پزشکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فارسی English

پزشکی یک دانش کاربردی است، هدف آن حفظ و ارتقاء تندرستی، درمان بیماری‌ها و بازتوانی آسیب‌دیدگان است. این منظور با شناخت بیماریها، تشخیص، درمان و جلوگیری از بروز آنها به انجام می‌رسد. دانش پزشکی بر روی طیف وسیعی از رشته‌ها شامل از فیزیک و زیست‌شناسی تا علوم اجتماعی، مهندسی و علوم انسانی بنا شده است.[ف ۱] امروزه هدف دانش پزشکی استفاده از فن‌آوری‌های دانش‌مبنا و استدلال قیاسی برای رسیدن به راه‌حل مشکلات بالینی است. اکتشافات در باب ماهیت ژن‌ها و سلول‌ها دریچه‌ای برای تعریف فیزیولوژی بر مبنای سیستم‌های مولکولی فراهم کرده است. این بصیرت فیزیولوزیکی راه را برای درک بهتر فرآیندهای پیچیده بیماری‌ها و رویکردهای نو درمانی فراهم کرده است.[۱]

تلاش بشر برای درمان بیماری‌ها و آسیب‌ها از دوران پیش از باستان وجود داشته است و در دوران باستان نیز در کنار مذهب و گاه به عنوان بخشی از آن وجود داشته است. در یونان باستان پزشکانی چون بقراط پزشکی را به عنوان دانش و فنی مجزا مطرح کردند و بنیانگذاران راهی بودند که بعدها توسط پزشکان مسلمانی همچون ابن‌سینا و رازی طی شد. در رنسانس با بهره گیری از روش علمی پزشکی پیشرفت‌های قابل توجهی کرد. از قرن ۱۹ آنچه به عنوان پزشکی مدرن شناخته می‌شود بنیان گذاشته شد. در اواخر قرن بیستم و دوران معاصر دانش ژنتیک رویکرد نسبت به درمان و بیماری‌ها را دچار تحولی جدی کرد به طوری که ژنتیک پزشکی را دارای نقشی متحول کننده برای پزشکی از درمان محور بودن به حفظ سلامتی دانسته‌اند.[۲] اهمیت سلامتی در بهره‌وری اجتماع و کیفیت زندگی منجر به تاسیس موسسات و قوانین شده است تا مسایلی همچون تحصیل و مجوزدهی به پزشکان تا نحوه استفاده از بودجه‌های درمانی در کشورها قانون‌مند و تنظیم شوند. لذا سازمان‌های پزشکی در کشورهای مختلف برای سازمان دهی و قانون‌مند سازی فعالیت‌های پزشکی تاسیس شده‌اند.

در حرفه پزشکی، پزشکان با استفاده از قضاوت بالینی، بیمار را جهت تشخیص، درمان و پیشگیری از بیماری ازریابی می‌کنند. در عملکرد بالینی معمولا مراحل شرح حال، معاینه فیزیکی، تهیه فهرست مشکلات، مشخص کردن تشخیص‌های افتراقی، بررسی‌ها (شامل آزمایشها و تصویربرداری و ...)، رسیدن به تشخیص و در آخر درمان انجام می‌شود. امروزه پیشرفت‌های روزمره علم و گسترش قابل توجه دامنه دانش پزشکی و شناخت بشر از بیماری‌ها منجر به تخصصی شدن پزشکی و تقسیم آن به رشته‌های مختلف شده است. با این حال کماکان ارائه خدمات پزشکی در بیشتر جوامع از سطح مراقبت‌های اولیه بهداشتی، با تمرکز روی عملکرد پزشکان عمومی و پزشکان خانواده شروع می‌شود و بسته به نیاز در سیستم ارجاع بیماران به سطوح دوم و سوم که خدمات پزشکی تخصصی‌تر را ارائه می‌دهند ارجاع می‌شوند.

پزشکی مدرن با انتقاداتی هم مواجه است از جمله عدم دسترسی مناطق محروم و طبقه کم درآمد بعضی جوامع به خدمات پزشکی گران قیمت که در این راه سازمان‌هایی همچون سازمان جهانی بهداشت با تعیین سیاست‌های جهانی و ایجاد مسئولیت در کشورها و سیاستمداران نسبت به سلامت سعی در رفع این نقیصه را دارند.

واژه‌شناسی[ویرایش]

واژه فارسی «پزشک» ار فارسی میانهٔ bizešk ‏(bcšk) است.[۳] در اوستایی به صورت baēṣ̌aza ‏(𐬠𐬀𐬉𐬴𐬀𐬰𐬀) آمده است[۴] که با سانسکریت bhiṣaj ‏(भिषज्)‏[۵] هم‌ریشه است، که همگی به معنی «پزشک» هستند. این واژه در فارسی به صورت «بجشک»، «بچشک»، و «بزشک» هم آمده است.[ف ۲]

تاریخ پزشکی[ویرایش]

نوشتار اصلی: تاریخ پزشکی
نوشتارهای وابسته: تاریخ پزشکی در ایران

پیدایش پزشکی را به دوران ماقبل تاریخ نسبت می‌دهند، دورانی پیش از اختراع خط. و از آنجا که زمان اختراع خط در فرهنگهای مختلف متفاوت است. پزشکی ماقبل تاریخ دوره‌های زمانی گسترده‌ای را می‌تواند در بر گیرد.[۶]

پزشکی در دوران باستان[ویرایش]

پزشکی در مصر باستان وجود داشت، اطلاعات پزشکی در پاپیروس ادوین اسمیت یافت شده که متعلق به ۳۰۰۰ پیش از میلاد است. اولین جراحی احتمالاً در ۲۷۵۰ پیش از میلاد در مصر انجام شده‌است.[۷] در پاپیروس ژاینکولوژی کاهون اطلاعاتی در مورد درمان بیماری‌های زنان و باروری وجود دارد.[۸] اولین پزشک شناخته شده هم احتمالا هسی-رع رییس پزشکان و دندان‌پزشکان پادشاه جوزر در قرن ۲۷ پیش از میلاد است.[۹]

در کنار مصری‌ها بابلی‌ها هم به تشخیص، معاینه و درمان بیماری‌ها می‌پرداختند. کتاب راهنمای تشخیصی آنها روش‌های درمان و سبب‌شناسی (اتیولوژی) را معرفی کرد.[۱۰]

پزشک یونان باستان بقراط که پدر پزشکی خوانده می‌شود.[۱۱]

بسیاری از منابع بقراط را پدر پزشکی می‌دانند،[۱۱] او پایه‌های رویکرد منطقی به پزشکی را بنا نهاد. بقراط ایجاد کننده سوگندنامه بقراط برای پزشکان است که هنوز مورد استفاده است، او اولین کسی بود که بیماری‌ها را به حاد و مزمن، اندمیک و اپیدمیک تقسیم‌بندی کرد و کلماتی همچون راجعه، بهبود، بحران، پاروکسیسم، اوج و تشنج را در پزشکی استفاده کرد.[۱۲][۱۳] در مطالعه فیزیولوژی و کالبدشناسی دو اسکندریه‌ای به نام‌های هروفیلوس از کالسدون و اراسیستراتوس از سئوس نقش داشتند.[۱۴] پزشک یونانی گالن نیز یکی از بزرگترین جراحان دوران باستان بود. و جراحی‌های بی‌پروایانه‌ای شامل مغز و چشم انجام داد. کتاب‌های او بعدها مورد استفاده در قرون وسطی قرار می‌گرفت.[۱۵]

قرون میانه[ویرایش]

در دوران رکود علم و پزشکی در دنیای غرب در قرون وسطی، مسلمانان و ایرانیان شروع به ترجمه آثار پزشکی یونان باستان از جمله آثار بقراط و گالن به عربی کردند. از طرفی با بهره گیری از میراث علمی پزشکی ایرانیان در جندی شاپور پزشکی در دنیای اسلام شکوفا شد.[ف ۳] ابن سینا از مشاهیر برجسته پزشکی در این دوران ابن سینا بود که توسط برخی منابع در کنار بقراط به عنوان پدر علم پزشکی شناخته می‌شود.[۱۶][۱۷] او کتاب قانون در پزشکی را نگاشت که از مشهورترین کتاب‌های تاریخ پزشکی محسوب می‌شود[۱۸] از سایر مشاهیر می‌توان از زهراوی،[۱۹] ابن زهر،[۲۰] ابن نفیس،[۲۱] و ابن رشد نام برد.[۲۲]

رازی[۲۳] یکی از اولین دانشمندانی بود که نظریه یونانی اخلاط چهارگانه را مورد تردید قرار داد، به طوریکه در الحاوی که بزرگترین دائرة المعارف طبی اسلامی خوانده می‌شود[۲۴] هیچ نامی از اخلاط و طبایع و مزاج‌ها نبرده است.[۲۵] با این وجود تا مدت‌ها این نظریه در پزشکی غربی قرون وسطی و پزشکی اسلامی موثر باقی ماند. بیمارستان‌ها در دنیای اسلام که از بیمارستان جندی شاپور ایران الگو گرفته بودند،[۲۶][۲۷] از اولین نمونه‌های بیمارستان‌های عمومی در جهان بودند.[۲۸]

در اواخر قرون وسطی پزشکی دوباره در اروپا رونق گرفت. اندرو واسالیوس یکی از تاثیر گذارترین کتاب‌ها در کالبدشناسی را نوشت.[۲۹] باکتری و میکروارگانیسم‌ها اولین بار توسط میکروسکوپ آنتونی وان لوونهوک در ۱۶۷۳ مشاهده شد..[۳۰] مایکل سروانتس به طور مستقل از ابن نفیس جریان خون ریوی را دوباره کشف کرد ولی این کشف منتشر نشد.[۳۱] بعدها این کشف توسط رنالدوس کولومبوس و آندره سزالپینو توصیف شد. بر مبنای کارهای کولومبوس بعدها ویلیام هاروی پزشک انگلیسی دستگاه گردش خون را توصیف کرد.[۳۲]

قرن نوزدهم و پزشکی مدرن[ویرایش]

حرفه پزشکی در قرن نوزدهم در پی پیشرفت‌های سریع علم و رویکردهای نوین پزشکان دستخوش تغییر شد. پزشکان بیمارستان‌ها شروع به آنالیز سیستماتیک تر علایم بیماری‌ها در تشخیص کردند.[۳۳] از جدیدترین تکنیک‌ها استفاده از بیهوشی و به کارگیری تکنیک آسپتیک در اتاق عمل بود.[۳۴]

در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم آماردانان انگلیسی به رهبری فرانسیس گالتون، کارل پیرسون و رونالد فیشر ابزارهای آماری برای مرتبط سازی و آزمودن فرضیه‌ها ابداع کردند که امکان آنالیزهای پیچیده‌تر اطلاعات را فراهم می‌کرد.[۳۵] در قرن بیستم جنگ‌های بزرگ همراه با حضور پزشکان و بیمارستان‌های سیار بودند. در طی جنگ جهانی اولین تکنیک اشعه ایکس در تشخیص گسترش یافت و استفاده از مواد ضدعفونی کننده برای پیشگیری از قانقاریای زخم‌ها فراگیر شد. پاندمی آنفلوآنزای ۱۹۱۸ در سطح جهان ۵۰ میلیون نفر تلفات داد و منشاء تحقیقات اپیدمیولوژیک شد.[۳۶] در جنگ جهانی دوم مراقبت از بیماران و زخمی‌ها با به کار گیری تکنیک‌های جدیدی همچون واکسیناسیون فعال بر علیه کزاز، داروهای سولفونامید و پنی سیلین متحول شد. از جنگ جهانی دوم استفاده از دِدِت در مقابله با پشه حامل مالاریا که در بیشتر مناطق حاره شایع بود، شروع شد.[۳۷] . در همین دوره درمانهای آلوپاتیک (مبتنی بر مداخلات خارجی شامل دارو و جراحی) از درمانهای مبتنی بر فیزیولوژی (فیزیوتراپی = Physiological Theraputics ) از یک دیگر جدا شد که قشر جدا شده بعد از سال 1945 میلادی در آمریکا فیزیوتراپیست نامیده شد.

عملکرد بالینی[ویرایش]

دکتر، اثر سر لوک فیلدز (۱۸۹۱)

در عملکرد بالینی پزشکان با استفاده از قضاوت بالینی، بیمار را جهت تشخیص، درمان و پیشگیری از بیماری ازریابی می‌کنند. در عملکرد بالینی ترتیب خاصی از فعالیت‌ها وجود دارد که معمولا رعایت می‌شود، شامل: شرح حال، معیانه فیزیکی، تهیه فهرست مشکلات، مشخص کردن تشخیص‌های افتراقی، بررسی‌ها (شامل آزمایش‌ها و تصویربرداری و ...)، رسیدن به تشخیص و در آخر درمان.[۳۸]

رابطه پزشک و بیمار با بررسی سابقه و شرح حال پزشکی بیمار شروع شده و به دنبال آن مصاحبه پزشکی[۳۹] و معاینه پزشکی بیمار صورت می‌گیرد. ابزارهای اولیه تشیخص (همچون گوشی پزشکی و آبسلانگ) معمولاً استفاده می‌شوند. بعد از معاینه برای علائم و مصاحبه برای نشانه‌های بیماری، پزشک ممکن است آزمایش‌های پزشکی (تست، به عنوان مثال آزمایش خون) درخواست دهد، نمونه‌گیری (بیوپسی) کند و یا دارو و سایر درمان ها را تجویز کند. در این راه تنظیم فهرستی از تشخیص‌های افتراقی کمک می‌کند که بیماری‌های مشابه بر اساس اطلاعات به دست آمده رد شوند. در طی ویزیت آگاه سازی مناسب بیمار از همه حقایق بخش مهمی از رابطه پزشک و بیمار است و به اعتمادسازی کمک می‌کند. ویزیت پزشکی سپس در سابقه پزشکی مستندسازی می‌شود که این یک سند قانونی در بسیاری از منابع قضایی محسوب می‌شود.[۴۰] ممکن است ویزیت‌های بعدی کوتاه‌تر باشند اما همین رویه کلی صورت می‌گیرد.

