ویکیپدیا:یادبودهای برگزیده/دسامبر
| یادبودهای برگزیده دسامبر | |||||||
| ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | |
| ۸ | ۹ | ۱۰ | ۱۱ | ۱۲ | ۱۳ | ۱۴ | |
| ۱۵ | ۱۶ | ۱۷ | ۱۸ | ۱۹ | ۲۰ | ۲۱ | |
| ۲۲ | ۲۳ | ۲۴ | ۲۵ | ۲۶ | ۲۷ | ۲۸ | |
| ۲۹ | ۳۰ | ۳۱ | |||||
| یادبودهای برگزیده | |||||||
روز جهانی ایدز، در ایران: سالروز مجلس (قتل سید حسن مدرس)
- رویدادها
- ۱۴۲۰ (میلادی) - هنری پنجم پادشاه انگلستان وارد پاریس شد.
- ۱۸۶۲ (میلادی) - آبراهام لینکلن در سخنرانی جنجالیاش ۱۰ روز پیش از اعلامیه آزادی بردگان به لزوم آزادی بردگان اشاره کرد.
- ۱۹۶۳ (میلادی) - ناگالند شانزدهمین ایالت هند شد.
- زادروزها
- ۱۰۸۱ - زادروز لویی ششم پادشاه فرانسه.
- ۱۷۹۲ - زادروز نیکلای ایوانویچ لباچفسکی ریاضیدان روس
- ۱۸۹۶ - زادروز گئورگی ژوکوف فرمانده نظامی و سیاستمدار اتحاد جماهیر شوروی
- ۱۹۱۲ - زادروز مینورو یاماساکی معمار ژاپنی
- ۱۹۱۳ - زادروز مری مارتین بازیگر و خوانندهٔ آمریکایی
- ۱۹۴۹ - زادروز سباستین پینیهرا رئیسجمهور شیلی از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰
- درگذشتها
- ۱۳۱۶ - کشته شدن سید حسن مدرس سیاستمدار و روحانی شیعه ایرانی (در تصویر)
- ۸۹۷ - درگذشت تئودور دوم از پاپهای کلیسای کاتولیک رم
- ۱۱۳۵ - درگذشت هنری یکم پادشاه انگلستان از سال ۱۱۰۰ تا ۱۱۳۵
- ۱۸۲۵ - درگذشت الکساندر یکم تزار روسیه
- ۱۹۴۷ - درگذشت آلیستر کراولی رازورز، هنرمند، شاعر، بنیانگذار آیین تلما
- ۱۹۴۷ - درگذشت گادفری هرلد هاردی ریاضیدان انگلیسی
- ۱۹۷۳ - درگذشت داوید بن گوریون اولین نخستوزیر کشور اسرائیل
روز جهانی لغو بردهداری، روز زن و مادر به مناسبت زادروز فاطمه زهرا
- رویدادها
- ۱۸۰۴ - مراسم تاجگذاری ناپلئون بُناپارت به عنوان امپراتور فرانسه در کلیسای نوتردام پاریس برگزار شد.
- ۱۹۷۱ - روز ملی امارات متحده عربی و تشکیل رسمی کشور امارات به واسطهٔ اتحاد ۷ شیخنشین.
- ۱۹۸۹ - انحلال حزب کمونیست مالایا به دنبال امضای معاهده صلح میان این حزب و دولتهای مالزی و تایلند.
- زادروزها
- زادروز فاطمه زهرا، دختر محمّد و خدیجه، همسر علی بن ابیطالب.
- ۱۸۲۵ - زادروز پدروی دوم واپسین امپراتور برزیل
- ۱۸۵۹ - زادروز ژرژ سورا نقاش فرانسوی، بنیانگذار نودریافتگری
- ۱۸۸۵ - زادروز جرج مینوت زیستشناس آمریکائی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی در سال ۱۹۳۴
- ۱۹۳۰ - زادروز گری بکر اقتصاددان آمریکایی
- ۱۹۶۸ - زادروز لوسی لیو بازیگر تایوانی تبار آمریکایی
- ۱۹۸۱ - زادروز بریتنی اسپیرز خواننده، ترانهنویس، رقصنده و هنرپیشه آمریکایی
- درگذشتها
- ۱۳۰۰ - کشته شدن میرزا کوچک خان جنگلی مبارز و رهبر جنبش ملی جنگل (در تصویر)
- ۱۱۸۵ - درگذشت لوسیوس سوم از پاپهای کلیسای کاتولیک رم
- ۱۵۴۷ - درگذشت ارنان کورتس نکیستادور و سردار اسپانیایی، فاتح امپراتوری آزتک در قاره آمریکا
- ۱۸۱۴ - درگذشت مارکی دوساد نویسنده و فیلسوف فرانسوی
- ۱۹۱۸ - درگذشت ادمون روستان نویسنده و شاعر فرانسوی
- ۱۹۸۰ - درگذشت رومن گاری نویسنده و فیلمنامهنویس فرانسوی
- ۱۹۸۷ - درگذشت لوییز اف لیلویر بیوشیمیست آرژانتینی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ۱۹۷۰
- ۱۹۹۰ - درگذشت آرون کوپلند آهنگساز آمریکایی
- ۱۹۹۳ - درگذشت پابلو اسکوبار قاچاقچی کلمبیایی مواد مخدر
روز جهانی معلولان
- رویدادها
- ۱۳۵۸ - رسمی شدن قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
- ۱۶۷۴ – ایجاد شهر شیکاگو در کنار دریاچه میشیگان توسط کشیشی فرانسوی به نام «مارکت».
- ۱۹۸۴ – فاجعه نشت گاز از کارخانه یونایتد کارباید در بوپال هند.
- زادروزها
- ۱۲۸۴ – زادروز غلامحسین صدیقی استاد دانشگاه تهران و عضو کابینه دکتر مصدق
- ۱۳۲۵ - زادروز کوروش یغمایی خواننده، نوازنده و آهنگساز ایرانی و بنیادگذار موسیقی راک در ایران
- ۱۳۶۸ - زادروز شارل ششم پادشاه فرانسه از ۱۳۸۰ تا ۱۴۲۲
- ۱۸۵۷ - زادروز جوزف کنراد (در تصویر)، نویسندهٔ انگلیسی-لهستانی
- ۱۹۲۴ – زادروز جان بکوس دانشمند و مخترع آمریکایی در زمینهٔ علم رایانه
- ۱۹۲۵ - زادروز کیم دای جونگ رئیسجمهور کره جنوبی از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۳، برندهٔ جایزه صلح نوبل سال ۲۰۰۰
- ۱۹۴۸ - زادروز آزی آزبورن خواننده، نوازنده، آهنگساز و ترانه سرای انگلیسی
- ۱۹۶۰ - زادروز جولیان مور بازیگر آمریکایی-بریتانیایی، نویسندهٔ کودکان
- ۱۹۸۱ - زادروز داوید ویا بازیکن فوتبال اهل اسپانیا
- درگذشتها
- ۵۱۰ - درگذشت خیام فیلسوف، ریاضیدان، ستارهشناس و شاعر نامدار ایرانی
- ۱۳۶۳ - درگذشت بهرام صادقی نویسندهٔ ایرانی
- ۳۱۱ - درگذشت دیوکلتیان امپراتور روم از ۲۰ نوامبر ۲۸۴ تا ۱ مه ۳۰۵
- ۱۵۵۲ - درگذشت فرانسیسکو زاویر مبلغ مذهبی کلیسای کاتولیک
- ۱۸۲۳ - درگذشت جووانی باتیستا بلتسونی مصرشناس ایتالیایی
- ۱۸۸۸ - درگذشت کارل زایس عینک ساز و صنعتگر آلمانی
- ۱۸۹۴ - درگذشت رابرت لویی استیونسن نویسندهٔ اسکاتلندی، خالق داستان دکتر جکیل و آقای هاید و جزیره گنج
- ۱۹۱۹ - درگذشت پییر آگوست رنوآر نقاش فرانسوی
در ایران: روز بیمه
- رویدادها
- ۵۰۲ (پیش از میلاد) - خورشیدگرفتگی در مصر باستان.
- ۱۱۱۰ - صیدا در نخستین جنگ صلیبی تاراج شد.
- ۱۵۳۴ - سلطان سلیمان اول بغداد را از ایران گرفت.
