پلاجیانیسم

تصویر هنری از پلاجیوس که پلاجیانیسم از نام او گرفته شده است

پلاجیانیسم یا پلاجیوس‌گرایی (انگلیسی: Pelagianism) یک دیدگاه الهیاتی مسیحی است که معتقد است هبوط، طبیعت انسان را آلوده نکرده و انسان‌ها به لطف الهی، اراده آزاد برای رسیدن به کمال انسانی دارند. این واژه از نام پلاجیوس وام گرفته شده است.

پلاجیوس زاهد و فیلسوفی از جزایر بریتانیا، تعلیم می‌داد که خداوند نمی‌تواند به مؤمنان دستور انجام غیرممکن‌ها را بدهد، بنابراین باید انجام همه احکام الهی ممکن باشد. او همچنین تعلیم داد که مجازات یک نفر به‌خاطر گناهان دیگری ناعادلانه است؛ بنابراین نوزادان که باید به‌خاطر گناه آدم غسل تعمید داده شوند، در حقیقت بی‌عیب و نقص به‌دنیا می‌آیند. پلاجیوس هیچ عذری را برای رفتار گناه‌آلود نپذیرفت و تعلیم داد که همه مسیحیان صرف نظر از جایگاهشان در زندگی، باید زندگی بی‌عیب و نقص و عاری از گناه داشته باشند. پلاجیانیسم توسط مخالفش آگوستین تعریف شد؛ تعاریف دقیقی که همچنان مبهم هستند. اگرچه پلاجیانیسم در جهان مسیحی معاصر، به‌ویژه در میان نخبگان و راهبان رومی از حمایت قابل توجهی برخوردار بود، اما توسط آگوستین و هوادارانش که دیدگاه‌های مخالفی در مورد فیض، تقدیر و اراده آزاد داشتند، مورد نقد قرار گرفت. آگوستین در مناقشه پلاجیان پیروز شد؛ پلاجیانیسم در شورای کارتاژ در سال ۴۱۸ قاطعانه محکوم شد و توسط کلیسای کاتولیک روم و کلیسای ارتدکس شرقی به‌عنوان بدعت شناخته می‌شود. قرن‌ها پس از آن پلاجیانیسم به اشکال مختلف به‌عنوان اتهام ارتداد برای مسیحیانی که عقاید نامتعارف داشتند، مورد استفاده قرار می‌گرفت. تحقیقات جدیدتر در الهیات و مطالعات دینی این سؤال را مطرح کرده‌اند که باورهای پلاجیوس تا چه حد با باورهای مخالفانش و مسیحیان جریان اصلی مدرن متفاوت بوده است.

پیشینه

در طول قرن‌های چهارم و پنجم، کلیسا به‌دلیل تغییر مذهب کنستانتین به مسیحیت، تغییرات سریعی را تجربه می‌کرد. بسیاری از رومی‌ها به مسیحیت گرویده بودند، اما لزوماً به‌طور کامل از این دین پیروی نمی‌کردند. از آن‌جایی که مسیحیان دیگر مورد آزار و اذیت قرار نمی‌گرفتند، با مشکل جدیدی روبرو شدند: چگونه از ارتداد و پایبندی ظاهری به دین رسمی جلوگیری کنند. برای بسیاری، راه حل، اتخاذ ریاضت مسیحی بود.

مسیحیت اولیه از نظر الهیاتی متنوع بود. درحالی‌که مسیحیت غربی تعلیم می‌داد که اجتناب‌ناپذیری مرگ نتیجه هبوط انسان است. یک سنت سوری شامل شخصیت‌های قرن دوم، تئوفیلوس و ایرنئوس ادعا می‌کردند که مرگ‌ومیر مقدم بر هبوط است. حدود سال ۴۰۰ میلادی آموزه گناه نخستین تازه در مسیحیت غربی در حال ظهور بود و از آموزه‌های سیپریان مبنی بر این‌که نوزادان باید به‌خاطر گناه آدم غسل تعمید داده شوند، سرچشمه می‌گرفت. مسیحیان دیگر از اوریجن در این باور پیروی کردند که نوزادان به‌دلیل شکست‌هایشان در زندگی قبلی، در گناه متولد می‌شوند. روفینوس سوری که در سال ۳۹۹ به‌عنوان نماینده جروم به رم آمد، از سنت سوری پیروی کرد و اعلام داشت که انسان فانی آفریده شده است و هر انسانی تنها به‌خاطر گناه خود مجازات می‌شود.

