این یک مقالهٔ خوب است. برای اطلاعات بیشتر اینجا را کلیک کنید.

پروژه آزمایشی آپولو–سایوز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیEnglish

مختصات: ۲۱°۵۲′ شمالی ۱۶۲°۴۵′ غربی / ۲۱٫۸۶۷°شمالی ۱۶۲٫۷۵۰°غربی / 21.867; -162.750 (Apollo–Soyuz Test Project landing)


پروژه آزمایشی آپولو-سایوز
Apollo-Soyuz Test Project
Экспериментальный Полёт Аполлон-Союз
نشان ماموریت مشترک
ASTPpatch.svg
ویژگی‌های مأموریت سایوز-۱۹
نام مأموریت: سایوز-۱۹
رمز عملیات:سایوز (اتحاد)
دستاورد:اتصال موفقیت‌آمیز به آپولو،
عکسبرداری از تاج خورشیدی
نام فضاپیما:سایوز
تعداد سرنشین:۲
پرتاب از:پایگاه فضایی بایکونور،
پرتابگاه گاگارین
تاریخ پرتاب: ۲۴ تیر ۱۳۵۴ (۱۵ ژوئیه ۱۹۷۵)
ساعت ۱۲:۲۰ جهانی
فرود: ۳۰ تیر ۱۳۵۴ (۲۱ ژوئیه ۱۹۷۵)
ساعت ۱۰:۵۰جهانی
طول مأموریت: ۵ روز و ۲۲ ساعت و ۳۰ دقیقه
تعداد گردش در مدار زمین:۹۶ دور
اوج:۲۳۱ کیلومتر
حضیض:۲۱۸ کیلومتر
پیمودن یک مدار کامل:۸۸٫۹۲ دقیقه
زاویهٔ شیب مدار:۵۱٫۷۶ درجه
مسافت پیموده شده:~۳٬۹۰۰٬۰۰۰ کیلومتر
جِرم:۶۷۹۰ کیلوگرم
عکس رسمی
فضانوردان روسی و آمریکایی در کنار هم. از راست به چپ: والری کوباسوف، الکسی لئونوف، ونس براند، توماس استافورد، دیک اسلایتون
فضانوردان روسی و آمریکایی در کنار هم.
از راست به چپ: والری کوباسوف، الکسی لئونوف، ونس براند، توماس استافورد، دیک اسلایتون
ویژگی‌های مأموریت آپولو
نام مأموریت: آپولو
رمز عملیات:آپولو
دستاورد:اتصال موفقیت‌آمیز به سایوز،
آخرین مأموریت فضایی سرنشین‌دار آمریکا برای ۵ سال
نام فضاپیما:آپولو
پرتابه:موشک ساترن ۱
تعداد سرنشین:۳
پرتاب از:پایگاه فضایی کندی
پرتابگاه ‎ LC-39B
تاریخ پرتاب: ۲۴ تیر ۱۳۵۴ (۱۵ ژوئیه ۱۹۷۵)
ساعت ۱۹:۵۰ جهانی
فرود: ۲ مرداد ۱۳۵۴ (۲۴ ژوئیه ۱۹۷۵)
ساعت ۲۱:۱۸ جهانی
طول مأموریت: ۹ روز و یک ساعت و ۲۸ دقیقه
تعداد گردش در مدار زمین:۱۴۸
اوج:۲۳۱ کیلومتر
حضیض:۲۱۷ کیلومتر
زاویهٔ شیب مدار:۸۸٫۹۱ درجه
مسافت پیموده شده:~۵٬۹۹۰٬۰۰۰ کیلومتر
جِرم:گردونه فرمان/سرویس: ۱۴٬۷۶۸ کیلوگرم
سخت‌افزار اتصال: ۲۰۱۲ کیلوگرم

پروژه آزمایشی آپولو–سایوز (به انگلیسی: Apollo–Soyuz Test Project) نخستین مأموریت فضایی مشترک بین آمریکا و شوروی و نخستین همکاری فضایی بین‌المللی بود. این مأموریت در ۲۴ تیر ۱۳۵۴ (۱۵ ژوئیه ۱۹۷۵) آغاز شد و در طی آن، فضاپیمای آمریکایی آپولو و فضاپیمای روسی سایوز در مدار زمین به هم متصل شدند و فضانوردان آن‌ها باهم عملیات مشترکی را به انجام رساندند. پروژه آپولو-سایوز چه به لحاظ فنی و چه از نظر سیاسی عملیات مهمی محسوب می‌شود.

این پروژه در اصل برنامه‌ای نمادین و سیاسی در دوره‌ای از تنش‌زدایی بین روابط ابرقدرت‌های شرق و غرب بود. با این حال، فضانوردان در طی آن آزمایش‌های علمی و فنی مهمی را به انجام رساندند. از جمله این آزمایش‌های علمی می‌توان به ایجاد خورشیدگرفتگی مصنوعی توسط آپولو اشاره کرد، تا فضانوردان روسی در سایوز بتوانند از این فرصت استفاده کرده، برای نخستین بار از فضا از تاج خورشید عکس‌برداری کنند. همچنین پروژه آپولو-سایوز برای مهندسان آمریکایی و روسی این امکان را فراهم کرد که کارکرد سیستم‌های فضایی متفاوتشان را با هم هماهنگ کنند. نتایج این هماهنگی بعدها برای اتصال فضاپیمای شاتل آمریکا به ایستگاه فضایی میر و نیز ساخت ایستگاه فضایی بین‌المللی به کار رفت.

نام‌های رسمی این مأموریت عبارتند از:

  • به انگلیسی: Apollo-Soyuz Test Project با مخفف ASTP
  • به روسی:[۱]Экспериментальный Полёт Аполлон-Союз با مخفف ЭПАС

فضانوردان[ویرایش]

فضانوردان آپولو[ویرایش]

شماره‌هایی که در مقابل نام فضانوردان دیده می‌شود، نشان دهنده تعداد پروازهای فضایی آن‌ها تا زمان پروژه آپولو-سایوز و با احتساب این مأموریت است.

  1. توماس استافورد (۴) - فرمانده عملیات
  2. ونس برند (۱) - خلبان بخش فرمان آپولو
  3. دیک اسلیتون (۱) - خلبان بخش اتصالی آپولو

ابتدا قرار بود که فضانورد دیگری به نام جک اسویگرت مسؤولیت فرماندهی عملیات آپولو را عهده‌دار شود، اما پس از متهم شدن در رسوایی تمبرهای پستی آپولو ۱۵ از لیست فضانوردان این مأموریت حذف شد.[۲][۳]

دیک اسلیتون یکی از هفت فضانوردی بود که در آوریل ۱۹۵۹ به عنوان نخستین گروه فضانوردان آمریکایی برای شرکت در پروژه مرکوری انتخاب شده بودند، اما به دلیل تشخیص نارسایی قلبی از شرکت در مأموریت بازمانده بود. وی پس از آن به سمت سرپرستی دفتر فضانوردان ناسا منصوب شد، و پس از جراحی موفقیت‌آمیز قلبی، خودش را برای پروژه آزمایشی آپولو–سایوز انتخاب کرد!

