ویکی‌پدیا:گزیدن مقاله‌های خوب/ردیف (شعر)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

ردیف (شعر)[ویرایش]

خوب شد

معیارهای مقالات خوب را دارد. ٪ مرتضا (بحث) ‏۲۶ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۱۳ (UTC)[پاسخ]

بحث زیر بسته شده است. لطفاً آن را تغییر ندهید. ادامهٔ دیدگاه‌ها باید در صفحهٔ بحث مناسب ثبت شوند. نباید ویرایش دیگری در این ریسه انجام شود.

Symbol star2.svg پیشاخوبیدگی ردیف (شعر)
ویرایش ورودی‌ها
اندازهٔ مقاله ۸۶٬۳۶۴
آیا مقاله ترجمه از ویکی‌های دیگر است؟ خیر
املا و انشای خوب انجام شد
دیباچهٔ مناسب انجام شد
منبع‌دارکردن همهٔ مطالب انجام شد
یادکرد صحیح منابع انجام شد
جایگزینی منابع نامعتبر (به‌خصوص منابع ویکیایی) با منابع معتبر انجام شد
بررسی حق نشر (متن و پرونده‌ها) انجام شد
جعبهٔ اطلاعات و/یا جعبهٔ گشتن مناسب انجام شد
رده و میان‌ویکی مناسب انجام شد
تصویر(های) مناسب انجام نشد
پیوند به محتوا(ها)ی مرتبط در پروژه‌های خواهر انجام نشد
پیوند پایدار منابع برخط به‌زودی انجام می‌شود
هنوز ناظر وپ:گمخ صحت ورودی‌ها را تأیید نکرده‌است.
 ردیف (شعر) (ویرایش | تاریخچه) • بحثپی‌گیری


نامزدکننده: Huji (بحثمشارکت‌ها)

بررسی‌کننده:

تاریخ نامزد کردن: ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۱:۲۸ (UTC)

  • ۱۳۸ روز پیش نامزد شده‌است.


وقتی شما منابع معاصر در مورد ردیف را می‌خوانید، اساساً همه‌شان به دو اثر شفیعی کدکنی استناد کرده‌اند؛ کتاب موسیقی شعر و کتاب صور خیال در شعر فارسی. منتها در سال ۱۳۸۲ آقای احمد محسنی که اکنون دانشیار زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه آزاد است، کتابی نوشت به نام ردیف و موسیقی شعر که عملاً چکیدهٔ کتاب‌های کدکنی و منابع دیگر است و منبع دست سوم است. من هم مقاله را عمدتاً بر اساس همین کتاب محسنی نوشتم، که در نتیجه دیدگاه‌های کدکنی را هم کاملاً پوشش می‌دهد. در چند مورد معدود که توضیحات کدکنی به نظر من مبسوط‌تر بود، از خود آثار کدکنی هم به عنوان منبع استفاده کردم. غیر از آن، چندین مقاله هم از طریق نورمگز و پرتال جامع علوم انسانی و منابع برخط دیگر یافتم که همه را در مقاله به کار بستم. مقالهٔ فعلی، حتی از کتاب احمد محسنی هم پوشش مطالبش بیشتر است.

اگر این مقاله خوب بشود، من احتمالاً اولین (و شاید هم آخرین) کاربر ویکی‌پدیای فارسی خواهم شد که دو مقالهٔ هم‌نام را به درجهٔ خوب رسانده (پیشتر ردیف (موسیقی) را هم خوب و سپس برگزیده کردم). — حجت/بحث ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۱:۲۸ (UTC)[پاسخ]

