پطروس پالیان
پطروس پالیان | |
|---|---|
| زادهٔ | ۱ مهٔ ۱۹۳۱ |
| درگذشت | ۱۵ مارس ۲۰۲۳ (۹۱ سال) |
| ملیت | ارمنیهای ایران |
| پیشه | فیلمبردار |
| همسر | دو بار |
پطروس پالیان (ارمنی: Պետրոս Պալեան؛ انگلیسی: Peros Palian زاده ۱ مه ۱۹۳۱ در تهران – درگذشته ۱۵ مارس ۲۰۲۳ در لسآنجلس) فیلمبردار ارمنیتبار اهل ایران بود.
زندگینامه
[ویرایش]در ۱ مه ۱۹۳۱ (۱۰ اردیبهشت ۱۳۱۰ خورشیدی[۱]) در تهران به دنیا آمد پس از گذراندن دوره سینمایی شعبه دانشگاه سیراکیوس در تهران به سال ۱۹۵۳ (۱۳۳۲) از ابتدا در دیانا فیلم و سپس در اداره کل هنرهای زیبای کشور به عنوان فیلمبردار خبری و آثار مستند مشغول به کار شد. از میان مهمترین فیلمهای مستندی که فیلمبردارشان بود به شقایق سوزان به کارگردانی هوشنگ شفتی و طلوع جدی به کارگردانی (احمد فاروقی قاجار در ۱۹۶۳ (۱۳۴۲) اشاره کرد. شقایق سوزان یکی از آثار ماندگار مستند در زمینه مردمشناسی بر محور زندگی ایل بختیاری است و طلوع جدی اثری متفاوت که گردشی در کوچهها و محلهها و مکانهای تاریخی اصفهان همراه با پسرکی بازیگوش. پالیان از ۱۹۵۹ (۱۳۳۸) با فیلم هالو ساخته حسین امیرفضلی به سینمای حرفهای روی آورد. پس از فیلمبرداری شیطان برای اکبر صادقی ۱۹۷۹ (۱۳۵۸) به ایالات متحده آمریکا رفت و آنجا را به عنوان محل اقامت برگزید وی هماکنون ساکن ایالت کالیفرنیا است. وی بیش از ده عنوان فیلم بلند را در کارنامه اش ثبت کرد. شب قوزی (فرخ غفاری، ۱۹۶۴(۱۳۴۳) و سیاوش در تخت جمشید (فریدون رهنما، ۱۹۶۷ (۱۳۴۶) از مهمترین آثار سینمایی است که پالیان فیلمبرداری اش را بر عهده داشت
درگذشت
[ویرایش]در ۱۵ مارس ۲۰۲۳ (۲۴ اسفند ۱۴۰۱) در سن ۹۱ سالگی در لسآنجلس درگذشت.[۲][۳][۴]
فیلمشناسی
[ویرایش]فیلمهای مستند و کوتاه
[ویرایش]پان آمریکن، تارهای پشم، چهرهها و رنگها، رقصهای محلی خراسان، شقایق سوزان، شهر تهران، طلوع جدی، موزههای ایران، ...
سینمایی
[ویرایش]| عنوان فیلم | سال | کارگردان | فیلمبردار | مدیر فیلمبرداری | تهیهکننده | یادداشت |
|---|---|---|---|---|---|---|
| هالو | ۱۳۳۸ | حسین امیرفضلی | آری | |||
| شد شد، نشد نشد | ۱۳۳۹ | هوشنگ شفتی و احمد افسانه | آری | |||
| شب قوزی | ۱۳۴۳ | فرخ غفاری | آری | |||
| سیاوش در تخت جمشید | ۱۳۴۶ | فریدون رهنما | آری | |||
| یک اصفهانی در نیویورک | ۱۳۵۱ | شاءاله ناظریان | آری | آری | ||
| یاران | ۱۳۵۳ | محمد دلجو و امیر مجاهد | آری | |||
| هیاهو | ۱۳۵۳ | محمد صفار | آری | |||
| علفهای هرز | ۱۳۵۵ | محمد دلجو و امیر مجاهد | آری | |||
| شارلوت به بازارچه میآید | ۱۳۵۶ | عباس جلیلوند | آری | |||
| این گروه محکومین | ۱۳۵۶ | هادی صابر | آری | |||
| ساخت ایران | ۱۳۵۷ | امیر نادری | آری | |||
| شمر | ۱۳۵۹ | اکبر صادقی | آری |
جوایز و افتخارات
[ویرایش]فیلم طلوع جدی در ۱۳۴۳ خورشیدی (۱۹۶۴ میلادی) جایزه بهترین فیلم برای جوانان را در جشنواره کن به دست آورد و همچنین پلاک نقره جشنواره کارتاژ تونس را نیز گرفت. در دوره پنجم جشنواره سینمایی سپاس در سال ۱۳۵۲ خورشیدی (۱۹۷۳ میلادی) پالیان بخاطر فیلمبرداری فیلم یک اصفهانی در نیویورک برنده مجسمه سپاس بهترین فیلمبرداری رنگی شد.
پانویس
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- لازاریان، ژانت د (۱۳۸۲). «سینما». دانشنامه ایرانیان ارمنی. تهران: انتشارات هیرمند. شابک ۹۶۴-۶۹۷۴-۵۰-۳.
- «چهرههای ارمنی در سینمای ایران». ارامنه و سینمای ایران. به کوشش گروه تحقیق و پژوهش موزه سینما. تهران، موزه سینمای ایران باغ فردوس: انتشارات روزنهکار. تابستان ۱۳۸۳. ص. ۱۰۹. شابک ۹۶۴-۶۷۲۸-۴۴-۸.
- امید، جمال (۱۳۷۷). فرهنگ سینمای ایران. تهران: موسسه انتشارات نگاه. ص. ۹۸. شابک ۹۶۴-۶۱۷۴-۸۹-۲.
- هویان، آندرانیک (۱۳۸۰). «ارمنیان در سینمای ایران». ارمنیان ایران. تهران: مرکز بینالمللی گفتگوی فرنگها با همکاری انتشارات هرمس. ص. ۳۲۴. شابک ۹۶۴-۳۶۳-۰۰۷-۲.
- هویان، آندرانیک (۱۳۸۱). «فیلمبرداران ارمنی فیلمهای سینمایی». نقش ارمنیان در سینمای ایران. تهران: بنیاد انتشاراتی یغیا بابومیان و انتشارات بهنام. صص. ۶۴–۶۵. شابک ۹۶۴-۵۶۶۸-۱۷-۴.
- «پرتره-پطرس پالیان، فیلمبردار». صدای آمریکا.
- «پطروس پالیان () - Petros Palian; Iranact.Com - Cinema».
- «۱۶۳۷ - "گفتگو با پطروس پالیان به خاطر انتشار کتاب خاطرات "7 سال همراه با شاه ایران». جوانان. سال سی و دوم (۱۶۳۷). ۴ آبان ۱۳۹۷. بایگانیشده از اصلی در ۲۰ فوریه ۲۰۲۰.
- گزارشی از نیلوفر منصوری. «پطروس پالیان؛ هفت سال تصویربردار آخرین پادشاه ایران». ایران اینترنشنال.
- «انتشار کتاب خواندنی ۷ سال همراه با شاه ایران به روایت پطروس پالیان». جوانان.
- «اسفندیار احمدیه، اولین انیماتور ایرانی در گذشت». بیبیسی فارسی. ۱۸ بهمن ۱۳۹۰.