پرش به محتوا

سفرنامه‌نویسان انگلیسی و ایران: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
ویرایش با ابرابزار
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (ویرایش با ابرابزار)
{{ویکی‌سازی}}
 
'''سفرنامه هاسفرنامه‌ها به ایران '''
نخستین جهانگرد غربی که در دوران اسلامی به ایران سفر کرد، ”خاخام بنیامین بن جناح“ از اهالی تودلای اسپانیا بود. او که بین سال‎های 569۵۶۹-560۵۶۰ هجری به روزگار حکومت سلجوقیان از ایران دیدن کرد، در این سفر ضمن بازدید از جوامع کلیمی مشرق زمین، به تجارت نیز مشغول بود. در فاصله سالهای582سالهای۵۸۲- 576۵۷۶ هجری جهانگرد دیگری به نام ”خاخام موسی پتاچیا“ از شهر پراگ، از راه لهستان و روسیه به ایران سفر کرد و در مورد ”آرامگاه دانیال نبی“ در شوش گزارشی تهیه نموده استنموده‌است.[http://www.hawzah.net/FA/articleview.html?ArticleID=92172]
ماركوپولومارکوپولو ( 1294۱۲۹۴-1273م۱۲۷۳م.)، ابن بطوطة مراكشيمراکشی در سال 779ق۷۷۹ق. ( 1377م۱۳۷۷م. ) ، كلاويخوکلاویخو (1405۱۴۰۵-1404۱۴۰۴ م.) ، جوزافا باربارو (1474م۱۴۷۴م.) و تعداديتعدادی ديگردیگر.[[كرزنکرزن]] در فهرست سياحانسیاحان اروپايياروپایی كهکه در فاصله سالهايسالهای 1891۱۸۹۱-1800۱۸۰۰ به ايرانایران مسافرت كرده‌اند ،کرده‌اند، از 192۱۹۲ نفر كهکه در قالب نمايندگاننمایندگان سياسيسیاسی، ، نظامينظامی و اقتصادياقتصادی به ايرانایران آمده‌اند ،آمده‌اند، نام برده است برده‌است.
* بیشترین [[سفرنامه]] ها‌ها از سفر به ایران به [[انگلیسی]] ها‌ها اختصاص دارد البته [[روس]]ها ،ها، [[فرانسوی]] ها،‌ها،[[ پرتغالی]] ها‌ها و دیگران هم سفرنامه هاییسفرنامه‌هایی از ایران دارند اما یا ترجمه نشده استنشده‌است و یا کمتر مورد توجه قرار گرفته استگرفته‌است.
جالب اینکه همه این [[سفرنامه]] نویسان اشاره به [[خلیج فارس]] (Persian gulf) و مسائل آن دارند و تعدادی از آنها بخش عمده سفرنامه مربوط به تحولات خلیج فارس است. تعدادی از سفرنامه هایسفرنامه‌های مربوط به ایران:
 
# - آرمسترانگ، تيتی. بيبی. خاطرات سفر به ميدانهايمیدانهای جنگ اخيراخیر [[روسيهروسیه]] و [[ترکيهترکیه]]، لندن 1831۱۸۳۱
# - آرنولد، آرتور، مسافرت در سرتاسر ايرانایران با [[کاروان]]، 2۲ جلد، لندن 1877۱۸۷۷
# - آلکوک، توماس، مسافرتهاييمسافرتهایی در روسيه،روسیه، ايران،ایران، ترکيهترکیه و يونانیونان در سالهايسالهای 29۲۹-1828،۱۸۲۸، لندن 1831۱۸۳۱
# - استاک، ادوارد، شش ماه در[[ايرانایران]]، 2۲ جلد، لندن 1882۱۸۸۲
# - استاکلر، جواشيمجواشیم هيوارد،هیوارد، پانزده ماه سفر زيارتيزیارتی در جاده هايجاده‌های مالرو خوزستان و ايرانایران در سالهايسالهای 32۳۲-1831،۱۸۳۱، 2۲ جلد، لندن 1832۱۸۳۲
# - استرن، هنري،هنری، غروب