پلاجیوس یک زاهد غیر روحانی اهل جزایر بریتانیا بود که در اوایل دهه ۳۸۰ به رم نقل مکان کرد. پلاجیوس نیز مانند جروم از آنچه که سهل‌انگاری در میان مسیحیان می‌دید، انتقاد کرد و در مقابل معیارهای اخلاقی بالاتر و زهد را ترویج داد. او به‌دلیل جبرگرایی و تقدیرگرایی مانویت با آن مخالفت کرد و از امکان زندگی بدون گناه دفاع کرد . اگرچه پلاجیوس ترک ثروت دنیوی را موعظه می‌کرد، ایده‌های او در میان بخش‌هایی از نخبگان رومی محبوب شد. پیتر براون مورخ، استدلال می‌کند که پلاجیانیسم «به یک گرایش گریز از مرکز قدرتمند در اشراف روم متوسل می‌شد؛ گرایشی به پراکندگی گروه‌های کوچک که هر کدام تلاش می‌کردند نخبه باشند، هر کدام مشتاق بودند از همسایگان و رقبای خود، یعنی ساکنان طبقه متوسط بالای روم بالاتر بروند.» پائولینوس نولا مدیر قدرتمند رومی به پلاجیوس و جولیان اکلانوم نویسنده پلاجیوسی نزدیک بود، و کائلستیوس اشراف‌زاده سابق رومی توسط جرالد بونر به‌عنوان «رسول واقعی جنبش به اصطلاح پلاجیوسی» توصیف شد. بسیاری از ایده‌هایی که پلاجیوس ترویج می‌کرد در مسیحیت معاصر جریان اصلی بودند و توسط چهره‌هایی مانند جان کریسوستوم، آتاناسیوس اسکندریه، جروم و حتی آگوستین اولیه حمایت می‌شدند.

مناقشهٔ پلاجیوسی

در سال ۴۱۰، پلاجیوس و کِلِستیوس به‌دلیل غارت رم به‌دست ویزیگوت‌ها، از رم به سیسیل و سپس به شمال آفریقا گریختند. در شورای کارتاژ در سال ۴۱۱، کِلِستیوس برای انتصاب به مقام روحانی نزد اسقف آرلیوس کارتاژ رفت، اما در عوض به‌دلیل باورهایش دربارهٔ گناه و گناه نخستین محکوم شد. کِلِستیوس در دفاع از خود استدلال کرد که مسئلهٔ گناه نخستین همچنان مورد بحث است و باورهای او ارتدوکس هستند. دیدگاه‌های او دربارهٔ فیض در این محکومیت ذکر نشد، اگرچه آگوستین، که در آن جلسه حضور نداشت، بعدها ادعا کرد که کِلِستیوس به‌دلیل «استدلال‌هایی علیه فیض مسیح» محکوم شده است. برخلاف کِلِستیوس، پلاجیوس از پاسخ دادن به این پرسش که آیا انسان فانی آفریده شده است یا نه خودداری کرد و خارج از شمال آفریقا، این تعالیم کِلِستیوس بودند که عمدتاً هدف محکومیت قرار گرفتند. در سال ۴۱۲، آگوستین شرح رساله به رومیان پلاجیوس را خواند و نویسندهٔ آن را «مسیحی بسیار پیشرفته» توصیف کرد. آگوستین تا سال بعد روابط دوستانه‌ای با پلاجیوس حفظ کرد و در ابتدا تنها تعالیم کِلِستیوس را محکوم می‌کرد و اختلاف خود با پلاجیوس را مسئله‌ای دانشگاهی می‌دانست.