- زادروزها
- ۱۳۱۵ - زادروز واروژان موسیقیدان، آهنگساز و تنظیمکننده ارمنیتبار ایرانی
- ۱۷۹۵ - زادروز توماس کارلایل (در تصویر)، متفکر و تاریخدان اسکاتلندی
- ۱۸۷۵ - زادروز راینر ماریا ریلکه شاعر آلمانی
- ۱۸۹۲ - زادروز فرانسیسکو فرانکو حاکم اسپانیا از ۱۹۳۹ تا هنگام مرگ در ۱۹۷۵
- ۱۹۱۳ - زادروز رابرت آدلر دانشمند و مخترع اتریشی
- ۱۹۴۹ - زادروز جف بریجز بازیگر آمریکایی، برندهٔ جایزه اسکار
- ۱۹۶۲ - زادروز آلکساندر لیتوینینکو افسر سابق سازمان اطلاعات خارجی روسیه، منتقد دولت ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه
- ۱۹۶۹ - زادروز جی-زی رپر و تهیه کنندهٔ آمریکایی
- درگذشتها
- ۱۳۶۰ - درگذشت جلالالدین تاج اصفهانی خوانندهٔ موسیقی سنتی ایرانی
- ۷۷۱ - درگذشت کارلمان یکم پادشاه فرانکها
- ۱۶۴۲ - درگذشت کاردینال ریشلیو سیاستمدار و روحانی فرانسوی، صدراعظم لویی سیزدهم
- ۱۶۷۹ - درگذشت توماس هابز فیلسوف انگلیسی
- ۱۷۹۸ - درگذشت لوییجی گالوانی فیزیکدان ایتالیایی
- ۱۹۴۵ - درگذشت توماس هانت مورگان زیستشناس آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ۱۳۱۲
- ۱۹۹۳ - درگذشت فرانک زاپا آهنگساز، نوازنده گیتار الکتریک و کارگردان آمریکایی
- رویدادها
- ۱۹۱۶ (میلادی) - نخستوزیر بریتانیا هربرت هنری اسکویت از پستش استعفا داد.
- زادروزها
- ۱۷۸۲ - زادروز مارتین ون بورن هشتمین رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا
- ۱۸۰۳ - زادروز فیودور تیوتجیف شاعر روس
- ۱۸۶۷ - زادروز یوزف پیلسودسکی سیاستمدار لهستانی
- ۱۹۰۱ - زادروز والت دیزنی کاریکاتوریست، پویانما، تهیهکننده، کارگردان، فیلمنامهنویس، کارآفرین و صداپیشه آمریکایی
- ۱۹۰۱ - زادروز ورنر کارل هایزنبرگ فیزیکدان آلمانی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۳۲، از بنیانگذاران فیزیک کوانتومی
- ۱۹۲۷ - زادروز بهومیبول آدولیادج پادشاه تایلند از ۹ ژوئن ۱۹۴۶ تا ۱۳ اکتبر ۲۰۱۶
- درگذشتها
- ۱۷۹۱ - درگذشت ولفگانگ آمادئوس موتسارت آهنگساز برجستهٔ اتریشی
- ۱۸۷۰ - درگذشت الکساندر دوما رماننویس و نمایشنامهنویس فرانسوی
- ۱۹۲۵ - درگذشت ولادیسلاو ریمونت نویسنده لهستانی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۲۴
- ۱۹۲۶ - درگذشت کلود مونه بنیانگذار نقاشی دریافتگری فرانسوی
- ۱۹۷۷ - درگذشت الکساندر واسیلوسکی فرمانده و مارشال نظامی شوروی
- ۲۰۱۲ - درگذشت اسکار نیمایر معمار برزیلی، از طراحان بنای مرکز سازمان ملل در نیویورک
- ۲۰۱۳ - درگذشت نلسون ماندلا (در تصویر) نخستین رئیسجمهور آفریقای جنوبی، برندهٔ جایزه صلح نوبل سال ۱۹۹۳
در ایران: روز حسابدار
- رویدادها
- ۱۴۹۹ – کشف ونزوئلا (در تصویر) توسط «آلونسو د اوخدا» دریانورد و کاوشگر اسپانیایی.
- ۱۹۴۱ – آغاز حمله نیروهای ارتش سرخ در نبرد مسکو علیه نیروهای آلمانی.
- ۱۹۵۸ – کاوشگر قمری پایونیر ۳ به فاصله ۱۰۷٫۲۶۹ کیلومتری از زمین رسیده و بازگشت.
- زادروزها
- ۱۴۲۱ - زادروز هنری ششم پادشاه انگلستان بین سالهای ۱۴۲۲ تا ۱۴۶۱ و مجدداً از ۱۴۷۰ تا ۱۴۷۱ و پادشاه فرانسه از ۱۴۲۲ تا ۱۴۵۳
- ۱۷۷۸ - زادروز ژوزف لویی گیلوساک شیمیدان فرانسوی
- ۱۸۸۶ - زادروز اوکاوا شومیو نویسنده و سیاستمدار ژاپنی، از مترجمان قرآن به زبان ژاپنی
- ۱۸۹۸ - زادروز گونار میردال اقتصاددان، جامعهشناس و سیاستمدار اهل سوئد، برندهٔ جایزه نوبل اقتصاد سال ۱۹۷۴ به همراه فریدریش آوگوست فون هایک اقتصاددان اتریشی
- ۱۹۲۰ - زادروز دیو بروبک پیانیست و آهنگساز آمریکایی
- ۱۹۲۰ - زادروز جرج پرتر شیمیدان انگلیسی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۶۷
- ۱۹۷۹ - زادروز تیم کیهیل بازیکن باشگاه فوتبال اورتون اهل استرالیا
- ۱۹۸۲ - زادروز آلبرت کونتادور دوچرخه سوار جادهای حرفهای اهل اسپانیا
- درگذشتها
- ۳۴۳ - درگذشت نیکلاس قدیس اسقف شهر میر
- ۹۶۷ - درگذشت وشمگیر امیر زیاریان
- ۱۱۸۵ - درگذشت آلفونسو اول نخستین شاه پرتغال
- ۱۸۸۹ - درگذشت جفرسون دیویس سیاستمدار آمریکایی، رئیس دولت ایالات موتلفه آمریکا در طول جنگ داخلی آمریکا
- ۱۸۹۲ - درگذشت ارنست فون زیمنس مهندس و کارخانه دار آلمانی، مؤسس شرکت الکتریکی و مخابراتی زیمنس
- ۱۹۶۱ - درگذشت فرانتس فانون نویسنده و روانپزشک فرانسوی زبان اهل مارتینیک
- ۱۹۸۸ - درگذشت روی اوربیسن خواننده، ترانهسرا و موسیقیدان آمریکایی
در ایران: روز دانشجو
- رویدادها
- ۱۳۳۲ - چند ماه پس از وقوع کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، سه دانشجوی ایرانی (دو هوادار حزب توده و یک هوادار جبهه ملی) در اعتراض به دیدار رسمی ریچارد نیکسون معاون ریاست جمهوری وقت آمریکا و همچنین ازسرگیری روابط ایران و بریتانیا، به ضرب گلوله نیروهای امنیتی در دانشگاه تهران کشته شدند، این روز (۱۶ آذر) به روز دانشجو معروف شد.
- ۱۸۱۵ - میشل نی سرباز و ژنرال فرانسوی و فرمانده نظامی در جنگهای انقلاب فرانسه و جنگهای ناپلئونی پس از آنکه تلاش کرد شورشی علیه نیروهای ضد فرانسوی به راه اندازد، اعدام شد.
- ۱۹۴۱ - ارتش ژاپن به پایگاه دریایی پرل هاربر ایالات متحده آمریکا، به طور ناگهانی حمله کرد و بدینسان آمریکا وارد جنگ جهانی دوم شد.
- ۱۹۸۸ - زمینلرزهای به مقیاس ۶٫۹ ریشتر در شمال ارمنستان شوروی، موجب کشتهشدن حدود ۲۵٬۰۰۰ تن شد.
- زادروزها
- ۱۵۹۸ - زادروز جیان لورنزو برنینی هنرمند ایتالیایی
- ۱۸۲۳ - زادروز لئوپولد کرونکر ریاضیدان آلمانی
- ۱۹۲۸ - زادروز نوآم چامسکی زبانشناس، فیلسوف و نظریهپرداز آمریکایی، پدر زبانشناسی مدرن
- ۱۹۴۹ - زادروز تام ویتس خواننده، آهنگساز و هنرپیشهٔ آمریکایی
- ۱۹۵۶ - زادروز لری برد بسکتبالیست تیم بوستون سلتیکس
- ۱۹۸۰ - زادروز جان تری بازیکن فوتبال اهل انگلستان
- ۱۹۸۷ - زادروز کارا کانینگهام خواننده و مدل ترنس
- درگذشتها
- ۱۳۷۲ - درگذشت جواد معروفی آهنگساز و پیانیست برجستهٔ ایرانی
- ۱۳۸۴ - درگذشت منوچهر نوذری دوبلور، بازیگر، کارگردان و مجری اهل ایران
- ۹۸۳ - درگذشت اتوی دوم سومین پادشاه از دودمان اتنی و پسر اتوی بزرگ
- ۱۸۱۷ - درگذشت ویلیام بلای دریاسالاربریتانیایی
- ۱۹۰۶ - درگذشت الی دوکامن (در تصویر) فعال صلح، برندهٔ جایزه صلح نوبل سال ۱۹۰۲ بههمراه چارلز آلبرت گوبات
- ۱۹۹۰ - درگذشت رینالدو آرناس نمایشنامهنویس، نویسنده و شاعر کوبایی
- ۱۹۹۳ - درگذشت ولفگانگ پل، فیزیکدان آلمانی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۸۹ به همراه هانس جرج دهملت و نورمن فاستر رمزی
در رومانی: روز قانون اساسی
- رویدادها
- ۱۸۶۳ - نخستین سری قوانین جامع بازی فوتبال در لندن منتشر شد.