آفتاب در شرق، با يادداشتهاييیادداشتهایی توراتي،توراتی، تاريخيتاریخی و آماريآماری درباره اشخاص و اماکن که در خلال مأموريتيمأموریتی نزد يهوديانیهودیان ايرانایران و کردستان و ميانرودان تهيهمیانرودان شدهتهیه است،شده‌است، لندن 1854۱۸۵۴
# - استيوارت،استیوارت، چارلز ادوارد، در سراسر ايرانایران با لباس مبدل،[[ لندن]] 1911۱۹۱۱
# - استوارت، چارلز، يادداشهايیادداشهای اقامت در شمال ايرانایران و ايالاتایالات مجاور آن در ترکيه،ترکیه، لندن 1854۱۸۵۴
# - اوزلي،اوزلی، سرويليام،سرویلیام، مسافرت در کشورهايکشورهای گوناگون شرقيشرقی بويژهبویژه ايران،ایران، 3۳ جلد، لندن 23۲۳-1819۱۸۱۹
# - ايستويک،ایستویک، ادوارد، خاطرات سه سال اقامت يکیک [[ديپلماتدیپلمات]] در ايران،ایران، 2۲ جلد، لندن 1861۱۸۶۱
# - باکينگهام،باکینگهام، جورج سيلک،سیلک، سفرهاييسفرهایی به آشور، [[ماد]] و [[پارس]]، لندن 1829۱۸۲۹
# - براون، ادوارد. ج. ، انقلاب ايرانایران 1909۱۹۰۹-1906،۱۹۰۶، لندن 1910۱۹۱۰ ( به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# تاريختاریخ ادبيادبی ايران،ایران، 4۴ جلد، کمبريجکمبریج 1924۱۹۲۴-1902۱۹۰۲ (به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# يکیک سال در ميانمیان [[ايرانيانایرانیان]]، لندن 1893۱۸۹۳ (به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# شرح مختصريمختصری از رويدادهايرویدادهای اخيراخیر ايران،ایران، لندن 1909۱۹۰۹
# تاريختاریخ مطبوعات و ادبياتادبیات ايرانایران در دوره [[مشروطيتمشروطیت]]، 3۳ جلد، کمبريجکمبریج 1914۱۹۱۴ ( به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# برنز، آلکساندر، سفر[[ بخارا]]، 3۳ جلد، لندن 1834۱۸۳۴
# بريجز،بریجز، سر هارفورد جونز، شرح مذاکرات سفارت اعليحضرتاعلیحضرت پادشاه انگلستان در دربار ايرانایران در سالهايسالهای 1811۱۸۱۱- 1807،۱۸۰۷، لندن 1834۱۸۳۴
# - بينينگ،بینینگ، رابرت، يادداشتهايیادداشتهای سفر به ايرانایران و سيلانسیلان و نقاط ديگر،دیگر، 2۲ جلد، لندن 1857۱۸۵۷
# - بيشاپ،بیشاپ، [[ايزابلاایزابلا]]، مسافرت به ايرانایران و [[کردستان]]، 2۲ جلد، لندن 1891۱۸۹۱
# - بيکر،بیکر، والنتاين،والنتاین، ابرهاييابرهایی در شرق، لندن 1876۱۸۷۶
# - پاتينجر،پاتینجر، هنري،هنری، مسافرت در بلوچستان و سند، لندن 1816۱۸۱۶ (به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# - پرايس،پرایس، ويليام،ویلیام، يادداشتهايیادداشتهای روزانه سفارت انگليسانگلیس در ايران،ایران، لندن 1832۱۸۳۲
# - پورتر، رابرت کر، مسافرت در گرجستان، ايران،ایران، ارمنستان، بابل قديمقدیم و نقاط ديگردیگر در سالهايسالهای 1817،۱۸۱۷، 1818،۱۸۱۸، 1819،۱۸۱۹، 1820،۱۸۲۰، 2۲ جلد، لندن 1821۱۸۲۱