جروم به‌دلیل این دیدگاه پلاجیوسی که انسان‌ها توانایی بی‌گناه بودن دارند، به پلاجیوسی‌گری حمله کرد و آن را با بدعت‌های شناخته‌شدهٔ دیگری، از جمله اوریگنیسم، جووینیانیسم، مانوی‌گری و پریسیلیانیسم مرتبط دانست. پژوهشگر، مایکل راکت، خاطرنشان کرد که ارتباط دادن پلاجیوسی‌گری با اوریگنیسم «محل تردید» است، اما این ارتباط تأثیرگذار بوده است. جروم همچنین با دیدگاه شدید پلاجیوس دربارهٔ ارادهٔ آزاد مخالف بود. او در سال ۴۱۵ اثر Dialogus adversus Pelagianos را برای رد دیدگاه‌های پلاجیوسی نوشت. ولف لیبِشوتس، مورخ، با اشاره به اینکه جروم نیز زاهد بود و از ثروت دنیوی انتقاد می‌کرد، پیشنهاد کرد که انگیزهٔ او برای مخالفت با پلاجیوسی‌گری حسادت به موفقیت پلاجیوس بوده است. در سال ۴۱۵، فرستادهٔ آگوستین، اُروسيوس، در شورایی در اورشلیم اتهاماتی علیه پلاجیوس مطرح کرد که برای داوری به رم ارجاع داده شد. در همان سال، اسقف‌های تبعیدی گل، هِروس آرل و لازاروس اکس، پلاجیوس را به بدعت متهم کردند و به بخش‌هایی از اثر Liber de 13 capitula کِلِستیوس استناد کردند. پلاجیوس با انکار تعالیم کِلِستیوس از خود دفاع کرد و در نتیجه در شورای دیوسپولیس در لود تبرئه شد؛ رویدادی که نقطهٔ عطفی مهم در این مناقشه بود. پس از این رأی، آگوستین دو سینود در شمال آفریقا را متقاعد کرد که پلاجیوسی‌گری را محکوم کنند و یافته‌های آنها تا حدی از سوی پاپ اینوسنت یکم تأیید شد. در ژانویهٔ ۴۱۷، اندکی پیش از مرگش، اینوسنت پلاجیوس و دو تن از پیروانش را تکفیر کرد. جانشین اینوسنت، زوسیموس، حکم علیه پلاجیوس را لغو کرد، اما پس از فشار اسقف‌های آفریقایی از این موضع عقب‌نشینی کرد. پلاجیوسی‌گری بعداً در شورای کارتاژ در سال ۴۱۸ محکوم شد و پس از آن زوسیموس Epistola tractoria را صادر کرد که به‌موجب آن پلاجیوس و کِلِستیوس تکفیر شدند. در این حکم، نگرانی از اینکه پلاجیوسی‌گری نقش روحانیت و اسقفی‌گری را تضعیف می‌کند، به‌طور مشخص ذکر شده بود.

در آن زمان، تعالیم پلاجیوس در میان مسیحیان، به‌ویژه دیگر زاهدان، از حمایت قابل‌توجهی برخوردار بود. بخش‌های قابل‌توجهی از جهان مسیحیت هرگز از آموزهٔ آگوستین دربارهٔ گناه نخستین چیزی نشنیده بودند. هجده اسقف ایتالیایی، از جمله جولیان اکلانوم، به محکومیت پلاجیوس اعتراض کردند و از پیروی از Epistola tractoria زوسیموس خودداری کردند. بسیاری از آنان بعدها مجبور شدند نزد اسقفان یونانی، تئودور موپسوئستیایی و نِستوریوس، پناه بگیرند و این امر به اتهاماتی انجامید مبنی بر اینکه خطاهای پلاجیوسی در زیرِ مناقشهٔ نسطوری بر سر مسیح‌شناسی قرار داشته‌اند. هم پلاجیوسی‌گری و هم نسطوری‌گری در نخستین شورای افسوس در سال ۴۳۱ محکوم شدند. با محکوم شدن حامیان آن یا وادار شدنشان به مهاجرت به شرق، پلاجیوسی‌گری دیگر نتوانست در غرب لاتین به‌عنوان یک آموزهٔ پایدار باقی بماند. با وجود تلاش‌های مکرر برای سرکوب پلاجیوسی‌گری و تعالیم مشابه، برخی پیروان آن همچنان در پادشاهی استروگوت‌ها (۴۹۳–۵۵۳)، به‌ویژه در پیکنوم و دالماسی، در دوران فرمانروایی تئودوریک بزرگ فعال بودند. همچنین گزارش شده است که پلاجیوسی‌گری در بریتانیا محبوب بوده است، زیرا ژرمانوس اوکسری دست‌کم یک بار، در سال ۴۲۹، برای محکوم کردن این بدعت به آنجا سفر کرد. برخی پژوهشگران، از جمله نوئل مایرز و جان موریس، پیشنهاد کرده‌اند که پلاجیوسی‌گری در بریتانیا به‌عنوان حمله‌ای به انحطاط و فساد رومی فهمیده می‌شده است، اما این دیدگاه پذیرش عمومی نیافته است.