- ۱۹۴۱ - در پی حمله ژاپن به بندر پرل هاربر ایالات متحده آمریکا با اعلان جنگ به این کشور وارد جنگ جهانی دوم شد.
- ۱۹۷۹ - آلبوم دیوار از معروفترین آثار پینک فلوید در ایالات متحده منتشر شد.
- ۱۹۸۵ - اتحادیه همکاریهای منطقهای جنوب آسیا با حضور هند، پاکستان، بنگلادش، سریلانکا، نپال، مالدیو و بوتان تأسیس شد.
- ۱۹۹۳ - قانون اساسی ازبکستان که در شش فصل و ۱۲۸ اصل تدوین شده به تصویب رسید.
- ۱۹۹۴ - عنصر مصنوعی رونتگنیم برای اولین بار، در دارمشتات واقع در آلمان سنتز شد.
- زادروزها
- ۱۳۱۸ - زادروز داریوش مهرجویی کارگردان، نویسنده و مترجم ایرانی.
- ۱۵۴۲ - زادروز ماری یکم ملکه اسکاتلند و فرانسه
- ۱۸۳۲ - زادروز بیورنستیرن بیورنسون نویسندهٔ نروژی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۰۳
- ۱۸۶۵ - زادروز ژان سیبلیوس (در تصویر)، آهنگساز فنلاندی و از محبوبترین چهرههای موسیقی کلاسیک در قرن ۱۹ و اوایل قرن بیستم
- ۱۹۵۳ - زادروز کیم بسینگر بازیگر آمریکایی
- ۱۹۸۲ - زادروز نیکی میناژ خواننده و ترانهسرای ترینیدادی
- درگذشتها
- ۱۸۶۴ - درگذشت جرج بول ریاضیدان و فیلسوف انگلیسی، از بنیانگذاران علم کامپیوتر
- ۱۸۹۴ - درگذشت پافنوتی چبیشف ریاضیدان روس
- ۱۹۰۳ - درگذشت هربرت اسپنسر فیلسوف انگلیسی
- ۱۹۷۸ - درگذشت گلدا مایر سیاستمدار و نخستوزیر اسرائیل
- ۱۹۸۰ - درگذشت جان لنون خواننده، ترانه سرا، موسیقیدان، آهنگساز و شاعر اهل انگلستان
در تانزانیا: روز استقلال
- رویدادها
- ۱۳۷۷ - جسد محمدجعفر پوینده از قربانیان قتلهای زنجیرهای ایران پیدا شد.
- ۱۸۵۶ - انگلیسیها بوشهر را اشغال کردند.
- ۱۹۰۵ - طرح جدایی دین از حکومت در فرانسه به تصویب رسید.
- ۱۹۶۱ - استقلال تانگانیکا از بریتانیا. با اتحاد تانگانیکا و زنگبار در ۱۹۶۴ نام این کشور به تانزانیا تغییر یافت.
- ۱۹۸۷ - آغاز انتفاضه اول در کرانه باختری و نوار غزه.
- زادروزها
- ۱۵۹۴ - زادروز گوستاو آدولف دوم مؤسس امپراتوری سوئد، شاه سوئد از ۱۶۱۱ تا ۱۶۳۲ میلادی
- ۱۶۰۸ - زادروز جان میلتون شاعر و نویسندهٔ انگلیسی.
- ۱۸۴۲ - زادروز پیتر کروپوتکین جانورشناس، جغرافیدان، انقلابی، نویسنده، نظریهپرداز در رشته تکامل، اقتصاددان و فیلسوف روس
- ۱۸۶۸ - زادروز فریتس هابر شیمیدان آلمانی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۱۸
- ۱۹۱۶ - زادروز کرک داگلاس بازیگر و تهیه کنندهٔ آمریکایی
- ۱۹۳۴ - زادروز جودی دنچ بازیگر بریتانیایی تئاتر، سینما و تلویزیون
- درگذشتها
- ۱۳۸۸ - درگذشت فرامرز پایور موسیقیدان، آهنگساز و نوازندهٔ سرشناس سنتور اهل ایران
- ۱۳۲۳ - درگذشت حسن رشدیه نخستین مؤسس مدارس جدید در تبریز و دومین مدرسه در تهران (بعد از دارالفنون)، پدر فرهنگ جدید ایران
- ۱۴۳۷ - درگذشت زیگیزموند امپراتور مقدس روم و پادشاه مجارستان، کرواسی، بوهم، ایتالیا و آلمان
- ۱۶۴۱ - درگذشت آنتونی فان دیک نقاش بلژیکی
- ۱۶۶۹ - درگذشت کلمنت نهم از پاپهای کلیسای کاتولیک روم
- ۱۹۳۷ - درگذشت گوستاف دالن کارخانهدار سوئدی، مخترع شیرهای خودکار، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۱۲
- ۱۹۴۱ - درگذشت ادوارد فون بوم-ارمولی فیلد مارشال اتریشی در جنگ جهانی اول در ارتش امپراتوری اتریش-مجارستان
- ۱۹۷۰ - درگذشت آرتیوم میکویان مهندس و استاد دانشگاه ارمنستانی و از بنیانگذاران شرکت میگ
- ۱۹۹۶ - درگذشت ماری لیکی (در تصویر) ،باستانشناس و مردمشناس بریتانیایی
روز جهانی حقوق بشر، در تایلند: روز قانون اساسی
- رویدادها
- ۱۳۶۴ - تشکیل شورای عالی انقلاب فرهنگی
- ۱۹۰۱ - اولین جوایز نوبل در سالروز مرگ آلفرد نوبل اعطا شدند.
- ۱۹۴۸ - اعلامیه جهانی حقوق بشر با هدف ایجاد و تضمین حقوق و آزادیهای برابر برای همه مردم به تصویب رسید
- زادروزها
- ۱۳۱۰ - زادروز حیدر رقابی متخلص به هاله از شاعران معاصر اهل ایران
- ۱۸۰۴ - زادروز کارل گوستاو ژاکوب ژاکوبی ریاضیدان آلمانی
- ۱۸۱۵ - زادروز ایدا لاولیس (در تصویر)، ریاضیدان و نخستین برنامهساز رایانه
- ۱۸۳۰ - زادروز امیلی دیکنسون شاعر آمریکایی
- ۱۸۹۱ - زادروز نلی زاکس شاعر آلمانی
- ۱۹۰۸ - زادروز الیویه مسیان آهنگساز و نوازندهٔ ارگ فرانسوی
- ۱۹۵۷ - زادروز مایکل کلارک دانکن بازیگر آمریکایی
- ۱۹۸۷ - زادروز گونسالو ایگواین فوتبالیست فرانسوی - آرژانتینی
- ۱۹۹۶ - زادروز والنتینا سامپایو مدل ترنس برزیلی
- درگذشتها
- ۱۱۵۴ - درگذشت آناستازیوس چهارم از پاپهای کلیسای کاتولیک روم
- ۱۱۹۸ - درگذشت ابن رشد فیلسوف اندلسی
- ۱۸۶۵ - درگذشت لئوپولد یکم نخستین پادشاه بلژیک
- ۱۸۹۶ - درگذشت آلفرد نوبل شیمیدان، مهندس، مبتکر و اسلحهساز سوئدی، بنیانگذار جایزه نوبل
- ۱۹۳۶ - درگذشت لوئیجی پیراندلو نمایشنامهنویس و رماننویس ایتالیایی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۳۴
- ۲۰۰۶ - درگذشت آگوستو پینوشه رئیسجمهور شیلی از ۱۹۷۳ تا ۱۹۹۰
- رویدادها
- ۱۷۹۲ – آغاز محاکمه لویی شانزدهم پادشاه فرانسه که در انقلاب فرانسه دستگیر شده بود.
- ۲۰۱۰ – بمبگذاری استکهلم که موفقیتآمیز نبود.