اجزاء اصلی مصاحبه پزشکی[ویرایش]

مصاحبه و ویزیت پزشکی شامل این اجزا است[۴۱]:

  • شکایت اصلی (CC): علت این ویزیت پزشکی، شامل نشانه‌ها که با همان کلماتی که بیمار بیان کرده به همراه مدت بروزشان ثبت می‌شود.
  • شرح‌حال بیماری/شکایت فعلی: ترتیب زمانی وقایع و نشانه‌های بیماری و توضیح بیشتر هر کدام از آن‌ها[۴۲]
  • فعالیت فعلی: شغل، تفریحات و کاری که بیمار انجام می‌دهد.
  • داروها (Rx): داروهایی که بیمار مصرف می‌کند، شامل داروهای بدون نسخه و داروهای خانگی و همچنین داروهای طب جایگزین و گیاهی. آلرژی‌ها هم در اینجا ثبت می‌شوند.
  • سابقه پزشکی قبلی (PMH/PMHx): شامل بیماری‌های پزشکی دیگر همزمان، سابقه بستری‌ها، مصدومیت‌ها، بیماری‌های عفونی قبلی و/یا واکسیناسیون‌ها و سابقه آلرژی‌های شناخته شده.[۴۳]
  • سابقه اجتماعی (SH): محل تولد، اقامت، وضعیت تاهل، وضعیت اجتماعی و اقتصادی، عادت‌ها (شامل رژیم غذایی، داروهای مصرف شده یا در حال مصرف، سیگار و الکل).[۴۴]
  • سابقه خانوادگی (FH): فهرست بیماری‌ها در فامیل که ممکن است بیمار را مورد تاثیر قرار دهد. گاه یک شجره‌نامه به کار می‌رود.[۴۵]
  • بازبینی سیستم‌ها (ROS): مجموعه‌ای از سوالات که ممکن است در شرح حال بیماری پرسیده نشده باشد، یک بررسی کلی (برای نمونه: «آیا اخیرا متوجه هر نوع کاهش وزن، تغییر در خواب، توده یا برآمدگی شده‌اید؟» و غیره). و سپس پرسش‌هایی از تمامی دستگاه‌های اصلی بدن (قلب، ریه، دستگاه گوارش، دستگاه ادراری و غیره).[۴۶]

معاینه فیزیکی[ویرایش]

یک پزشک در حال معاینه کانال گوش
نوشتار اصلی: معاینه فیزیکی

معاینه فیزیکی، معاینه بیمار به دنبال یافتن علایم بیماری است که در آن نشانه‌ها را بیمار بیان می‌کند و علایم توسط پزشک پیدا می‌شوند. پزشک از حواس بینایی، شنوایی، لامسه و گاه بویایی (برای نمونه در عفونت‌ها، اورمی، کتواسیدوز دیابتی) استفاده می‌کند. استفاده از حس چشایی با وجود روش‌های تشخیص مدرن به کار نمی‌رود ولی قدیم در نبود آزمایش قند خون در تشخیص دیابت شیرین به کار می‌رفت.[۴۷]

در معاینه چهار عمل به عنوان بخش‌های اصلی معاینه شناخته می‌شوند: مشاهده، لمس، دَق و سمع. این ترتیب ممکن است بسته به موضع معاینه تغییر کند؛ برای نمونه یک مفصل را با مشاهده، لمس و حرکت معاینه می‌کنند. وجود این ترتیب تنظیم شده یک ابراز آموزشی هم هست که پزشکان را به برخورد سیستماتیک با بیمار و پرهیز از استفاده از ابزارهای پزشکی همچون گوشی پزشکی قبل از استفاده از این روش‌ها تشویق می‌شوند.

معاینه بالینی شامل بررسی این موارد نیز است:[۳۸]

  • علایم حیاتی، شامل قد، وزن و حرارت، فشار خون، ضربان قلب، میزان تنفس، درجه اشباع اکسیژن.
  • وضعیت ظاهری عمومی بیمار و مشخصه‌های خاص بیماری (وضعیت تغذیه، وجود زردی، رنگ پریدگی و چماقی شدن ناخن‌ها)
  • دست‌ها و پوست
  • سر (شامل غدد لنفاوی)، دهان، چشم، گوش، بینی و گلو (شامل تیروئید)
  • تنفس (ریه‌ها و مجاری تنفسی بزرگ)
  • پستان
  • وضعیتی حرکتی و دستگاه عضلانی و اسکلتی
  • شکم و رکتوم
  • اعضاء جنسی (در صورت وجود حاملگی)
  • اعصاب (هوشیاری، آگاهی، مغز، بینایی، اعصاب کرانیال، نخاع و اعصاب محیطی
  • روان (گرایش یا اورینتیشن، معاینه وضعیت روانی، شواهدی از درک و افکار غیرطبیعی) معمولا معاینه بر اساس شرح حال بیماری روی قسمت‌های خاصی متمرکز می‌شود و شامل همهٔ موارد بالا نمی‌شود.

در صورت لزوم ممکن است از نتیجه آزمایش‌های پزشکی (تست) و تصویربرداری پزشکی هم استفاده شود.[۴۸]

تصمیم گیری پزشکی و درمان[ویرایش]

در پزشکی مدرن برای رسیدن به تشخیص از آزمایش‌های پزشکی استفاده می‌شود، در تصویر کادر درمانی در حال گرفتن نمونه خون از بیمار هستند.

روند تصمیم گیری پزشکی شامل آنالیز و ایجاد داده‌های فوق برای رسیدن به یک فهرست از تشخیص‌های افتراقی است، در طی این روند پزشک با فکر کردن به آنچه لازم است تا یک تشخیص قطعی به دست آید مسیر درست را انتخاب می‌کند. معمولا پزشک برای رسیدن به تشخیص این مراحل را در استدلال بالینی در ذهن خود طی می‌کند:

  • پیدا کردن یافته های غیرطبیعی
  • مشخص کردن محل آناتومیک آنها
  • تفسیر یافته‌ها بر مبنای روند محتمل
  • ایجاد فرضیه‌ای در مورد ماهیت مشکل بیمار
  • آزمون فرضیه برای رسیدن به یک تشخیص عملی
  • مشخص کردن یک نقشه درمانی قابل قبول برای بیمار

در نهایت نقشه درمانی ممکن است شامل درخواست آزمایش‌ها و بررسی‌های آزمایشگاهی بیشتر، شروع درمان، ارجاع به متخصص و یا مشاهده هوشیارانه روند بیماری باشد. ویزیت‌های بعدی ممکن است لازم باشد. در پزشکی برای انتخاب بهترین آزمایش یا روش تصویربرداری معیارهایی وجود دارد. این اصول کلی شامل قابل اعتماد بود، اعتبار، حساسیت، خصوصیت و ارزش پیشگویی آن تست می‌شود.[۴۹]

این روند معمولا توسط ارائه‌کنندگان اصلی خدمات درمانی و همچنین متخصص‌ها به کار می‌رود. ممکن است در صورت ساده و مشخص بودن مشکل تنها چند دقیقه طول بکشد. برعکس ممکن است هفته‌ها در بیماری که با نشانه‌های غیرمعمول و چند-سیستمی درگیر است به طول انجامد و چندین متخصص درگیر این روند شوند. در ویزیت‌های بعدی مشابه این روند در فرم خلاصه شده‌اش تکرار می‌شود تا شرح حال، نشانه‌ها، یافته‌های معاینه و نتیجه آزمایش‌ها و تصویربرداری‌ها و یا نتیجه مشاوره با متخصص به دست آید.[۵۰]

کاربرد فناوری اطلاعات در پزشکی[ویرایش]

رشــد روزافزون صــنایع ارتباطی، مخابراتی و انفورماتیکی، هر روز دنیا را با انقلابی جـدید مـواجه می‌کند . انقلاب فن آوری اطلاعات و ارتباطات در کلیه بخش‌های اقتصادی،اجتماعی، سیاسی و امنیتی کشورها تاثیراتی قابل توجه بر جای گذاشته‌است . با توسعه این فن آوری در بخش پزشکی، به دنبال تحول عظیمی در نظام ارائه خدمات بهداشتی و درمانی می‌باشیم و یکی از مهمترین حوزه‌های کـاربرد فن آوری اطلاعـات، حوزة بهداشـت و درمانی می‌باشد .فن آوری اطلاعات از روش‌های متعددی می‌تواند به این حوزه کمک نماید.سیستم‌های ذخیره اطلاعات بیمار، سیستم‌های اطلاعات دارویی، سیستم‌های درمانی و جراحی، سیستم‌های پیگیری درمان، سیستم‌های درمان از راه دور، سیستم‌های راهبری پرستار، رباتهای جراح و سیستم‌های پذیرش بیمار و بسیاری دیگر که در پس پرده طراحی تمام این‌ها یک هدف مشترک وجود دارد و آن تسهیل در کار درمان است. با استفاده از این سیستم‌ها بیمار در کمترین زمان بهترین خدمات را دریافت می‌کند، پزشک تمام وقت از هر جای دنیا که بخواهد به بیماران خود دسترسی دارد و اطلاعات بیماران در همه جا به طور کامل در دسترس است. دسترسی همگانی به اطلاعات پزشکی در بستر شبکه‌های الکترونیکی یک رویا نیست آن را به وضوح می‌توان در سازمان‌های درمانی که به این سیستم‌ها نزدیک شده‌اند مشاهده کرد. سامانه‌هایی مانند ذخیره الکترونیکی اطلاعات سلامت (HER) که می‌تواند اطلاعات بهداشتی، درمانی و سلامتی فرد را پیش از تولد، یعنی زمانی که فرد دوران جنینی را طی می‌کند تا پس از مرگ یعنی وقتی دیگر در قید حیات نیست را به صورت اطلاعات جامعی در یک فایل الکترونیکی ذخیره سازی کرده و آن را در یک شبکه اختصاصی در دسترسی افراد مشخصی قرار دهد، به عنوان نمونه بارزی از کارکردهای فناوری اطلاعات در امر سلامت به شمار می‌رود.

موسسات[ویرایش]

بیمارستان سانتا ماریا دِلا اسکالا، اثر فرسکو از دومنیکو دی بارتولو ۱۴۴۱-۱۴۴۲

پزشکی معاصر به طور کلی در یک سامانه مراقبت‌های بهداشتی عمل می‌شود. چارچوب‌های حقوقی، صدور گواهی‌نامه و بودجه‌دهی را دولت‌ها و گاهی در کنارشان سازمان‌های بین‌المللی همچون خیریه‌ها و موسسات مذهبی برقرار می‌کنند. خصوصیات هر سیستم درمانی تاثیر قابل توجهی در چگونه ارائه خدمات پزشکی دارد.

از دوران قدیم ادیان در ارائه خدمات عام‌المنفعه نقش داشته‌اند و این منجر به ایجاد ساختارهای پرستاری و بیمارستانی شد. کشورهای پیشرفته صنعتی (به جز ایالات متحده آمریکا[۵۱][۵۲]) در بسیاری از کشورهای در حال توسعه خدمات درمانی از طریق سامانه‌های سراسری بهداشتی ارائه می‌دهند، که هدف آنها ارائه این خدمات از طریق پرداخت یکباره دولتی و یا بیمه‌های خصوصی و مشارکتی اجباری است. این منجر به دسترسی تمامی جمعیت کشور به خدمات درمانی بر مبنای نیاز و نه توان پرداخت می‌شود. ارائه خدمات ممکن است توسط ارائه‌کنندگان خصوصی و یا بیمارستان‌ها و درمانگاه‌های دولتی و یا موسسات خیریه و یا ترکیبی از این سه صورت گیرد. بیشتر جوامع قبیله‌ای و ایالات متحده آمریکا هیچ تضمینی برای ارائه خدمات به کل جمعیت ندارند. در این جوامع خدمات درمانی تنها برای کسانی که توان مالی کافی را دارند و یا خوشان را بیمه کرده‌اند و یا توسط کمک مالی مستقیم دولت یا قبیله ارائه می‌شود.[۵۱][۵۲]

آمپول‌های دارویی مدرن

شفافیت اطلاعات معیار دیگری است که ارائه خدمات درمانی را تعریف می‌کند. دسترسی به اطلاعات در مورد بیماری‌ها، درمان‌ها و کیفیت و قیمت‌گذاری این خدمات تاثیر زیادی روی انتخاب بیماران، مصرف‌کنندگان و در نتیجه متخصصان پزشکی می‌شود. در حالیکه در سیستم درمانی آمریکا به خاطر نبود چنین شفافیتی انتقادات زیادی وجود دارد.[۵۳] قوانین جدید شفافیت بیشتری را تشویق می‌کند. از طرف دیگر میان میزان شفافیت و نگرانی‌هایی همچون محرمانه بودن اطلاعات بیماران و امکان بهره‌برداری تجاری از این اطلاعات وجود دارد.