آموزه‌های پلاجیوس

ارادهٔ آزاد و گناه نخستین

این اندیشه که خدا چیزی یا کسی را آفریده باشد که ذاتاً شرور باشد، از نظر پلاجیوس مانوی بود. پلاجیوس می‌آموخت که انسان‌ها از بار گناه نخستین آزادند، زیرا ناعادلانه است که فردی به‌خاطر اعمال شخص دیگری سرزنش شود. بر اساس پلاجیوسی‌گری، انسان‌ها صورت خدا آفریده شده‌اند و به وجدان و خرد مجهز شده‌اند تا درست را از نادرست تشخیص دهند و توانایی انجام اعمال درست را داشته باشند. اگر «گناه» اجتناب‌ناپذیر نباشد، نمی‌توان آن را گناه دانست. از دیدگاه پلاجیوس، آموزهٔ گناه نخستین بیش از اندازه بر ظرفیت انسان برای اصلاح خویشتن تأکید می‌زد و در نتیجه یا به نومیدی می‌انجامید یا به اتکا بر بخشایش بدون مسئولیت‌پذیری. او همچنین استدلال می‌کرد که بسیاری از مسیحیان جوان با اطمینان کاذب نسبت به نجات خود آرام می‌شدند و در نتیجه در عمل به وظایف مسیحی خود سستی می‌کردند.

پلاجیوس معتقد بود که نافرمانی آدم باعث شده بود انسان‌ها فانی شوند و برای آنان الگویی بد پدید آورده بود، اما طبیعت آنان را فاسد نکرده بود، در حالی که کِلِستیوس حتی فراتر رفت و استدلال کرد که آدم از ابتدا فانی آفریده شده بود. پلاجیوس همچنین این دیدگاه را که گناه نخستین ترس از مرگ را در انسان‌ها ایجاد کرده بود، آن‌گونه که آگوستین می‌گفت، نپذیرفت. در عوض، او می‌آموخت که مسیحیان مؤمن می‌توانند بر ترس از مرگ غلبه کنند و مرگ می‌تواند رهایی از رنج و مشقت باشد، نه مجازات. پلاجیوس و کِلِستیوس هر دو استدلال می‌کردند که غیرمنطقی است اگر خدا چیزی ناممکن را فرمان دهد، و بنابراین هر انسان آزادی مطلق در عمل و مسئولیت کامل در قبال همهٔ اعمال خود را حفظ می‌کند. پلاجیوس هیچ محدودیتی بر ارادهٔ آزاد، از جمله ضرورت، اجبار یا محدودیت‌های ناشی از طبیعت، نمی‌پذیرفت. او باور داشت که تأکید بر موضعی نیرومند دربارهٔ ارادهٔ آزاد، بهترین انگیزه برای افراد جهت اصلاح رفتار خود است.

گناه و فضیلت

مسیحی کسی است که نسبت به همگان شفقت نشان می‌دهد، که به هیچ‌وجه از بدی‌ای که در حق او روا داشته شده است برآشفته نمی‌شود، که اجازه نمی‌دهد فقیر در حضور او مورد ستم قرار گیرد، که به درماندگان یاری می‌رساند، که نیازمندان را دستگیری می‌کند، که با سوگواران سوگواری می‌کند، که درد دیگری را چنان احساس می‌کند که گویی درد خودش است، که اشک‌های دیگران او را به گریه می‌اندازد، که خانه‌اش برای همگان گشوده است، که درِ خانه‌اش به روی هیچ‌کس بسته نیست، که هیچ فقیری با سفره‌اش بیگانه نیست، که خوراکش را با همگان قسمت می‌کند، که نیکوکاری‌اش بر همگان آشکار است و هیچ‌کس از دست او آسیبی نمی‌بیند، که شب و روز خدا را خدمت می‌کند، که بی‌وقفه در فرمان‌های او می‌اندیشد و آنها را به تأمل می‌گذارد، که در نظر جهان فقیر می‌شود تا در پیشگاه خداوند ثروتمند شود.