- زادروزها
- ۱۵۲۱ - زادروز لئون دهم از پاپهای کلیسای کاتولیک رم
- ۱۸۰۳ - زادروز هکتور برلیوز آهنگساز فرانسوی از چهرههای تأثیرگذار در موسیقی عهد رمانتیک
- ۱۸۴۳ - زادروز روبرت کخ پزشک و دانشمند آلمانی، کاشف عامل بیماری سل، برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ۱۹۰۵
- ۱۹۱۱ - زادروز نجیب محفوظ نویسنده و نمایشنامهنویس مصری، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات
- ۱۹۱۸ - زادروز آلکساندر سولژنیتسین نویسندهٔ روسی، برندهٔ جایزه ادبیات نوبل سال ۱۹۷۰ میلادی
- ۱۹۴۳ - زادروز جان کری سیاستمدار آمریکایی، شصت وهشتمین وزیر امورخارجه ایالات متحده آمریکا
- ۱۹۶۹ - زادروز ویسواناتان آناند استادبزرگ شطرنج اهل هندوستان، قهرمان پیشین شطرنج جهان
- درگذشتها
- ۱۳۷۴ - درگذشت ابوالحسن صدیقی نقاش و مجسمهساز برجستهٔ ایرانی
- ۷۱۱ - درگذشت ژوستینیان دوم امپراتور بیزانس از ۶۸۵ تا ۶۹۵ و سپس از ۷۰۵ تا ۷۱۱
- ۷۲۱ - درگذشت امپراتریس گمهای چهل و سومین فرمانروای ژاپن
- ۱۲۸۲ - درگذشت میخائیل هشتم امپراتور نیقیه و بیزانس
- ۱۸۹۵ – درگذشت الکساندر دوما نویسندهٔ فرانسوی، پسر الکساندر دوما
- ۱۹۷۸ - درگذشت وینسنت دو وینیو بیو-شیمیدان آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۵۵
- ۲۰۱۲ - درگذشت راوی شانکار آهنگساز و نوازندهٔ هندی سیتار
- رویدادها
- ۱۹۵۸ (میلادی) - گینه به سازمان ملل متحد پیوست.
- ۱۹۶۳ (میلادی) - کنیا از امپراتوری بریتانیا مستقل شد.
- زادروزها
- ۵۷ (قمری) - زادروز محمد باقر امام پنجم شیعیان
- ۱۳۰۴ - زادروز احمد شاملو شاعر و نویسنده و مترجم ایرانی
- ۱۴۴۷ - زادروز بایزید دوم سلطان امپراتوری عثمانی از سال ۱۴۸۱ تا ۱۵۱۲ میلادی
- ۱۸۲۱ - زادروز گوستاو فلوبر نویسنده اهل فرانسه، خالق آثاری مانند: مادام بواری و تربیت احساسات
- ۱۸۶۳ - زادروز ادوارد مونک (در تصویر)، نقاش برجستهٔ نروژی در سبک هیجاننمایی (اکسپرسیونیسم)
- ۱۸۶۶ - زادروز آلفرد ورنر شیمیدان سوئیسی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۱۳
- ۱۹۱۵ - زادروز فرانک سیناترا خواننده و بازیگر آمریکایی، برنده جایزه اسکار
- ۱۹۲۸ - زادروز چنگیز آیتماتوف نویسنده برجستهٔ اهل کشور قرقیزستان و یکی از مشهورترین چهرههای فرهنگی اتحاد جماهیر شوروی
- درگذشتها
- ۱۲۰۴ - درگذشت موسی بن میمون ربی، پزشک، ستارهشناس، فیلسوف و دانشمند اسپانیایی
- ۱۵۸۶ - درگذشت استفان باتوری از بهترین و برجستهترین پادشاهان مشترکالمنافع لهستان-لیتوانی
- ۲۰۰۸ - درگذشت تاسوس پاپادوپولوس سیاستمدار قبرسی و رئیسجمهور این کشور از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۸
- ۲۰۰۸ - درگذشت دانیل گایداشک پزشک و پژوهشگر پزشکی مجار-اسلواکی-آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی سال ۱۹۷۶
- رویدادها
- دستگیری صدام حسین توسط نیروهای آمریکایی.
- زادروزها
- ۱۵۲۰ - زادروز سیکتوس پنجم از پاپهای کلیسای کاتولیک روم
- ۱۵۵۳ - زادروز هانری چهارم پادشاه فرانسه و ناوار
- ۱۷۹۷ - زادروز هاینریش هاینه از مشهورترین شاعران و خبرنگاران آلمانی
- ۱۹۲۹ - زادروز کریستوفر پلامر بازیگر تئاتر، تلویزیون و سینما، برندهٔ جایزه اسکار
- ۱۹۶۷ - زادروز جیمی فوکس بازیگر و خوانندهٔ آمریکایی، برندهٔ جایزه اسکار
- ۱۹۸۹ - زادروز تیلور سوئیفت خواننده و ترانهسرای اهل آمریکا
- درگذشتها
- ۴۲۷ - درگذشت ابوریحان بیرونی دانشمند، ریاضیدان، ستارهشناس، تقویمشناس، انسانشناس، هندشناس و تاریخنگار بزرگ ایرانی
- ۱۲۵۰ - درگذشت فریدریش دوم، امپراتور مقدس روم، پادشاه اورشلیم
- ۱۹۳۵ - درگذشت ویکتور گرینیارد شیمیدان فرانسوی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۱۲
- ۱۹۴۴ - درگذشت واسیلی کاندینسکی نقاش و نظریهپرداز هنری روس
- ۲۰۰۹ - درگذشت پل ساموئلسون (در تصویر)، اقتصاددان اهل ایالات متحده آمریکا، برندهٔ جایزه نوبل اقتصاد سال۱۹۷۰
- رویدادها
- ۱۹۵۰ - کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان با هدف محافظت و حمایت از پناهندگان و یاری رساندن در امر بازگشت یا اسکان مجدد آنها در ژنو سوئیس تأسیس شد.
- ۱۹۹۴ - کار ساخت بزرگترین سد جهان بر روی رودخانه یانگ تسه در چین آغاز شد.
- ۲۰۰۳ - پل برمر رئیس موقت آمریکایی حکومت ائتلاف موقت عراق، خبر دستگیری صدام حسین رهبر سابق این کشور را تأیید کرد.
- ۲۰۰۸ - حادثه پرتاب کفش به سمت جورج دبلیو بوش رئیسجمهور سابق ایالات متحده در یک کنفرانس خبری در بغداد توجهات بسیاری را هم از جانب سیاستمداران و هم از جانب رسانهها برانگیخت.
- زادروزها
- ۱۵۴۶ - زادروز تیکو براهه (در تصویر) منجم دانمارکی
- ۱۸۹۵ - زادروز جرج ششم پادشاه پادشاهی متحده و کشورهای مشترکالمنافع، امپراتور هند
- ۱۹۴۷ - زادروز دیلما روسف اقتصاددان و سیاستمدار برزیلی، رئیسجمهور این کشور
- ۱۹۷۰ - زادروز آننا ماریا یاپک خوانندهٔ لهستانی
- ۱۹۸۸ - زادروز ونسا هاجنز بازیگر و خوانندهٔ آمریکایی
- ۱۹۹۲ - زادروز توری کلی خوانندهٔ آمریکایی
- درگذشتها
- ۲۵۴ (قمری) - درگذشت علی النقی معروف به هادی امام دهم شیعیان.
- ۱۷۸۸ - درگذشت کارلوس سوم پادشاه اسپانیا از ۱۷۵۹ تا ۱۷۸۸ میلادی
- ۱۷۹۹ - درگذشت جرج واشنگتن اولین رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا
- ۱۹۸۴ - درگذشت ویسنته آلهایخاندره شاعر برجستهٔ متولد کشور اسپانیا، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۷۷
- ۱۹۸۹ - درگذشت آندره ساخاروف فیزیکدان هستهای اهل شوروی، برندهٔ جایزه صلح نوبل سال ۱۹۷۵
- ۲۰۱۳ - درگذشت پیتر اوتول بازیگر انگلیسی
- رویدادها
- ۱۲۵۶ - هولاکو خان قلعه الموت اسماعیلیان را تصرف و آن را نابود کرد.
- ۱۹۷۶ - کشور ساموا به عضویت سازمان ملل متحد درآمد.