ارائه[ویرایش]

ارائه خدمات پزشکی به سه رده اولیه، ثانویه و ثالثیه تقسیم می‌شود. خدمات بهداشتی اولیه به عنوان اولین مرحله روند درمانی طبقه‌بندی می‌شوند. طبق سازمان بهداشت جهانی در کنفرانس آلما-آتا در ۱۹۷۸، مراقبت‌های بهداشتی اولیه عبارتند از مراقبت‌های ضروری در زمینه سلامت که برای همه افراد و خانواده‌ها قابل دسترسی باشد.[۵۴] بر طبق سازمان جهانی بهداشت خدمات بهداشتی اولیه لازم است پوشش همگانی برای همه مردم داشته باشند، مردم محور باشند و به نیازهای مردم تحت پوشش بپردازند. به فاکتورهای خارج از بحث‌های بیولوژیکی که بر سلامت موثرند توجه کند و شامل مشارکت تمامی اجزاء جامعه باشد. در بسیاری کشورها رکن اصلی ارایه این خدمات پزشکان خانواده هستند که در بیشتر کشورها پزشکان با طی دوره‌های آموزشی خاص مخصوص پزشکی خانواده برای این منظور آماده می‌شوند.[ف ۴] این خدمات در خانه‌های بهداشت، مطب پزشکان، درمانگاه‌ها، آسایشگاه‌ها، مدارس، ویزیت‌های خانگی و سایر محل‌های نزدیک به بیمار ارائه می‌شوند. خدمات اولیه درمانی خود در سه سطح متفاوت مطرح می‌شود. سطح اول به دنبال پیشگیری و کاهش احتمال بروز بیماری یا کاهش سلامتی است، سطح دوم شامل خدمات غربالگری جهت شناسایی زودهنگام افراد بیمار است و در سطح سوم درمان و کنترل عوارض بیماری‌ها مطرح است.[ف ۵]

در صورت وجود سیستم ارجاع در کشور خدمات مراقبتی ثانویه (یا سطح دو در سیستم ارجاع) توسط متخصصین پزشکی در مطب و یا درمانگاه و یا در بیمارستانهای محلی برای بیماران ارجاع شده از خدمت دهنده اولیه صورت می‌گیرد. ارجاع در صورت نیاز به تخصص و یا فرآیندی تخصصی به متخصص صورت می‌گیرد. این شامل خدمات سرپایی و بستری، بخش اورژانس، مراقبت‌های ویژه، جراحی‌ها، فیزیوتراپی، زایمان، واحد آندوسکوپی، آزمایشگاه تشخیص پزشکی و خدمات تصویربرداری پزشکی، مراکز هاسپایس[پانویس ۱] و غیره است. بعضی از ارائه دهندگان خدمات اولیه درمانی ممکن است به درمان در بیمارستان‌ها و زایمان نوزادان در یک سیستم درمانی ثانویه نیز مشغول باشند.[ف ۶]

خدمات پزشکی ثالثیه (سطح سوم در سیستم ارجاع) نوعی از خدمات مشاوره‌ای تخصصی است که توسط متخصصین بیمارستانی و مراکز ناحیه‌ای مجهز به امکانات تشخیصی و درمانی که در بیمارستان‌های محلی معمولا در دسترس نیست ارائه می‌شود.[۵۵] این خدمات شامل مراکز مصدومیت‌ها، مراکز سوختگی، بخش‌های پیشرفته نوزادان، پیوند اعضاء، زایمان با ریسک بالا، پرتودرمانی، بخش‌های سرطان، جراحی اعصاب و سایر مداخلات پیچیده جراحی و پزشکی می‌شود.[۵۶]

گاه از خدمات سطح چهار هم نام برده می‌شود که در واقع اشاره به خدمات تخصصی تر منشعب از مراکز سطح سه است که معمولا دسترسی محدودتری دارند. این خدمات شامل روش‌های آزمایشی و تحقیقاتی و بعضی روش‌های ناشایع جراحی و تشخیصی هستند.[۵۶][۵۷]

خدمات پزشکی مدرن همچنین وابسته به اطلاعاتی است که هنوز در بسیاری از مراکز بر مبنای کاغذ است و هر روز بیشتر به صورت الکترونیکی صورت می‌گیرد.

سازمان بهداشت جهانی[ویرایش]

پرچم سازمان بهداشت جهانی

سازمان بهداشت جهانی (WHO) یکی از آژانس‌های تخصصی سازمان ملل متحد است که در تابستان ۱۹۴۸ در ژنو (واقع در سوییس) آغاز به کار کرد. اولویت‌های اولیه این سازمان مالاریا، سل، بیماری‌های جنسی، سلامت مادر و کودک، مهندسی بهداشتی و تغذیه بود.[۵۸] سازمان جهانی بهداشت جهت دهی و هماهنگ‌سازی مراجع سلامت در ساختار سازمان ملل متحدد را عهده‌دار است. این سازمان هدایت امور مربوط به سلامت در سطح جهان، شکل دادن به برنامه‌های تحقیقاتی، تعیین استانداردها، تبیین سیاست‌گذاری شاهد مبنا، ارائه حمایت فنی به کشورها و نظارت و ارزیابی رویکردهای سلامتی را عهده‌دار است.[۵۹] به دنبال تغییرات جهانی در زمینه سلامت و بحران‌هایی که این سازمان در اواخر قرن بیستم با آن‌ها روبرو بود، این سازمان امروزه به دنبال بازیابی موقعیت در معرض خطر خود به عنوان هماهنگ‌کننده و رهبری سلامت در جهان، با در پیش‌گیری رویکرد سلامت جهانی[پانویس ۲] به جای سلامت بین‌المللی است.[۶۰]

موسسات و سازمان‌های پزشکی در ایران[ویرایش]

در ایران تدوین و ارائه سیاست‌ها، تعیین خط مشی‌ها و برنامه ریزی برای فعالیت‌های مربوط به تربیت نیروی انسانی گروه پزشکی، پژوهشی، خدمات بهداشتی- درمانی، دارویی، بهزیستی و تأمین اجتماعی بر عهده وزارت بهداشت است. همچنین این وزارتخانه ایجاد نظام هماهنگ بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و گسترش شبکه تلفیقی بهداشت و درمان را بر عهده دارد. تعیین رشته‌ها و مقاطع تحصیلی مورد نیاز ایران و اجرای برنامه‌های تربیت نیروی انسانی گروه پزشکی از دیگر وظایف قانونی این وزارتخانه است.[ف ۷]

شاخه‌ها[ویرایش]

در ایران افراد برای پزشکی و یا اخد یکی از تخصص‌های پزشکی لازم است پس از اخذ دیپلم یا مدرک پیش دانشگاهی در ابتدا دوره هفت ساله دکتری حرفه‌ای را بگذرانند، شامل سه دوره علوم پایه، کارآموزی و کارورزی که در نهایت به عنوان پزشک عمومی شناخته می‌شوند. هر پزشک عمومی پس از چند سال تحصیل در یکی از رشته‌های تخصصی بعنوان متخصص آن رشته پزشکی شناخته می‌شود. هر متخصص یکی از رشته‌های تخصصی پزشکی پس از گذراندن دو تا سه سال دیگر بعنوان فوق‌تخصص یک رشته زیر گروه آن رشته تخصصی شناخته می‌شود. سایر دوره‌های آموزشی برای پزشکان متخصص که طول دوره آنها کمتر از دو سال است، دوره‌های فلوشیپی یا تکمیل تخصص گفته می‌شوند، و این دوره‌ها منجر به اخذ مدرک نشده و به عنوان فوق تخصص تلقی نمی‌گردد. پی اچ دی (PHD) مدرک دکترای ناپیوسته در رشته‌های علوم پایه پزشکی است، فعالیت این افراد بیشتر غیربالینی و در فعالیت‌های دانشگاهی، تحقیقی و تدریس است.[ف ۸]

علوم پایه[ویرایش]

رشته نام مدرک نوع تحصیل
ایمونولوژی پزشکی دکتری PhD
کارشناسی ارشد
ناپیوسته
باکتری شناسی دکتری PhD ناپیوسته
بیوشیمی بالینی دکتری PhD
کارشناسی ارشد
ناپیوسته
ژنتیک پزشکی دکتری PhD ناپیوسته
علوم تشریحی دکتری PhD
کارشناسی ارشد
ناپیوسته
فارماکولوژی دکتری PhD ناپیوسته
فیزیک پزشکی دکتری PhD
کارشناسی ارشد
ناپیوسته
فیزیولوژی دکتری PhD
کارشناسی ارشد
ناپیوسته
ژنتیک انسانی کارشناسی ارشد ناپیوسته
سم‌شناسی کارشناسی ارشد ناپیوسته
میکروب شناسی کارشناسی ارشد ناپیوسته

تخصص‌ها[ویرایش]

در ایران اکثر تخصص‌های پزشکی جهانی وجود دارد و تدریس می‌شود:[ف ۹]

تخصص‌های تشخیصی[ویرایش]

یک پزشک در حال بررسی ماموگرافی که معمولا برای غربالگری سرطان سینه انجام می‌شود

تخصص‌های طب داخلی[ویرایش]

نوشتار اصلی: پزشکی داخلی

طب داخلی یک تخصص پزشکی مجزا است که به خصوص با تشخیص، کنترل و درمان غیر جراحی بیماری‌های غیر معمول و یا وخیم سروکار دارد، چه مربوط به یک دستگاه بدن و یا چندین دستگاه به طور کلی. تاکید خاص این زمینه پزشکی روی ارگانهای داخلی بدن است.[پانویس ۳] از آنجا که معمولا بیماران این متخصصین وضعیت وخیمی دارند کار این متخصصان بیشتر در بیمارستان‌ها است. قبلا این تخصص زیر شاخه (فوق تخصص) نداشت و این متخصصین عمومی همه نوع بیماری را ویزیت می‌کردند اما امروزه این شیوه کمتر به کار می‌رود و بیشتر متخصصین داخلی در فوق تخصص خاصی فعالیت می‌کنند. به عنوان مثال متخصصین گوارش فقط به بیماری‌های دستگاه گوارش می‌پردازند و یا متخصصین کلیه فقط درمان بیماری‌های کلیوی را عهده‌دار می‌شوند.[۶۱]

فوق تخصص‌های زیادی در پزشکی داخلی وجود دارد:

تخصص‌های جراحی[ویرایش]

یک جراح فوق تخصص توراکس در حال عمل جایگزینی دریچه میترال
نوشتار اصلی: جراحی

سایر تخصص‌های اصلی[ویرایش]

زمینه‌های میان‌رشته‌ای[ویرایش]

برخی زیر تخصص‌های میان رشته‌ای پزشکی عبارتند از:

آموزش[ویرایش]

در برنامه‌های آموزشی پزشکی هنوز هم شیوه خاصی از آموزش مرکزیت دارد که به مکتب اوسلری معروف است. ویلیام اوسلر که پزشک و آموزگار برجسته‌ای بود نوشته است: «این یک قانون ایمن است که هیچ آموزش کتابی بدون بیمار انجام نشود، چرا که همیشه بهترین آموزش آن است که توسط خود مریض صورت گیرد.» این مکتب به دلیل آنکه در عمل موثر بوده همچنین ادامه یافته و از پایه‌های اصلی برنامه‌های آموزشی پزشکی محسوب می‌شود.[۶۳] تمامی اشکال آموزش پزشکی به دنبال آماده کردن دانشجویان برای طبابت مسوولانه هستند. لذا این دانشجویان لازم است مقادیر قابل توجهی تئوری و دانش را فراگیرند و درنهایت آنچه توانایی‌شان را محک می‌زند نه دانش آنها بلکه عملکردشان است. هدف از آموزش پزشکی انتقال دانش، انتقال مهارت‌ها و ارزش‌های این حرفه به شکلی مناسب و هماهنگ است.[۶۴]


ساختار کلی آموزش پزشکی در جهان با تفاوت‌هایی همسان است. برنامه دوره دکتری عمومی پزشکی در ایران شامل چندین مرحله است که در تمامی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور به یک شکل اجرا می‌شود. در مرحله اول دروس عمومی و علوم پایه تدریس می‌شود. در پایان این مرحله امتحان جامع علوم پایه برگزار می‌شود و قبولی در این امتحان شرط ورودبه مرحله بعدی است. در مرحله دوم نشانه‌شناسی و فیزیوپاتولوژی مورد تدریس قرار می‌گیرد دانشجویان پزشکی پس از این دوره می‌توانند وارد دوره کارآموزی بالینی شوند و در آخر دوره کارورزی (اینترنی[پانویس ۵]) است که زیر نظارت مستقیم پزشکان باتجربه می‌توانند به تشخیص و درمان بیماران بپردازند. طبق قوانین ایران حداقل سنوات تحصیلی مجاز جهت تحصیل در دوره دکتری عمومی پزشکی ۷ سال و حداکثر ۱۰ سال است.[ف ۱۰]

اخلاق پزشکی[ویرایش]

اخلاق پزشکی اهمیت زیادی برای خودمختاری بیمار قایل است و لازمه آن آگاهی بیمار از همه حقایق شناخته شده است، در تصویر پزشک در حال مشاوره و توضیح یافته‌های رادیولوژی مشاهده می‌شود.
نوشتار اصلی: اخلاق پزشکی