# - جانسون، جان، سفر به انگلستان از راه ايران،ایران، [[گرجستان]]، روسيه،روسیه، لهستان و پروس در سال 1817،۱۸۱۷، لندن 1818۱۸۱۸
# - ديوراند،دیوراند، ليديلیدی الا، گردش پاييزيپاییزی در غرب ايران،ایران، لندن 1902۱۹۰۲
# - ريچ،ریچ، کلاديوس،کلادیوس، تفصيلتفصیل اقامت در کردستان و شرح ديداردیدار از شيرازشیراز و تخت جمشيد،جمشید، 2۲ جلد، لندن 1836۱۸۳۶
# - ساويجساویج لندور، آرنولد، از ايناین سو به آن سويسوی سرزمينسرزمین مورد طمع، 2۲ جلد، لندن 1902۱۹۰۲
# سايکس،سایکس، الا کنستانس، ايرانایران و مردمان آن، لندن 1910۱۹۱۰
# داستانهاييداستانهایی [[شاهنامه]] يایا [[افسانه هايافسانه‌های کهن ايرانایران]]، لندن 1901۱۹۰۱
# سرتاسر ايرانایران يکیک وريوری بر پشت اسب، لندن 1898۱۸۹۸
# سايکس،سایکس،[[سرپرسيسرپرسی]]، ده هزار ميلمیل مسافرت در ايران،ایران، لندن 1902۱۹۰۲ (به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# افتخار عالم تشيع،تشیع، لندن 1910۱۹۱۰ ( به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
#تاريخ ايران،تاریخ 2ایران، ۲ جلد، لندن 1915۱۹۱۵ (به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# - شيل،شیل، مريمری لئونورا، نگاهينگاهی به زندگيزندگی و روشها در ايران،ایران، لندن 1956۱۹۵۶ (با عنوان خاطرات ليديلیدی شيلشیل به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# - فلاير،فلایر، ارنست، بلوچستان کشف نشده، لندن 1892۱۸۹۲.
# - فاولر، جورج، سه سال در ايرانایران با ماجراهايماجراهای سفر به کردستان، 2۲ جلد، لندن 1838۱۸۳۸
# - فريزر،فریزر، جيمزجیمز بيلي،بیلی، سفر زمستانيزمستانی از قسطنطنيهقسطنطنیه به تهران، 2۲ جلد، لندن 1838۱۸۳۸ ( به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# - عليعلی نيمرونیمرو ماجراجويماجراجوی بختياري،بختیاری، داستانيداستانی از لرستان، 3۳ جلد، لندن 1842۱۸۴۲ (داستان تخيليتخیلی)
# شرح مسافرت به [[خراسان]] در سالهايسالهای 1821۱۸۲۱ و 1822،۱۸۲۲، لندن 1825۱۸۲۵
# روايتروایت تاريخيتاریخی و توصيفيتوصیفی ايرانایران از نخستيننخستین دورانها تا زمان حاضر، ادينبورگادینبورگ 1834۱۸۳۴
# داستان اقامت شاهزادگان ايرانيایرانی در لندن و ماجراهايماجراهای متعاقب آن، 2۲ جلد، لندن 1838۱۸۳۸
# قصهقصه‌های هاي کاروانسراي؛کاروانسرای؛ داستان خان، فيلادلفيا،فیلادلفیا، 1833۱۸۳۳ (داستان تخيليتخیلی)
# ـ عقاب سياه؛سیاه؛ داستان ترکمني،ترکمنی، لندن 1844۱۸۴۴ (داستان تخيليتخیلی)
# قزلباش، داستان خراساني،خراسانی، 3۳ جلد، لندن 1828۱۸۲۸ (داستان تخيليتخیلی)
# ماجراجويماجراجوی ايراني،ایرانی، 3۳ جلد، لندن 1830،۱۸۳۰، (داستان تخيليتخیلی)
# مسافرتها و ماجراها در ايالاتایالات ايرانيایرانی در کرانه جنوبيجنوبی