- زادروزها
- ۳۷ - زادروز نرون امپراتور روم از سال ۵۴ تا ۶۸ میلادی
- ۱۳۰ - زادروز لوسیوس وروس امپراتور روم به طور مشترک با مارکوس اورلیوس از سال ۱۶۱ میلادی تا هنگام مرگش در ۱۶۹ میلادی
- ۱۸۳۲ - زادروز گوستاو ایفل مهندس ساختمان، معمار و متخصص سازههای فلزی فرانسوی
- ۱۸۵۲ - زادروز آنری بکرل فیزیکدان فرانسوی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۰۳
- ۱۸۵۹ - زادروز لودویک زامنهوف آفرینندهٔ زبان بینالمللی اسپرانتو اهل لهستان
- ۱۹۰۷ - زادروز اسکار نیمایر معمار برزیلی، از طراحان بنای مرکز سازمان ملل در نیویورک
- ۱۹۵۳ - زادروز فرانسیسکو فادول سیاستمدار اهل گینه بیسائو
- درگذشتها
- ۱۰۷۲ - درگذشت آلپ ارسلان (در تصویر) دومین پادشاه از دودمان سلجوقی
- ۱۵۷۴ - درگذشت سلیم دوم یازدهمین سلطان امپراتوری عثمانی و نودمین خلیفه اسلامی
- ۱۶۷۵ - درگذشت یوهانس فرمیر از معروفترین نقاشان هلندی دورهٔ باروک
- ۱۸۵۳ - درگذشت گئورگ فریدریش گروتفند باستانشناس آلمانی
- ۱۹۵۸ - درگذشت ولفگانگ پائولی فیزیکدان بلندپایه اتریشی/سوئیسی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۴۵
- ۱۹۶۶ - درگذشت والت دیزنی کاریکاتوریست، پویانما، تهیهکننده، کارگردان، فیلمنامهنویس، کارآفرین و دوبلور آمریکایی
.jpg)
در ایران: روز پژوهش
- رویدادها
- ۱۷۷۳ – گروهی از اهالی مستعمرات، چای را که طبق قانون چای بدون نمایندگی مشمول مالیات میشد با ریختن به بندرگاه بوستون نابود کردند تا از تخلیهٔ آن جلوگیری کنند.
- ۱۸۹۹ - باشگاه فوتبال آ. ث. میلان ایتالیا تأسیس شد.
- ۱۹۰۳ - هتل کاخ تاجمحل در جنوب شهر بمبئی گشایش یافت.
- ۱۹۷۱ - با پیروزی ارتش آزادیبخش بنگلادش، در جنگ استقلال با پاکستان، کشور بنگلادش تشکیل شد.
- زادروزها
- ۱۴۸۵ - زادروز کاترین آراگن نخستین همسر و شهبانوی هنری هشتم پادشاه انگلستان
- ۱۷۷۵ - زادروز جین آستن نویسندهٔ بریتانیایی
- ۱۷۹۰ - زادروز لئوپولد یکم نخستین پادشاه بلژیک
- ۱۸۶۶ - زادروز واسیلی کاندینسکی نقاش و نظریهپرداز هنری روس
- ۱۹۱۷ - زادروز آرتور سی. کلارک نویسنده، مخترع و دانشمند بریتانیایی
- ۱۹۲۸ - زادروز فیلیپ کی. دیک نویسندهٔ آمریکایی
- درگذشتها
- ۸۵۳ - درگذشت علی بن محمد سمرقندی منجم و ریاضیدان ایرانی
- ۱۶۷۲ - درگذشت ژان دوم کازیمیر واسا شاه لهستان و مدعی سلطنت سوئد از ۱۶۴۸ تا ۱۶۶۰ میلادی
- ۱۸۹۷ - درگذشت آلفونس دوده نویسنده فرانسوی، پدر نویسندگان، لئون دوده و لوسین دوده
- ۱۹۲۱ - درگذشت کامی سن-سانس آهنگساز فرانسوی دوره رمانتیک
- ۱۹۶۵ - درگذشت ویلیام سامرست موآم (در تصویر) داستاننویس و نمایشنامهنویس انگلیسی
- ۱۹۸۹ - درگذشت لی وان کلیف بازیگر آمریکایی
در ایران: روز حمل و نقل
- رویدادها
- ۱۹۰۳ - به پرواز درآمدن اولین هواپیمای موتوردار جهان توسط برادران رایت.
- ۱۹۶۱ - پایان استعمار پرتغال بر منطقهٔ گوا در هند.
- زادروزها
- ۱۷۷۰ - زادروز لودویگ فان بتهوون (در تصویر)، موسیقیدان برجستهٔ آلمانی
- ۱۷۷۸ - زادروز همفری دیوی شیمیدان بریتانیایی
- ۱۹۰۵ - زادروز سیمو هایها تک تیرانداز فنلاندی
- ۱۹۰۸ - زادروز ویلارد لیبای شیمیفیزیکدان آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۶۰
- ۱۹۳۶ - زادروز فرانسیس رهبر سریر مقدس؛ حکومت مرکزی کلیساهای کاتولیک جهان
- ۱۹۶۷ - زادروز جیجی دیآگوستینو خواننده و آهنگساز ایتالیایی
- ۱۹۷۵ - زادروز میلا یوویچ بازیگر، مدل، خواننده و طراح مد اوکراینی-آمریکایی
- درگذشتها
- ۱۸۳۰ - درگذشت سیمون بولیوار قهرمان ملی آمریکای لاتین
- ۱۹۰۷ - درگذشت ویلیام تامسون ریاضیدان، فیزیکدان و مهندس بریتانیایی
- ۱۹۰۹ - درگذشت لئوپولد دوم پادشاه بلژیک
- ۱۹۴۸ - درگذشت اورویل رایت از مخترعان هواپیما
- ۱۹۸۷ - درگذشت مارگریت یورسنار رماننویس، نمایشنامهنویس، شاعر و پژوهشگر فرانسوی
- ۲۰۱۱ - درگذشت کیم جونگ-ایل رهبر کره شمالی از ۱۹۹۴ تا ۲۰۱۱
- رویدادها
- ۱۲۷۱ - قوبلایخان سلسله یوان را در مغولستان و چین امروزی بنیان نهاد.
- ۱۹۵۸ - کشور نیجر با وجود مخالفت فرانسه اعلام استقلال کرد. جامعه بینالملل یک سال بعدتر استقلال این کشور را به رسمیت شناخت.
- ۱۹۷۲ - در پی به بنبست رسیدن مذاکرات صلح، ارتش ایالات متحده عملیات نظامی خط شکن ۲ را علیه مواضع ویتنام شمالی آغاز کرد و در این عملیات برای اولین بار پس از پایان جنگ جهانی دوم از بمب افکنهای بی-۵۲ بهره جست.
- ۱۹۷۹ - کنوانسیون امحای کلیه اشکال تبعیض علیه زنان در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به تصویب رسید.
- زادروزها
- ۱۸۶۳ - زادروز آرشیدوک فرانتس فردیناند وارث تاج و تخت پادشاهی اتریش-مجارستان
- ۱۸۷۸ - زادروز ژوزف استالین (در تصویر) نخستین رهبر حزب کمونیست شوروی و رهبر دوفاکتوی این کشور بین سالهای ۱۹۲۲ تا ۱۹۵۳
- ۱۹۱۳ - زادروز ویلی برانت سیاستمدار آلمانی، صدراعظم آلمان غربی از ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۴، برندهٔ جایزه صلح نوبل ۱۹۷۱
- ۱۹۴۷ - زادروز استیون اسپیلبرگ کارگردان، تهیهکننده و فیلمنامهنویس آمریکایی، برندهٔ ۳ جایزه اسکار و یکی از موفقترین کارگردانان تاریخ سینما
- ۱۹۶۳ - زادروز برد پیت بازیگر و تهیه کننده آمریکایی
- ۱۹۸۰ - زادروز کریستینا آگیلرا خواننده، ترانهنویس، تهیهکننده موسیقی سبک پاپ و بازیگر اهل آمریکا
- درگذشتها
- ۱۷۳۷ - درگذشت آنتونیو استرادیواری سازنده و تعمیرکار ایتالیایی سازهای زهی مانند ویلون، چلو، گیتار و هارپ
- ۱۸۰۳ - درگذشت یوهان گوتفرید هردر فیلسوف، زبانشناس، شاعر، منتقد ادبی، از دانشمندان تأثیرگذار عصر روشنگری و از نظریهپردازان بزرگ قرن هجدهم اروپا در حوزهٔ زبان، تاریخ و فرهنگ
- ۱۸۲۹ - درگذشت ژان-باتیست لامارک زیستشناس فرانسوی، ارائه دهنده نظریه تکامل برای اولین بار، واضع دیدگاه لامارکیسم
- ۱۹۹۵ - درگذشت کنراد تسوزه مهندس عمران آلمانی و از پیشگامان علوم رایانه
- ۲۰۱۱ - درگذشت واتسلاو هاول اولین رئیسجمهور جمهوری چک از ۲ فوریه ۱۹۹۳ تا ۲ فوریه ۲۰۰۳، سیاستمدار، نمایشنامه نویس و نویسنده
- رویدادها
- ۱۱۵۴ - هنری دوم پادشاه انگلستان در کلیسای وستمینستر لندن تاجگذاری کرد.