اخلاق پزشکی شاخه‌ای از اخلاق است که آموزه‌هایش در راه تعالی حرفه پزشکی به کار می‌رود. پزشکان اخلاق را به عنوان چارچوبی فراتر از قانون و به اراده خود به کار گرفته و به آن عمل می‌کنند.[ف ۱۱] اخلاق پزشکی بحثی در حوزه اخلاق هنجاری کاربردی است و هدف آن حل مشکلات خاصی است که در عمل به پزشکی و تحقیقات زیستی به وجود می‌آید. اخلاق پزشکی به عنوان مبحثی جداگانه از اخلاق اولین بار در ۱۹۷۰ مطرح شد. مرکز اخلاق و حیات (مرکز هاستینگز)، موسسه کندی، مرکز اخلاق زیستی دانشگاه جرج تاون و مجلاتی همچون فسلفه و پزشکی و پزشکی نظری و اخلاق پزشکی طلایه داران آن بودند. اخلاق پزشکی به موضوعاتی همچون رابطه میان پزشک از یک سو و بیماران و همراهان از سوی دیگر، تعاملات پزشک با دیگر پزشکان، روابط تیم پزشکی و پرسنل بیمارستانی با یکدیگر می‌پردازد.[ف ۱۲] در اخلاق پزشکی بحثهایی همچون خودمختاری بیمار، رضایت بیمار، منفعت بیمار، عدالت در حق بیماران و موضوعات پرچالشی همچون اتانازی، ژنتیک و کلونینگ انسان، لقاح مصنوعی، باروری آزمایشگاهی مطرح است.[ف ۱۳]

کنترل قانونی[ویرایش]

همیشه این بحث در میان پزشکان وجود داشته که تنها یک شخص از درون این حرفه با همان میزان تجربه و آموزش می‌تواند در مورد دیگری قضاوت کند. اما پزشکان خود بخشی از مجموعه بزرگتری سیستم مراقبت‌های سلامتی در جامعه هستند. هر سیستم درمانی محیط قانون‌گذاری مخصوص خود را دارد که خود وابسته به سیستم‌های گسترده‌تر اجتماعی و سیاسی است. بنابراین برای اینکه کنترل قانونی پزشکی موثر باشد لازم است بر مبنا و تکمیل کننده ارکان قانونی موجود در سیستم سلامت و آموزش باشد.[۶۵]

مراجع قانونی در پزشکی معمولا سه عملکرد اصلی را تحت پوشش قرار می‌دهند. تعیین استاندارها که در زمینه آموزش، رفتار اخلاقی، صلاحیت، کارایی و رفتار قراردادی صورت می‌گیرد. دوم نظرات بر عمل به این استانداردها و در آخر مداخله برای اطمینان از برقرار بودن و یا نبودن آنها صورت می‌گیرد.[۶۵]

کنترل قانونی در ایران[ویرایش]

در ایران صدور پروانه طبابت و سایر تخصص‌های بهداشتی از وظایف وزارت بهداری است.[ف ۱۴]

از طرف دیگر رسیدگی به شکایت‌های مربوط به امور پزشکی در ایران بسته به نوع شکایت طبق قانون اصلاح مقررات امور پزشکی و دارویی (۲۹ فروردین ۱۳۷۴) می‌تواند در صلاحیت دادگاه‌های عمومی و یا دادگاههای انقلاب اسلامی باشد، اما رسیدگی به بیشتر شکایت در صلاحیت سازمان تعزیرات حکومتی است.[ف ۱۵]

قصور و خطاهای پزشکی[ویرایش]

از دیدگاه حقوقی خطاهای پزشکی با قصور در پزشکی تفاوت دارند. خطاهای پزشکی یک عمل ناخواسته است که به نتیجه مطلوب در امر طبابت منجر نمی‌شود. از طرفی خطای جزایی پزشکی یا قصور به آن دسته از خطاهایی اطلاق می‌شود که اولا باید موجب ایجاد عارضه و آسیبی شده باشد و ثانیا این عارضه ناشی از قصور و یا تقصیری از ناحیه کادر درمان باشد.[ف ۱۶]

انتقادات از پزشکی مدرن[ویرایش]

از بزرگترین مشکلات پزشکی مدرن عدم دسترسی به آن در مناطق محروم واقشار کم درآمد است. میان فقرا و ثروتمندان یک فاصله درآمدی وجود دارد که به ویژه در درمان‌های پرهزینه‌ای چون درمان ایدز و سل آشکار می‌شود. اکثریت منابع پزشکی و درمان‌ها در کشورهای ثروتمند و با شیوع پایین بیماری‌ها به خصوص نیمکره غربی متمرکز شده‌اند. از سوی دیگر کشورهای در حال توسعه و عقب‌افتاده دنیا شیوع بالایی از ایدز دارند ولی فاقد منابع کافی برای درمان آن هستند.[۶۶]

خطاهای پزشکی و تجویز زیاد از حد دارو و سایر بیماری‌های ناشی از درمان هم از مشکلات دیگر مورد توجه هستند. متخصصین مهندسی فاکتور انسانی عقیده دارند که پزشکی می‌تواند با اتخاذ ایده‌های مورد استفاده در ایمنی هوانوردی که از خطرات قرار دادن مسوولیت زیاد روی دوش یک ابرانسان و انتظار از او برای خطا نکردن فایده ببرد. سیستم‌های گزارش دهی و سازوکارهای وارسی هر روزه بیشتر در تشخیص منبع خطاها و بهبود عملکرد به کار می‌روند. روش‌های تشخیصی بالینی در برابر روش‌های آماری و الگوریتمی قبلا در تشخیص روانپزشکی به کار برده شده‌اند و برتری روش‌های آماری مشخص شده است.[۶۷] در یک متاآنالیز در سال ۲۰۰۰ که این روش‌ها در پزشکی و روانشناسی مورد مقایسه قرار گرفتند به طور کلی روش‌های مکانیکی و آماری در بیشتر موارد و نه همه موارد برتری داشتند.[۶۷]

نابرابری در کیفیت خدمات در جمعیت‌ها نیز یکی دیگر از موضوعات مورد مناقشه است.[۶۸] به عنوان مثال در مطالعه‌ای مشخص شد که افراد پیر دچار مشکلات روانی از مراقبت‌های ضعیفتری در طی بستری برخوردار بودند.[۶۹]

افتخارات و جوائز[ویرایش]

نوشتار اصلی: جایزه نوبل
الکساندر فلمینگ جایزه نوبل پزشکی ۱۹۴۵ را در پی کشف پنی‌سیلین دریافت کرد

بزرگترین و پرافتخارترین جایزه جهانی در زمینه پزشکی جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی است که سومین جایزه‌ای است که آلفرد نوبل در وصیت نامه‌اش از آن نام برد. اولین جایزه نوبل در پزشکی و فیزیولوژی به امیل فون براون به علت درمان با سرم اهدا شد. در سال‌های بعد هم بسیاری از اکتشافات بزرگ در زمینه پزشکی، همچون کشف پنی‌سیلین، مهندسی ژنتیک و گروه‌های خونی به دریافت جایزه نوبل منجر شده است. [۷۰]

در ایران بزرگترین جایزه پزشکی را جشنواره تحقیقاتی علوم پزشکی رازی اهدا می‌کند که از سال ۱۳۷۴ هر ساله توسط وزارت بهداشت برگزار می‌شود.[ف ۱۷]


جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Hospice
  2. global health
  3. "internal medicine" در فرهنگ پزشکی دورلندز
  4. Therapeutics
  5. Internship

منابع[ویرایش]

