پری بلنده

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سکینه قاسمی
تصویر سکینه قاسمی منتشر شده در روزنامهٔ کیهان مورخ ۲۱ تیر ۱۳۵۸
زادروز نامعلوم
قزوین
درگذشت ۲۱ تیر ۱۳۵۸
تهران
آرامگاه قطعهٔ ۴۱ بهشت زهرا
ملیت ایرانی
نام‌های دیگر پری بلنده
پیشه روسپی‌گری


سَکینه قاسمی مشهور به پری بُلنده، روسپی ایرانی بود که پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران و به آتش کشیده‌شدن محلهٔ شهرنو، دستگیر و در ۲۱ تیر ۱۳۵۸ به اتهام «فساد فی‌الارض»، همراه با ۲ تن‌فروش دیگر اعدام شد. شهرت وی تا بدآن‌جاست که در فرهنگ عامه و ادبیات معاصر راه یافته‌است.

زندگی[ویرایش]

اطلاعات دقیقی از زندگی او در دسترس نیست. طبق بعضی از منابع متولد قزوین بود و در محلهٔ شهرنو در تهران روسپی‌گری می‌کرد. پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران و با غیرقانونی شدن روسپی‌گری و به آتش کشیده‌شدن[۱] خانه‌های محلهٔ شهرنو و دستگیری بعضی از تن‌فروشان، به جرم دایر کردن روسپی‌خانه و تن‌فروشی، در دادگاه انقلاب محاکمه و به حکم قاضی شرع، به اعدام محکوم شد. طبق گزارش‌های رسمی در ساعت ۱ بامداد روز ۲۱ تیر ۱۳۵۸ همراه با دو روسپی دیگر اعدام شد.

ظاهرا به دلیل داشتن قد بلند، ابتدا به «پری قد بلنده» و بعدها به «پری بلنده» شهرت پیدا کرد.[۲]

زندان قبل از انقلاب[ویرایش]

طبق آن چه در خاطرات زندانیان سیاسی قبل از انقلاب منتشر شده است. پری بلنده در بین سال‌های ۱۳۵۰ تا ۱۳۵۲ در زندان قصر در بخش جنحه و جنایی بوده است. عاطفه جعفری که عضو چریک‌های فدایی خلق ایران بود و در خانهٔ تیمی دستگیر شده بود در خاطرات زندان‌اش می‌نویسد:[۳]

«زن‌های عادی... یک بار که با خانم دکترِ زندان بگومگو داشتند و معترض بودند که به اندازهٔ کافی داروی مُسکن نمی‌دهد و به آن‌ها نمی‌رسد، در میان فحش‌های رکیک یک‌باره پری بلنده فریاد زد «خوبه ما هم مثل سیاسیا (سیاسی ها) عکسِ شاه رو لوله کنیم و بچپونیم تو... تا به ما هم مثل اونا برسین؟» پری بلنده زیبا و با دل و جرات و آدم قابلِ اعتمادی بود. شنیدم در جمهوری اسلامی او و چند زنِ دیگر را به جرم روسپی‌گری در ملاء عام اعدام کرده‌اند.»

دستگیری و اعدام[ویرایش]

سَکینه قاسمی در ۲۱ تیر ۱۳۵۸ همراه با دو تن‌فروش دیگر اعدام شد.

روزنامه کیهان[ویرایش]

روزنامه کیهان مورخ ۲۱ تیر ۱۳۵۸.

روزنامهٔ کیهان پنج‌شنبه ۲۱ تیر ۱۳۵۸ در تیتر درشتی نوشته‌است: «بحکم دادگاه انقلاب اسلامی ۳ زن و ۴ مرد تیرباران شدند» در تیتر کوچک‌تر این خبر آمده‌است: «اسامی زنان اعدام شده: پری بلنده، ثریا ترکه و اشرف چهارچشم بود»[۴] عکسی از پری بلنده با چادر زیر این خبر چاپ شده‌است. در صفحهٔ دوم ستون پنج شرح کامل‌تری آمده‌است و بخشی از حکم دادگاه هم نوشته شده‌است.

