صفحه حفاظت‌شده

ویکی‌پدیا:مقاله خرد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
فارسیDeutsch

هدف این مقاله ارائهٔ رهنمودی عمومی دربارهٔ مقاله‌های خرد است.

اطلاعات بنیادی

مقالهٔ خُرد مقاله‌ای است که تنها دربردارندهٔ چند جمله در متن است و کوتاه‌تر از آن است که بتواند موضوعی را پوشش دانشنامه‌ای دهد، ولی آنقدر کوتاه نیست که هیچ اطلاعات مفیدی دربرنداشته‌باشد. معمولاً مقاله‌هایی را که متن قابل توجهی دارند خُرد به‌شمار نمی‌آورند، حتی اگر ویکی‌سازی نشده‌باشند و نیاز به ویراستاری داشته‌باشند. به این‌گونه مقاله‌ها معمولاً گونه‌ای برچسب تمیزکاری می‌زنند و نه برچسب «خرد». توجه کنید که مقاله‌هایی که اطلاعات چندانی با یادکرد درست منبع ندارند یا در ذات سرشناس نیستند ممکن است نامزد حذف یا در مقاله‌ای مربوط ادغام شوند.

گاه ارائهٔ تنها یک «تعریف» در مقاله ممکن است که آن را تبدیل به مقاله‌ای خرد کند، با این حال ویکی‌پدیا لغت‌نامه نیست و اگر تنها ممکن است که مقدار ناچیزی اطلاعات در آینده به مقاله افزوده شود، جای ورودی در پروژهٔ خویشاوندش ویکی‌واژه است. بهترین روش بیان تمایز نوشتارهای لغت‌نامه‌ای و دانشنامه‌ای به کمک تمایز کاربرد-اشارت است: یک نوشتار لغت‌نامه‌ای پیرامون یک واژه یا عبارت است؛ یک نوشتار دانشنامه‌ای پیرامون موضوعی است که واژه یا اصطلاح مشخص می‌کند. به جای کپی مقالهٔ مشکل‌دار به ویکی‌واژه می‌توانید از برچسب {{انتقال به ویکی‌واژه}} سود جویید.

مقالهٔ خُردِ آرمانی

هر ویراستاری که ثبت نام کرده باشد می‌تواند مقالهٔ خرد بنویسد.

هنگامی که مقاله‌ای خرد می‌نویسید، به خاطر داشته باشید که مقاله باید به اندازهٔ کافی اطلاعات داشته‌باشد تا دیگر ویراستاران بتوانند آن را گسترش دهند. راه حل این است که زمینهٔ کافی ارائه شود - مقاله‌هایی که زمینه‌ای ارائه نمی‌کنند یا آنکه زمینهٔ ناچیزی ارائه می‌کنند معمولاً حذف سریع می‌شوند. پژوهش ابتدایی شما می‌تواند که با کتاب یا وبگاه‌های موثق باشد. همچنین می‌توانید اطلاعاتی که از منابع دیگر برگرفته‌اید ارائه کنید لیکن بهتر است که پیش از اقدام، دست به کمی پژوهش زنید تا یقین کنید که واقعیات (فاکت‌های) شما دقیق و بی‌طرفانه است. نوشته باید به قلم خودتان باشد — رونویسی از منابع دیگر دستبرد فکری و در پاره‌ای موارد نقض حق تکثیر است.

نوشتار را با تعریف یا توصیف مبحثتان آغاز کنید. از سفسطه‌های تعریف بپرهیزید. روشن و آگاهنده نویسید. مثلاً ذکر کنید که چرا شخص معروف است، مکان مورد نظر کجاست و به چه مشهوراست یا مثلاً جزئیات پایه‌ای واقعه را ذکر کنید و بگویید که کی رخ داده‌است.

سپس بکوشید که از تعریف ابتدایی فراتر روید و مبحث را گسترش دهید. به واژه‌های مربوط پیوند داخلی دهید، تا کاربرانی که با موضوع آشنا نیستند از درک نوشتهٔ شما بازنمانند. از پیونددادن بیهودهٔ واژه‌ها بپرهیزید — ببینید که چه واژه‌هایی نیاز به توضیح بیشتر برای خوانندهٔ تفننی دارند تا مقاله را بفهمد. هنگامی که نوشتار را ایجاد و ذخیره کردید، ویراستاران دیگر می‌توانند آن را بهتر بسازند.

رده‌بندی مقاله‌های خرد

باید پس از نوشتن مقاله‌ای کوتاه یا کشف مقاله‌ای خرد که برچسب نخورده‌است، الگوی موضوعی خرد (مثلا {{ستاره‌شناسی-خرد}}) به آن بیفزایید. مطابق رسم جای آن در پایان مقاله پس از بخش پیوند به بیرون و الگوهای احتمالی ناوبری و برچسب‌های رده‌است. این باعث می‌شود که ردهٔ خرد واپسین رده باشد. خوب است که بین نخستین الگوی خرد و هر آنچه پیش از آن آمده‌است دو خط خالی باشد. الگوهای مقاله‌های خرد تراگنجانده می‌شوند و نه جایگزین.

