ویکی‌پدیا:سرشناسی (فیلم‌ها)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
رهنمودهای سرشناسی
سرشناسی
رهنمود اصلی
رهنمودهای موضوعی
افراد

سازمان‌ها و شرکت‌ها
پایگاه‌های وب
رویدادها
موسیقی
کتاب‌ها
فیلم‌ها
عددها

دانشگاهیان
پیشنهادها
فوتبال

مکان‌های جغرافیایی
آموزشگاه‌ها
ساختمان‌ها
بزه‌ها
افسانه‌ها
علوم طبیعی
حزب‌های سیاسی
بازی‌ها و اسباب‌بازی‌ها
ترابری


این صفحه رهنمودهای کلی جهت استفادهٔ ویراستاران ویکی‌پدیا برای تصمیم پیرامون اینکه فیلمی باید در ویکی مقاله بدارد یا نه، ارائه می‌دهد. گرچه صادق بودن معیارهای ذکرشده در این صفحه معمولاً وجود مقاله برای فیلم را تضمین می‌کند، صادق‌نبودن این معیارهای به معنی رخصت حذف سریع نیست. این رهنمود را می‌توان نسخهٔ ویژه‌ای از ویکی‌پدیا:سرشناسی تلقی کرد که به کار فیلم‌ها می‌آید و بازتابی از سیاست‌ها و رهنمودهای زیر است:

دعاوی سرشناسی باید توأم با پیروی از سیاست اثبات‌پذیری باشد؛ کافی نیست که فقط ادعا کرد که فیلم شروط لازم را می‌دارد ولی برای ادعا هیچ منبع موثقی یاد نکرد.

سرشناسی که در اینجا به کار می‌رود بازتابی از ارزش فیلم نیست. ممکن است که فیلمی استادانه ساخته و بازی شده باشد و جالب و مربوط به شرایط زمانه باشد ولی به اندازهٔ کافی سرشناس نباشد تا بتوان از وجود مطالب کافی در منابع معتبر به منظور نوشتن مقاله‌ای دانشنامه‌ای اطمینان حاصل کرد.

اصول کلی[ویرایش]

فیلم باید شروط عام سرشناسی را برآورده سازد. چنان که در بقیهٔ موضوعات چنین است. رهنمود عمومی سرشناسی که در بیشتر رهنمودهای تخصصی‌تر سرشناسی و وپ:نیست نیز صادق است چنین است:

موضوعی سرشناسی تلقی می‌شود که منابع موثق و غیروابسته به طرزی قابل و چشم‌گیر بدان پرداخته باشند.

این رهنمود شامل آثار چاپی نظیر کتاب و نیز برنامه‌های مستند تلویزیونی، مقاله‌های تمام و کمال برگزیده در روزنامه‌های کثیرالانتشار، نقدها و تقریظ‌های تمام و کمال در مجلات به غیر از موارد زیر می‌شود:

  • انتشار مجدد مطلب مطبوعاتی جهت چاپ در روزنامه (از سوی خود دست‌اندرکاران فیلم) و نیز نیم‌پرده‌ها و تبلیغات فیلم.[۱]
  • پرداختن ناچیز نظیر ذکر زمان اکران فیلم و محل خرید بلیت و یا تقریظ‌های نیم‌خطی و یا ذکر پی‌رنگ بی ملاحظات و نظرات منتقدانه و یا فهرست شدن فیلم در راهنماهای مفصل فیلم از جمله IMDB.[۲]

آنچه در زیر می‌آید خصیصه‌هایی‌اند که اگر مبتنی بر منابع موثق باشند غالباً متضمن این‌اند که فیلم می‌تواند سرشناس باشد:

  1. فیلم در مقیاس وسیع توزیع شده‌است و نقد و تقریظ‌های تمام و کمالی توسط دو یا چند منتقد با شهرت ملی بر آن نوشته شده‌است.
  2. فیلم از لحاظ تاریخی با اهمیت است و یک یا چند مورد زیر در این مورد گواه است:
    • چاپ حداقل دو مقالهٔ قابل، حداقل پنج سال بعد از انتشار آغازین فیلم.
    • فیلم در یک نظرخواهی عمومی از منتقدان فیلم و دانشگاهیان و حرفه‌ایان صنعت سینما سرشناس در شمار آمده‌است و این درحالی بوده‌است که هنگام نظرخواهی پنج سال از انتشار آغازین فیلم گذشته بوده‌است.
    • فیلم دست‌کم پنج سال پس از انتشار آغازین، توزیع مجدد تجاری شده‌است یا در جشنواره‌ای اکران شده‌است.
  3. فیلم برندهٔ جایزه‌ای بزرگ به خاطر برتری‌اش در جنبه‌ای از فیلم‌سازی شده‌است.
  4. فیلم برای نگاهداری در بایگانی ملی برگزیده شده‌است.
  5. فیلم به عنوان مادهٔ درسی در دانشگاهی معتبر با سرشناسی در رشتهٔ سینما «تدریس» می‌شود.

فیلم‌های معاصر در مقابل فیلم‌های قدیم‌تر[ویرایش]

ویکی‌پدیا شامل مقاله‌هایی با ارزش پایدار است که عینیت آن با گذشتن زمان راحت‌تر تعیین می‌شود. هیاهویی که پیرامون بعضی فیلم‌هاست و نیز انتظاری که برای اکران فیلم‌ها کشیده می‌شود ممکن است که به سرشناسی دانشنامه‌ای نینجامد. در مورد فیلم‌های جدید ممکن است که منتقدان و ناشران اصلاً هنوز فرصت کافی برای تولید اسناد و نوشته‌های مبنی بر سرشناسی فیلم نیافته باشند. با این حال بسیاری از فیلم‌های معاصر به خاطر پذیرفته‌شدنشان از سوی منتقدین و حجم بالای مطالب‌چاپ‌شده به اندازهٔ کافی سرشناس هستند که مقالهٔ جداگانه بدارند.

سرنخ‌های دیگر دال بر سرشناسی[ویرایش]

بعضی فیلم‌هایی که از آزمون‌های فوق سربلند بیرون نمی‌آیند، همچنان ممکن است سرشناس باشند و باید در حدو اندازهٔ خود ارزیابی شوند. توانایی مقاله در تصدیق سرشناسی فیلم، از طریق منابعِ قابل‌بررسی، مهم است. برخی معیارهای گنجانش که در نظر باید گرفت از قرار زیر است:

  • فیلم نشانگر یک دست‌یابی یگانه در تاریخ سینماست و مرحلهٔ مهمی در توسعهٔ هنر فیلم محسوب می‌شود یا نقشی بسیار مؤثر در توسعهٔ صنعت ملی سینما در کشوری داشته‌است.[۳]
  • فیلم حاکی از نقش‌داشتنِ اساسیِ (یعنی داشتن سهمی بسیار مهم در تولید فیلم) یک شخص سرشناس در آن است و بخش مهمی از زندگی کاری وی محسوب می‌شود.
    • تنها در صورتی برای فیلم مقاله ایجاد باید کرد که اطلاعات کافی پیرامون آن وجود بدارد و اگر تمام این اطلاعات در بخش زندگی‌نامهٔ مقالهٔ شخص بیاید آن را از ریخت می‌اندازد.
  • فیلم در بازار داخلی کشوری که تولیدکنندهٔ بزرگ فیلم نیست در مقیاس وسیع عرضه شده باشد و توسط شرکتی که یک «استودیوی بزرگ تولید فیلم» آن کشور تلقی تواند شد ساخته شده باشد. مقاله‌ای که پیرامون چنین فیلمی نوشته می‌شود باید حاکی از آن باشد که فیلم سرشناسی‌اش به خاطر چیزی بیشتر از اینکه فقط تولید شده‌است بوده‌است. و اگر سندی در تأیید این سخن به هر زبانی وجود دارد باید به آن ارجاع داده شود. [۴]

فیلم‌های آینده، فیلم‌های ناتمام، و فیلم‌های توزیع‌نشده[ویرایش]

میانبرها:

فیلم‌هایی که رسیدنشان به مرحلهٔ تصویربرداری هنوز توسط منابع موثق تأیید نشده‌است نباید مقالهٔ خود را بدارند. مسائل بودجه، فیلم‌نامه، و بازیگران ممکن است که مدت‌ها پیش از رسیدن فیلم به مرحلهٔ تصویربرداری در پروژه اختلال ایجاد کند. همچنین نباید فرض کرد که از آنجا که فیلم، احتمالاً فیلم بزرگی از آب در خواهد آمد به مشکلاتی بر نخواهد خورد. چیزی به اسم تولید «حتمی» وجود ندارد. تا آغاز مرحلهٔ تصویربرداری، اطلاعات مربوط به فیلم را می‌توان در مقالهٔ پیرامون موضوع فیلم گنجاند. یادکرد منابع در تأیید آغاز تصویربرداری فیلم باید پس از اینکه تصویربرداری آغاز شد صورت پذیرد.