@Huji: ضمن خدا قوت فراوان، نمی‌شود برای مفاهیم ادبیات فارسی جعبهٔ اطلاعات طراحی کرد؟ Kadamoo (بحث) ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۰۵ (UTC)[پاسخ]
@Kadamoo: فکر نکنم. جعبهٔ اطلاعات را برای مفاهیمی می‌سازم که چند جنبهٔ قابل اندازه‌گیری و مشترک داشته باشند (مثلاً افراد، همه‌شان تاریخ تولد و محل تولد و علت شهرت و ... دارند). اما برای مفاهیم ادبیات فارسی جنبه‌های مشترک سراغ ندارم. — حجت/بحث ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۴:۳۷ (UTC)[پاسخ]
@Huji: درست است. به ذهنم رسید که یک الگوی جانبی برای مفاهیم ادبیات فارسی بسازم (الگو:قالب‌های شعر فارسی را گسترش دهم) که به الگوی ناوبری شعر فارسی برخوردم و دیدم کمابیش همان نقش را ایفا می‌کند. پیوند ردیف در آن نبود که افزودم. پیشنهاد می‌کنم اگر موافقید آن را در مقاله استفاده کنید. Kadamoo (بحث) ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۳۷ (UTC)[پاسخ]
و ضمنا عنوان منبع در جعبه‌ای که استفاده کرده‌اید به درستی وارد نشده. Kadamoo (بحث) ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۴۶ (UTC)[پاسخ]
@Kadamoo: آفرین بر دقت نظر شما. هر دو ✔Y انجام شدحجت/بحث ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۳۹ (UTC)[پاسخ]
@Huji با تشکر از شما، در بررسی اولیهٔ مقاله، این اشکالات به نظرم می‌رسد:
  • مقاله دارای برخی اشکالات املایی و جاافتادگی است.
  • در جملهٔ «عیب‌ها و ناهنجاری‌هایی در شعر کلاسیک فارسی...» این یک نظر ذوقی/شخصی است. نمی‌شود آن را به‌صورت فکت آورد و بنابراین حتماً باید گوینده‌اش همراهش باشد. جملات مشابه هم همینطور (این نکته، یک جنبهٔ منفی هم دارد...)
  • در مورد جملهٔ «...معمولاً ردیف آن را عیناً تکرار می‌کنند»، در منبع عبارتی که به این معنی باشد ندیدم (و جمله هم عجیب است).
  • بهتر است در مقالات تخصصی مربوط به زبان و ادبیات، کلمهٔ «واژگان» در معنای «جمع واژه» استفاده نشود، چون معنای اصلی آن «مجموعهٔ واژها» است؛ در منبع هم این کلمه به کار نرفته.
  • کلمهٔ «پیشرفت» یا «مسیر تکامل» برای شعر مناسب نیست. باید چیزی در معنای «افزایش تعداد اشعار» یا «در طول تاریخ» به کار برد.
  • «... تکرار ردیف برای کودکان دوست‌داشتنی است و آن‌ها را شاد می‌کند و آرام به خواب می‌برد» بهتر است حذف شود؛ اینکه ردیف کودکان را شاد می‌کند، مربوط به تحقیقات تجربی روان‌شناختی است و گفتهٔ یک ادب‌پژوه دربارهٔ آن اعتبار ندارد، کما اینکه این جمله با بقیهٔ متن هم مناسبت ندارد. Pirhayati (بحث) ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۰۰ (UTC)[پاسخ]

@Pirhayati: ممنون از بررسی شما.

  • در خصوص مشکلات املایی و انشایی، مقاله را بازخوانی می‌کنم. اگر مورد خاصی به چشمتان خورده لطفاً عنوان کنید.
  • «عیب‌ها» را حذف کردم. ناهنجاری عین واژه‌ای است که منبع‌های اصلی (احمد محسنی و دیگران) برای این موضوع به کار برده‌اند پس نگهش داشتم. فقط یک نفر هم نبوده که بخواهیم آن را «نظر شخصی» وی بدانیم.
  • «پیشرفت» و «تکامل» را حذف کردم. اما به نظر من نادرست نیستند؛ شعر فارسی مشخصاً تکامل داشته (از وزن‌های ساده و قافیه‌های کوتاه و مضامین ساده و آرایه‌های اندک، رسیده به وزن‌های پیچیده و طولانی، قافیه‌های دشوار و طولانی، مضامین عمیق و آرایه‌های ادبی لایه‌لایه).
  • نظر جناب محسنی راجع به دلپذیر بودن ردیف در لالایی برای کودکان را حذف کردم. شاید روزی بتوانم منبعی (از روانشانسی کودک) در خصوص اهمیت تکرار واژه‌ها در لالایی پیدا کنم و باز بیفزایمش.
  • این که واژگان مترادف واژه‌ها نیست را نمی‌دانستم. متن را اصلاح کردم. آیا رده:واژگان ادبی هم باید نامش عوض شود؟
  • «ردیف آن را تکرار می‌کنند» بازنویسی من از این جملهٔ منبع بود: «وقتی شاعری شعر [شاعر] دیگری را اقتباس می‌کند نمی‌تواند ردیف آن شعر را نادیده بگیرد». نشان به آن نشان که مثال‌هایی که در ادامه آمده هم تأیید می‌کنند که برداشت من صحیح است، و شعرا در زمان اقباس شعر دیگران، ردیف آن را هم تکرار می‌کنند. متن را کمی اصلاح کردم اما اگر پیشنهاد بهتری دارید بگویید.

با تشکر مجدد — حجت/بحث ‏۱۳ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۲:۰۶ (UTC)[پاسخ]

ممنون. واژگان معادل lexicon است. در مورد terminology می‌شود «اصطلاحات» را به کار برد. امیدوارم به‌زودی بتوانم مابقی مقاله را هم بررسی کنم. Pirhayati (بحث) ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۴۰ (UTC)[پاسخ]