دريايدریای مازندران، لندن 1826۱۸۲۶
# سفرهاييسفرهایی در کردستان، ميانرودانمیانرودان و نقاط ديگردیگر شامل توصيفتوصیف بخشهاييبخشهایی از ايناین سرزمينهاسرزمینها که هنوز اروپايياناروپاییان کشف نکردهنکرده‌اند، اند، 2۲ جلد، لندن 1840۱۸۴۰
# - کانالي،کانالی، آرتور، سفر زمينيزمینی از انگلستان به شمال[[هند]] از راه روسيه،روسیه، ايرانایران و افغانستان، 2۲ جلد، لندن 1834۱۸۳۴
# - کرزن، جورج ناتانيل،ناتانیل، [[ايرانایران و قضيهقضیه ايرانایران]]، 2۲ جلد، لندن 1892۱۸۹۲ (به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# - گلداسميد،گلداسمید، فردريکفردریک جان، ايرانایران شرقيشرقی: شرح مسافرت هيأتهیأت مرزيمرزی ايرانایران در سالهايسالهای 72۷۲-1870،۱۸۷۰، 2۲ جلد، لندن 1876۱۸۷۶
# - تلگراف و مسافرت: شرح تأسيستأسیس و گسترش ارتباطات تلگرافيتلگرافی بينبین انگلستان و هند، لندن 1874۱۸۷۴
# - لامسدن، توماس، مسافرت از ميراثمیراث در هند تا انگلستان از راه افغانستان، ايران،ایران، ارمنستان، گرجستان، روسيه،روسیه، اتريش،اتریش، سوئيسسوئیس و فرانسه در سالهايسالهای 20۲۰- 1819،۱۸۱۹، لندن 1822۱۸۲۲
# - لايارد،لایارد، هنري،هنری، ماجراهايماجراهای اوليهاولیه در ايران،ایران، عيلامعیلام و بابل، 2۲ جلد، 1887۱۸۸۷ (به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# - مارش، هيپيسليهیپیسلی کانليف،کانلیف، سفريسفری به دياردیار اسلام: مسافرت به ايرانایران و افغانستان و هند از راه مشهد، هرات و قندهار، لندن 1877۱۸۷۷
# - مالکوم، سرجان، تاريختاریخ ايران،ایران، 2۲ جلد، 1815۱۸۱۵ (به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# طرحهاييطرحهایی از ايران،ایران، 2۲ جلد، لندن 1828۱۸۲۸
# - ماني،مانی، رابرت کاتن، خاطره هاييخاطره‌هایی از يکیک گردش در ايرانایران در سالهايسالهای 1824۱۸۲۴ و 1825،۱۸۲۵، لندن 1828۱۸۲۸
# مکدونالد، رابرت، روايتروایت شخصيشخصی از سفر نظامينظامی در ترکيهترکیه و ايران،ایران، لندن 1859۱۸۵۹
# مکدونالد کينر،کینر، جان، يادداشتهاييیادداشتهایی درباره اوضاع جغرافياييجغرافیایی امپراتوريامپراتوری ايران،ایران، لندن 1813۱۸۱۳
# مک گريگور،گریگور، چارلز، شرح مسافرت در ايالتایالت خراسان و سرحد شمال غربيغربی افغانستان در سال 1875،۱۸۷۵، ص جلد، لندن 1879۱۸۷۹
# موريه،موریه، جيمز،جیمز، مسافرت در ايران،ایران، [[ارمنستان]] و [[آسيايآسیای صغيرصغیر]] تا قسطنطنيهقسطنطنیه در سالهايسالهای 1808۱۸۰۸ و 1809،۱۸۰۹، لندن 1812۱۸۱۲
# دوميندومین مسافرت به [[قسطنطنيهقسطنطنیه]](Constantine) از راه ايران،ایران، ارمنستان و آسيايآسیای صغيرصغیر در سالهايسالهای 1810۱۸۱۰ و 1816،۱۸۱۶، لندن 1818
# سليمان،سلیمان، يکیک داستان ايراني،ایرانی، لندن 