- ۱۸۴۳ - کتاب سرود کریسمس نوشتهٔ چارلز دیکنز منتشر شد.
- ۱۹۹۷ - فیلم سینمایی تایتانیک اکران شد، فیلم با فروش جهانی بیش از ۲٫۲ میلیارد دلار چهارمین فیلم پرفروش تاریخ سینما محسوب میشود.
- ۱۹۹۸ - مجلس نمایندگان ایالات متحده استیضاح بیل کلینتون (در تصویر) را در مورد پروندهٔ اسکاندال لوینسکی آغاز کرد. روند استیضاح با تبرئهٔ رئیسجمهور در ۱۲ فوریه ۱۹۹۹ پایان یافت.
- ۲۰۰۳ - نخستین صفحه در فضای اصلی ویکیپدیای فارسی ساخته شد.
- زادروزها
- ۱۸۵۲ - زادروز آلبرت آبراهام مایکلسون فیزیکدان آمریکایی روستبار، برندهٔ جایزه فیزیک نوبل سال ۱۹۰۷
- ۱۹۰۶ - زادروز لئونید برژنف سیاستمدار و دبیرکل کمیتهٔ مرکزی حزب کمونیست اتحاد شوروی از سال ۱۹۶۴ تا ۱۹۸۲
- ۱۹۱۵ - زادروز ادیت پیاف خواننده، ترانهسرا و بازیگر فرانسوی
- ۱۹۳۴ - زادروز پراتیبا پتیل دوازدهمین رئیسجمهور کشور هند
- ۱۹۴۱ - زادروز لی میونگ باک دهمین رئیسجمهور کره جنوبی
- ۱۹۸۷ - زادروز کریم بنزما فوتبالیست اهل فرانسه
- درگذشتها
- ۱۳۲۸ (قمری) درگذشت سید عبدالله بهبهانی از رهبران اصلی نهضت مشروطه
- ۲۱۱ - درگذشت پوبلیوس سپتیموس گتا بیستوسومین امپراتور امپراتوری روم
- ۱۸۴۸ - درگذشت امیلی برونته داستاننویس و شاعر انگلیسی، خالق رمان بلندیهای بادگیر
- ۱۸۵۱ - درگذشت ویلیام ترنر منظرهپرداز رمانتیک بریتانیایی
- ۱۹۵۳ - درگذشت رابرت میلیکان فیزیکدان برجستهٔ آمریکایی، برندهٔ جایزه نوبل فیزیک سال ۱۹۲۳
- ۱۹۹۶ - درگذشت مارچلو ماسترویانی بازیگر ایتالیایی
- رویدادها
- ۱۹۱۷ - نخستین سرویس پلیس مخفی شوروی موسوم به چکا به دستور ولادیمیر لنین تأسیس شد.
- ۱۹۵۱ - برای اولین بار با استفاده از انرژی هستهای در یک رآکتور انرژی الکتریکی تولید شد.
- ۱۹۷۱ - ذوالفقار علی بوتو به عنوان رئیسجمهور پاکستان آغاز به کار کرد.
- ۱۹۹۹ - پرتغال حاکمیت ماکائو را به چین منتقل کرد.
- زادروزها
- ۱۸۹۰ - زادروز یاروسلاو هیروفسکی شیمیدان و مخترع اهل جمهوری چک، برنده جایزه نوبل شیمی سال ۱۹۵۹
- ۱۹۷۸ - زادروز جرمی انجیتاپ فوتبالیست اهل کامرون
- ۱۹۸۰ - زادروز اشلی کول فوتبالیست اهل انگلستان
- ۱۹۸۰ - زادروز مارتین دمیکلیس فوتبالیست آرژانتینی
- ۱۹۹۰ - زادروز جوجو ترانهسرا، خواننده و بازیگر اهل ایالات متحده آمریکا
- درگذشتها
- ۱۳۳۶ - درگذشت ابوالحسن صبا موسیقیدان، آهنگساز و نوازندهٔ سرشناس ایرانی
- ۱۳۸۸ - درگذشت حسینعلی منتظری مرجع تقلید برجسته شیعه، از رهبران انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷، رئیس مجلس خبرگان قانون اساسی
- ۱۱۲۴ - درگذشت کالیکتوس دوم از پاپهای کلیسای کاتولیک رم
- ۱۹۶۸ - درگذشت جان استاینبک نویسندهٔ آمریکایی، خالق خوشههای خشم، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۶۲
- ۱۹۸۲ - درگذشت آرتور روبینشتاین نوازندهٔ پیانو لهستانی–آمریکایی
- ۱۹۹۶ - درگذشت کارل سیگن (در تصویر)، اخترشناس آمریکایی، اخترشیمیدان، مشاور سازمان ناسا، نویسنده و مروج موفق اخترشناسی، اخترفیزیک و سایر علوم طبیعی، پیشگام اخترزیستشناسی و بنیادگذار طرح جستجوی هوش فرازمینی معروف به سِتی
- ۲۰۰۱ - درگذشت لئوپولد سدار سنگور شاعر، فیلسوف، مدافع حقوق بشر، پدر استقلال و نخستین رئیسجمهور سنگال
- ۲۰۰۹ - درگذشت بریتانی مورفی بازیگر و خوانندهٔ آمریکایی
در ایران: جشن شب یلدا
- رویدادها
- زادروزها
- ۱۹۵ (قمری) - زادروز محمد تقی معروف به جواد امام نهم شیعیان
- ۶۰ (قمری) - زادروز علی اصغر فرزند حسین ابن علی
- ۱۸۰۴ - زادروز بنجامین دیزرائیلی سیاستمدار و رماننویس بریتانیایی
- ۱۹۱۷ - زادروز هاینریش بل نویسنده آلمانی، برنده جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۷۲
- ۱۹۱۸ - زادروز کورت والدهایم سیاستمدار و دیپلمات اتریشی و چهارمین دبیر کل سازمان ملل متحد
- ۱۹۳۷ - زادروز جین فوندا بازیگر سرشناس آمریکایی
- ۱۹۴۲ - زادروز هو جینتائو دبیر کل حزب کمونیست چین، رئیسجمهور و فرمانده (کمیسیون نظامی) کل نیروی نظامی چین
- ۱۹۶۷ - زادروز میخائیل ساکاشویلی دومین رئیسجمهور گرجستان
- درگذشتها
- ۱۳۷۵ - درگذشت جووانی بوکاچیو از چهرههای برجستهٔ تاریخ ادبیات ایتالیا، نویسنده کتاب دکامرون
- ۱۹۳۷ - درگذشت فرانک بی. کلاگ سناتور ایالت مینهسوتا در سنای ایالات متحده آمریکا از سال ۱۹۱۷ تا ۱۹۲۳ میلادی
- ۱۹۴۰ - درگذشت اف. اسکات فیتزجرالد نویسنده آمریکایی رمان و داستانهای کوتاه، خالق رمان گتسبی بزرگ
- ۱۹۴۲ - درگذشت فرانتس بوئاس انسانشناس آلمانی-آمریکایی و یکی از پیشگامان انسانشناسی مدرن
- ۱۹۵۵ - درگذشت گارگین نژده متفکر سیاسی، فدایی و از رهبران سیاسی و نظامی اولین جمهوری ارمنستان و قهرمان ملی ارمنیان
- ۲۰۰۶ - درگذشت صفرمراد نیازف رئیسجمهور ترکمنستان از سال ۱۹۹۰ تا سال مرگش ۲۰۰۶
- رویدادها
- ۸۵۶ (میلادی) - زمینلرزهای به بزرگی ۷،۹ در رشتهکوه البرز و نواحی باختری خراسان، با حدود ۲۰۰،۰۰۰ نفر کشته روی داد.
- ۱۹۴۲ (میلادی) - جنگ جهانی دوم: آدولف هیتلر طرح توسعه و گسترش جنگافزار وی-۲ را امضا کرد.
- ۱۹۶۳ (میلادی) - کشتی گردشی تیاساماس لاکونیا در ۱۸۰ مایل (۲۹۰ کیلومتر) شمال مادیرا، پرتغال آتش گرفت و ۱۲۸ نفر گم شدند.