در باب زندگی مسیحی، رساله‌ای پلاگیوسی

در دیدگاه پلاجیوسی، در نتیجه، گناه پیامدی اجتناب‌ناپذیر از طبیعت سقوط‌کردهٔ انسان نبود، بلکه از انتخاب آزاد و عادت‌های بد ناشی می‌شد؛ انسان از طریق تکرار گناه می‌توانست طبیعت خود را فاسد کند و خود را به بندگی گناه درآورد. پلاجیوس معتقد بود که خدا عهد عتیق و شریعت موسی را به انسان داده است تا با این عادت‌های بدِ ریشه‌دار مقابله کند و هنگامی که این اثر با گذشت زمان از میان رفت، خدا عهد جدید را آشکار کرد. بااین‌حال، از آنجا که پلاجیوس معتقد بود انسان در هر موقعیتی همواره توانایی انتخاب عمل درست را دارد، از نظر نظری زندگی بدون گناه ممکن بود، هرچند چنین چیزی نادر بود. عیسی، که در آموزهٔ مسیحی زندگی بدون گناه داشته است، برای پلاجیوسی‌ها نمونهٔ نهایی کسانی بود که در زندگی خود در پی کمال بودند؛ اما انسان‌های دیگری نیز بودند که بدون گناه بودند، از جمله برخی بت‌پرستان نامدار و به‌ویژه پیامبران عبری. این دیدگاه با دیدگاه آگوستین و مسیحیت ارتدوکس در تضاد بود؛ دیدگاهی که تعلیم می‌داد عیسی تنها انسانی بود که از گناه آزاد بود. پلاجیوس آموزهٔ کفارهٔ نیابتی عیسی برای گناهان بشر را می‌پذیرفت و برای اثر تطهیرکنندهٔ غسل تعمید نیز اهمیت قائل بود، اما بر این جنبه‌ها تأکید کمتری داشت.

پلاجیوس می‌آموخت که توانایی انسان برای درست عمل کردن موهبتی از سوی خداست، همان‌گونه که وحی الهی و نمونه و آموزه‌های عیسی نیز چنین بودند. رشد بیشتر روحانی، از جمله ایمان به مسیحیت، به انتخاب فردی بستگی داشت، نه به لطف الهی. پلاجیوس هیچ عذری برای گناه نمی‌پذیرفت و استدلال می‌کرد که مسیحیان باید مانند کلیسایی باشند که در رساله به افسسیان ۵:۲۷ توصیف شده است، «بدون لکه یا چین و چروک». به‌جای پذیرفتن نقص ذاتی انسان یا استدلال دربارهٔ اینکه بالاترین معیارهای اخلاقی فقط در مورد نخبگان قابل اعمال است، پلاجیوس می‌آموخت که همهٔ مسیحیان باید برای رسیدن به کمال بکوشند. پلاجیوس، مانند جووینیانوس، می‌آموخت که زندگی زناشویی از رهبانیت فروتر نیست، با این تفاوت که همهٔ مسیحیان، صرف‌نظر از وضعیت زندگی خود، به نوعی ریاضت دعوت شده‌اند. پلاجیوس می‌آموخت که صرفاً مسیحی نامیدن خود و پیروی از فرمان‌های کتاب مقدس کافی نیست؛ بلکه انجام فعالانهٔ اعمال نیک و پرورش فضیلت نیز ضروری است تا فرد خود را از توده‌هایی که «فقط به نام مسیحی» هستند متمایز کند، و مسیحیان باید در رفتار خود برجسته و بی‌عیب باشند. او به‌طور مشخص بر اهمیت خواندن کتاب مقدس، پیروی از فرمان‌های دینی، نیکوکاری، مسئولیت‌پذیری در قبال اعمال خود و حفظ فروتنی و میانه‌روی تأکید می‌کرد. پلاجیوس می‌آموخت که فضیلت واقعی در پایگاه اجتماعی فرد بازتاب نمی‌یابد، بلکه حالتی روحانی و درونی است. او آشکارا از مسیحیان ثروتمند می‌خواست ثروت خود را با فقرا تقسیم کنند. (آگوستین از دعوت پلاجیوس به بازتوزیع ثروت انتقاد کرد.)