1817۱۸۱۷ (داستان تخيليتخیلی)
# سرگذشت حاجيحاجی بابايبابای اصفهاني،اصفهانی، 3۳ جلد، لندن 1824۱۸۲۴ (داستانيداستانی تخيليتخیلی که به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# ماجراهايماجراهای حاجيحاجی بابا در انگلستان، 2۲ جلد، لندن 1828۱۸۲۸ (داستانيداستانی تخيليتخیلی که به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# ميرزا،میرزا، 3۳ جلد، لندن 1841۱۸۴۱ (داستان تخيليتخیلی
# سهراب گروگان، 3۳ جلد، لندن 1832۱۸۳۲ (داستان تخيليتخیلی)
# - والستون، رابرت گرانت، تاريختاریخ ايرانایران از ابتدايابتدای قرن نوزدهم تا 1858،۱۸۵۸، لندن 1866۱۸۶۶ (به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# - وارينگ،وارینگ، ادوارد، سفريسفری به شيرازشیراز از راه کازرون و فيروزآباد،فیروزآباد، لندن 1807۱۸۰۷
# - ويلبراهام،ویلبراهام، ريچارد،ریچارد، مسافرت در ايالاتایالات ماوراء قفقاز متعلق به روسيهروسیه تا کرانه هايکرانه‌های جنوبيجنوبی درياچهدریاچه وان و اروميهارومیه در پاييزپاییز و زمستان 1837،۱۸۳۷، لندن 1839۱۸۳۹
# - ولف، جوزف، شرح مأموريتمأموریت در بخارا در سالهايسالهای 45۴۵- 1843،۱۸۴۳، 2۲ جلد، لندن 1845۱۸۴۵
# - سفرها و ماجراهايماجراهای جوزف ولف، به کوشش آلفردگتي،آلفردگتی، لندن 1861۱۸۶۱
# - هالينگبري،هالینگبری، ويليام،ویلیام، روزنامه سفر هيأتهیأت سرجان مالکوم به دربار ايرانایران در سالهايسالهای 1799،۱۷۹۹، 1800و۱۸۰۰و 1801،۱۸۰۱، کلکته 1814۱۸۱۴ (به فارسيفارسی ترجمه شده استشده‌است)
# سفرنامه مک گریگور سفری به ایران و خراسان. ترجمه: آستانقدس رضوی 1370۱۳۷۰
 
== جستارهای وابسته ==
* [[سفرنامه مارکوپولو]]
* [[سفرنامه پیترو دلاواله]]
* [[سفرنامه ابن بطوطه]]
* [[سفرنامه ابن فضلان]]
* [[سفرنامه شاردن]]
* [[سفرنامه جیمز موریه]]
* [[سفرنامه فرد ریچاردز]]
* [[سفرنامه کلاویخو]]
* [[سفرنامه کارری]]
* [[اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان]]
* [[جنبش جنوب ایران]]
* [[روز ملی خلیج فارس]]
* [[جنگ هایجنگ‌های انگلو-ایران]]
* [[مقیم خلیج فارس]] سرای بریتانیا در خلیج فارس
* [[امپراتوری پرتغال]]
* [[جنگ‌های ایران و پرتغال]]
* [[سفرنامه نویسان ایرانی و غرب]]
 
== منابع ==
{{پانویس}}
سفرنامهسفرنامه‌های های انگلیسی هاانگلیسی‌ها به ایران،نويسندهایران، نویسنده: [[سردنيس رايتسردنیس رایت]] ترجمه: دکتر [[عبدالرضا هوشنگ مهدويمهدوی]]
* [[اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان]]
 
== لینک به بیرون ==
* [http://icro.ir/index.aspx?siteid=261&pageid=3982]
* [http://www.magiran.com/npview.asp?ID=1312856]
* [http://www.hawzah.net/fa/articleview.html?ArticleID=84683]
۵۲٬۹۸۶

ویرایش