  1. Kasper, Harrison's Principals of Internal Medicine, 1.
  2. Epstein, “Medical genetics in the genomic medicine of the 21st century”, 434-438.
  3. Mackenzie, D. N.. “bizešk”. In A Concise Pahlavi Dictionary. London: Oxford University Press, 1986. ISBN ‎0-19-713559-5. 
  4. Kāṅgā, Kāvasajī Edalajī. “Physician”. In An English-Avesta Dictionary. Bombay: The Fort Printing Press, 1909. 
  5. Lanman, Charles Rockwell. “bhiṣaj”. In A Sanskrit Reader: Text and Vocabulary and Notes. Motilal Banarsidass Publ., 1966. 206. ISBN ‎8120813634. Archived from the original on 22 August 2013. 
  6. Shuter, Kelly and Rees, Medicine through time.
  7. Edwin Smith papyrus. Britannica Online Encyclopedia. Archived from the original on 22 May 2013. Retrieved 21 April 2012. 
  8. Griffith, The Petrie Papyri.
  9. Selin and Shapiro, Medicine Across Cultures, 35.
  10. Horstmanshoff, Magic And Rationality In Ancient Medicine, 97.
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ Grammaticos and Diamantis, “Useful known and unknown views of the father of modern medicine”.
  12. Garrison, History of Medicine.
  13. Martí-Ibáñez, A Prelude to Medical History.
  14. Longrigg, Greek rational medicine.
  15. Dear, Revolutionizing the Sciences, 37-39.
  16. Becka, “The father of medicine, Avicenna, in our science and culture”, 17–23.
  17. Medical Practitioners. Eee.uci.edu. Archived from the original on 21 April 2012. 
  18. The Canon of Medicine (work by Avicenna). Encyclopædia Britannica, 11 June 2008. Archived from the original on 22 May 2013. 
  19. Ahmad, “Al-Zahrawi – The Father of Surgery”, A83.
  20. الهویی نظری, “طب و داروسازی در اندلس”, 102 و 105.
  21. آقایانی چاوشی, “ابن نفیس و دوران صغیر خون”.
  22. «ابن رشد؛ فیلسوف و پزشک اندلسی». روزنامه ایران. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۲ مه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۱ مه ۲۰۱۳. 
  23. آزرمی, “آشنایی با دانشمندان مسلمان”.
  24. نجم آبادی, “کتاب حاوی رازی یا بزرگترین دائرة المعارف طبی اسلامی”, 46.
  25. دانش پژوه, “تاریخ شناخت دستگاه گردش خون”.
  26. مومنی, “تاریخ شناخت دستگاه گردش خون”, 76.
  27. احمدی دارانی, “تاریخ بیمارستان‌ها، کارنامه درخشان ایرانیان”.
  28. Barrett, Science and Theology Since Copernicus, 18.
  29. Page through a virtual copy of Vesalius's De Humanis Corporis Fabrica. 21 April 2012. Archived from the original on 22 May 2013. 
  30. Antony van Leeuwenhoek (1632-1723). University of Berkely. Retrieved 23 August 2013. 
  31. Graphical study on the Manuscript of Paris by Servetus. Michael Servetus Research. Retrieved 23 August 2013. 
  32. Ribatti, “William Harvey and the discovery of the circulation of the blood”, 3.
  33. Fissell, “The Disappearance of the Patient's Narrative and the Invention of Hospital Medicine”.
  34. Ravdin, “The Changing Scene in American Surgery”, 666–75.
  35. Everitt and Palmer, Encyclopaedic Companion to Medical Statistics, 447-8.
  36. Harrison, The Medical War, 291.
  37. Harrison, Medicine and victory, 277.
  38. ۳۸٫۰ ۳۸٫۱ Turner, Rorbert. Lecture Notes on Clinical Skills. 4th ed. Blackwell Science, 2003. 27-49. ISBN ‎978-0632065110. 
  39. Coulehan JL، The Medical Interview: Mastering Skills for Clinical Practice، xviii.
  40. Addison K, Braden JH, Cupp JE, Emmert D, et al. (AHIMA e-HIM Work Group on the Legal Health Record) (September 2005). "Update: Guidelines for Defining the Legal Health Record for Disclosure Purposes". Journal of AHIMA 78 (8): 64A–G. PMID 16245584. Archived from the original on 22 May 2013. 
  41. Coulehan JL، The Medical Interview: Mastering Skills for Clinical Practice، 144.
  42. Coulehan JL، The Medical Interview: Mastering Skills for Clinical Practice، 45.
  43. Coulehan JL، The Medical Interview: Mastering Skills for Clinical Practice، 74.
  44. Coulehan JL، The Medical Interview: Mastering Skills for Clinical Practice، 90.
  45. Coulehan JL، The Medical Interview: Mastering Skills for Clinical Practice، 78.
  46. Coulehan JL، The Medical Interview: Mastering Skills for Clinical Practice، 118.
  47. Fournier, Arthur (2000). "Diagnosing diabetes". Journal of General Internal Medicine 15 (8): 603–604. DOI:10.1046/j.1525-1497.2000.00535.x. ISSN 0884-8734. 
  48. Coulehan JL، The Medical Interview: Mastering Skills for Clinical Practice، 137.
  49. Nicoll C, Pignone M, Lu CM. Chapter e3. Diagnostic Testing & Medical Decision Making. In: Papadakis MA, McPhee SJ, Rabow MW, eds. CURRENT Medical Diagnosis & Treatment 2013. New York: McGraw-Hill; 2013. http://www.accessmedicine.com/content.aspx?aID=21978. Accessed July 30, 2013.
  50. Coulehan JL، The Medical Interview: Mastering Skills for Clinical Practice، 174.
  51. ۵۱٫۰ ۵۱٫۱ Insuring America's Health: Principles and Recommendations, Institute of Medicine at the National Academies of Science, 2004-01-14
  52. ۵۲٫۰ ۵۲٫۱ "The Case For Single Payer, Universal Health Care For The United States". Cthealth.server101.com. Archived from the original on 22 May 2013. Retrieved 4 May 2009. 
  53. Martin Sipkoff (January 2004). "Transparency called key to uniting cost control, quality improvement". Managed Care. Archived from the original on 22 May 2013. 
  54. Parvin R (2013) Primary Health Care. J Gen Pract 1: e101. doi:10.4172/jgpr.1000e101
  55. Johns Hopkins Medicine. Patient Care: Tertiary Care Definition. Accessed 18 Jun 2013.
  56. ۵۶٫۰ ۵۶٫۱ Emory University. School of Medicine. Accessed 18 Jun 2013.
  57. Alberta Rural Physician Action Plan. Levels of Care. Accessed 18 Jun 2013.
  58. McCarthy, Michael (2002). "A brief history of the World Health Organization". The Lancet 360 (9340): 1111–1112. DOI:10.1016/S0140-6736(02)11244-X. ISSN 01406736. 
  59. «About WHO». WHO. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۲ اوت ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در June 2013. 
  60. Brown, Theodore M.; Cueto, Marcos; Fee, Elizabeth (2006). "The World Health Organization and the Transition From “International” to “Global” Public Health". American Journal of Public Health 96 (1): 62–72. DOI:10.2105/AJPH.2004.050831. ISSN 0090-0036. 
  61. "The Royal Australasian College of Physicians: What are Physicians?". Royal Australasian College of Physicians. Archived from the original on 6 March 2008. Retrieved 5 February 2008. 
  62. "therapeutics (medicine) - Britannica Online Encyclopedia". Britannica.com. Archived from the original on 22 May 2013. Retrieved 2012-04-21. 
  63. Coulehan JL، The Medical Interview: Mastering Skills for Clinical Practice، xvii.
  64. Cox, Malcolm; Irby, David M.; Cooke, Molly; Irby, David M.; Sullivan, William; Ludmerer, Kenneth M. (2006). "American Medical Education 100 Years after the Flexner Report". New England Journal of Medicine 355 (13): 1339–1344. DOI:10.1056/NEJMra055445. ISSN 0028-4793. 
  65. ۶۵٫۰ ۶۵٫۱ Thompson، Elinor. Understanding Medical Regulation. HLSP Limited. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۲ اوت ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۰ ژوئیه ۲۰۱۳. 
  66. Farmer, Paul (2001). "The major infectious diseases in the world--to treat or not to treat?". The New England Journal of Medicine. Archived from the original on 22 May 2013. Retrieved 5 November 2012. 
  67. ۶۷٫۰ ۶۷٫۱ Grove WH, Zald DH, Lebow BS, Snitz BE, Nelson C. (2000). "Clinical versus mechanical prediction: A meta-analysis" (w). Psychological Assessment 12 (1): 19–30. DOI:10.1037//1040-3590.12.1.19. PMID 10752360. Archived from the original on 22 May 2013. 
  68. "Eliminating Health Disparities". American Medical Association. Archived from the original on 22 May 2013. 
  69. "Mental Disorders, Quality of Care, and Outcomes Among Older Patients Hospitalized With Heart Failure". Archived from the original on 22 May 2013. 
  70. MLA style: "The Nobel Prize in Physiology or Medicine". Nobelprize.org. 20 May 2013 http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/
  • آزرمی، سعید. «آشنایی با دانشمندان مسلمان: محمد زکریای رازی». روان‌شناسی و علوم تربیتی» تربیت»، ش. ۴۸ (۱۳۶۹): ۲۵. 
  • آقایانی چاوشی، جعفر. «ابن نفیس و دوران صغیر خون». آموزش و پرورش (تعلیم و تربیت) چهل و هشتم (دوره جدید)، ش. ۳ (۱۳۵۸). 
  • احمدی دارانی، علی اکبر. «تاریخ بیمارستان‌ها، کارنامه درخشان ایرانیان». کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، ش. ۵۸ و ۵۹ (۱۳۸۱). 
  • الهویی نظری، زهرا. «طب و داروسازی در اندلس». تاریخ اسلام (دانشگاه باقرالعلوم)، ش. ۱۵ (۱۳۸۲). 
  • دانش پژوه، محمد. «تاریخ شناخت دستگاه گردش خون و بیماری‌های آن در دوره اسلامی». تاریخ علم، ش. ۴ (۱۳۸۴). 
  • مومنی، زهرا. کتاب ماه علوم و فنون، ش. ۱۱۹ (۱۳۸۸). 
  • نجم آبادی، محمود. کتاب حاوی رازی یا بزرگترین دائرة المعارف طبی اسلامی. ۱۳۴۶. 
  • Ahmad, Z.. “Al-Zahrawi – The Father of Surgery”. ANZ Journal of Surgery 77, no. Suppl. 1 (2007). doi:10.1111/j.1445-2197.2007.04130_8.x. PMID 6989499. 
  • Barrett, Peter. Science and Theology Since Copernicus: The Search for Understanding. Continuum International Publishing Group, 2004. ISBN ‎0-567-08969-X. 
  • Becka, J. “The father of medicine, Avicenna, in our science and culture: Abu Ali ibn Sina (980–1037)”. Cas Lek Cesk 119, no. 1 (1980). PMID 6989499. 
  • Block, Marian R. and John L. Coulehan. The medical interview: mastering skills for clinical practice. Philadelphia: F.A. Davis Co, 2006. ISBN ‎0-8036-1246-X. 
  • Dear, Peter. Revolutionizing the Sciences: European Knowledge and Its Ambitions, 1500-1700. Princeton, NJ: Princeton University Press, 2001. 
  • Epstein, CJ. “Medical genetics in the genomic medicine of the 21st century”. Am. J. Hum. Genet. 79, no. 3 (September 2006). doi:10.1086/507610. PMC 1559539. PMID 16909381. 
  • Everitt, Brian S. and Christopher Palmer. Encyclopaedic Companion to Medical Statistics. Wiley, 2011. Archived from the original on 22 May 2013. 
  • Fissell, Mary. Roger French and Andrew Wear. eds. British Medicine in an Age of Reform. Routledge, 1991. 
  • Garrison, Fielding H.. History of Medicine. W.B. Saunders Company, 1966. 
  • Grammaticos, P.C. and A. Diamantis. “Useful known and unknown views of the father of modern medicine, Hippocrates and his teacher Democritus”. Hell J Nucl Med 11, no. 1 (2008): 2–4. PMID 18392218. 
  • Griffith, F. Ll. The Petrie Papyri: Hieratic Papyri from Kahun and Gurob (Principally of the Middle Kingdom). 1898. Archived from the original on 22 May 2013. 
  • Harrison, Mark. Medicine and victory: British military medicine in the Second World War. Oxford: Oxford University Press, 2008. ISBN ‎0-19-954121-3. 
  • Harrison, Mark. The Medical War: British Military Medicine in the First World War. Oxford University Press, 2010. ISBN ‎0199575827. 
  • Horstmanshoff, Herman F. J.. Magic And Rationality In Ancient Near Eastern And Graeco-roman Medicine. Brill, 2004. Archived from the original on 22 May 2013. 
  • Kasper, Dennis L.. Harrison's Principals of Internal Medicine. 16th ed. McGraw-Hill Medical Publishing Division, 2005. 1. ISBN ‎0-07-147760-8. 
  • Longrigg, James. Greek rational medicine: philosophy and medicine from Alcmaeon to the Alexandrians. New York: Routledge, 1993. ISBN ‎0-415-02594-X. 
  • Martí-Ibáñez, Félix. A Prelude to Medical History. MD Publications, Inc., 1961. 
  • Ravdin, IS. “The Changing Scene in American Surgery”. Ann. Surg. 127, no. 4 (April 1948). PMC 1513812. PMID 17859110. 
  • Ribatti, Domenico. “William Harvey and the discovery of the circulation of the blood”. Journal of Angiogenesis Research 1, no. 1 (2009). doi:10.1186/2040-2384-1-3. ISSN 2040-2384. 
  • Selin، Helaine and Hugh Shapiro, eds. Medicine Across Cultures: History and Practice of Medicine in Non-Western Cultures. Springer, 2003. 
  • Shuter, Paul, Nigel Kelly and Bob Rees. Medicine through time. London: Heinemann, 2002. ISBN ‎0-435-30841-6. 

منابع فارسی[ویرایش]

  1. پلگرینو, “فلسفه پزشکی، در جست و جوی تعریف”, 18.
  2. کاویانی پویا، «پزشکی و سیر تحول درمان در ایران باستان».
  3. سجادی، صادق. «جندی شاپور در دوره اسلامی». نامه پژوهش، ش. ۴ (بهار ۱۳۷۶): ۲۶۹. 
  4. خیاطی، فریبا. «مراقبتهاي بهداشتي اوليه )(PHC همچنان راهبردي براي گسترش عدالت در سلامت». مدیریت سلامت. ۱۲، ش. ۲۵ (1388): 33-38. 
  5. «ﺳﻨﺪ ﺳﻴﺎﺳﺖ ارﺗﻘﺎء ﻣﺮاﻗﺒﺖ ﻫﺎي اوﻟﻴﻪ ﺳﻼﻣﺖ». وزارت بهداشت ایران. بایگانی‌شده از Care.pdf نسخهٔ اصلی در ۲۲ اوت ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۸ ژوئن ۲۰۱۳. 
  6. «دستورالعمل برنامه پزشك خانواده و نظام ارجاع در مناطق شهری». وزارت بهداشت ایران. 4-5. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۲ اوت ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۸ ژوئن ۲۰۱۳. 
  7. «آشنایی با وزارتخانه». مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی با مشارکت دفتر مدیریت آمار و فناوری اطلاعات. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۲ مه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۰ مه ۲۰۱۳. 
  8. «راهنمای تخصص‌ها فلوشیپ‌ها و فوق تخصص‌های پزشکی و دندانپزشکی و داروسازی». irteb. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۲ مه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۹ مه ۲۰۱۳. 
  9. «فهرست رشته‌های دانشکده پزشکی». معاونت آموزشی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۲ مه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۱۹ مه ۲۰۱۳. 
  10. «مقررات و قوانین آموزشی رشته دکترای پزشکی عمومی». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۲ مه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۰ مه ۲۰۱۳. 
  11. آسمانی، امید. اخلاق در علوم و فناوری، ش. ۱ (بهار و تابستان ۸۹): ۲۱. 
  12. اسلامی، محمد تقی. «اخلاق پزشکی». پژوهش‌نامه اخلاق، ش. ۴ (تابستان ۱۳۸۸): ۸۴. 
  13. همتی مقدم، احمد رضا. «فلسفه طب و اخلاق پزشکی». خردنامه همشهری، ش. ۲۴ (تیر ۱۳۸۳): ۱۲-۱۳. 
  14. «آیین‌نامه صدور پروانه پزشکی». بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۲ اوت ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۳. 
  15. عباسی، محمود. «حقوق پزشکی: جرائم پزشکی و صلاحیت محاکم». پزشکی قانونی، ش. ۶ (مهر و آبان ۱۳۷۴): ۶۶. 
  16. رضایی، ناهید. «بررسی جرمشناختی خطاهای کیفری پزشکی». حقوق پزشکی پاییز، ۱۳۹۱، ۸۵-۱۱۲. 
  17. «معرف». جشنواره تحقیقاتی علوم پزشکی رازی. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۲۲ مه ۲۰۱۳. بازبینی‌شده در ۲۰ مه ۲۰۱۳. 
  • پلگرینو، ادموند. «فلسفه پزشکی، در جست و جوی تعریف». سروش اندیشه، ش. ۱۱ (۱۳۸۳): ۱۸. 
  • کاویانی پویا، حمید. «پزشکی و سیر تحول درمان در ایران باستان». فصلنامه تاریخ پزشکی ۲، ش. ۳ (۱۳۸۹). 

پزشکی در پروژه‌های خواهر

در ویکی‌واژه واژهٔ «پزشکی» در ویکی‌واژه
در ویکی‌انبار نگارخانهٔ مرتبط در ویکی‌انبار
در ویکی‌انبار پرونده‌های مرتبط در ویکی‌انبار
در ویکی‌خبر خبرهای مرتبط در ویکی‌خبر
در ویکی‌دانشگاه مطالب مرتبط در ویکی‌دانشگاه

Statue of Asclepius, the Greek god of medicine, holding the symbolic Rod of Asclepius with its coiled serpent

Medicine (also called conventional, orthodox, scientific, or mainstream medicine, especially in connection with alternative medicine, UK English Listeni/ˈmɛdsɨn/, US English Listeni/ˈmɛdɨsɨn/) is the field of applied science related to the art of healing by diagnosis, treatment, and prevention of disease.[1] It encompasses a variety of health care practices evolved to maintain and restore health by the prevention and treatment of illness in human beings.

Contemporary medicine applies biomedical sciences, biomedical research, genetics and medical technology to diagnose, treat, and prevent injury and disease, typically through medication or surgery, but also through therapies as diverse as psychotherapy, external splints & traction, prostheses, biologics, pharmaceuticals, ionizing radiation among others.[2]

The word medicine is derived from the Latin ars medicina, meaning the art of healing.[3][4]

Clinical practice

The Doctor, by Sir Luke Fildes (1891)

In clinical practice, doctors personally assess patients in order to diagnose, treat, and prevent disease using clinical judgment. The doctor-patient relationship typically begins an interaction with an examination of the patient's medical history and medical record, followed by a medical interview[5] and a physical examination. Basic diagnostic medical devices (e.g. stethoscope, tongue depressor) are typically used. After examination for signs and interviewing for symptoms, the doctor may order medical tests (e.g. blood tests), take a biopsy, or prescribe pharmaceutical drugs or other therapies. Differential diagnosis methods help to rule out conditions based on the information provided. During the encounter, properly informing the patient of all relevant facts is an important part of the relationship and the development of trust. The medical encounter is then documented in the medical record, which is a legal document in many jurisdictions.[6] Follow-ups may be shorter but follow the same general procedure.