دادگاه[ویرایش]

هیچ اطلاع یا گزارشی در مورد چگونگی محاکمه و دفاعیات متهم و نحوهٔ بازداشت ارائه نشده‌است. در گزارش کوتاه روزنامهٔ کیهان، که تنها منبع رسمی موجود است، آمده‌است که وی در «شعبه اول دادگاه انقلاب» محاکمه شد.[۵]

رای صادره[ویرایش]

طبق گزارش روزنامه کیهان صدور حکم در شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی تهران پس از چندین جلسهٔ رسیدگی سری به پرونده صورت گرفته‌است. بخشی از حکم صادره در این گزارش آمده‌است: «... بجرم یک عمر فحشا و فساد و خرید و فروش دختران خردسال و زنان گول‌خورده و اغفال شده و دائر کردن مراکز فحشا و عشرت‌کده‌های مختلف که موجب انحراف نسل جوان این مملکت گردیده‌اید مفسدفی‌الارض شناخته شده به اعدام محکوم می‌گردید...»[۶]

نحوه اعدام[ویرایش]

طبق گزارش روزنامهٔ کیهان چهار متهم از جمله سکینه قاسمی در ساعت یک بامداد ۲۱ تیر ۱۳۵۸ اعدام شده‌اند. در گزارش خبرنگار روزنامهٔ کیهان محل و نحوهٔ اعدام ذکر نشده‌است. در تیتر خبر نوع اعدام تیرباران ذکر شده‌است اما از محل اعدام هیچ خبری ارائه نشده‌است. طبق بعضی گزارش‌های غیر رسمی سکینه قاسمی جلوی کافهٔ شکوفه‌نو به دار آویخته شده‌است.[۷]

وی در همان روز اعدام به تاریخ ۲۱ تیر ۱۳۵۸ در گورستان بهشت زهرا خاک شد. جسد وی در «قطعه ۴۱، ردیف ۸۷، قبر ۳۵» مدفون شده است.[۸]

عفو بین‌الملل[ویرایش]

قطعه ۴۱ محدودهٔ آثار به‌جا مانده از قبر سکینه قاسمی در بهشت زهرا. ۱۹ بهمن ۱۳۸۶.

نام سکینه قاسمی در بین ۴۳۸ نفری است که اعدامشان در گزارش اسفند ۱۳۵۸ سازمان عفو بین‌الملل اعلام شده‌است.[۹][۱۰]

ادبیات[ویرایش]

«پری بلنده» در زبان عامیانه و روزمره و حتی ادبیات معاصر راه یافته‌است. برای نمونه در رمانی از هوشنگ گلشیری، در ولایت هوا[۱۱]، می‌خوانیم:«پری بلنده چه تن و بدنی داشت. پشت به او استکان را می‌گذاشت روی پیشانیش و ریزریز چینهای دامنش را می‌لرزاند و دستهایش را در هوا می‌چرخاند و کمرش را رو به او خم می‌کرد و حلقه به حلقهٔ موهایش می‌آمد پایین تا پیشانیش می‌رسید به جلو سینهٔ میرزا.»[۱۲] یا در نمایش‌نامهٔ هاملت با سالاد فصل نوشتهٔ اکبر رادی نام یکی از شخصیت‌ها «پری بلنده» است.[۱۳] در رمان «قبیله من» می‌خوانیم:«-میگن تو خیابون جمشید خیلی‌هارو دار زدن، گفتن قاچاقچی بودن و پاندازهای شهر نو، چندتا زنم توشون بوده. -آره یکیشون میگن پری بلنده بوده، اونم شهید شد.» [۱۴] چند نمونه دیگر:

منابع[ویرایش]

عمومی[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. محکومان دادگاه‌های انقلاب اسلامی به روایت تصویر، بی‌بی‌سی فارسی
  2. به عبارت دیگر: گفتگو با علیرضا نوری‌زاده، بی‌بی‌سی فارسی
  3. جعفری ۷۹
  4. روزنامه کیهان ۵۶۱
  5. محکومان دادگاه‌های انقلاب اسلامی به روایت تصویر، بی‌بی‌سی فارسی
  6. روزنامه کیهان ۵۶۲
  7. امید «یک سرگذشت خانم سکینه قاسمی (پری بلنده)»
  8. جستجوی اموات بهشت زهرا (وبگاه شهرداری تهران)
  9. One person's story: Ms. Sakineh Qasemi
  10. اعدام‌شدگان پس انقلاب ۵۷؛ از امیرعباس هویدا تا پری بلنده، دویچه وله فارسی
  11. این رمان در ۱۳۷۰ در سوئد، انتشارات عصر جدید، در ۱۵۴ صفحه منتشر شده‌است.
  12. گلشیری بخش ۶
  13. نجفیان
  14. نقره کار صفحه ۱۶
  15. نجفی

پیوند به بیرون[ویرایش]