فضانوردان ذخیره عبارت بودند از آلن بین (فرمانده)، رونالد اونس (خلبان بخش فرمان)، و جک لوسما (خلبان بخش اتصالی).

فضانوردان سایوز[ویرایش]

شماره‌هایی که در مقابل نام فضانوردان دیده می‌شود، نشان‌دهنده تعداد پروازهای فضایی آن‌ها تا زمان پروژه آپولو-سایوز و با احتساب این مأموریت است.

الکسی لئونوف و والری کوباسوف پیش از این برای شرکت مأموریت سایوز-۱۱ انتخاب شده بودند، اما چهار روز پیش از پرواز، کوباسوف به ابتلاء به بیماری سل مظنون شد و فضانوردان ذخیره جای آن‌ها را گرفتند.

فضانوردان ذخیره عبارت بودند از آناتولی فیلیپچنکو (فرمانده) و نیکولای روکاویشنیکوف (مهندس پرواز).

تاریخچه پروژه[ویرایش]

دوره تنش‌زدایی[ویرایش]

در اوایل دهه ۱۹۷۰ میلادی، در دوره‌ای موسوم به «تنش‌زدایی»[۴] برای مدتی یخ‌های سیاسی بین دو قطب غرب و شرق یعنی آمریکا و شوروی ذوب شد. ریچارد نیکسون نخستین رئیس جمهور ایالات متحده بود که به مسکو سفر کرد. برژنف و نیکسون مذاکراتی را جهت کاهش خصومت و رقابت نظامی بین دو کشور و افزایش همکاری دوجانبه آغاز کردند.[۳][۵][۶]

توافق‌نامه و اهداف[ویرایش]

نقطه عطف این همکاری‌های دوجانبه، همکاری در عرصه فضایی بود و منجر به امضای موافقتنامه «پروژه آزمایشی آپولو-سایوز» در ۲۴ مه ۱۹۷۲ بین ریچارد نیکسون و الکسی کاسیگین در مسکو شد.[۷] طی این موافقتنامه، قرار بر این شد که فضاپیماهای سایوز و آپولو در مدار زمین با هم ملاقات کرده و متصل شوند، و فضانوردان روسی و آمریکایی در مدار زمین میهمان هم باشند. علاوه بر انگیزهٔ سیاسی، اهداف فنی پروژه عبارت بود از:

  • سازگاری سامانه‌های فضایی شوروی و آمریکا
  • آزمایش سخت‌افزار و سامانه‌های اتصال فضاپیماها
  • آزمایش سامانه‌ها و ابزار ضروری برای انتقال فضانوردان بین فضاپیماهای متفاوت، بررسی امکان اجرای مأموریت‌های نجات اضطراری بین‌المللی در فضا
  • تلاش برای سازگار کردن سامانه‌های کنترل و ناوبری زمینی در دو کشور
  • گسترش همکاری‌های فضایی در آینده

در میهمانی رسمی پس از امضای موافقتنامه، ریچارد نیکسون گفت:[۳]

امروز صبح موافقت‌نامه پروژه آزمایشی آپولو-سایوز رسماً امضاء شد، دیگر جای تأمل باقی نمانده‌است. همه می‌دانید که این توافقنامه مسئولیت بزرگی برگردن هر دو کشور قرار می‌دهد، همه مردم دنیا پیشرفت کار ما را زیر نظر می‌گیرند، بعضی‌ها با امید به آینده و بعضی هم با شک و تردید. اما من خوشبینم، اطمینان دارم که همه چیز به خوبی پیش خواهد رفت. هر دو کشور هرکاری از دستشان بربیاید برای کمک به یکدیگر انجام خواهند داد.

سفرهای متقابل[ویرایش]

برای پیشبرد این پروژه، آمریکا و شوروی هرکدام هیأتی را شامل فضانوردان خبره و مهندسان انتخاب کرده و به این پروژه اختصاص دادند. برای حسن نیت، قرار بر این بود که کیهان‌نوردان روسی زبان انگلیسی را فراگیرند، فضانوردان آمریکایی به زبان روسی مسلط شوند، و هرکدام از هیئت‌ها چندین بار به کشور مقابل سفر کنند تا از تأسیسات فنی و فضایی آن‌ها بازدید کرده، با روش کار آن‌ها آشنا شود.[۸]

در ژوئن ۱۹۷۲، یک هیئت ۳۶ نفره آمریکایی شامل مهندسان ارشد و مقامات ناسا به سرپرستی فضانوردی به نام دیوید اسکات برای آغاز مذاکرات فنی به مسکو سفر کرد. سرپرست فنی هیئت روسی پروفسور کنستانتین بوشویف، از مهندسان ارشد فضایی روسیه و همکاران نزدیک سرگئی کارالیوف بود. این هیئت علاوه بر شرکت در جلسات، از تشکیلات شهرک ستاره‌ها در نزدیکی مسکو نیز بازدید کردند. هدف اصلی این ملاقات‌ها، هماهنگی کامل بین سامانه‌های فضایی روسی و آمریکایی و جزئیات آن‌ها مانند استانداردهای الکتریکی، سامانه‌های ناوبری، مخابراتی و اتصال در فضا بود.

در ژانویه سال ۱۹۷۳، الکسی لئونوف به عنوان فرمانده گروه فضانوردی روسی، و توماس استافورد به عنوان فرمانده هیئت آمریکایی انتخاب شدند. در ماه مه همان سال، غرفه ویژه‌ای برای پروژه آزمایشی آپولو–سایوز در نمایشگاه هوایی پاریس بر پا شد و دو هیئت برگزیده فضانوردان یکدیگر را ملاقات کردند.

در ژوئیه سال ۱۹۷۳، هیئت روسی برای بازدید از تأسیسات فضایی آمریکا و ادامه مذاکرات به شهر هیوستون در ایالت تگزاس، و سپس برای بازدید از تأسیسات ساخت آپولو در شرکت راکول به لس آنجلس سفر کرد. این سفر با بازدیدی از پارک تفریحی دیزنی‌لند در ایالت فلوریدا پایان یافت.[۳][۹][۱۰]

اواخر آوریل ۱۹۷۵، حدود ۳ ماه پیش از آغاز مأموریت، گروه آمریکایی برای بازدید از پایگاه فضایی بایکونور به شوروی سفر کرد. در برنامهٔ سفر این گروه، بازدید از شهر تاشکند و شهرهای تاریخی سمرقند و بخارا نیز گنجانده شده بود.[۳]

پس از چندین سفر متقابل، سرانجام تمرینات پرواز مشترک به پایان رسید، هماهنگی لازم بین سیستم‌های هر دو طرف برای هدایت مشترک پروژه به عمل آمد، و سخت‌افزار لازم برای اتصال آپولو و سایوز نیز آماده شد. مرحله پایانی آماده‌سازی برای مأموریت، اعزام گروه فنی آمریکایی به مرکز تازه‌ساخت کنترل مأموریت فضایی در کالینینگراد، و اعزام گروه فنی روسی به مرکز کنترل مأموریت فضایی در هیوستون بود.