The components of the medical interview[5] and encounter are:

  • Chief complaint (CC): the reason for the current medical visit. These are the 'symptoms.' They are in the patient's own words and are recorded along with the duration of each one. Also called 'presenting complaint.'
  • History of present illness / complaint (HPI): the chronological order of events of symptoms and further clarification of each symptom.
  • Current activity: occupation, hobbies, what the patient actually does.
  • Medications (Rx): what drugs the patient takes including prescribed, over-the-counter, and home remedies, as well as alternative and herbal medicines/herbal remedies. Allergies are also recorded.
  • Past medical history (PMH/PMHx): concurrent medical problems, past hospitalizations and operations, injuries, past infectious diseases and/or vaccinations, history of known allergies.
  • Social history (SH): birthplace, residences, marital history, social and economic status, habits (including diet, medications, tobacco, alcohol).
  • Family history (FH): listing of diseases in the family that may impact the patient. A family tree is sometimes used.
  • Review of systems (ROS) or systems inquiry: a set of additional questions to ask, which may be missed on HPI: a general enquiry (have you noticed any weight loss, change in sleep quality, fevers, lumps and bumps? etc.), followed by questions on the body's main organ systems (heart, lungs, digestive tract, urinary tract, etc.).

The physical examination is the examination of the patient for signs of disease ('Symptoms' are what the patient volunteers, 'Signs' are what the healthcare provider detects by examination). The healthcare provider uses the senses of sight, hearing, touch, and sometimes smell (e.g., in infection, uremia, diabetic ketoacidosis). Taste has been made redundant by the availability of modern lab tests. Four actions are taught as the basis of physical examination: inspection, palpation (feel), percussion (tap to determine resonance characteristics), and auscultation (listen). This order may be modified depending on the main focus of the examination (e.g., a joint may be examined by simply "look, feel, move". Having this set order is an educational tool that encourages practitioners to be systematic in their approach and refrain from using tools such as the stethoscope before they have fully evaluated the other modalities).

The clinical examination involves the study of:

It is to likely focus on areas of interest highlighted in the medical history and may not include everything listed above.

Medical laboratory and imaging studies results may be obtained, if necessary.

The medical decision-making (MDM) process involves analysis and synthesis of all the above data to come up with a list of possible diagnoses (the differential diagnoses), along with an idea of what needs to be done to obtain a definitive diagnosis that would explain the patient's problem.

The treatment plan may include ordering additional laboratory tests and studies, starting therapy, referral to a specialist, or watchful observation. Follow-up may be advised.

This process is used by primary care providers as well as specialists. It may take only a few minutes if the problem is simple and straightforward. On the other hand, it may take weeks in a patient who has been hospitalized with bizarre symptoms or multi-system problems, with involvement by several specialists.

On subsequent visits, the process may be repeated in an abbreviated manner to obtain any new history, symptoms, physical findings, and lab or imaging results or specialist consultations.

Institutions

The Hospital of Santa Maria della Scala, fresco by Domenico di Bartolo, 1441–1442

Contemporary medicine is in general conducted within health care systems. Legal, credentialing and financing frameworks are established by individual governments, augmented on occasion by international organizations, such as churches. The characteristics of any given health care system have significant impact on the way medical care is provided.

From ancient times, Christian emphasis on practical charity gave rise to the development of systematic nursing and hospitals and the Catholic Church today remains the largest non-government provider of medical services in the world.[7] Advanced industrial countries (with the exception of the United States)[8][9] and many developing countries provide medical services through a system of universal health care that aims to guarantee care for all through a single-payer health care system, or compulsory private or co-operative health insurance. This is intended to ensure that the entire population has access to medical care on the basis of need rather than ability to pay. Delivery may be via private medical practices or by state-owned hospitals and clinics, or by charities, most commonly by a combination of all three.

Most tribal societies, and the United States,[8][9] provide no guarantee of healthcare for the population as a whole. In such societies, healthcare is available to those that can afford to pay for it or have self-insured it (either directly or as part of an employment contract) or who may be covered by care financed by the government or tribe directly.

Modern drug ampoules

Transparency of information is another factor defining a delivery system. Access to information on conditions, treatments, quality, and pricing greatly affects the choice by patients/consumers and, therefore, the incentives of medical professionals. While the US healthcare system has come under fire for lack of openness,[10] new legislation may encourage greater openness. There is a perceived tension between the need for transparency on the one hand and such issues as patient confidentiality and the possible exploitation of information for commercial gain on the other.

Delivery

Provision of medical care is classified into primary, secondary, and tertiary care categories.

Primary care medical services are provided by physicians, physician assistants, nurse practitioners, or other health professionals who have first contact with a patient seeking medical treatment or care. These occur in physician offices, clinics, nursing homes, schools, home visits, and other places close to patients. About 90% of medical visits can be treated by the primary care provider. These include treatment of acute and chronic illnesses, preventive care and health education for all ages and both sexes.

Secondary care medical services are provided by medical specialists in their offices or clinics or at local community hospitals for a patient referred by a primary care provider who first diagnosed or treated the patient. Referrals are made for those patients who required the expertise or procedures performed by specialists. These include both ambulatory care and inpatient services, emergency rooms, intensive care medicine, surgery services, physical therapy, labor and delivery, endoscopy units, diagnostic laboratory and medical imaging services, hospice centers, etc. Some primary care providers may also take care of hospitalized patients and deliver babies in a secondary care setting.

Tertiary care medical services are provided by specialist hospitals or regional centers equipped with diagnostic and treatment facilities not generally available at local hospitals. These include trauma centers, burn treatment centers, advanced neonatology unit services, organ transplants, high-risk pregnancy, radiation oncology, etc.

Modern medical care also depends on information – still delivered in many health care settings on paper records, but increasingly nowadays by electronic means.

Branches

Working together as an interdisciplinary team, many highly trained health professionals besides medical practitioners are involved in the delivery of modern health care. Examples include: nurses, emergency medical technicians and paramedics, laboratory scientists, pharmacists, podiatrists physiotherapists, respiratory therapists, speech therapists, occupational therapists, radiographers, dietitians, and bioengineers.

The scope and sciences underpinning human medicine overlap many other fields. Dentistry, while considered by some a separate discipline from medicine, is a medical field.

A patient admitted to hospital is usually under the care of a specific team based on their main presenting problem, e.g., the Cardiology team, who then may interact with other specialties, e.g., surgical, radiology, to help diagnose or treat the main problem or any subsequent complications/developments.

Physicians have many specializations and subspecializations into certain branches of medicine, which are listed below. There are variations from country to country regarding which specialties certain subspecialties are in.

The main branches of medicine are:

Basic sciences

Specialties

In the broadest meaning of "medicine", there are many different specialties. In the UK, most specialities have their own body or college, which have its own entrance examination. These are collectively known as the Royal Colleges, although not all currently use the term "Royal". The development of a speciality is often driven by new technology (such as the development of effective anaesthetics) or ways of working (such as emergency departments); the new specialty leads to the formation a unifying body of doctors and the prestige of administering their own examination.

Within medical circles, specialities usually fit into one of two broad categories: "Medicine" and "Surgery." "Medicine" refers to the practice of non-operative medicine, and most of its subspecialties require preliminary training in Internal Medicine. In the UK, this was traditionally evidenced by passing the examination for the Membership of the Royal College of Physicians (MRCP) or the equivalent college in Scotland or Ireland. "Surgery" refers to the practice of operative medicine, and most subspecialties in this area require preliminary training in General Surgery, which in the UK leads to membership of the Royal College of Surgeons of England (MRCS). At present, some specialties of medicine do not fit easily into either of these categories, such as radiology, pathology, or anesthesia. Most of these have branched from one or other of the two camps above; for example anaesthesia developed first as a faculty of the Royal College of Surgeons (for which MRCS/FRCS would have been required) before becoming the Royal College of Anaesthetists and membership of the college is attained by sitting the examination of the Fellowship of the Royal College of Anesthetists (FRCA).

Surgery

Surgeons in an operating room

Surgical specialties employ operative treatment. In addition, surgeons must decide when an operation is necessary, and also treat many non-surgical issues, particularly in the surgical intensive care unit (SICU), where a variety of critical issues arise. Surgeons must also manage pre-operative, post-operative, and potential surgical candidates on the hospital wards. Surgery has many sub-specialties, including general surgery, cardiovascular surgery, colorectal surgery, neurosurgery, oral and maxillofacial surgery, oncologic surgery, orthopedic surgery, otolaryngology, plastic surgery, podiatric surgery, transplant surgery, trauma surgery, urology, vascular surgery, and pediatric surgery. In some centers, anesthesiology is part of the division of surgery (for historical and logistical reasons), although it is not a surgical discipline. Other medical specialties may employ surgical procedures, such as ophthalmology and dermatology, but are not considered surgical sub-specialties per se.

Surgical training in the U.S. requires a minimum of five years of residency after medical school. Sub-specialties of surgery often require seven or more years. In addition, fellowships can last an additional one to three years. Because post-residency fellowships can be competitive, many trainees devote two additional years to research. Thus in some cases surgical training will not finish until more than a decade after medical school. Furthermore, surgical training can be very difficult and time consuming.

'Medicine' as a specialty

Internal medicine is the medical specialty concerned with the diagnosis, management and nonsurgical treatment of unusual or serious diseases, either of one particular organ system or of the body as a whole. According to some sources, an emphasis on internal structures is implied.[11] In North America, specialists in internal medicine are commonly called "internists". Elsewhere, especially in Commonwealth nations, such specialists are often called physicians.[12] These terms, internist or physician (in the narrow sense, common outside North America), generally exclude practitioners of gynecology and obstetrics, pathology, psychiatry, and especially surgery and its subspecialities.

Because their patients are often seriously ill or require complex investigations, internists do much of their work in hospitals. Formerly, many internists were not subspecialized; such general physicians would see any complex nonsurgical problem; this style of practice has become much less common. In modern urban practice, most internists are subspecialists: that is, they generally limit their medical practice to problems of one organ system or to one particular area of medical knowledge. For example, gastroenterologists and nephrologists specialize respectively in diseases of the gut and the kidneys.[13]

In the Commonwealth of Nations and some other countries, specialist pediatricians and geriatricians are also described as specialist physicians (or internists) who have subspecialized by age of patient rather than by organ system. Elsewhere, especially in North America, general pediatrics is often a form of Primary care.

There are many subspecialities (or subdisciplines) of internal medicine:

Training in internal medicine (as opposed to surgical training), varies considerably across the world: see the articles on Medical education and Physician for more details. In North America, it requires at least three years of residency training after medical school, which can then be followed by a one- to three-year fellowship in the subspecialties listed above. In general, resident work hours in medicine are less than those in surgery, averaging about 60 hours per week in the USA. This difference does not apply in the UK where all doctors are now required by law to work less than 48 hours per week on average.

Diagnostic specialties

Other major specialties

The followings are some major medical specialties that do not directly fit into any of the above mentioned groups.

  • Anesthesiology (also known as anaesthetics): concerned with the perioperative management of the surgical patient. The anesthesiologist's role during surgery is to prevent derangement in the vital organs' (i.e. brain, heart, kidneys) functions and postoperative pain. Outside of the operating room, the anesthesiology physician also served the same function in the labor & delivery ward, and some are specialized in critical medicine.
  • Dermatology is concerned with the skin and its diseases. In the UK, dermatology is a subspecialty of general medicine.
  • Emergency medicine is concerned with the diagnosis and treatment of acute or life-threatening conditions, including trauma, surgical, medical, pediatric, and psychiatric emergencies.
  • Family medicine, family practice, general practice or primary care is, in many countries, the first port-of-call for patients with non-emergency medical problems. Family physicians often provide services across a broad range of settings including office based practices, emergency room coverage, inpatient care, and nursing home care.
  • Obstetrics and gynecology (often abbreviated as OB/GYN (American English) or Obs & Gynae (British English)) are concerned respectively with childbirth and the female reproductive and associated organs. Reproductive medicine and fertility medicine are generally practiced by gynecological specialists.
  • Medical Genetics is concerned with the diagnosis and management of hereditary disorders.
  • Neurology is concerned with diseases of the nervous system. In the UK, neurology is a subspecialty of general medicine.
  • Ophthalmology exclusively concerned with the eye and ocular adnexa, combining conservative and surgical therapy.
  • Pediatrics (AE) or paediatrics (BE) is devoted to the care of infants, children, and adolescents. Like internal medicine, there are many pediatric subspecialties for specific age ranges, organ systems, disease classes, and sites of care delivery.
  • Pharmaceutical medicine is the medical scientific discipline concerned with the discovery, development, evaluation, registration, monitoring and medical aspects of marketing of medicines for the benefit of patients and public health.
  • Physical medicine and rehabilitation (or physiatry) is concerned with functional improvement after injury, illness, or congenital disorders.
  • Podiatric medicine study of, diagnosis, and medical treatment of disorders of the foot, ankle, lower limb, hip and lower back.
  • Psychiatry is the branch of medicine concerned with the bio-psycho-social study of the etiology, diagnosis, treatment and prevention of cognitive, perceptual, emotional and behavioral disorders. Related non-medical fields include psychotherapy and clinical psychology.
  • Preventive medicine is the branch of medicine concerned with preventing disease.