الگوهای مقاله‌های خرد دو قسمت می‌دارند: پیغامی کوتاه که موضوع مقالهٔ خرد را بیان می‌دارد و ویراستاران را تشویق به گسترش آن می‌کند، و پیوندی به رده که مقاله را در یکی ردهٔ مقاله‌های خرد در کنار مقاله‌های خرد دیگر پیرامون همان مبحث جای می‌دهد. نامگذاری الگوهای مقاله‌های خرد معمولاً به صورت موضوع-خرد است؛ فهرستی از آن‌ها را در اینجا می‌توانید ببینید. برای فهرست این موضوعات خرد به ویکی‌پدیا:فهرست الگوهای خرد رجوع کنید و در صورتی که موضوع مقاله دربارهٔ هیچکدامشان نیست از الگوی خرد استفاده کنید. لیک هر اندازه که مقاله دقیق‌تر برچسب خورد کاربران بعدی کمتر به زحمت خواهند افتاد و ویراستاران جویای مقاله‌های خرد از بهر گسترش آن‌ها راحت‌تر می‌توانند آن‌ها را بیابند.

اگرچه مقاله می‌تواند در چندین ردهٔ مقاله‌های خرد بگنجد و بتوان چندین الگوی خرد برای آن به کار برد ولی گاه در این زمان می‌توان برای آن از الگوی خرد جدیدی که به هردو مربوط شوند بهره‌جست. البته مؤکداً توصیه می‌شود که تنها آن موضوعاتی مطرح شوند که با سرشناسی و اهمیت اصلی موضوع ارتباط دارند. توصیه می‌شود که ویراستاران از افزودن بیش از ۳ برچسب خرد خودداری کنند با این حال در بعضی موراد کمیاب چهار الگوها هم توان می‌افزود.

برداشتن برچسب خرد

هنگامی که مقاله‌ای به اندازهٔ بسنده گسترش یابد، هر ویراستاری که صلاح بداند، می‌تواند برچسب را بردارد. این کار نیاز به دخالت مدیران یا کسب اجازهٔ رسمی ندارد. وانگهی بسیاری از مقاله‌هایی که همچنان برچسب خرد بر پیشانی دارند چندی‌است که تا به‌اندازه‌ای گسترش یافته‌اند که دیگر نمی‌توان خرد به شمارشان آورد پس دربرداشتن برچسب خرد جسور باشید.

ردیابی مقاله‌های خرد

جستارهای وابسته

Wikipedia-Artikel wachsen „von innen“ heraus: Sie beginnen oftmals nur klein und kurz. Durch viele kleine Beiträge verschiedener Nutzer wachsen sie. Bei diesem Prozess kommt es häufig dazu, dass ein Benutzer einen Aspekt des Themas erweitert, ohne sich um andere Aspekte zu kümmern. Damit gerät der Artikel in eine Schieflage: Er ist in manchen Bereichen ausführlicher als in anderen. Das ist einerseits völlig in Ordnung und im Sinne des Wiki-Prinzips. Andererseits verleiten ausführliche Erörterungen eines Aspekts automatisch dazu, anzunehmen, dass es zu einem weniger ausführlich erörtertem Aspekt auch nicht mehr zu sagen gäbe – was in der Regel eine falsche Annahme sein dürfte.

Wenn solche Artikel auffallen, werden sie entsprechend gekennzeichnet. Leser werden so darauf aufmerksam gemacht, dass wir uns einerseits der entsprechenden Lücken durchaus bewusst sind, andererseits dient diese Kennzeichnung auch zum gezielten Auffinden und Verbessern von lückenhaften Artikeln.

Hinweis zum Einsatz des Bausteins

Die Vorlage sollte nur bei wesentlichen Lücken im Artikel eingesetzt werden und nicht für jede Lücke, denn kein Artikel ist nicht lückenhaft. So kann damit die fehlende Darstellung von Leistungen oder der Bedeutung einer Person oder von Zusammenhängen zwischen einzelnen Themenaspekten oder Abgrenzungen zu verwandten Themen gekennzeichnet werden. Die Vorlage dient nicht dazu, die Nachforschung einzelner, für die Gesamtdarstellung unwichtiger Details anzuregen, insbesondere sind fehlende Geburts- und Sterbedaten kein Anwendungsfall. Der Baustein ist auch nur dann zu verwenden, wenn davon ausgegangen werden kann, dass die reklamierten Informationen auch recherchierbar sind. Wenn beispielsweise bei einer Person des Mittelalters nur Bruchstücke der Biografie erhalten geblieben sind oder jemand seine Biografie bewusst vertraulich hält, sollte der Textbaustein nicht verwendet werden.

Vollkommen offensichtliche Lücken, wie z. B. der "Lebenslauf" bei einer Biographie, die nur aus einem einzigen Satz besteht, sollten nicht gekennzeichnet werden.

Zu unterscheiden sind Artikel, die lediglich Lücken aufweisen und Artikel, in denen noch grundsätzliche Qualitätsmängel bestehen. Solche Artikel sind bitte mit {{Überarbeiten}} zu markieren. Für fehlende Quellenangaben gibt es außerdem den Baustein {{Belege fehlen}}.

Eintragung in einen Artikel

Setze die Vorlage:Lückenhaft am Anfang des betreffenden Artikels oder Abschnittes bzw. vor den betreffenden Absatz oder der betreffenden Tabelle ein mit:

{{Lückenhaft|Auflistung der Lücken}}

Stelle bitte im Baustein kurz, eindeutig und möglichst genau dar, welche Lücken der betreffende Artikel noch aufweist.

Im Ergebnis sieht das z. B. folgendermaßen aus:

In diesem Artikel oder Abschnitt fehlen noch folgende wichtige Informationen:
Beschreibung der ersten Lücke, Beschreibung der zweiten Lücke, Beschreibung der dritten Lücke, Beschreibung der vierten Lücke
Hilf der Wikipedia, indem du sie recherchierst und einfügst.

Siehe auch