آغاز مأموریت فضایی[ویرایش]

سرانجام در روز ۲۴ تیر ۱۳۵۴ (۱۵ ژوئیه ۱۹۷۵)، فضاپیمای سایوز-۱۹ با فرماندهی الکسی لئونوف و خلبانی والری کوباسوف به فضا پرتاب شد. به فاصله هفت ساعت و نیم، فضاپیمای آپولو ۱۸ نیز به فضا پرتاب شد. این فضاپیماها دو روز بعد در مدار زمین به هم ملحق و متصل شدند، و سه ساعت پس از اتصال، با بازشدن دریچه ارتباطی بین آنها، فضانوردان آمریکایی با کیهان‌نوردان روسی دست دادند و به عنوان میهمان به فضاپیمای سایوز وارد شدند.

پیش‌بینی شده بود هنگام بازشدن دریچه بین سایوز و آپولو و دست دادن فضانوردان روسی و آمریکایی، فضاپیماها بر فراز شهر ساحلی کوچکی به نام باگنر ریجس در منطقه ساسکس در جنوب بریتانیا در پرواز باشند. اما تأخیری کوچک باعث شد این رویداد بر فراز شهر مِس در فرانسه رخ دهد.[۱۱]

دیدار الکسی لئونوف و دیک اسلیتون در میهمانی فضایی در طول پروژهٔ آزمایشی آپولو-سایوز

برنامهٔ این میهمانی فضایی از قبل به دقت تنظیم شده بود. وجهه سیاسی این مأموریت اهمیت زیادی داشت، و تصاویر میهمانی فضایی به‌طور زنده در سراسر جهان پخش می‌شد. رؤسای دولت آمریکا و شوروی به‌طور زنده برای فضانوردان پیام فرستادند. در این میان الکسی لئونوف دو سورپرایز برای میهمانان داشت:[۳][۶]

  • ظرف نوشیدنی محتوی بُرش یا سوپ چغندر، اما با نشان یک ودکای معروف روسی! این موضوع باعث تعجب و سپس خنده فضانوردان و مراکز کنترل زمینی شد.[۱۲]
  • نقاشی از چهرهٔ هر سه فضانورد آمریکایی، که او در طول دوره تمرین مشترک برای این مأموریت نقاشی کرده بود. الکسی بالای صفحات نوشته بود: «تقدیم به دلیرمردان دنیای ما» و پای هر نقاشی نیز علاوه بر امضای الکسی، پیامی به این مضمون وجود داشت: «به سایوز خوش آمدید، باز هم تشریف بیاورید».

توماس استافورد هم برای میهمانان روس یک سورپرایز آماده کرده بود: وی شخصاً از کانوی توئیتی، خواننده آمریکایی سبک کانتری، خواسته بود که مشهورترین آهنگ سال ۱۹۷۵ خود به نام Hello Darling را به زبان روسی بخواند و ضبط کند.[۱۳][۱۴] یک ساعت پیش از جدا شدن دو فضاپیما، این آهنگ از فضا برای فضانوردان روس و شنوندگان روی زمین پخش شد.[۸]

الکسی لئونوف طرحی را که از چهرهٔ توماس استافورد کشیده در دست دارد
تیوب محتوی سوپ برش که فضانوردان روسی در فضا مصرف می‌کردند

دو فضاپیما برای مدت ۴۴ ساعت به هم متصل باقی ماندند. در این فرصت فضانوردان هدایا، پرچم و یادبودهای مأموریت را رد و بدل کردند، با هم غذا خوردند و از هر دو فضاپیما بازدید کردند. در میهمانی شام به میزبانی سایوز، منوی غذا عبارت بود از سوپ بُرش به عنوان پیش‌غذا، به همراه کیک عسلی، نان سیاه روسی، آجیل، آلو، خوراک گوشت خمیر شده (از داخل تیوب) و نوعی پنیر. منوی غذای آپولو عبارت بود از سوپ غذای دریایی با قارچ به عنوان پیش‌غذا، و یکی از سه غذای اصلی شامل گوشت بوقلمون یا کوفته یا نوعی خوراک مرغ. فضانوردان به سلامتی هم از بُرشی که الکسی لئونوف آورده بود نوشیدند.[۶]

از جمله هدایای مبادله شده می‌توان به بذر درختانی اشاره کرد که پس از پایان مأموریت در هر دو کشور کاشته شد.

در این مأموریت برای نخستین بار ماشین حساب الکترونیکی HP-65 توسط فضانوردان آپولو به فضا حمل شد؛ ماشین حساب الکترونیکی در آن دوران پدیده‌ای نوین به‌شمار می‌آمد. این ماشین حساب به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده بود که بتواند در صورت از کار افتادن کامپیوترهای آپولو، بخشی از کار آن‌ها را انجام دهد.[۱۵]

در طول مدت اتصال، فضانوردان عملیات جداسازی و اتصال مجدد سایوز و آپولو را هم آزمایش کردند. پس از آخرین مانور جدا شدن فضاپیماها، آپولو با انجام مانوری خود را بین سایوز و خورشید قرار داد و خورشیدگرفتگی مصنوعی ایجاد کرد. کیهان‌نوردان سایوز از این فرصت برای برداشتن عکس‌های دقیق از تاج خورشید استفاده کردند.[۱۶][۱۷] روی هم رفته، سایوز به مدت ۵ روز و آپولو به مدت ۹ روز در مدار زمین باقی ماندند و پس از جدایی هرکدام به فعالیت‌ها و آزمایش‌های خود ادامه دادند.