Interdisciplinary fields

Some interdisciplinary sub-specialties of medicine include:

Education

Painted by Toulouse-Lautrec in the year of his own death: an examination in the Paris faculty of medicine, 1901
Medicine section inside a medical library.

Medical education and training varies around the world. It typically involves entry level education at a university medical school, followed by a period of supervised practice or internship, and/or residency. This can be followed by postgraduate vocational training. A variety of teaching methods have been employed in medical education, still itself a focus of active research. In Canada and the United States of America, a Doctor of Medicine degree, often abbreviated M.D. or a Doctor of Osteopathic Medicine degree, often abbreviated as D.O. and unique to the United States, must be completed in a recognized university.

Since knowledge, techniques, and medical technology continue to evolve at a rapid rate, many regulatory authorities require continuing medical education. Medical practitioners upgrade their knowledge in various ways, including medical journals, seminars, conferences and online programs.

Medical ethics

Medical ethics is a system of moral principles that apply values and judgments to the practice of medicine. As a scholarly discipline, medical ethics encompasses its practical application in clinical settings as well as work on its history, philosophy, theology, and sociology. Six of the values that commonly apply to medical ethics discussions are:

  • autonomy - the patient has the right to refuse or choose their treatment. (Voluntas aegroti suprema lex.)
  • beneficence - a practitioner should act in the best interest of the patient. (Salus aegroti suprema lex.)
  • justice - concerns the distribution of scarce health resources, and the decision of who gets what treatment (fairness and equality).
  • non-maleficence - "first, do no harm" (primum non nocere).
  • respect for persons - the patient (and the person treating the patient) have the right to be treated with dignity.
  • truthfulness and honesty - the concept of informed consent has increased in importance since the historical events of the Doctors' Trial of the Nuremberg trials, Tuskegee syphilis experiment, and others.

Values such as these do not give answers as to how to handle a particular situation, but provide a useful framework for understanding conflicts. When moral values are in conflict, the result may be an ethical dilemma or crisis. Sometimes, no good solution to a dilemma in medical ethics exists, and occasionally, the values of the medical community (i.e., the hospital and its staff) conflict with the values of the individual patient, family, or larger non-medical community. Conflicts can also arise between health care providers, or among family members. For example, some argue that the principles of autonomy and beneficence clash when patients refuse blood transfusions, considering them life-saving; and truth-telling was not emphasized to a large extent before the HIV era.

Legal controls

In most countries, it is a legal requirement for a medical doctor to be licensed or registered. In general, this entails a medical degree from a university and accreditation by a medical board or an equivalent national organization, which may ask the applicant to pass exams. This restricts the considerable legal authority of the medical profession to physicians that are trained and qualified by national standards. It is also intended as an assurance to patients and as a safeguard against charlatans that practice inadequate medicine for personal gain. While the laws generally require medical doctors to be trained in "evidence based", Western, or Hippocratic Medicine, they are not intended to discourage different paradigms of health.

In the European Union, the profession of doctor of medicine is regulated. A profession is said to be regulated when access and exercise is subject to the possession of a specific professional qualification. The regulated professions database contains a list of regulated professions for doctor of medicine in the EU member states, EEA countries and Switzerland. This list is covered by the Directive 2005/36/EC .

Doctors who are negligent or intentionally harmful in their care of patients can face charges of medical malpractice and be subject to civil, criminal, or professional sanctions.

Criticism of modern medicine

According to Paul Farmer, the main problem for modern medicine is lack of access in poor regions. There is an "outcome gap" between the rich and poor that is most noticeable with expensive-to-treat diseases like AIDS and tuberculosis. The majority of medical resources and therapies are concentrated in the rich, low-incidence regions such as the West. On the other hand, countries in the developing world have high rates of HIV but lack the necessary resources to treat them.[15]

Medical errors and overmedication and other forms of iatrogenesis (harms caused by medical treatment) are also the focus of complaints and negative coverage. Practitioners of human factors engineering believe that there is much that medicine may usefully gain by emulating concepts in aviation safety, where it is recognized that it is dangerous to place too much responsibility on one "superhuman" individual and expect him or her not to make errors. Reporting systems and checking mechanisms are becoming more common in identifying sources of error and improving practice. Clinical versus statistical, algorithmic diagnostic methods were famously examined in psychiatric practice in a 1954 book by Paul E. Meehl, which found statistical methods superior.[16] A 2000 meta-analysis comparing these methods in both psychology and medicine found that statistical or "mechanical" diagnostic methods were, in general, although not always, superior.[16]

Disparities in quality of care given among local demographics are often an additional cause of controversy.[17] For example, elderly mentally ill patients received poorer care during hospitalization in a 2008 study.[18] Rural poor African-American men were used in an infamous study of syphilis that denied them basic medical care.

Honors and awards

The highest honor awarded in medicine is the Nobel Prize in Physiology or Medicine, awarded since 1901 by the Nobel Assembly at Karolinska Institutet.

History

Ancient world

Statuette of ancient Egyptian physician Imhotep, the first physician from antiquity known by name.

Prehistoric medicine incorporated plants (herbalism), animal parts and minerals. In many cases these materials were used ritually as magical substances by priests, shamans, or medicine men. Well-known spiritual systems include animism (the notion of inanimate objects having spirits), spiritualism (an appeal to gods or communion with ancestor spirits); shamanism (the vesting of an individual with mystic powers); and divination (magically obtaining the truth). The field of medical anthropology examines the ways in which culture and society are organized around or impacted by issues of health, health care and related issues.

An ancient Greek patient gets medical treatment: this aryballos (circa 480–470 BCE, now in Paris's Louvre Museum) probably contained healing oil
The Greek physician Hippocrates (ca. 460 BCE – ca. 370 BCE), considered the father of medicine.[19][20]

Early records on medicine have been discovered from ancient Egyptian medicine, Babylonian medicine, Ayurvedic medicine (in the Indian subcontinent), classical Chinese medicine (predecessor to the modern traditional Chinese Medicine), and ancient Greek medicine and Roman medicine.

In Egypt, Imhotep (3rd millennium BC) is the first physician in history known by name. The oldest Egyptian medical text is the Kahun Gynaecological Papyrus from around 2000 BCE, which describes gynaecological diseases. The Edwin Smith Papyrus dating back to 1600 BCE is an early work on surgery, while the Ebers Papyrus dating back to 1500 BCE is akin to a textbook on medicine.[21]

In China, archaeological evidence of medicine in Chinese dates back to the Bronze Age Shang Dynasty, based on seeds for herbalism and tools presumed to have been used for surgery.[22] The Huangdi Neijing, the progenitor of Chinese medicine, is a medical text written beginning in the 2nd century BCE and compiled in the 3rd century.[23]

In India, the surgeon Sushruta described numerous surgical operations, including the earliest forms of plastic surgery.[24][dubious ][25][26] Earliest records of dedicated hospitals come from Mihintale in Sri Lanka where evidence of dedicated medicinal treatment facilities for patients are found.[27][28]

In Greece, the Greek physician Hippocrates, the "father of medicine",[19][20] laid the foundation for a rational approach to medicine. Hippocrates introduced the Hippocratic Oath for physicians, which is still relevant and in use today, and was the first to categorize illnesses as acute, chronic, endemic and epidemic, and use terms such as, "exacerbation, relapse, resolution, crisis, paroxysm, peak, and convalescence".[29][30] The Greek physician Galen was also one of the greatest surgeons of the ancient world and performed many audacious operations, including brain and eye surgeries. After the fall of the Western Roman Empire and the onset of the Early Middle Ages, the Greek tradition of medicine went into decline in Western Europe, although it continued uninterrupted in the Eastern Roman (Byzantine) Empire.

Most of our knowledge of ancient Hebrew medicine during the 1st millennium BC comes from the Torah, i.e. the Five Books of Moses, which contain various health related laws and rituals. The Hebrew contribution to the development of modern medicine started in the Byzantine Era, with the physician Asaph the Jew.[31]

Middle ages

After 750 CE, the Muslim world had the works of Hippocrates, Galen and Sushruta translated into Arabic, and Islamic physicians engaged in some significant medical research. Notable Islamic medical pioneers include the polymath, Avicenna, who, along with Imhotep and Hippocrates, has also been called the "father of medicine".[32][33] He wrote The Canon of Medicine, considered one of the most famous books in the history of medicine.[34] Others include Abulcasis,[35] Avenzoar,[36] Ibn al-Nafis,[37] and Averroes.[38] Rhazes[39] was one of first to question the Greek theory of humorism, which nevertheless remained influential in both medieval Western and medieval Islamic medicine.[40] The Islamic Bimaristan hospitals were an early example of public hospitals.[41][42]

In Europe, Charlemagne decreed that a hospital should be attached to each cathedral and monastery and the historian Geoffrey Blainey likened the activities of the Catholic Church in health care during the Middle Ages to an early version of a welfare state: "It conducted hospitals for the old and orphanages for the young; hospices for the sick of all ages; places for the lepers; and hostels or inns where pilgrims could buy a cheap bed and meal". It supplied food to the population during famine and distributed food to the poor. This welfare system the church funded through collecting taxes on a large scale and possessing large farmlands and estates. The Benedictine order was noted for setting up hospitals and infirmaries in their monasteries, growing medical herbs and becoming the chief medical care givers of their districts, as at the great Abbey of Cluny. The Church also established a network of cathedral schools and universities where medicine was studied. The Schola Medica Salernitana in Salerno, looking to the learning of Greek and Arab physicians, grew to be the finest medical school in Medieval Europe.[43]

Panorama of Siena's Santa Maria della Scala Hospital, one of Europe's oldest hospitals. During the Middle Ages, the Catholic Church established universities which revived the study of sciences - drawing on the learning of Greek and Arab physicians in the study of medicine.

However, the fourteenth and fifteenth century Black Death devastated both the Middle East and Europe, and it has even been argued that Western Europe was generally more effective in recovering from the pandemic than the Middle East.[44] In the early modern period, important early figures in medicine and anatomy emerged in Europe, including Gabriele Falloppio and William Harvey.

The major shift in medical thinking was the gradual rejection, especially during the Black Death in the 14th and 15th centuries, of what may be called the 'traditional authority' approach to science and medicine. This was the notion that because some prominent person in the past said something must be so, then that was the way it was, and anything one observed to the contrary was an anomaly (which was paralleled by a similar shift in European society in general – see Copernicus's rejection of Ptolemy's theories on astronomy). Physicians like Vesalius improved upon or disproved some of the theories from the past. The main tomes used both by medicine students and expert physicians were Materia Medica and Pharmacopoeia.

Andreas Vesalius was an author of one of the most influential books on human anatomy, De humani corporis fabrica.[45] French surgeon Ambroise Paré is considered as one of the fathers of surgery. Bacteria and microorganisms were first observed with a microscope by Antonie van Leeuwenhoek in 1676, initiating the scientific field microbiology.[46] Independently from Ibn al-Nafis, Michael Servetus rediscovered the pulmonary circulation, but this discovery did not reach the public because it was written down for the first time in the "Manuscript of Paris"[47] in 1546, and later published in the theological work for which he paid with his life in 1553. Later this was described by Renaldus Columbus and Andrea Cesalpino. Partly based on the works by the Italian surgeon and anatomist Renaldus Columbus the English physician William Harvey described the circulatory system.[48] Herman Boerhaave is sometimes referred to as a "father of physiology" due to his exemplary teaching in Leiden and textbook 'Institutiones medicae' (1708). It is said that the 17th-century French physician Pierre Fauchard started dentistry science as we know it today, and he has been named "the father of modern dentistry".[49]

Modern

Paul-Louis Simond injecting a plague vaccine in Karachi, 1898

Veterinary medicine was, for the first time, truly separated from human medicine in 1761, when the French veterinarian Claude Bourgelat founded the world's first veterinary school in Lyon, France. Before this, medical doctors treated both humans and other animals.

Modern scientific biomedical research (where results are testable and reproducible) began to replace early Western traditions based on herbalism, the Greek "four humours" and other such pre-modern notions. The modern era really began with Edward Jenner's discovery of the smallpox vaccine at the end of the 18th century (inspired by the method of inoculation earlier practiced in Asia), Robert Koch's discoveries around 1880 of the transmission of disease by bacteria, and then the discovery of antibiotics around 1900.

The post-18th century modernity period brought more groundbreaking researchers from Europe. From Germany and Austria, doctors Rudolf Virchow, Wilhelm Conrad Röntgen, Karl Landsteiner and Otto Loewi made notable contributions. In the United Kingdom, Alexander Fleming, Joseph Lister, Francis Crick and Florence Nightingale are considered important. Spanish doctor Santiago Ramón y Cajal is considered the father of modern neuroscience.

From New Zealand and Australia came Maurice Wilkins, Howard Florey, and Frank Macfarlane Burnet.

In the United States, William Williams Keen, William Coley, James D. Watson, Italy (Salvador Luria), Switzerland (Alexandre Yersin), Japan (Kitasato Shibasaburō), and France (Jean-Martin Charcot, Claude Bernard, Paul Broca and others did significant work). Russian Nikolai Korotkov also did significant work, as did Sir William Osler and Harvey Cushing.

