پرش به محتوا

جفت‌باز: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۲ بایت اضافه‌شده ،  ۱۰ سال پیش
جز
ربات: مرتب‌سازی رده‌ها؛ زیباسازی
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (ربات: مرتب‌سازی رده‌ها؛ زیباسازی)
'''جفت باز''' در زیست شناسی مولکولی و ژنتیک، به دو نوکلئوتید با ترکیبات مکمل مخالف روی رشته‌های
[[آران‌ای]] (RNA) و [[دی‌ان‌ای]] (DNA)، که با پیوند هیدروژنی به هم متصل شده‏اند، اطلاق می‏شود. در مدل جفت باز واتسون و کریک برای DNA، آدنین(A) با تیمین(T) و گوانین (G) با سیتوزین(C) جفت باز تشکیل می‌دهند. در مولکول آران‌ای، تیامین توسط یوراسیل (U) جایگزین شده‌است. بوجود آمدن مدل‌های تناوبی پیوند هیدروژنی، مانند مدل‌های جفت باز وابل<ref>Wobble base pair</ref> و جفت باز هوگستین<ref>Hoogsteen base pair</ref>، بخصوص در مولکول آر‌ان‌ای، باعث پیچیدگی و کارآمدن هرچه بیشتر ساختار سوم شده‌است. لازم به ذکر است که جفت شدن مکانیسمی است که طی آن کدون‌های روی مولکول‌های mRNA در طی فرایند ترجمه در پروتئین سازی، توسط آنتی کدون‌های روی tRNA شناسایی می‌شوند. برخی از آنزیم‌های اتصال دهندهٔ دی‌ان‌ای یا آر‌ان‌ای می‌توانند الگوهای جفت باز ساز خاصی را تشکیل دهند که نشانگر مناطق خاص نظارتی از ژن است.
 
اندازهٔ یک ژن یا تمام ژنوم یک موجود زنده، اغلب با جفت‌های باز اندازه‌گیری می‌شود. زیرا دی‌ان‌ای معمولا دورشته ایست. بنابراین، تعداد کل جفت‌های باز برابر تعداد نوکلئوتیدهای یک رشته می‌باشد. (به استثناء ساختارهای تک‏رشته‏ای‏های کدنشدهٔ [[تلومر|تلومرها]]). طول ژنوم هاپلوئید انسان‌ها (با ۲۳ کروموزوم) حدوداً ۳ میلیارد جفت باز شامل ۲۵٬۰۰۰- ۲۰٬۰۰۰ ژن خاص تخمین شده‌است. کیلوبیس (kb)، واحد اندازه گیری در زیست شناسی مولکولی می‌باشد که برابر ۱۰۰۰ جفت باز دی‌ان‌ای یا آر‌ان‌ای است.
== ثبات و پیوند هیدروژنی ==
 
[[Imageپرونده:GC base pair jypx3.png|thumb|280px|یک جفت باز GC که در آن سه [[پیوند هیدروژنی]] بین ملکولی دیده می‌شود.]]
[[Imageپرونده:AT base pair jypx3.png|thumb|280px|یک جفت باز AT که در آن سه [[پیوند هیدروژنی]] بین ملکولی دیده می‌شود.]]
پیوند هیدروژنی یک برهمکنش شیمیایی است که زمینهٔ جفت شدن باز که در بالا توضیح داده شد، می‌باشد. درخور تطابق هندسی دهنده‌ها پذیرنده‌ها در پیوند هیدروژنی فقط جفت‌های درست و مناسب اجازهٔ تشکیل ساختار پایدار داده می‌شود. مولکول دی‌ان‌ای دارای محتوای GC زیاد، نسبت به مولکول دی‌ان‌ای دارای محتوای GC کم، استوارتر است. برخلاف باور عموم، پیوندهای هیدروژنی دلیل ثبات دی‌ان‌ای نمی‌باشد و دلیل این ثبات و پایداری تعاملات پشته‌ای می‌باشد.
 
}}
 
[[رده:ژنتیک]]
[[رده:بیوانفورماتیک]]
[[رده:اسید نوکلئیک]]
[[رده:بیوانفورماتیک]]
[[رده:ژنتیک]]
 
[[ar:زوج قاعدي]]