پرش به محتوا

پرونده نوشتاری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرونده‌ی نوشتاری
پسوند(های) نام پرونده
.txt
نوع رسانهٔ اینترنتی
text/plain
کد فایل‌بندیTEXT
شناسانه نوع یکسان
public.plain-text
معادل UTI
public.text

پروندهٔ نوشتاری یا فایل متنی (به انگلیسی: Text file) یک گونه پروندهٔ رایانه‌ای است که به صورت سطرهایی در یک متن الکترونیک سازماندهی شده‌است.[۱]

قالب‌های پرونده

[ویرایش]

در بیشتر سیستم‌عامل‌ها، اصطلاح پروندهٔ نوشتاری (text file) به نوعی از پرونده گفته می‌شود که فقط شامل متن ساده است و امکان قالب‌بندی پیشرفته (مانند پررنگ یا ایتالیک) را ندارد. این پرونده‌ها معمولاً با ویرایشگر متن یا ترمینال متنی قابل مشاهده و ویرایش هستند و اغلب دارای نوع MIME برابر با text/plain می‌باشند.

پرونده‌های نوشتاری در مایکروسافت ویندوز

[ویرایش]

در مایکروسافت ویندوز و داس، هر خط متن معمولاً با ترکیب دو نویسهٔ سرخط (CR) و خط جدید (LF) جدا می‌شود. در برخی موارد، آخرین خط پرونده ممکن است بدون این پایان‌دهنده ذخیره شود و برخی ویرایشگرها، مانند Notepad، آن را به‌طور خودکار اضافه نمی‌کنند.[۲][۳]

در ویندوز، پرونده‌ای با پسوند .txt به‌طور پیش‌فرض به‌عنوان پروندهٔ نوشتاری شناخته می‌شود، هرچند بسیاری از پرونده‌های متنی دیگر، مانند کد منبع برنامه‌ها، از پسوندهای متفاوتی استفاده می‌کنند.[۴][۵]

پرونده‌های نوشتاری در ویندوز می‌توانند با رمزگذاری‌های مختلفی مانند UTF-8، UTF-16 یا رمزگذاری‌های قدیمی‌تر موسوم به «ANSI» و «OEM» ذخیره شوند.[۶][۷] پرونده‌های UTF-16 معمولاً دارای نشان ترتیب بایت هستند. در UTF-8 استفاده از این نشان اختیاری است و در برخی کاربردها می‌تواند مشکل‌ساز باشد.[۸][۹][۱۰][۱۱]

پرونده‌های نوشتاری یونیکس

[ویرایش]

در سیستم‌عامل‌های یونیکس‌مانند، تعریف پروندهٔ نوشتاری در استاندارد POSIX مشخص شده است. بر اساس این استاندارد، پروندهٔ نوشتاری شامل صفر یا چند خط است[۱۲] که هر خط با نویسهٔ خط جدید (LF) پایان می‌یابد.[۱۳][۱۴][۱۵]

استاندارد POSIX همچنین مفهوم «پروندهٔ قابل چاپ» را تعریف می‌کند که در آن فقط نویسه‌های قابل نمایش و فاصله‌ها مجاز هستند و بیشتر نویسه‌های کنترلی در آن وجود ندارند.

پرونده‌های نوشتاری در مک

[ویرایش]

پیش از معرفی macOS، در سیستم‌عامل مکینتاش کلاسیک، محتوای پرونده (data fork) زمانی به‌عنوان پروندهٔ نوشتاری در نظر گرفته می‌شد که شاخهٔ منبع آن نوع پرونده را با مقدار «TEXT» مشخص می‌کرد. در این سیستم، پایان خطوط در پرونده‌های نوشتاری با نویسهٔ سرخط (CR) انجام می‌گرفت.[۱۶][۱۷][۱۸]

در macOS که یک سیستم‌عامل یونیکس‌مانند است، پرونده‌های نوشتاری از قالب یونیکس خط جدید (LF) استفاده می‌کنند.[۱۷][۱۹][۲۰] در این سیستم، نوع پرونده‌های نوشتاری با استفاده از شناسانه نوع یکسان (UTI) مشخص می‌شود که رایج‌ترین آن public.plain-text است.[۱۶]

منابع

[ویرایش]
  1. "Text file". Wikipedia (به انگلیسی). 2019-09-01.
  2. TylerMSFT. «Text and Binary Mode File I/O». learn.microsoft.com (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  3. «IEEE Std 1003.1-2017 (Revision of IEEE Std 1003.1-2008)». pubs.opengroup.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  4. jwmsft. «File Types - Win32 apps». learn.microsoft.com (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  5. anandmeg. «What Are Visual Studio Solutions and Projects? - Visual Studio (Windows)». learn.microsoft.com (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  6. Karl-Bridge-Microsoft. «Unicode in the Windows API - Win32 apps». learn.microsoft.com (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  7. «OEM, ANSI, and Unicode considerations». www.ibm.com (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  8. Karl-Bridge-Microsoft. «Using Byte Order Marks - Win32 apps». learn.microsoft.com (به انگلیسی). بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰۲۳-۰۲-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  9. «FAQ - UTF-8, UTF-16, UTF-32 & BOM». www.unicode.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  10. Karl-Bridge-Microsoft. «Code Pages - Win32 apps». learn.microsoft.com (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  11. Lopez [MSFT، Michel (۲۰۱۸-۰۵-۰۸). «Introducing extended line endings support in Notepad». Windows Command Line (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  12. «3.403 Text File». pubs.opengroup.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  13. «3.262 Option-Argument». pubs.opengroup.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  14. "IEEE Standard for Information Technology--Portable Operating System Interface (POSIX(TM)) Base Specifications, Issue 7". IEEE Standards Association (به انگلیسی). Retrieved 2025-12-29.
  15. «3.206 Line». pubs.opengroup.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ «System-Declared Uniform Type Identifiers». developer.apple.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ «Designing Scripts for Cross-Platform Deployment». developer.apple.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  18. «Technical Note TN1150: HFS Plus Volume Format». developer.apple.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  19. «Internationalized System Calls and Libraries Extd V3». www.opengroup.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.
  20. «File System Basics». developer.apple.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۹.