Alexander Fleming's discovery of penicillin in September 1928 marks the start of modern antibiotics.

As science and technology developed, medicine became more reliant upon medications. Throughout history and in Europe right until the late 18th century, not only animal and plant products were used as medicine, but also human body parts and fluids.[50] Pharmacology developed from herbalism and many drugs are still derived from plants (atropine, ephedrine, warfarin, aspirin, digoxin, vinca alkaloids, taxol, hyoscine, etc.). Vaccines were discovered by Edward Jenner and Louis Pasteur.

The first antibiotic was arsphenamine / Salvarsan discovered by Paul Ehrlich in 1908 after he observed that bacteria took up toxic dyes that human cells did not. The first major class of antibiotics was the sulfa drugs, derived by German chemists originally from azo dyes.

Pharmacology has become increasingly sophisticated; modern biotechnology allows drugs targeted towards specific physiological processes to be developed, sometimes designed for compatibility with the body to reduce side-effects. Genomics and knowledge of human genetics is having some influence on medicine, as the causative genes of most monogenic genetic disorders have now been identified, and the development of techniques in molecular biology and genetics are influencing medical technology, practice and decision-making.

Evidence-based medicine is a contemporary movement to establish the most effective algorithms of practice (ways of doing things) through the use of systematic reviews and meta-analysis. The movement is facilitated by modern global information science, which allows as much of the available evidence as possible to be collected and analyzed according to standard protocols that are then disseminated to healthcare providers. The Cochrane Collaboration leads this movement. A 2001 review of 160 Cochrane systematic reviews revealed that, according to two readers, 21.3% of the reviews concluded insufficient evidence, 20% concluded evidence of no effect, and 22.5% concluded positive effect.[51]

Contemporary movements also include individualization based on evidence. Inter-personal difference of molecular pathology is diverse, so as inter-personal difference in the exposome, which influence disease processes through the interactome within the tissue microenvironment, differentially from person to person. As the theoretical basis of precision medicine (or personalized medicine), the "unique disease principle"[52] emerged to embrace the ubiquitous phenomenon of heterogeneity of disease etiology and pathogenesis. The unique disease principle was first described in neoplastic diseases as the unique tumor principle.[53] As the exposome is a common concept of epidemiology, precision medicine is intertwined with molecular pathological epidemiology (MPE),[54] an integration of molecular pathology and epidemiology. MPE research is capable of identifying potential biomarkers for precision medicine. Molecular medicine more focuses on molecularly targeted therapeutics, and represents another concept related to precision medicine.

Patron saints

There are a number of patron saints for physicians, the most important of whom are Saint Luke the Evangelist the physician and disciple of Christ, Saints Cosmas and Damian (3rd-century physicians from Syria), and Saint Pantaleon (4th-century physician from Nicomedia). Archangel Raphael is also considered a patron saint of physicians. In India and in Hinduism, Dhanavantari, a form of Lord Vishnu and "Vaidyanatha" meaning 'Lord of Medicine', a form of Lord Shiva are the patron deities of medicine.

The patron saints for surgeons are Saint Luke the Evangelist, the physician and disciple of Christ, Saints Cosmas and Damian (3rd-century physicians from Syria), Saint Quentin (3rd-century saint from France), Saint Foillan (7th-century saint from Ireland), and Saint Roch (14th-century saint from France).

See also

Notes and references

  1. ^ Oxford English Dictionary definition of "medicine"
  2. ^ "Dictionary, medicine". Retrieved December 2, 2013. 
  3. ^ Etymology: Latin: medicina, from ars medicina "the medical art", from medicus "physician". (Etym.Online) Cf. mederi "to heal", etym. "know the best course for," from PIE base *med- "to measure, limit. Cf. Greek medos "counsel, plan", Avestan vi-mad "physician")
  4. ^ "Medicine" Online Etymology Dictionary
  5. ^ a b Coulehan JL, Block MR (2005). The Medical Interview: Mastering Skills for Clinical Practice (5th ed.). F. A. Davis. ISBN 0-8036-1246-X. OCLC 232304023. 
  6. ^ Addison K, Braden JH, Cupp JE, Emmert D, et al. (AHIMA e-HIM Work Group on the Legal Health Record) (September 2005). "Update: Guidelines for Defining the Legal Health Record for Disclosure Purposes". Journal of AHIMA 78 (8): 64A–G. PMID 16245584. Archived from the original on 2008-03-09. 
  7. ^ Blainey, Geoffrey (2011) A Short History of Christianity Penguin Viking.
  8. ^ a b Insuring America's Health: Principles and Recommendations, Institute of Medicine at the National Academies of Science, 2004-01-14
  9. ^ a b "The Case For Single Payer, Universal Health Care For The United States". Cthealth.server101.com. Retrieved 4 May 2009. 
  10. ^ Martin Sipkoff (January 2004). "Transparency called key to uniting cost control, quality improvement". Managed Care. 
  11. ^ "internal medicine" at Dorland's Medical Dictionary
  12. ^ Fowler, H.W. (1994). A Dictionary of Modern English Usage (Wordsworth Collection) (Wordsworth Collection). NTC/Contemporary Publishing Company. ISBN 1-85326-318-4. 
  13. ^ "The Royal Australasian College of Physicians: What are Physicians?". Royal Australasian College of Physicians. Archived from the original on 6 March 2008. Retrieved 5 February 2008. 
  14. ^ "therapeutics (medicine)". Britannica Online Encyclopedia. Retrieved 2012-04-21. 
  15. ^ Farmer, Paul (2001). "The major infectious diseases in the world--to treat or not to treat?". The New England Journal of Medicine 345 (3): 208–10. doi:10.1056/NEJM200107193450310. PMID 11463018. 
  16. ^ a b Grove WH, Zald DH, Lebow BS, Snitz BE, Nelson C. (2000). "Clinical versus mechanical prediction: A meta-analysis" (w). Psychological Assessment 12 (1): 19–30. doi:10.1037/1040-3590.12.1.19. PMID 10752360. 
  17. ^ "Eliminating Health Disparities". American Medical Association. 
  18. ^ "Mental Disorders, Quality of Care, and Outcomes Among Older Patients Hospitalized With Heart Failure". 
  19. ^ a b Grammaticos, P. C.; Diamantis, A. (2008). "Useful known and unknown views of the father of modern medicine, Hippocrates and his teacher Democritus". Hellenic journal of nuclear medicine 11 (1): 2–4. PMID 18392218.  edit
  20. ^ a b The father of modern medicine: the first research of the physical factor of tetanus, European Society of Clinical Microbiology and Infectious Diseases
  21. ^ Ackerknecht, Erwin (1982). A Short History of Medicine. JHU Press. p. 22. ISBN 978-0-8018-2726-6. 
  22. ^ Hong, Francis (2004). "History of Medicine in China". McGill Journal of Medicine 8 (1): 7984. 
  23. ^ Unschuld, Pual (2003). Huang Di Nei Jing: Nature, Knowledge, Imagery in an Ancient Chinese Medical Text. University of California Press. p. ix. ISBN 978-0-520-92849-7. 
  24. ^ Singh, A. and Sarangi, D. (2003). "We need to think and act". Indian Journal of Plastic Surgery 36 (1): 53–54. 
  25. ^ Rana, RE and Arora, BS (2002). "History of Plastic Surgery in India". Journal of Postgraduate Medicine 48 (1): 76–8. PMID 12082339. 
  26. ^ Saraf, Sanjay; Ravi S. Parihar (2007). "Sushruta: The first Plastic Surgeon in 600 B.C". The Internet Journal of Plastic Surgery 4. doi:10.5580/1456#sthash.mkTSe3sP.dpuf. ISSN 1528-8293. Retrieved 12 November 2012. 
  27. ^ Aluvihare, Arjuna (November 1993) "Rohal Kramaya Lovata Dhayadha Kale Sri Lankikayo" Vidhusara Science Magazine.
  28. ^ Resource Mobilization in Sri Lanka's Health Sector – Rannan-Eliya, Ravi P. & De Mel, Nishan, Harvard School of Public Health & Health Policy Programme, Institute of Policy Studies[disambiguation needed], February 1997, Page 19. Accessed 2008-02-22.
  29. ^ Garrison, Fielding H. (1966). History of Medicine. Philadelphia: W.B. Saunders Company. p. 97. 
  30. ^ Martí-Ibáñez, Félix (1961). A Prelude to Medical History. New York: MD Publications, Inc. p. 90. Library of Congress ID: 61-11617. 
  31. ^ Vaisrub, Samuel; A. Denman, Michael; Naparstek, Yaakov; Gilon, Dan (2008). "Medicine". Encyclopaedia Judaica. The Gale Group. 
  32. ^ Becka J (1980). "The father of medicine, Avicenna, in our science and culture: Abu Ali ibn Sina (980–1037) (Czech title: Otec lékarů Avicenna v nasí vĕdĕ a kulture)". Cas Lek Cesk (in Czech) 119 (1): 17–23. PMID 6989499. 
  33. ^ "Medical Practitioners". Eee.uci.edu. Retrieved 2012-04-21. 
  34. ^ ""The Canon of Medicine" (work by Avicenna)". Encyclopædia Britannica. 2008. Retrieved 11 June 2008. 
  35. ^ Ahmad, Z. (St Thomas' Hospital) (2007). "Al-Zahrawi – The Father of Surgery". ANZ Journal of Surgery 77 (Suppl. 1): A83. doi:10.1111/j.1445-2197.2007.04130_8.x. 
  36. ^ Abdel-Halim, R. E. (2006). "Contributions of Muhadhdhab Al-Deen Al-Baghdadi to the progress of medicine and urology. A study and translations from his book Al-Mukhtar". Saudi medical journal 27 (11): 1631–1641. PMID 17106533.  edit
  37. ^ "Chairman's Reflections: Traditional Medicine Among Gulf Arabs, Part II: Blood-letting". Heart Views 5 (2): 74–85 [80]. 2004. 
  38. ^ Martín-Araguz A, Bustamante-Martínez C, Fernández-Armayor Ajo V, Moreno-Martínez JM (2002-05-01—15). "Neuroscience in al-Andalus and its influence on medieval scholastic medicine". Revista de neurología (in Spanish) 34 (9): 877–892. PMID 12134355. 
  39. ^ Tschanz, David W. (2003). "Arab(?) Roots of European Medicine". Heart Views 4 (2).  copy
  40. ^ On the dominance of the Greek humoral theory, which was the basis for the practice of bloodletting, in medieval Islamic medicine see Pormann, Peter E. and Smith, E. Savage (2007) Medieval Islamic medicine, Georgetown University, Washington DC, pp. 10, 43–45.
  41. ^ Micheau, Françoise. "The Scientific Institutions in the Medieval Near East". pp. 991–2. , in (Morelon & Rashed 1996, pp. 985–1007)
  42. ^ Peter Barrett (2004), Science and Theology Since Copernicus: The Search for Understanding, p. 18, Continuum International Publishing Group, ISBN 0-567-08969-X.
  43. ^ Blainey, Geoffrey (2011) A Short History of Christianity, Penguin Viking, pp. 214-215.
  44. ^ Michael Dols has shown that the Black Death was much more commonly believed by European authorities than by Middle Eastern authorities to be contagious; as a result, flight was more commonly counseled, and in urban Italy quarantines were organized on a much wider level than in urban Egypt or Syria (The Black Death in the Middle East Princeton, 1977, p. 119; 285–290).
  45. ^ "Page through a virtual copy of Vesalius's ''De Humanis Corporis Fabrica''". Archive.nlm.nih.gov. Retrieved 2012-04-21. 
  46. ^ Madigan M, Martinko J (editors) (2006). Brock Biology of Microorganisms (11th ed.). Prentice Hall. ISBN 0-13-144329-1. 
  47. ^ Michael Servetus Research Website with a graphical study on the Manuscript of Paris by Servetus
  48. ^ Zimmer, Carl (2004) Soul Made Flesh: The Discovery of the Brain – and How It Changed the World. New York: Free Press, ISBN 0743272056.
  49. ^ Lynch, C D; O'Sullivan, V R; McGillycuddy, C T (2006). "Pierre Fauchard: The 'Father of Modern Dentistry'". British Dental Journal 201 (12): 779–81. doi:10.1038/sj.bdj.4814350. PMID 17183395. 
  50. ^ Cooper, Peter (2004). "Medicinal properties of body parts". The Pharmaceutical Journal 273 (7330): 900–902. 
  51. ^ Ezzo J, Bausell B, Moerman DE, Berman B, Hadhazy V (2001). "Reviewing the reviews. How strong is the evidence? How clear are the conclusions?". Int J Technol Assess Health Care 17 (4): 457–466. PMID 11758290. 
  52. ^ Ogino S, Lochhead P, Chan AT, Nishihara R, Cho E, Wolpin BM, Meyerhardt AJ, Meissner A, Schernhammer ES, Fuchs CS, Giovannucci E. Molecular pathological epidemiology of epigenetics: emerging integrative science to analyze environment, host, and disease. Mod Pathol 2013;26:465-484.
  53. ^ Ogino S, Fuchs CS, Giovannucci E. How many molecular subtypes? Implications of the unique tumor principle in personalized medicine. Expert Rev Mol Diagn 2012; 12: 621-628.
  54. ^ Ogino S, Stampfer M. Lifestyle factors and microsatellite instability in colorectal cancer: the evolving field of molecular pathological epidemiology. J Natl Cancer Inst 2010;102:365-367.