@Huji: سلام جناب حجت. در حال مطالعۀ مقاله بودم که از شما بابت آن سپاسگزارم و همچنین گمخ مقاله را دیدم که نکته‌ای توجهم را جلب کرد. به نظرم آن «احمد محسنی» که پیوند صفحۀ دانشگاهی ایشان را قرار داده‌اید، این «احمد محسنی» نباشد که کتاب ردیف و موسیقی شعر را نوشته باشد؛ چون تخصص اصلی جناب احمد محسنیِ دانشیار دانشگاه آزاد در زبان انگلیسی است و در رزومۀ ایشان در اینجا هم نام این کتاب دیده نمی‌شود. به نظرم «احمد محسنی» که این کتاب را نوشته‌اند همانی باشد که این مقاله را نوشته‌است که متولد سال ۱۳۴۱ است. Q2020 (بحث) ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۰۲ (UTC)[پاسخ]

@Q2020: ممنون از دقت نظر شما. در متن مقاله تغییری ایجاد نشد، اما بخش بالا در گمخ را اصلاح کردم. — حجت/بحث ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۴۶ (UTC)[پاسخ]
  • «در اینباره» را تعمدا سر هم نوشته اید؟
    نه، بازنویسی شد
  • به جای شعرا ترجیحا از «شاعران» استفاده کنید. همچنین «کتابها» به جای کتب
    ✔Y انجام شد
  • پاراگرافی که با «برخی از کتب علم عروض، محدودیت‌هایی برای قافیه ذکر کرده‌اند...» شروع شده، خیلی گنگ بود. می شود شفافتر آن را نوشت؟
    بازنویسی شد
  • اما نکته مهمتر من به شمول بر می گردد. در تاریخچه، تا دروازه های شعر معاصر، یعنی ایرج میرزا و نیما و شهریار آمده اید، اما وارد نشده اید. به نظرم باید در مورد نقش ردیف در قالبهای شعری نو مانند چارپاره، غزل نو و غزل مثنوی اگر مطلبی پیدا شود، چیزهایی اضافه کنید. همچنین در مورد به کارگیری ردیف در شعر نو و حتی سپید.
    آیا به نظر شما اشاره به کاربرد ردیف در تمام انواع شعر، مصداق «شمول» (شرط خوبیدگی) است یا «جامع و مانع» (شرط برگزیدگی)؟ به نظر من مصداق دومی است.
    با این حال، موافقم که راجع به ردیف در شعر نو خوب است که چیزی بیفزاییم؛ اما آیا منبعی برایش سراغ دارید؟ یک منبع به نام جایگاه قافیه و ردیف در شعر معاصر فارسی در اینترنت اسم برده شده اما نتوانستم اصلش را جایی پیدا کنم. در نورمگز هم نتوانستم مقاله‌ای راجع به ردیف در شعر نو پیدا کنم.
    من جستجویی انجام دادم. در نیمه دوم ص 170 از این منبع و در اوایل ستون میانی از این منبع مطالبی هست که به نظرم در حد شمول می تواند کفاف دهد. ٪ مرتضا (بحث) ‏۲۳ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۵:۴۷ (UTC)[پاسخ]
  • @Pirhayati: درود. شما نکته دیگری ندارید؟

٪ مرتضا (بحث) ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۱۶ (UTC)[پاسخ]

  • پیشنهاد: اگر بتوانید نگاهی به «موسیقی شعر» شفیعی کدکنی هم بیندازید بد نیست. البته این طور که من اجمالی نگاه کردم، خیلی از مطالب را با استفاده از منابع دیگر پوشش داده اید. اما خالی از لطف نیست. نسخه pdf کتاب از اینترنت در دسترس است و از صفحه 123 به موضوع ردیف می پردازد. ٪ مرتضا (بحث) ‏۹ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۰ (UTC)[پاسخ]
    کتاب موسیقی شعر را بررسی کردم؛ همچنان که بالای صفحه نوشتم، کتاب آقای احمد محسنی اساساً بر اساس موسیقی شعر به اضافهٔ منابع دیگر و تحقیقات خود ایشان است. چیزی در موسیقی شعر نیافتم که به واسطهٔ کتاب محسنی در مقالهٔ ویکی‌پدیا به کار نرفته باشد.

@Huji: کار در جریان است؟ ٪ مرتضا (بحث) ‏۲۲ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۴:۲۴ (UTC)[پاسخ]

@مرتضا: به طرز عجیبی این از چشمم به دور مانده بود. همین روزها موارد بالا را انجام می‌دهم. — حجت/بحث ‏۲۲ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۲۹ (UTC)[پاسخ]
@مرتضا: پاسخم را در بالا ببینید. — حجت/بحث ‏۲۳ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۱:۲۳ (UTC)[پاسخ]
@مرتضا ممنون از دو منبعی که معرفی کردید. اولی را در مقاله به کار بردم و شارژ نورمگزم تمام شد! دومی را فردا سعی می‌کنم بگیرم هر دو را در مقاله به کار بردم. — حجت/بحث ‏۲۳ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۸ (UTC)[پاسخ]

بحث بسته شده است. لطفاً آن را تغییر ندهید. ادامهٔ دیدگاه‌ها باید در صفحهٔ بحث مناسب ثبت شوند. نباید ویرایش دیگری در این ریسه انجام شود.