فرود[ویرایش]

فضاپیمای سایوز بدون مشکل خاصی طبق برنامهٔ قبلی در تاریخ ۳۰ تیر ۱۳۵۴ (۲۱ ژوئیه ۱۹۷۵) به زمین فرود آمد. بازگشت و فرود آپولو در روز ۲ مرداد (۲۴ ژوئن) آغاز شد. در راه برگشت به خاطر اشتباه فضانوردان در مرحله آماده‌سازی برای فرود، آپولو دچار مشکل جدی شد: یکی از سامانه‌های فضاپیما موسوم به «سامانهٔ کنترل واکنش‌ها» به اشتباه روشن باقی گذاشته شده بود، و همین موضوع باعث شد کابین آپولو مملو از گازهای مهلک ناشی از نشت سوخت مصرف نشده گردد. فضانوردان آپولو برخلاف کیهان‌نوردان روسی در هنگام بازگشت به زمین لباس فضایی نمی‌پوشیدند، و به همین علت ونس برند در اثر مسمومیت گاز از هوش رفت و دیک اسلیتون دچار حالت تهوع شد. با وجود این مشکل، گردونه فرمان آپولو با موفقیت در اقیانوس آرام فرود آمد، اما سه فضانورد آپولو به مدت دو هفته در بیمارستان نیروی هوایی در هاوایی بستری و قرنطینه شدند.[۳][۱۸]

دانستنی‌های مأموریت[ویرایش]

نشان دوم مأموریت که فضانوردان در مدار زمین به تن داشتند
  • جرم فضاپیماها
  • آپولو: ۱۴۷۶۸ کیلوگرم
  • سایوز: ۶۷۹۰ کیلوگرم
  • فضای کار فضاپیماها
  • آپولو: ۶ متر مکعب
  • سایوز: ۹ متر مکعب
  • اتصال در فضا
  • آغاز اتصال: (۱۷ ژوئیه ۱۹۷۵)
  • پایان اتصال: (۱۹ ژوئیه ۱۹۷۵)
  • مدت زمان اتصال: یک روز و ۲۳ ساعت و ۷ دقیقه و ۳ ثانیه
  • شماره‌گذاری مأموریت‌ها

مأموریت فضاپیمای سایوز در این پروژه مشترک «سایوز-۱۹» نام‌گذاری شده بود. مأموریت فضاپیمای آپولو در این پروژه صرفاً «آپولو» نام داشت، گرچه گاهی بطور غیررسمی به آن «آپولو ۱۸» نیز گفته می‌شود.[۱۹] با این حال در طول پروژه فقط از نام‌های آپولو و سایوز برای اشاره به فضاپیماها استفاده می‌شد.

یادمان پروژه آپولو-سایوز[ویرایش]

مدل فضاپیماهای سایوز و آپولو در موزه ملی هوافضا در مرکز شهر واشنگتن دی‌سی

موزه‌ها[ویرایش]

نام‌گذاری[ویرایش]

در سال ۱۹۷۷ میلادی، نیکلای استپانوویچ چرنیخ ستاره‌شناس روس موفق به کشف سیارکی شد که آن را «سیارک ۲۲۲۸ سایوز-آپولو» نامید.[۲۰][۲۱]

تمبر[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس و منابع[ویرایش]

  1. تلفظ: اکسپریمنتالنی پالیوت آپالون-سایوز (اِپاس)
  2. "رسوایی تمبرهای پستی آپولو". وبگاه ‎ Unmanned Space Flight. 14 ژوئن 2005. Retrieved ۱۹ فروردین ۱۳۸۷. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ Leonov, ‎Alexei (2004), Two Sides of the Moon, Scott, David, ISBN 0-312-30865-5
  4. به فرانسویانگلیسی): دتانت (Détente)؛ به روسی: رازریادکا (Разрядка)
  5. کالین فرایز. "پروژه آزمایشی آپولو-سایوز: هماهنگ با تنش‌زدایی". آرشیو ناسا. وبگاه ناسا. Archived from the original on ۳۱ ژانویه ۲۰۰۸. Retrieved ۱۷ اردیبهشت ۱۳۸۷. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ بروس کندی. "مأموریت آپولو-سایوز در سال ۱۹۷۵ باعث کاهش تنش جنگ سرد شد". وبگاه سی‌ان‌ان. Retrieved ۱۹ فروردین ۱۳۸۷. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  7. استیون دیک (12 ژوئیه 2000). "گاهشمار: آغاز پروژه آزمایشی آپولو-سایوز". تاریخ ناسا. وبگاه ناسا. Retrieved ۱۷ اردیبهشت ۱۳۸۷. Check date values in: |تاریخ بازدید=, |تاریخ= (help)
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ "زاده شدن مشارکتی در مدار زمین". وبگاه سازمان ناسا. 15 مه 2007. Retrieved ۱۹ فروردین ۱۳۸۷. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  9. «عکس یادگاری فضانوردان پروژه آپولو-سایوز با میکی‌ماوس در دیزنی‌لند فلوریدا» (عکس). آرشیو وبگاه مرکز فضایی جانسون. ۸ فوریه ۱۹۷۵. دریافت‌شده در ۱۹ فروردین ۱۳۸۷.
  10. «شخصیت‌های کارتونی دیزنی‌لند در کنار فضانوردان پروژه آپولو-سایوز» (عکس). آرشیو وبگاه مرکز فضایی جانسون. ۸ فوریه ۱۹۷۵. دریافت‌شده در ۱۹ فروردین ۱۳۸۷.
  11. ادوارد کلینتون ازل (1978). "۱۷ ژوئیه - ملاقات فضایی". آرشیو ناسا. Retrieved ۱۹ فروردین ۱۳۸۷. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  12. یوری سالنیکوف (5 دسامبر 2000). "ایستگاه فضایی جدید ادامه میراث پروژه آپولو-سایوز است". روزنامه سن پترزبورگ تایمز. Retrieved ۱۳ بهمن ۱۳۸۸. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)[پیوند مرده]
  13. آهنگ Hello Darling به روسی به Привет радост (پریوِت رادُست) ترجمه شده بود. (زندگینامه کانوی توئیتی از وبگاه رسمی‌اش بایگانی‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine)
  14. «دانستنی‌هایی درباره کانوی توئیتی». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۱ دسامبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۳ اوت ۲۰۰۹.
  15. "HP-65 در فضا با آپولو-سایوز". وبگاه موزه ماشین‌حساب‌های HP. Retrieved ۱۷ اردیبهشت ۱۳۸۷. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  16. چالرز ردموند (22 اکتبر 2004). "پرواز آپولو-سایوز". آرشیو ناسا. وبگاه ناسا. Retrieved ۱۷ اردیبهشت ۱۳۸۷. Check date values in: |تاریخ بازدید=, |تاریخ= (help)
  17. مارک وید. "پروژه آزمایشی آپولو-سایوز". وبگاه آستروناتیکس (‎astronautix.com). Retrieved ۱۷ اردیبهشت ۱۳۸۷. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  18. مارک وید. "آپولو (پروژه آزمایشی آپولو-سایوز)". وبگاه آستروناتیکس (‎astronautix.com). Retrieved ۱۷ اردیبهشت ۱۳۸۷. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  19. Mir Hardware Heritage, David S. F. Portree. NASA Reference Publication 1357, March 1995. Mir Hardware Heritage (wikisource)
  20. "پارامترهای قوس نوری سیارک‌ها". وبگاه مرکز اخترفیزیک دانشگاه هاروارد. 14 مارس 2006. Retrieved ۱۹ فروردین ۱۳۸۷. Check date values in: |تاریخ بازدید= (help)
  21. Schmadel, ‎Lutz D. (2003), Dictionary of Minor Planet Names (5th ed.), New York: Springer Verlag, p. p. 181, ISBN 3-540-00238-3