به علاوه، فیلم‌هایی که تصویربرداری‌شان آغاز شده‌است ولی هنوز به طور عمومی (سینمایی یا ویدئویی)عرضه نشده‌اند نباید مقالهٔ مربوط به خود بدارند مگر اینکه خودِ مرحلهٔ تولید با توجه به معیارهای سرشناسی، سرشناس باشد. در موردی مشابه، فیلم‌هایی که در گذشته تولید شده‌اند ولی هرگز کامل نشده یا توزیع نشده‌اند، نباید مقالهٔ خود را بدارند مگر اینکه شکستشان بر اساس معیارها، سرشناس باشد.

منابع مفید[ویرایش]

هنگامی که به دنبال منابع برای تصدیق سرشناسی یکی فیلم و یا ارائهٔ اطلاعات لازم برای مقاله‌ای کامل و باکیفیت‌اید برخی از این منابع را در نظر بدارید:

  1. مدخل فیلم در دادگان فیلم اینترنت (IMDB) اطلاعات ذیقیمتی فراهم تواند کرد: ‌شامل نقد تقریظ، مقاله و ارجاعات رسانه‌ای. ولی صرف وجود صفحه در دادگان به معنی سرشناسی نیست.
  2. نشریات دوره‌ای پیرامون فیلم و سرگرمی فراوان‌اند. ردهٔ مربوط به مجلات فیلم مفید تواند افتد.

پانویس[ویرایش]

  1. تبلیغ توسط خود، راه داشتن مقالهٔ دانشنامه‌ای نیست. آثار چاپ شده پیرامون فیلم باید توسط کسان دیگری نوشته شده باشد. (برای دانستن پیرامون مشکلات اثبات‌پذیری و بی‌طرفی که از مطالبی که موضوع خود مقاله مصدر آن است بر می‌خیزد،ویکی‌پدیا:خودزندگی‌نامه را مطالعه کنید)
  2. ممکن است که بسیاری از منابع حاوی اطلاعات باارزشی باشند و یا به منابع دیگری اشاره کنند ولی خودشان دلیلی بر سرشناسی موضوع نیستند. مثال‌های دیگر از انتشارات «ناقابل» شامل این موارد است: نقدها و تقریظ‌هایی که بخشی از نقد و تقریظی همه‌گیر پیرامون همهٔ فیلم‌های یک جشنوارهٔ بخصوص‌اند و خود این جشنواره به هیچ روی مبین سرشناسی فیلم‌های اکران‌شونده در آن نیست. شکل‌های دیگر پوشش همه‌گیر و غیراختصاصی و بعضی نقدوتقریظ‌های وبی که توسط منتقدان غیرحرفه‌ای که خود هنوز سرشناسی‌شان را تثبیت نکرده‌اند.
  3. نباید در تعبیر این سخن چنان افراط کرد که در مورد هر فیلم بتوان چنین ادعایی کرد: مثلاً «تنها فیلمی که در آن هفت زن با کیف زرد در آسانسورند»
  4. این معیار پوشش کامل ما فیلم‌های بازارهای کوچک را تضمین می‌کند. خصوصاً در مورد کشورهایی که دسترسی به اینترنت در آنها در مقیاس وسیع وجود ندارد (یا اینکه بایگانی‌های برخط نشریات مهم مربوط‌به‌فیلم نمی‌دارند) و کتاب‌خانه‌ها و ژورنال‌هایشان به آسانی در دسترس ویراستاران ویکی‌پدیای فارسی نیست. در این جا کشور بزرگ تولیدکنندهٔ فیلم به معنی کشوری‌است که بر اساس گزارش یونسکو سالانه ۲۰ یا تعداد بیشتری فیلم تولید کرده باشد. تعریف «استودیوی بزرگ» بسیار به کشور مورد نظر مربوط است.