷ ماه نشان ۹۷ ط

استان قزوین (کدها: ۷۹، ۸۹)[ویرایش]

ر شهرستان کد
۱ قزوین (۷ حرف) ۷۹ ب ج د س ص ط ق
۲ تاکستان (۲ حرف) ۸۹ ب س
۳ بوئین زهرا ۸۹ ج
۴ آبیک ۸۹ د

استان ایلام (کد: ۹۸)[ویرایش]

ر شهرستان کد ر شهرستان کد
۱ ایلام (۲ حرف) ۹۸ ب ج
۲ مهران ۹۸ ص ۳ بدره ۹۸ ط
۴ دهلران ۹۸ ق ۵ چرداول ۹۸ ل
۶ ایوان ۹۸ م ۷ ابدانان ۹۸ ن

استان کهگیلویه و بویراحمد (کد: ۴۹)[ویرایش]

ر شهرستان کد
۱ بویراحمد (۲ حرف) ۴۹ ب ج
۲ گچساران ۴۹ ص
۳ کهگیلویه ۴۹ ط
۴ دنا ۴۹ ق

کدها به ترتیب عدد[ویرایش]

کد شهرستان کد شهرستان کد شهرستان
۱۰ تهران ۴۰ ذخیره تهران ۷۰ ذخیرهٔ تهران
۱۱ تهران ۴۱ استان لرستان ۷۱ شهرکرد
۱۲ مشهد ۴۲ استان خراسان رضوی ۷۲ استان مازندران
۱۳ اصفهان ۴۳ استان اصفهان ۷۳ استان فارس
۱۴ اهواز ۴۴ تهران ۷۴ استان خراسان رضوی
۱۵ تبریز ۴۵ کرمان ۷۵ استان کرمان
۱۶ قم ۴۶ رشت ۷۶ استان گیلان و اردبیل
۱۷ ارومیه ۴۷ اراک ۷۷ تهران
۱۸ همدان ۴۸ بوشهر ۷۸ استان تهران و البرز
۱۹ کرمانشاه ۴۹ استان کهگیلویه و بویراحمد ۷۹ قزوین
۲۰ تهران ۵۰ ذخیرهٔ تهران ۸۰ ذخیرهٔ تهران
۲۱ استان تهران و البرز ۵۱ سنندج ۸۱ استان چهارمحال و بختیاری
۲۲ تهران ۵۲ استان خراسان جنوبی ۸۲ استان مازندران
۲۳ استان اصفهان ۵۳ استان اصفهان ۸۳ استان فارس
۲۴ استان خوزستان ۵۴ یزد ۸۴ بندرعباس
۲۵ استان آذربایجان شرقی ۵۵ تهران ۸۵ زاهدان
۲۶ استان خراسان شمالی ۵۶ استان گیلان ۸۶ سمنان
۲۷ استان آذربایجان غربی ۵۷ استان مرکزی ۸۷ زنجان
۲۸ استان همدان ۵۸ استان بوشهر ۸۸ تهران
۲۹ استان کرمانشاه ۵۹ گرگان ۸۹ استان قزوین
۳۰ ذخیرهٔ تهران ۶۰ ذخیرهٔ تهران ۹۰ ذخیرهٔ تهران
۳۱ خرم‌آباد ۶۱ استان کردستان ۹۱ استان اردبیل
۳۲ استان خراسان رضوی ۶۲ ساری ۹۲ استان مازندران
۳۳ تهران ۶۳ شیراز ۹۳ استان فارس
۳۴ استان خوزستان ۶۴ استان یزد ۹۴ استان هرمزگان
۳۵ استان آذربایجان‌شرقی ۶۵ استان کرمان ۹۵ استان سیستان و بلوچستان
۳۶ استان خراسان رضوی ۶۶ تهران ۹۶ استان سمنان
۳۷ استان آذربایجان غربی ۶۷ استان اصفهان ۹۷ استان زنجان
۳۸ استان تهران و البرز ۶۸ کرج ۹۸ استان ایلام
۳۹ استان تهران ۶۹ استان گلستان ۹۹ تهران

پلاک مناطق آزاد تجاری[ویرایش]

این نوع پلاک ویژهٔ مناطق آزاد تجاری است. این پلاک به شکل مستطیل است و برخلاف سایر پلاک‌های مورداستفاده اندازهٔ آن به صورت استاندارد آمریکایی (پلاک‌های استاندارد آمریکایی با ۱۲ اینچ طول و ۶ اینچ عرض) است. در سمت راست و قسمت بالای ان عدد پنج‌رقمی به فارسی و در قسمت پایین آن عدد پنج‌رقمی به لاتین نوشته شده و در سمت چپ این پلاک یک نوار آبی وجود دارد که در قسمت بالا پرچم جمهوری اسلامی ایران ومخفف I.R.IRAN به معنی جمهوری اسلامی ایران و در قسمت پایین آن نشان منطقه آزاد تجاری و نام ان به لاتین نوشته شده‌است. اعداد و حروف این پلاک مشکی است و بر روی یک پس‌زمینهٔ سفیدرنگ چاپ می‌شود.

مرداد ماه ۱۳۹۶ پلیس راهور از پلاک‌های جدید منطقهٔ آزاد رونمایی کرد که مشخصات بارز آن یکسان‌سازی پلاک تمامی مناطق آزاد و تخصیص کد عددی علاوه بر درج نام و لوگوی منطقهٔ آزاد در سمت راست پلاک است؛ که همانند قبل حروف به صورت فارسی در بالا و به صورت انگلیسی در پایین نوشته می‌شود. به‌طور مثال کد ۱۱ مربوط به خودروهای شخصی پلاک سفید منطقه آزاد قشم و کد ۱۲ مربوط که خودروهای تاکسی و عمومی پلاک زرد است. (با کدهای پلاک ملی اشتباه گرفته نشود). هم‌اکنون این پلاک جایگزین پلاک‌های طرح قدیم شده و مالکین خودروهای منطقهٔ آزاد می‌توانند نسبت به تعویض پلاک خودروی خود به پلاک جدید اقدام کنند.

پلاک طرح قدیم مناطق آزاد تجاری در ایران

استان مرکز سازمان نام منطقه پلاک
آذربایجان شرقی جلفا ارس

Pelake MAT Aras.png

خوزستان آبادان اروند

Pelake MAT Arvand.png

گیلان انزلی انزلی

Pelake MAT Anzali.png

سیستان و بلوچستان چابهار چابهار

Pelake MAT Chabahar.png

هرمزگان قشم قشم

Pelake MAT Qeshm.png

هرمزگان کیش کیش

Pelake MAT Kish.png

آذربایجان غربی ماکو ماکو

Pelake MAT MAKU.png

پلاک طرح جدید مناطق آزاد تجاری در ایران

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]