- زادروزها
- ۲۴۴ - زادروز دیوکلتیان امپراتور روم از سال ۲۸۴ تا ۳۰۵ میلادی
- ۱۶۳۹ - زادروز ژان راسین یکی از ۳ درامنویس برتر قرن هفدهم فرانسه همراه با کورنی و مولیر
- ۱۸۵۸ - زادروز جاکومو پوچینی آهنگساز ایتالیایی
- ۱۸۸۷ - زادروز سرینیواسا رامانوجان ریاضیدان اهل هندوستان
- ۱۹۶۲ - زادروز رالف فاینس بازیگر انگلیسی
- ۱۹۸۴ - زادروز بیسهانتر تهیهکننده و خواننده موسیقی اهل سوئد
- درگذشتها
- ۶۹ - درگذشت ویتلیوس امپراتور روم
- ۱۶۰۳ - درگذشت محمد سوم (در تصویر) سیزدهمین سلطان امپراتوری عثمانی
- ۱۸۷۰ - درگذشت گوستاو آدولفو بکر شاعر و داستانسرای اهل اسپانیا
- ۱۸۸۰ - درگذشت جرج الیوت انگلیسی خالق رمانهای:آدام بد، آسیابی بر رودخانه، سیلاس مارنر، میدلمارچ
- ۱۹۴۳ - درگذشت بیترکس پاتر نویسنده ادبیات کودک
- ۱۹۸۹ - درگذشت ساموئل بکت نمایشنامهنویس، رماننویس و شاعر ایرلندی
- رویدادها
- ۱۹۱۳ - وودرو ویلسون رئیسجمهور آمریکا، لایحه فدرال رزرو را که فدرال رزرو، نظام بانکداری مرکزی ایالات متحده، را تأسیس میکرد، امضا کرد.
- ۱۹۳۲ - گشایش دبیرستان فیروزبهرام (در تصویر) بعنوان یکی از اولین دبیرستانهای شهر تهران
- ۱۹۴۷ - اختراع ترانزیستور توسط جان باردین و ویلیام شاکلی و والتر برتن.
- ۱۹۴۸ - توجو هیدکی نخستوزیر ژاپن در طول جنگ جهانی دوم اعدام شد.
- ۱۹۵۳ - لاورنتی بریا سیاستمدار و صاحب مقامات بلندپایه امنیتی و نظامی در اتحاد جماهیر شوروی که در زمان استالین قدرت زیادی داشت به اتهام خیانت به کشور اعدام شد.
- ۲۰۰۵ - آغاز ستیزهجوییها میان چاد و سودان.
- زادروزها
- ۱۷۷۷ - زادروز الکساندر یکم تزار روسیه از سال ۱۸۰۱ تا ۱۸۲۵
- ۱۷۹۰ - زادروز ژان-فرانسوا شامپولیون دانشمند، زبانشناس و شرقشناس فرانسوی
- ۱۸۰۵ - زادروز جوزف اسمیت مؤسس فرقه مورمونها
- ۱۹۱۸ - زادروز هلموت اشمیت سیاستمدار آلمانی، صدراعظم آلمان غربی از ۱۹۷۴ تا ۱۹۸۲
- ۱۹۳۳ - زادروز آکیهیتو صد و بیست و پنجمین امپراتور ژاپن
- ۱۹۶۷ - زادروز کارلا برونی خواننده، آهنگساز و مدل ایتالیایی، همسر نیکلا سارکوزی
- درگذشتها
- ۹۱۸ - درگذشت کنراد یکم پادشاه آلمان از ۹۱۱ تا زمان مرگ
- ۱۹۳۹ - درگذشت آنتونی فوکر بنیانگذار شرکت فوکر
- ۲۰۰۷ - درگذشت اسکار پترسون نوازنده برجسته پیانو و آهنگساز جاز
- ۲۰۱۳ - درگذشت میخائیل کلاشنیکف مخترع روسی سلاح آ-کا-۴۷ موسوم به کلاشنیکف
- روز پدر به مناسبت زادروز علی بن ابیطالب
- رویدادها
- ۱۹۴۱ - امپراتوری ژاپن، در جریان جنگ جهانی دوم، هنگ کنگ را تصرف کرد.
- ۱۹۵۱ - لیبی از ایتالیا اعلام استقلال کرد.
- ۱۹۶۸ - فضاپیمای آپولو ۸ با ۳ سرنشین (در تصویر) وارد مدار ماه شد و ده بار به دور آن چرخید.
- زادروزها
- زادروز علی بن ابیطالب امام اول شیعیان
- ۱۷۹۸ - زادروز آدام میکیوویچ شاعر ملی، مقالهنویس، مترجم، ناشر و نویسندهٔ سیاسی لهستانی
- ۱۸۱۸ - زادروز جیمز ژول فیزیکدان انگلیسی
- ۱۹۴۳ - زادروز تاریا هالونن یازهمین رئیسجمهور فنلاند
- ۱۹۵۷ - زادروز حامد کرزی سیاستمدار برجستهٔ افغان، رئیسجمهور کشور افغانستان
- ۱۹۸۱ - زادروز دیما بیلان خواننده پاپ روسی
- درگذشتها
- ۱۵۲۴ - درگذشت واسکو دو گاما دریانورد و کاشف پرتغالی
- ۱۸۶۳ - درگذشت ویلیام تاکری نویسنده، شاعر و طنزپرداز انگلیسی
- ۱۹۸۰ - درگذشت کارل دونیتس از رهبران نیروی دریایی آلمان در جنگ جهانی دوم
- ۱۹۹۷ - درگذشت توشیرو میفونه بازیگر ژاپنی
- ۲۰۰۷ - درگذشت اکبر رادی نمایشنامه نویس ایرانی
- ۲۰۰۸ - درگذشت هارولد پینتر نویسنده، نمایشنامه نویس، بازیگر، کارگردان و فعال سیاسی انگلیسی، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۰۵ میلادی
جشن کریسمس (تصویر)
- رویدادها
- ۲ (قمری) سریه عبدالله این جحش اولین نبرد مسلمانان با مشرکان مکه
- ۸۰۰ - شارلمانی به عنوان نخستین امپراتور مقدس روم در شهر رم تاجگذاری کرد.
- ۱۹۸۹ - نیکلای چائوشسکو رهبر رومانی و همسرش النا پس از یک محاکمه کوتاه تیرباران شدند.
- ۱۹۹۱ - میخائیل گورباچف رئیسجمهور اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی استعفا داد و اوکراین اعلام استقلال کرد.
- زادروزها
- ۱۳۱۰ - زادروز احمد محمود نویسندهٔ معاصر ایرانی
- ۱۶۴۲ - زادروز اسحاق نیوتن فیزیکدان و ریاضیدان انگلیسی
- ۱۷۱۷ - زادروز پیوس ششم از پاپهای کلیسای کاتولیک رم
- ۱۸۷۶ - زادروز محمدعلی جناح از سیاستمداران سدهٔ بیستم و بنیادگذار کشور پاکستان، رهبر حزب مسلم لیگ پاکستان و نخستین فرماندار کل آن کشور
- ۱۸۹۹ - زادروز هامفری بوگارت هنرپیشه و تهیهکنندهٔ آمریکایی، برندهٔ جایزه اسکار
- ۱۹۱۸ - زادروز انور سادات سومین رئیسجمهور مصر، برندهٔ جایزه صلح نوبل سال ۱۹۷۸
- ۱۹۲۷ - زادروز رام نارایان نوازندهٔ ساز زهی سارنگی اهل هندوستان
- درگذشتها
- ۱۶۳۵ - درگذشت ساموئل دو شامپلن سرباز، کاوشگر، نقشهکش، طراح، دیپلمات، دریانورد، وقایعنویس، نژادشناس و گیتانگار فرانسوی
- ۱۹۳۸ - درگذشت کارل چاپک نویسنده برجستهٔ اهل چک
- ۱۹۷۷ - درگذشت چارلی چاپلین بازیگر، کارگردان و آهنگساز، برندهٔ جایزه اسکار
- ۱۹۸۳ - درگذشت خوان میرو نقاش، مجسمهساز و سفالگر اسپانیایی
- ۲۰۰۶ - درگذشت جیمز براون خواننده، نوازنده، تهیهکننده موسیقی، رقاص
در ایران: روز ملی ایمنی در برابر زلزله
- رویدادها
- ۱۲۹۴ - مقاومت مردمی ایرانیان در برابر روس ها در جریان نبرد رباطکریم به رهبری حیدر لطیفیان، در طی اشغال ایران در جنگ جهانی اول
- ۱۹۲۵ (میلادی) - ترکیه شروع به استفاده از گاهشماری میلادی کرد.
- ۲۰۰۶ (میلادی) - انفجار خط لوله انتقال گاز در لاگوس، نیجریه حداقل ۲۶۰ را کشت.