غسل تعمید و داوری

از آنجا که در دیدگاه پلاجیوسی، گناه امری عمدی بود و افراد تنها در قبال اعمال خود مسئول بودند، نوزادان در پلاجیوسی‌گری بی‌گناه تلقی می‌شدند و تصور نمی‌شد که نوزادان تعمیدنیافته به دوزخ فرستاده شوند. پلاجیوسی‌ها، مانند آگوستینِ نخستین، باور داشتند که نوزادان به برزخ فرستاده خواهند شد. اگرچه پلاجیوس این دیدگاه را که غسل تعمید نوزادان برای پاک کردن گناه نخستین ضروری است رد می‌کرد، از این عمل حمایت می‌کرد، زیرا معتقد بود که تعمید با ایجاد اتحادی نزدیک‌تر با عیسی، موجب رشد معنوی نوزادان می‌شود. برای بزرگسالان، غسل تعمید ضروری بود، زیرا سازوکاری برای به‌دست آوردن بخشایش گناهانی بود که فرد شخصاً مرتکب شده بود و نیز آغازی دوباره در رابطهٔ او با خدا به‌شمار می‌رفت. پس از مرگ، بزرگسالان بر اساس اعمال و ترک اعمال خود داوری می‌شدند و اگر شکست خورده بودند، به آتش ابدی سپرده می‌شدند: «نه به‌سبب بدی‌هایی که انجام داده‌اند، بلکه به‌سبب کوتاهی در انجام نیکی». او برزخ را به‌عنوان مقصدی ممکن برای بزرگسالان نمی‌پذیرفت. اگرچه پلاجیوس می‌آموخت که راه عدالت برای همه گشوده است، در عمل تنها عده‌ای اندک موفق می‌شدند از آن پیروی کنند و نجات یابند. پلاجیوس، مانند بسیاری از الهی‌دانان قرون وسطی، معتقد بود که ایجاد ترس از دوزخ در مسیحیان اغلب برای متقاعد کردن آنان به پیروی از دینشان ضروری است، هنگامی که انگیزش درونی وجود نداشته باشد یا کافی نباشد.

پیامدهای الهیاتی

مسئلهٔ شر

به گفتهٔ نلسون، پلاجیوسی‌گری راه‌حلی برای مسئلهٔ شر ارائه می‌کند که ارادهٔ آزاد اختیارگرایانه را هم علت رنج انسان و هم خیرِ کافی برای توجیه وجود آن می‌داند. آگوستین استدلال می‌کرد که هیچ رنجی واقعاً ناحق و بی‌استحقاق نیست و فیض نیز به همان اندازه ناشایسته است، اما به‌واسطهٔ خیرخواهی خداوند اعطا می‌شود. راه‌حل آگوستین، در حالی که به مسیح‌شناسی ارتدوکس وفادار می‌ماند، مسئلهٔ شر را تشدید می‌کرد؛ زیرا بر اساس تفاسیر آگوستینی، خدا گناهکارانی را مجازات می‌کند که به‌واسطهٔ طبیعت خود قادر نیستند گناه نکنند. دفاع آگوستینی از فیض خدا در برابر اتهام خودسرانه بودن آن این بود که راه‌های خداوند برای انسان‌های صرفاً فانی و محدود، درک‌ناپذیر است.

تأثیر بر نجات‌شناسی مسیحی

چارچوب پلاجیوسی–آگوستینی به الگویی کلیدی در تحول نجات‌شناسی مسیحی دربارهٔ فیض خدا تبدیل شد. پیش از آگوستین، دیدگاه هم‌افزایی دربارهٔ نجات تقریباً به‌طور جهان‌شمول پذیرفته شده بود. بااین‌حال، پلاجیوس استدلال می‌کرد که انسان‌ها می‌توانند با ارادهٔ خود به‌طور کامل از خدا اطاعت کنند. بنابراین، موضع پلاجیوسی معمولاً شکلی از «تک‌عاملی‌گرایی انسانی» توصیف می‌شود. این آموزه در شورای کارتاژ (۴۱۸) و نخستین شورای افسوس (۴۳۱) محکوم شد. آگوستین در واکنش، دیدگاهی را توسعه داد که در آن خدا علت نهایی همهٔ اعمال انسان است؛ شکلی سازگارگرایانه از جبرگرایی الهیاتی. بنابراین، موضع آگوستینی‌گرایی «تک‌عاملی‌گرایی الهی» توصیف می‌شود. بااین‌حال، نجات‌شناسی آگوستینی همچنین مستلزم تقدیر مضاعف بود، که شورای آرل (۴۷۵) آن را محکوم کرد.

