پرش به محتوا

جنگ اول قره‌باغ: تفاوت میان نسخه‌ها

اصلاح ارقام، اصلاح فاصلهٔ مجازی
جز (Reza789 صفحهٔ جنگ قره‌باغ را به جنگ اول قره‌باغ منتقل کرد: پس از مناقشه 2020 بین دو کشور آذربایجان و ارمنستان بر سر قره باغ، جنگ قبلی را باید به گونه ای از جنگ اخیر متمایز کرد. در ویکی پدیای انگلیسی نیز برای جنگ سالهای 1988 تا 1994 از عنوان جنگ اول قره باغ استفاده شده است.)
(اصلاح ارقام، اصلاح فاصلهٔ مجازی)
{{درباره|درگیری بر سر قره باغ بین سال‌های ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۴|درگیری سال ۲۰۲۰ بین آذربایجان و ارمنستان|درگیری ناگورنو قره‌باغ (۲۰۲۰)}}
{{Infobox military conflict
| conflict = جنگ قره‌باغ
در سومقاییت فاجعه‌ای خونین به بار آمد که از آن تحت عنوان [[کشتار سومقاییت]] یاد می‌شود. مدت زیادی از حادثه سومقاییت نگذشته بود که پارویر هایریکیان، رهبر اتحاد برای [[حق تعیین سرنوشت]]، کمیته‌ای را با اعضای ثابت ۱۱ نفره به نام (جبهه مردمی قره‌باغ) در مارس ۱۹۸۸ میلادی تأسیس کرد که هدف از ایجاد آن سازمان دادن به اعتراضات مردم قره‌باغ بود. این جبهه که اختصاراً [[:w:en:Karabakh Committee|کمیته قره‌باغ]] نامیده می‌شد، به سرعت قدرت گرفت و در صحنه مناقشه قره‌باغ حاضر شد.<ref>گراهام اسمیت، ملیت‌های شوروی. گروه مترجمان، تهران:شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۷۵، صفحهٔ ۱۸۲</ref>
 
به موازات تشکیل کمیته قره‌باغ، نخستین اعتراض جدی و عمومی توسط گروهی از روشنفکران ارمنی متشکل از روزنامه‌نگاران، نویسندگان و نقاشان ارمنی صورت گرفت که در قالب جنبش محیط زیست، حرکتی اعتراضی را علیه نظام کمونیستی حاکم سامان بخشیدند. به موازات پیچیده‌تر شدند تحولات قره‌باغ، جنبش‌های اعتراضی ارمنی تحرک تازه‌ای پیدا نمود و بیش از پنجاه گروه کوچک ارمنی به صورت مخفیانه و زیرزمینی فعالیت خود را در ابتدای سال ۱۹۸۸ میلادی آغاز نمودند که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان از: (فدراسیون دانشجویان ارمنی، کوشش برای بقاء، ماشتوتس، هایماشتوتس،‌های دات و گتوتیون) نام برد.
 
مسکو برای کنترل اوضاع متشنج قره‌باغ، طرحی را برای [[توسعه اقتصادی]] منطقه در اواخر مارس ۱۹۸۸ میلادی ارائه نمود که نتیجه خاصی در پی نداشت، چرا که تغییر در مرزهای ۱۹۲۳ میلادی که مورد درخواست ارمنیان بود، همچنان منوط به توافق آذربایجانی‌ها بود.