پیوند به بیرون[ویرایش]

Apollo–Soyuz Test Project
Painting of crew, spacecraft, and launch rockets
Apollo-Soyuz Test Project commemorative painting, 1975
Mission typeCooperative/scientific
OperatorNASA
COSPAR ID
SATCAT no.
  • Soyuz: 8030
  • Apollo: 8032
Mission duration
  • Soyuz: 5 d 22 h 30 m
  • Apollo: 9 d 01 h 28 min
Orbits completed
  • Apollo: 148
  • Soyuz: 96
Spacecraft properties
Spacecraft
Spacecraft type
  • Apollo: Block II Apollo CSM and Apollo Docking Module
  • Soyuz: Soyuz 7K-TM
Launch mass
  • Apollo: 14,768 kg (32,558 lb)
  • Docking Module: 2,012 kg (4,436 lb)
  • Soyuz: 6,790 kg (14,970 lb)
Crew
Crew size
  • Apollo: 3
  • Soyuz: 2
Members
Callsign
  • Apollo
  • Союз (Soyuz – "Union")
Start of mission
Launch date
  • Soyuz: 12:20:00, July 15, 1975 (UTC) (1975-07-15T12:20:00Z)
  • Apollo: 19:50:00, July 15, 1975 (UTC) (1975-07-15T19:50:00Z)
Rocket
Launch site
End of mission
Recovered by
Landing date
  • Soyuz: 10:50:00, July 21, 1975 (UTC) (1975-07-21T10:50:00Z)
  • Apollo: 21:18:00, July 24, 1975 (UTC) (1975-07-24T21:18:00Z)
Landing site
Orbital parameters
Reference systemGeocentric
RegimeLow Earth
Perigee altitude217 km (135 mi)
Apogee altitude231 km (144 mi)
Inclination51.75°
Period88.91 minutes
Docking
Docking dateFirst: 16:19:09, July 17, 1975 (UTC) (1975-07-17T16:19:09Z)
Undocking dateLast: 15:26:12, July 19, 1975 (UTC) (1975-07-19T15:26:12Z)
Time docked1 day, 23 hours, 07 min, 03 sec
Apollo-Soyuz Test Project patch.svg
Official emblem of the Apollo-Soyuz Test Project (ASTP) chosen by NASA and the Soviet Academy of Sciences
Portrait of ASTP crews - restoration.jpg 

The Apollo–Soyuz Test Project (ASTP) (Russian: Экспериментальный полёт «Аполлон» – «Союз» (ЭПАС), Eksperimentalniy polyot Apollon-Soyuz, lit. "Experimental flight Apollo-Soyuz", commonly referred to by the Soviets as Soyuz–Apollo), conducted in July 1975, was the first joint U.S.–Soviet space flight, as a symbol of the policy of détente that the two superpowers were pursuing at the time. It involved the docking of an Apollo command and service module and the Soviet Soyuz 19 capsule. The unnumbered Apollo vehicle was left over from the canceled Apollo missions and the last Apollo command and service module to fly. This mission ceremoniously marked the end of the Space Race that had begun in 1957 with the Sputnik launch.[1]

The mission included both joint and separate scientific experiments, including an engineered eclipse of the Sun by Apollo to allow Soyuz to take photographs of the solar corona. The pre-flight work provided useful engineering experience for future joint US–Russian space flights, such as the Shuttle–Mir Program and the International Space Station. ASTP was the last crewed US space mission until the first Space Shuttle flight in April 1981.

Historical background

U.S. President Richard Nixon and Soviet Premier Alexei Kosygin (seated) sign an agreement in Moscow paving the way for the Apollo–Soyuz flight, May 1972.

The purpose and catalyst of the Apollo–Soyuz Test Project was the policy of détente between the two Cold War superpowers, the United States and the Soviet Union. Prior to this mission, tensions remained high between the two world superpowers while the United States was engaged in the Vietnam War. Meanwhile, the Soviet press was highly critical of the Apollo space missions, printing "the armed intrusion of the United States and Saigon puppets into Laos is a shameless trampling underfoot of international law" over a photograph of the Apollo 14 launch in 1971.[2] Although Soviet leader Nikita Khrushchev made the Soviet Union's policy of détente official in his 1956 doctrine of peaceful coexistence at the 20th Congress of the Communist Party of the Soviet Union, the two nations seemed to be in perpetual conflict.

After John Glenn's 1962 orbital flight, an exchange of letters between President John F. Kennedy and Soviet Premier Nikita Khrushchev led to a series of discussions led by NASA Deputy Administrator Hugh Dryden and Soviet scientist Anatoli Blagonravov. Their 1962 talks led to the Dryden-Blagonravov agreement, which was formalized in October of that year, the same time the two countries were in the midst of the Cuban Missile Crisis. The agreement was formally announced at the United Nations on December 5, 1962. It called for cooperation on the exchange of data from weather satellites, a study of the Earth's magnetic field, and joint tracking of the U.S. Echo II balloon satellite.[3]. Unfortunately, as the competition between the two nation's crewed space programs heated up, efforts to further cooperation at that point came to an end.

Due to tense relations, space cooperation between the United States and the Soviet Union was unlikely in the early 1970s. On June 7, 1971, the USSR had launched the first piloted orbital space station, Salyut 1. Meanwhile, the United States had launched the Apollo 14 mission several months prior, the third space mission to land humans on the Moon. Each side gave the other little coverage of their achievements.[2]

Both sides had severe criticisms of the other side's engineering. Soviet spacecraft were designed with automation in mind; the Lunokhod 1 and Luna 16 were both uncrewed probes, and each Soyuz spacecraft had been designed to minimize risk due to human error by having fewer manual controls with which human operators would have to contend during flight. By contrast, the Apollo spacecraft was designed to be operated by humans and required highly trained astronauts in order to operate. The Soviet Union criticized the Apollo spacecraft as being "extremely complex and dangerous".[2]

The Americans also had their own concerns about Soviet spacecraft. Christopher C. Kraft, director of the Johnson Space Center, criticized the design of the Soyuz: "We in NASA rely on redundant components—if an instrument fails during flight, our crews switch to another in an attempt to continue the mission. Each Soyuz component, however, is designed for a specific function; if one fails, the cosmonauts land as soon as possible. The Apollo vehicle also relied on astronaut piloting to a much greater extent than did the Soyuz machine".[4] American and Soviet engineers already settled their differences for a possible docking of American and Soviet spacecraft in meetings between June and December 1971 in Houston and Moscow, including Bill Creasy's design of the Androgynous Peripheral Attach System between the two ships that would allow either to be active or passive during docking.[5]