حل‌وفصل مناقشهٔ پلاجیوسی به شکل‌گیری بحثی جدید در گل جنوبی در سده‌های پنجم و ششم انجامید که بعدها، با عنوانی تا حدی گمراه‌کننده، «نیمه‌پلاجیوسی‌گری» نام گرفت. موضع نیمه‌پلاجیوسی شکلی میانه‌رو از پلاجیوسی‌گری بود. نیمه‌پلاجیوسی‌ها محکومیت پلاجیوس را می‌پذیرفتند، بر ضرورت فیض برای نجات تأکید می‌کردند و خود را پیروان آگوستین می‌دانستند. بااین‌حال، آنان معتقد بودند که ارادهٔ انسان آغازگر فرایند نجات است، نه فیض الهی. ازاین‌رو، موضع نیمه‌پلاجیوسی اغلب «هم‌افزایی آغازشده از سوی انسان» توصیف می‌شود. در سال ۵۲۹، شورای دوم اورانژ به نیمه‌پلاجیوسی‌گری پرداخت و اعلام کرد که حتی آغاز ایمان نیز حاصل فیض خداست. این تأکید، نقش فیض پیشین را در توانمند ساختن انسان برای ایمان برجسته کرد. موضع حاصل، که اغلب «نیمه‌آگوستینی‌گری» نامیده می‌شود، ازاین‌رو «هم‌افزایی آغازشده از سوی خدا» توصیف می‌شود. شورا همچنین تقدیر به شر را رد کرد.