- زادروزها
- ۱۳۰۵ - زادروز علی جوان فیزیکدان و مخترع ایرانی-آمریکایی، مخترع نخستین لیزر گازی دنیا
- ۱۳۱۷ - زادروز بهرام بیضایی نمایشنامهنویس، فیلمنامهنویس و کارگردان ایرانی
- ۱۱۹۴ - زادروز فریدریش دوم امپراتور مقدس روم
- ۱۷۹۱ - زادروز چارلز ببیج (در تصویر)، فیلسوف تحلیلگر و ریاضیدان انگلیسی، نخستین ارائه دهندهٔ ایدهٔ یک ماشین محاسبه گر برنامهپذیر
- ۱۸۹۳ - زادروز مائو تسهتونگ سیاستمدار انقلابی کمونیست، رهبر جمهوری خلق چین
- ۱۹۵۳ - زادروز توماس هندریک ایلوس چهارمین رئیسجمهور استونی
- ۱۹۶۳ - زادروز لارس اولریش نوازندهٔ درام متالیکا
- ۱۹۷۱ - زادروز جرد لتو بازیگر و نوازندهٔ گروه راک ترتی سکندز تو مارس اهل آمریکا
- درگذشتها
- ۶۲ (قمری) - درگذشت زینب سومین فرزند فاطمه و علی بن ابیطالب
- سالروز کشته شدن زرتشت پیامبر ایران باستان
- ۱۲۹۴ - درگذشت حیدر لطیفیان(در تصویر)،از رهبران مقاومت مردمی ایران در جنگ جهانی اول و فرمانده نبرد رباطکریم
- ۱۸۹۰ - درگذشت هاینریش شلیمان باستانشناس آلمانی، کاشف بخشی از شهر باستانی تروآ
- ۱۹۱۳ - درگذشت آمبروز بیرس روزنامهنگار، نویسنده، ویراستار و داستاننویس آمریکایی
- ۱۹۷۲ - درگذشت هری ترومن سی و سومین رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا
- ۲۰۰۶ - درگذشت جرالد فورد معاون ریاست جمهوری در کابینه ریچارد نیکسون، سی و هشتمین رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا از ۱۹۷۴ تا ۱۹۷۷
- ۲۰۰۷ - درگذشت استفان ساندورفی نقاش مجارستانی
.jpg)
- رویدادها
- ۱۹۱۵ - مقاومت مردم ایران درنبرد رباطکریم به فرماندهی حیدر لطیفیان، در طی جنگ جهانی اول در برابر ارتش امپراتوری روسیه تزاری
- ۱۹۲۷ - برخلاف وصیت ولادیمیر لنین و به خواست ژوزف استالین، تروتسکی از حزب کمونیست شوروی اخراج شد.
- ۱۹۴۲ - ارتش آلمان نازی نخستین موشک هدایتشونده «زمین به زمین» خود را آزمایش کرد.
- ۲۰۰۷ - ترور بینظیر بوتو(در تصویر) نخستوزیر اسبق و رهبر حزب مردم پاکستان در راولپندی، پنجاب.
- زادروزها
- ۱۵۷۱ - زادروز یوهانس کپلر دانشمند، ریاضیدان و ستارهشناس سرشناس آلمانی
- ۱۸۲۲ - زادروز لویی پاستور شیمیدان و زیستشناس مشهور فرانسوی و کاشف واکسن
- ۱۹۰۱ - زادروز مارلنه دیتریش هنرپیشه آلمانی-آمریکایی
- ۱۹۴۸ - زادروز ژرار دوپاردیو بازیگر مشهور فرانسوی
- ۱۹۶۱ - زادروز گیدو وستروله سیاستمدار لیبرال آلمانی، معاون صدراعظم آلمان آنگلا مرکل
- ۱۹۶۵ - زادروز سلمان خان هنرپیشه هندی
- درگذشتها
- ۱۴۰۴ - بهرام بیضایی ، نویسنده و کارگردان ایرانی، درگذشت.
- ۳۹۷ - درگذشت توکودیدس تاریخنگار یونانی و نویسنده تاریخ جنگ پلوپونزی
- ۱۹۱۵ - درگذشت حیدر لطیفیان،از رهبران مقاومت مردمی ایران در نبرد رباطکریم در طی جنگ جهانی اول
- ۱۹۲۳ - درگذشت گوستاو ایفل معمار و متخصص سازههای فلزی اهل فرانسه
- ۱۹۳۸ - درگذشت اسیپ ماندلشتام شاعر و نویسنده روس
- ۱۹۷۲ - درگذشت لستر بولز پیرسون چهاردهمین نخستوزیر کانادا، برندهٔ جایزه صلح نوبل سال ۱۹۵۷ میلادی
- رویدادها
- ۱۳۵۸ - تشکیل سازمان نهضت سوادآموزی
- ۱۴۸۲ ـ پیمان صلح آترشت به جنگ هشتاد ساله میان هلند و اسپانیا پایان داد.
- ۱۸۲۸ ـ زلزله شدید در منطقه «اچیکو» ژاپن موجب مرگ بیش از ۳۰ هزار تن شد.
- ۱۹۴۰ - بخش فارسی بیبیسی (ساختمان اصلی بیبیسی در لندن، در تصویر) با پخش برنامههای رادیویی آغاز به کار کرد.
- زادروزها
- ۱۸۵۶ - زادروز توماس وودرو ویلسون بیست و هشتمین رئیسجمهور ایالات متحده
- ۱۸۸۲ - زادروز لیلی البه نقاش و نگارگر دانمارکی و اولین زن ترنس
- ۱۹۰۳ - زادروز جان فون نویمان ریاضیدان و دانشمند آمریکایی مجاری الاصل
- ۱۹۵۴ - زادروز دنزل واشنگتن کارگردان و بازیگر آمریکایی
- ۱۹۵۵ - زادروز لیو شیائوبو نویسنده، فعال حقوق بشر و زندانی سیاسی چینی، برندهٔ جایزه صلح نوبل سال ۲۰۱۰
- ۱۹۶۹ - زادروز لینوس توروالدز مهندس نرمافزار فنلاندی، آغازگر و توسعه دهنده هسته لینوکس و همچنین نرمافزار گیت
- درگذشتها
- ۱۶۹۴ - درگذشت ماری دوم ملکهٔ انگلیس، اسکاتلند و ایرلند
- ۱۹۲۵ - درگذشت سرگئی یسنین شاعر روس
- ۱۹۳۷ - درگذشت موریس راول آهنگساز و نوازندهٔ فرانسوی
- ۱۹۴۷ - درگذشت ویکتور امانوئل سوم پادشاه ایتالیا
- ۱۹۶۳ - درگذشت پل هیندمیت آهنگساز، رهبر ارکستر و نوازندهٔ ویولا اهل آلمان
- ۲۰۰۴ - درگذشت سوزان سونتاگ نویسنده، نظریهپرداز ادبی و فعال سیاسی اهل آمریکا
- رویدادها
- ۱۳۹۶ - آغاز اعتراضات سراسری دیماه.
- ۱۹۱۱ - سون یات سن با خلع پویی، آخرین امپراتور دودمان چینگ، خود را اولین رئیسجمهور چین خواند.
- زادروزها
- ۱۳۱۳ - زادروز فروغ فرخزاد شاعر ایرانی
- ۱۷۰۹ - زادروز الیزابت روسیه امپراتریس روسیه از ۱۷۴۱ تا زمان مرگ
- ۱۸۰۸ - زادروز اندرو جانسون هفدهمین رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا
- ۱۸۰۹ - زادروز ویلیام اوارت گلدستون سیاستمدار بریتانیایی، چهار دوره نخستوزیر انگلیس
- ۱۹۱۰ - زادروز رونالد کوز (در تصویر) اقتصاددان و نویسندهٔ اهل بریتانیا، برندهٔ جایزه نوبل اقتصاد سال ۱۹۹۱
- ۱۹۳۸ - زادروز جان ویت بازیگر آمریکایی
- ۱۹۷۲ - زادروز جود لا بازیگر، تهیه کننده و کارگردان انگلیسی
- درگذشتها
- ۷۹۵ - درگذشت آدریان یکم از پاپهای کلیسای کاتولیک رم
- ۱۸۲۵ - درگذشت ژاک لویی داوید نقاش نامدار فرانسوی و از پیشگامان سبک نئوکلاسیسیسم
- ۱۸۳۴ - درگذشت رابرت مالتوس استاد دانشگاه و اقتصاددان انگلیسی
- ۱۸۹۱ - درگذشت لئوپولد کرونکر ریاضیدان و منطقدان آلمانی
- ۱۹۲۴ - درگذشت کارل اشپیتلر شاعر سوئیسی، برنده جایزه نوبل ادبیات سال ۱۹۱۹
- ۱۹۲۶ - درگذشت راینر ماریا ریلکه شاعر و نویسنده اتریشی
- ۱۹۸۶ - درگذشت آندری تارکوفسکی کارگردان و فیلمساز روسی
- ۱۹۸۶ - درگذشت هارولد مکمیلان نخستوزیر بریتانیا از سال ۱۹۵۷ تا ۱۹۶۳