With the close of the Vietnam War, relations between the United States and the USSR began to improve, as did the prognosis for a potential cooperative space mission.[2] The Apollo–Soyuz Test Project was made possible by the thaw in these relations, and the project itself endeavored to amplify and solidify the improving relations between the United States and the Soviet Union. According to Soviet leader Leonid Brezhnev, "The Soviet and American spacemen will go up into outer space for the first major joint scientific experiment in the history of mankind. They know that from outer space our planet looks even more beautiful. It is big enough for us to live peacefully on it, but it is too small to be threatened by nuclear war".[2] Thus, both sides recognized ASTP as a political act of peace.[5]

In October 1970, Soviet Academy of Sciences president Mstislav Keldysh responded to NASA Administrator Thomas O. Paine's letter proposing a cooperative space mission, and there was subsequently a meeting to discuss technical details. At a meeting in January 1971, U.S. President Richard Nixon's Foreign Policy Adviser Henry Kissinger enthusiastically espoused plans for the mission, and expressed these views to NASA administrator George M. Low: "As long as you stick to space, do anything you want to do. You are free to commit—in fact, I want you to tell your counterparts in Moscow that the President has sent you on this mission."[6] By April 1972, both the United States and the USSR signed an Agreement Concerning Cooperation in the Exploration and Use of Outer Space for Peaceful Purposes,[7] committing both the USSR and the United States to the launch of the Apollo–Soyuz Test Project in 1975.[8]

ASTP was particularly significant for the USSR's policy of keeping the details of their space program secret from the Soviet people and the world at large, especially Americans. The ASTP was the first Soviet space mission to be televised in a live fashion during the launch, while in space, and during the landing.[2] Soyuz 19 was also the first Soviet spacecraft to which a foreign flight crew had access before flight; the Apollo crew were permitted to inspect it and the launch and crew training site, which was an unprecedented sharing of information with Americans about any Soviet space program.

Not all reactions to ASTP were positive. Many Americans feared[citation needed]that ASTP was giving the USSR too much credit in their space program, putting them on equal footing with the sophisticated space exploration efforts of NASA. More feared that the apparent peaceful cooperation between the USSR and the United States would lull people into believing there was no conflict at all between the two superpowers.[2] Soliciting appropriations from the United States Congress proved to be quite difficult[citation needed], which was not a problem in the Soviet Union[citation needed], and the dedication to space exploration demonstrated by the Soviet Union rejected these criticisms[citation needed]. Some Soviet publicists called American critics of the mission "demagogues who stand against scientific cooperation with the U.S.S.R."[2] In general, tensions between the United States and the USSR had softened, and the project set a precedent for future cooperative projects in space.[7]

Apollo crew

Left to right: Slayton, Brand, Stafford
American crew insignia for the Apollo/Soyuz mission
Position Astronaut
Commander United States Thomas P. Stafford
Fourth and last spaceflight
Command Module Pilot United States Vance D. Brand
First spaceflight
Docking Module Pilot United States Donald K. "Deke" Slayton
Only spaceflight

Backup crew

Position Astronaut
Commander United States Alan Bean
Command Module Pilot United States Ronald E. Evans
Docking Module Pilot United States Jack R. Lousma

Crew notes

It was U.S. astronaut Donald "Deke" Slayton's only space flight. He was chosen as one of the original Mercury Seven astronauts in April 1959, but had been grounded until 1972 for medical reasons.[citation needed]

Jack Swigert had originally been assigned as the command module pilot for the ASTP prime crew, but prior to the official announcement he was removed as punishment for his involvement in the Apollo 15 postal covers incident.[9]

Support crew
Karol J. Bobko, Robert Crippen, Robert F. Overmyer, Richard H. Truly
Flight directors
Pete Frank (Orange team), Neil Hutchinson (Silver team), Don Puddy (Crimson team), Frank Littleton (Amber team)

Soyuz crew

Leonov (left) and Kubasov
Position Cosmonaut
Commander Soviet Union Alexei Leonov
Second and last spaceflight
Flight Engineer Soviet Union Valeri Kubasov
Second spaceflight

Crew note

It was the last space mission for Soviet cosmonaut Alexei Leonov, who had become the first person to walk in space during the March 1965, Voskhod 2 mission.

Backup crew

Position Cosmonaut
Commander Soviet Union Anatoly Filipchenko
Flight Engineer Soviet Union Nikolay Rukavishnikov

Mission summary

Background

A 1973 artist's conception of the docking of the two spacecraft.
A Saturn IB launch vehicle lifts the American ASTP crew into orbit.
A Soyuz-U launch vehicle lifts the Soviet crew into orbit.
Soyuz as seen from Apollo CM

The ASTP entailed the docking of an American Apollo command and service module (CSM) with a Soviet Soyuz 7K-TM spacecraft. Although the Soyuz was given a mission designation number (Soyuz 19) as part of the ongoing Soyuz program, its radio call sign was simply "Soyuz" for the duration of the joint mission. The Apollo mission was not a numbered mission of the Apollo program, and similarly bore the call sign "Apollo". Despite this, some of the press and a few NASA web pages have referred to the mission as "Apollo 18", but this should not be confused with the canceled lunar mission.[10][11][12][13]

The Apollo spacecraft was launched with a docking module specially designed to enable the two spacecraft to dock with each other, used only once for this mission. The Saturn IB launch vehicle and CSM were surplus material. Like the Apollo Lunar Module, the docking module had to be retrieved from the S-IVB upper-stage of the Saturn rocket after launch. The docking module was designed as both an airlock — as the Apollo was pressurized at about 5 psi (34 kPa) using pure oxygen, while the Soyuz used a nitrogen/oxygen atmosphere at sea level pressure (about 15 psi (100 kPa)) — and an adapter, since the surplus Apollo hardware used for the ASTP mission was not equipped with the APAS docking collar jointly developed by NASA and the Soviet Academy of Sciences for the mission. One end of the docking module was attached to the Apollo using the same "probe-and-drogue" docking mechanism used on the Lunar Module and the Skylab space station, while its other end had the APAS docking collar, which Soyuz 19 carried in place of the standard Soyuz/Salyut system of the time. The APAS collar fitted onto Soyuz 19 was releasable, allowing the two spacecraft to separate in case of malfunction.