جستارهای وابسته

• واژه‌نامه فلسفه
• عدم قطعیت

منابع

• Beck, John H. (2007). "The Pelagian Controversy: An Economic Analysis". American Journal of Economics and Sociology. 66 (4): 681–696. doi:10.1111/j.1536-7150.2007.00535.x. S2CID 144950796.
• Bonner, Gerald (2018). The Myth of Pelagianism. British Academy Monograph (in English). Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-726639-7.
• Clark, Mary T. (2005). Augustine (in English). Bloomsbury Publishing. ISBN 978-1-4411-8259-3.
• Bonner, Gerald (2004). "Pelagius (fl. c.390–418), theologian". Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press. doi:10.1093/ref:odnb/21784.
• Brown, Peter (1970). "The Patrons of Pelagius: the Roman Aristocracy Between East and West". The Journal of Theological Studies. 21 (1): 56–72. doi:10.1093/jts/XXI.1.56. ISSN 0022-5185. JSTOR 23957336.
• Chadwick, Henry (2001). Augustine: A Very Short Introduction (in English). Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-285452-0.
• Chronister, Andrew C. (2020). "Ali Bonner, The Myth of Pelagianism". Augustinian Studies. 51 (1): 115–119. doi:10.5840/augstudies20205115. S2CID 213551127.
• Cohen, Samuel (2016). "Religious Diversity". In Jonathan J. Arnold; M. Shane Bjornlie; Kristina Sessa (eds.). A Companion to Ostrogothic Italy. Leiden, Boston: Brill Publishers. pp. 503–532. ISBN 978-9004-31376-7.
• Dodaro, Robert (2004). Christ and the Just Society in the Thought of Augustine (in English). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-1-139-45651-7.
• Elliott, Mark W. (2011). "Pelagianism". In McFarland, Ian A.; Fergusson, David A. S.; Kilby, Karen; Torrance, Iain R. (eds.). The Cambridge Dictionary of Christian Theology (in English). Cambridge: Cambridge University Press. pp. 377–378. ISBN 978-0-511-78128-5.
• Ferguson, John (1956). Pelagius: A Historical and Theological Study. Cambridge: W. Heffer & Sons.
• Fu, Youde (2015). "Hebrew Justice: A Reconstruction for Today". The Value of the Particular: Lessons from Judaism and the Modern Jewish Experience (in English). Leiden: Brill. pp. 171–194. ISBN 978-90-04-29269-7.
• Harrison, Carol (2016). "Truth in a Heresy?". The Expository Times. 112 (3): 78–82. doi:10.1177/001452460011200302. S2CID 170152314.
• James, Frank A. III (1998). Peter Martyr Vermigli and Predestination: The Augustinian Inheritance of an Italian Reformer. Oxford: Clarendon. Archived from the original on 22 December 2015. Retrieved 14 December 2015.
• Keech, Dominic (2012). The Anti-Pelagian Christology of Augustine of Hippo, 396-430 (in English). Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-966223-4.
• Keeny, Anthony (2009). An Illustrated Brief History of Western Philosophy. John Wiley & Sons. ISBN 978-1-4051-7860-0.
• Kirwan, Christopher (1998). "Pelagianism". Routledge Encyclopedia of Philosophy (in English). Taylor & Francis. doi:10.4324/9780415249126-K064-1. ISBN 978-0-415-25069-6.
• Levering, Matthew (2011). Predestination: Biblical and Theological Paths. New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-960452-4.
• Lössl, Josef (20 September 2019). "The myth of Pelagianism. By Ali Bonner. (A British Academy Monograph.) Pp. xviii + 342. Oxford–New York: Oxford University Press (for The British Academy), 2018. 978 0 19 726639 7". The Journal of Ecclesiastical History. 70 (4): 846–849. doi:10.1017/S0022046919001283. S2CID 204479402.
• Nelson, Eric (2019). The Theology of Liberalism: Political Philosophy and the Justice of God. Cambridge: Harvard University Press. ISBN 978-0-674-24094-0.
• Rigby, Paul (2015). The Theology of Augustine's Confessions (in English). Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-09492-5.
• Puchniak, Robert (2008). "Pelagius: Kierkegaard's use of Pelagius and Pelagianism". In Stewart, Jon Bartley (ed.). Kierkegaard and the Patristic and Medieval Traditions (in English). Farnham: Ashgate Publishing. ISBN 978-0-7546-6391-1.
• Rackett, Michael R. (2002). "What's Wrong with Pelagianism?". Augustinian Studies. 33 (2): 223–237. doi:10.5840/augstudies200233216.
• Rees, Brinley Roderick (1998). Pelagius: Life and Letters (in English). Woodbridge: Boydell & Brewer. ISBN 978-0-85115-714-6.
• Scheck, Thomas P. (2012). "Pelagius's Interpretation of Romans". In Cartwright, Steven (ed.). A Companion to St. Paul in the Middle Ages (in English). Leiden: Brill. pp. 79–114. ISBN 978-90-04-23671-4.
• Squires, Stuart (2016). "Jerome on Sinlessness: a Via Media between Augustine and Pelagius". The Heythrop Journal. 57 (4): 697–709. doi:10.1111/heyj.12063.
• Teselle, Eugene (2014). "The Background: Augustine and the Pelagian Controversy". In Hwang, Alexander Y.; Matz, Brian J.; Casiday, Augustine (eds.). Grace for Grace: The Debates after Augustine and Pelagius (in English). Washington, D.C.: Catholic University of America Press. pp. 1–13. ISBN 978-0-8132-2601-9.
• Stump, Eleonore (2001). "Augustine on free will". In Stump, Eleonore; Kretzmann, Norman (eds.). The Cambridge Companion to Augustine. New York: Cambridge University Press. pp. 124–147. ISBN 978-1-1391-7804-4.
• Visotzky, Burton L. (2009). "Will and Grace: Aspects of Judaising in Pelagianism in Light of Rabbinic and Patristic Exegesis of Genesis". In Grypeou, Emmanouela; Spurling, Helen (eds.). The Exegetical Encounter Between Jews and Christians in Late Antiquity (in English). Leiden: Brill. pp. 43–62. ISBN 978-90-04-17727-7.
• Weaver, Rebecca (2014). "Introduction". In Hwang, Alexander Y.; Matz, Brian J.; Casiday, Augustine (eds.). Grace for Grace: The Debates after Augustine and Pelagius (in English). Washington, D.C.: Catholic University of America Press. pp. xi–xxvi. ISBN 978-0-8132-2601-9.
• Wetzel, James (2001). "Predestination, Pelagianism, and foreknowledge". In Stump, Eleonore; Kretzmann, Norman (eds.). The Cambridge Companion to Augustine. New York: Cambridge University Press. pp. 49–58. ISBN 978-1-1391-7804-4.