The Apollo flew with a three-man crew on board: Tom Stafford, Vance Brand, and Deke Slayton. Stafford had already flown into space three times, including within eight nautical miles of the lunar surface as Commander of Apollo 10, and was the first general officer to fly into space.[14] Slayton was one of the original Mercury Seven astronauts selected in 1959, but an irregular heartbeat grounded him until 1972. He became head of NASA's astronaut office and, after a lengthy medical program, selected himself for this mission. At the time, Slayton was the oldest person to fly in space and the one with the longest gap between selection as an astronaut and first flight into space. Brand, meanwhile, had trained with the Apollo spacecraft during his time as a backup Apollo 15 command module pilot, and had served two stints as a backup Skylab commander. The closest he had come to flying prior to ASTP was as commander for the Skylab Rescue mission mustered to potentially retrieve the crew of Skylab 3 due to a fuel leak on that mission's Apollo CSM.

The Soyuz flew with two men: Alexei Leonov and Valeri Kubasov. Leonov became the first man to walk in space on Voskhod 2 in 1965. Kubasov, who flew on Soyuz 6 in 1969, ran some of the earliest space manufacturing experiments. Both were to have flown on the ill-fated Soyuz 11 in 1971 (Leonov as commander, Kubasov as the flight engineer), but were grounded because Kubasov was suspected of having tuberculosis. The two-man crew on the Soyuz was a result of the modifications needed to allow the cosmonauts to wear the Sokol pressure suit during launch, docking, and reentry.

The ASTP-class Soyuz 7K-TM spacecraft used was a variation of the post-Soyuz 11 two-man design, with the batteries replaced by solar panels enabling "solo" flights (missions not docking to one of the Salyut space stations). It was designed to operate, during the docking phase, at a reduced nitrogen/oxygen pressure of 10.2 psi, allowing easier transfers between the Apollo and Soyuz. Six ASTP-class Soyuz spacecraft were built in total, including the one used. Before the actual mission, two craft were launched uncrewed as Kosmos satellites. The third was launched as the crewed Soyuz 16 flight as a rehearsal in order to test the APAS docking mechanism. Another craft was used fully fueled as a "hot backup" at the launch site – later it was disassembled. And the sixth craft was available as a "cold" backup; it was later used on the last "solo" Soyuz flight in 1976, but with the APAS docking adapter replaced by the MKF-6 multispectral camera.

Launch and mission

The Soyuz and Apollo flights launched within seven-and-a-half hours of each other on July 15, and docked on July 17. Three hours later, the two mission commanders, Stafford and Leonov, exchanged the first international handshake in space through the open hatch of the Soyuz. NASA had calculated that the historic handshake would have taken place over the British seaside resort of Bognor Regis,[15] but a delay resulted in its occurrence being over the city of Metz in France.[16] During the first crew exchange, the crews were read a statement from Soviet Premier Leonid Brezhnev, and received a phone call from U.S. President Gerald Ford.

While the two ships were docked, the three Americans and two Soviets conducted joint scientific experiments, exchanged flags and gifts (including tree seeds which were later planted in the two countries), signed certificates, visited each other's ships, ate together, and conversed in each other's languages. (Because of Stafford's pronounced drawl when speaking Russian, Leonov later joked that there were three languages spoken on the mission: Russian, English, and "Oklahomski.") There were also docking and redocking maneuvers, during which the two spacecraft reversed roles and the Soyuz became the "active" ship.

American scientists developed four of the experiments performed during the mission. Embryologist Jane Oppenheimer analyzed the effects of weightlessness on fish eggs at various stages of development.[17]

After 44 hours together, the two ships separated, and maneuvered to use the Apollo to create an artificial solar eclipse to allow the crew of the Soyuz to take photographs of the solar corona. Another brief docking was made before the ships went their separate ways. The Soviets remained in space for two more days, and the Americans for five, during which the Apollo crew also conducted Earth observation experiments.

Re-entry and aftermath

The mission was considered a great success, both technically and as a public-relations exercise for both nations. The only serious problem was during reentry and splashdown of the Apollo craft, during which the crew were accidentally exposed to toxic hydrazine and nitrogen tetroxide fumes, caused by unignited reaction control system (RCS) hypergolic propellants venting from the spacecraft and reentering a cabin air intake. The RCS was inadvertently left on during descent, and the toxic fumes were sucked into the spacecraft as it drew in outside air. Brand briefly lost consciousness, while Stafford retrieved emergency oxygen masks, put one on Brand, and gave one to Slayton. The three astronauts were hospitalized for two weeks in Honolulu.[18] Brand took responsibility for the mishap; because of high noise levels in the cabin during reentry, he believes he was unable to hear Stafford call off one item of the reentry checklist, the closure of two switches which would have automatically shut off the RCS and initiated drogue parachute deployment. These procedures were manually performed later than usual, allowing the ingestion of the propellant fumes through the ventilation system.[19]

The ASTP was the final flight of an Apollo spacecraft. Immediately after the launch of the Apollo spacecraft, preparations began to convert Launch Pad 39B and the Vehicle Assembly Building at Kennedy Space Center for use by the Space Shuttle, the United States' next crewed spacecraft program. Launch Pad 39A had already been closed after the launch of Skylab.

Legacy

Technical

Apollo-Soyuz painting

A derivative (but mechanically incompatible) docking collar, APAS-89 was launched as part of the Kristall module of the Soviet Mir space station. Originally intended as the docking port for the (defunct) Buran Soviet space shuttle, the APAS-89 unit was used for the next Russian-American docking mission, STS-71, twenty years later as part of the Shuttle–Mir Program (though not before the docking port was tested by the last APAS-equipped Soyuz, TM-16, in 1993).

The American Space Shuttle continued to use the same APAS-89 docking hardware through the end of the Space Shuttle program to dock to Mir and then the International Space Station, the latter through the Pressurized Mating Adapters (PMAs).

The PMAs are equipped with the later APAS-95 adapters, which differ from the APAS-89 adapters in that they are no longer androgynous; while compatible with the APAS-89 docking collars, they are not capable of acting as the "active" partner in docking.

The first PMA, PMA-1, remains in use as the interface connecting the Russian-built, NASA-owned Zarya module to the US segment of the ISS, and so the APAS continues in use to this day.

Political

The Apollo–Soyuz Test Project was the first joint US-Soviet space mission. At the time it was thought that space would become either more international or competitive as a result, however instead it became both. The mission became symbolic of each country's goals of scientific cooperation, while their individual news reports downplayed the technical prowess of the other. Soviet press implied that it was leading the US in space flight, tying it to Marxist ideology, while the US reported that the Soyuz was technically primitive.[20] High-profile space cooperation declined after the successful mission and became entangled in linkage politics, however it set a precedent of cooperation that continued in the Shuttle–Mir Program.[21][22]

Cultural

The US and Soviet commanders, Stafford and Leonov became lasting friends. Leonov was the godfather of Stafford's younger children.[21][23] Stafford gave a eulogy at Leonov's funeral in October 2019[24]

A minor planet, 2228 Soyuz-Apollo, discovered in 1977 by Soviet astronomer Nikolai Stepanovich Chernykh, is named after the mission.[25]

Spacecraft locations

The Apollo Command Module from the mission is on display at the California Science Center in Los Angeles. The descent module of Soyuz 19 is on display at the RKK Energiya museum in Korolyov, Moscow Oblast, Russia.

A display at the National Air and Space Museum in Washington, D.C. shows the docked Apollo/Soyuz configuration with the restored Apollo Command and Service Module used for testing prior to the mission, the back-up Docking Module, and a model of the Soyuz spacecraft. An identical Soyuz model is exhibited at the Kennedy Space Center Visitor Complex. A full-size mockup of the two docked spacecraft is located at the Cosmosphere in Hutchinson, Kansas.

The Apollo–Soyuz display in the National Air and Space Museum

Commemorations

Soyuz–Apollon, Issue of 1975, USSR

The US Postal Service issued the Apollo–Soyuz commemorative stamps, honoring the United States–Soviet link up in space, on July 15, 1975, the day of the launch. The remaining crew's most recent reunion was on July 16, 2010, when Leonov, Kubasov, Stafford, and Brand met at an Omega timepiece store in New York City. All except Leonov participated in a public roundtable that evening. Omega had produced several watches to be used on the mission.[26]

Apollo-Soyuz Test Project Medallion

Monument

In the wake of the mission, a large Apollo–Soyuz monument was constructed outside TsUP (the Soviet, later Russian space control center) in Moscow. It consisted of a metal Earth overarched by an arc terminating in a scale model of the joined Apollo–Soyuz spacecraft. It was damaged when a vehicle collided with it in the late 1990s,[citation needed] and was removed for repairs.

Mission Control Centre

The mission control room that hosted the Americans in Korolyov, Russia was preserved in memorial of Apollo-Soyuz.[23]

Program cost

The United States spent $245 million on Apollo–Soyuz, or $1 billion in 2010 inflation-adjusted dollars.[27]

In media

See also

References

 This article incorporates public domain material from websites or documents of the National Aeronautics and Space Administration.

  1. ^ Samuels, Richard J., ed. (December 21, 2005). Encyclopedia of United States National Security (1st ed.). SAGE Publications. p. 669. ISBN 978-0-7619-2927-7. Most observers felt that the U.S. moon landing ended the space race with a decisive American victory. […] The formal end of the space race occurred with the 1975 joint Apollo-Soyuz mission, in which U.S. and Soviet spacecraft docked, or joined, in orbit while their crews visited one another's craft and performed joint scientific experiments.
  2. ^ a b c d e f g h Committee on Aeronautical and Space Sciences, Soviet Space Programs, 1971–75. Washington: U.S. Govt. Print. Off., 1976.
  3. ^ "The First Dryden-Blagonravov Agreement - 1962". NASA History Series. NASA. Retrieved March 14, 2019.
  4. ^ Ezell, Edward; Ezell, Linda (1978). "Foreword". The Partnership: A History of the Apollo-Soyuz Test Project. Washington, D.C.: NASA.
  5. ^ a b Debbora Battaglia, "Arresting Hospitality: the Case of the 'Handshake in Space'," Journal of the Royal Anthropological Institute vol. 18 issue 1 June 2012. p. S76-S89
  6. ^ Ezell, Edward; Ezell, Linda (1978). "Chapter 5. Proposal for a Test Flight". The Partnership: A History of the Apollo-Soyuz Test Project. Washington, D.C.: NASA.
  7. ^ a b Jennifer Ross-Nazzal,"Détente on Earth and in Space: The Apollo-Soyuz Test Project," Organization of American Historians Magazine of History, September 2010, Volume 24, Issue 3, pp. 29 – 34.
  8. ^ Agreement Concerning Cooperation in the Exploration and Use of Outer Space for Peaceful Purposes: Moscow, 24 May 1972. Moscow: NASA, 1972.
  9. ^ Slayton, Donald; Cassutt, Michael (1994). Deke! U.S. Manned Space: From Mercury to the Shuttle. New York: Forge. pp. 278–279. ISBN 0-312-85503-6. LCCN 94-2463. OCLC 29845663.
  10. ^ "Apollo-Soyuz". nasa.gov.
  11. ^ "HEASARC Missions". nasa.gov.
  12. ^ http://www.jsc.nasa.gov/history/oral_histories/StaffordTP/TPS_BIO.pdf
  13. ^ http://www.jsc.nasa.gov/history/oral_histories/BrandVD/BrandVD_Bio.pdf
  14. ^ he was a brigadier general in the United States Air Force at the time of the flight; he would retire with three stars in 1979
  15. ^ Jones, Phillip. "Blast-off to Bognor". Retrieved May 4, 2011.
  16. ^ Edward Clinton Ezell; Linda Neuman Ezell (1978). "The Partnership: A History of the Apollo-Soyuz Test Project". NASA. Archived from the original on May 24, 2011. Retrieved May 4, 2011.
  17. ^ Saxon, Wolfgang (March 23, 1996). "Jane Oppenheimer Dies at 84; Expert on Embryos and Space" – via NYTimes.com.
  18. ^ Ezell, Edward Clinton; Ezell, Linda Neuman (1978). "The Partnership: A History of the Apollo–Soyuz Test Project". NASA History Series. NASA (NASA Special Publication-4209). Archived from the original on August 23, 2007. Retrieved March 17, 2009.
  19. ^ "Brand Takes Blame For Apollo Gas Leak", Florence, AL – Times Daily newspaper, Aug. 10, 1975
  20. ^ U.S.-Soviet Cooperation in Space (PDF) (Report). US Congress, Office of Technology Assessment. July 1985. pp. 80–81. Retrieved June 13, 2018.
  21. ^ a b Kellie Morgan (July 15, 2015). "How historic handshake in space brought superpowers closer". CNN. Retrieved June 13, 2018.
  22. ^ James Moltz. The Politics of Space Security: Strategic Restraint and the Pursuit of National Interests. Stanford University Press. p. 181. ISBN 978-0-8047-7858-9.
  23. ^ a b "Apollo–Soyuz: A cold war handshake in space, 40 years on". New Scientist. July 17, 2015. Retrieved June 13, 2018.
  24. ^ "Russia bids farewell to first man who walked in space". MSN. October 15, 2019.
  25. ^ Schmadel, Lutz D. (2003). Dictionary of Minor Planet Names (5th ed.). New York: Springer Verlag. p. 181. ISBN 3-540-00238-3.
  26. ^ First International Space Crew Reunites for Mission's 35th Anniversary. Space.com. Retrieved on 2012-08-04.
  27. ^ Lafleur, Claude (March 8, 2010). "Costs of US piloted programs". The Space Review. Retrieved February 18, 2012.

External links

Media