پرش به محتوا

تفاوت میان نسخه‌های «ماست»

۱ بایت اضافه‌شده ،  ۶ ماه پیش
ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:
جز (ویرایش 5.114.58.177 (بحث) به آخرین تغییری که Fatranslator انجام داده بود واگردانده شد)
برچسب: واگردانی
(ویرایش به‌وسیلهٔ ابرابزار:)
{{بدون منبع}}
[[پرونده:Joghurt.jpg|بندانگشتی|چپ|ماست]]
'''ماست،''' یا به فارسی تاجیکی '''چککه'''، یکی از گونه‌های [[لبنیات]] است که از [[تخمیر]] شیر توسط یک باکتری به نام [[لاکتوباسیلوس]] حاصل می‌شود. از هر نوع شیری برای تهیه ماست می‌توان استفاده نمود، اما ماست‌های امروزی را اغلب از شیرِ گاو و گوسفند تهیه می‌کنند.
 
== تاریخچه ==
به غیر از زبان‌های ایرانی مانند فارسی و کردی در دیگر زبان‌های دنیا، غالباً نام یوقورت را بکار می‌گیرند که ریشه زبان [[ترکی]] دارد.
اگرچه در تاریخ فرهنگ هند و ایران باستان به ماست در پانصد سال قبل از میلاد مسیح اشاره شده‌است و در سنت ایران مردم بر این باور بوده‌اند که ابراهیم پیامبر به علت مصرف منظم و روزانه ماست صاحب عمری طولانی همراه با سلامتی بوده‌است.
اما اولین ماست‌ها احتمالاً به‌طور تصادفی تهیه شدند؛ یعنی زمانی که شیر را برای حمل و نقل داخل کیف‌هایی که از پوست بز درست شده بود می‌ریختند، باکتری موجود در پوست بز، شیر را تخمیر نموده و ماست به دست می‌آمد.
* [[ماست چکیده]] از آبگیری ماست معمولی درست می‌شود. این کار را با گذراندن ماست معمولی از صافی‌های پارچه‌ای انجام می‌دهند.
* [[ماست و خیار]] هم نوعی ماست است که پس از آنکه [[ماست چکیده]] با کمی آب زده شد، خیار و نعنا و سیر در ماست ریخته می‌شود و نمک و فلفل بدان می‌پاشند و هم می‌زنند. معمولاً با نعنای خشک و برگ گل گلاب نیز آن را می‌آرایند.<ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://www.golestan.com/fa/iranianfood/salad2.html| عنوان = دستور تهیهٔ ماست و خیار| تاریخ بازدید = ۱۲ اسفند ۱۳۸۸| تاریخ = | ناشر = گلستان| زبان = فارسی| archiveurl = https://web.archive.org/web/20100102052737/http://golestan.com/fa/iranianfood/salad2.html| archivedate = ۲ ژانویه ۲۰۱۰| dead-url = yes}}</ref>
* [[ماست اسپار]]: این ماست از طردوغ به آن مخلوطی از نمک و دانه‌های گیاهان دارویی از قبیل: قلمفر (میخک) و شمبری (شنبلیله)، سیاه دانه و...و… که بو داده شده‌اند به همراه نمک و در داخل مشکهای مخصوص نگهداری اسپار می‌ریزند تا این ماست تهیه شود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان= «اسپار»، لذیذ و مقوی|نشانی=http://kerman.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=27291|وبگاه=ایسنا {{!}} کرمان|بازبینی=2019-05-14}}</ref>
 
== طرز تهیه ماست ==
بسیاری از مردم در خانه خود ماست تهیه می‌کنند. برای تهیه ماست در خانه می‌توانید از شیر و مقدار کمی از ماستی که از بیرون خریده‌اید، به جای باکتری استفاده کنید. یکی از ساده‌ترین دستورالعمل‌ها استفاده از یک لیتر شیر کم چرب می‌باشد.
 
نخست شیر را می‌جوشانیم می‌گذاریم کمی سرد شود به حدی که دست را نسوزاند نکته حساس حد گرمی شیر است که باید انگشت گرمی آن را کاملاً حس کند بدون آنکه انگشت را بسوزاند بعد قاشق ماست را از کنار ظرف داخل شیر می‌ریزیم ظرف را آهسته تکان می‌دهیم تا شیر با ماست کمی مخلوط شود بدون آنکه آن را بهم بزنیم بعد بشقابی را روی دهانه ظرف می‌گذاریم و روی آن را با پارچه کلفتی مثل پتو می‌پوشانیم ۴ تا ۵ ساعت باید بماند تا ماست بسته شود و سرد شود بعد روی آن را باز کرده در جای خنکی می‌گذاریم تا کاملاً سرد شود. توضیح آنکه اگر ماست آب انداخت و بره بره شد شیر زیاد داغ بوده و اگر ماست نبست شیر سرد بوده و یا مایه ماست آن که همان دو قاشق است کم بوده یعنی در اندازه‌گیری شیر و ماست دقت نشده. ممکن است ماست را با کمی شیر مخلوط نموده بعد شیر را ریخت و در اینصورت ماست رویه نمی‌بندد.
 
بنابراین مراحل تهیهٔ ماست به ترتیب بدین شرح است:
* این شیر پاستوریزه شده را داخل ظرف بلند و کاملاً استریل شده‌ای بریزید و اجازه دهید تا خنک شود و دمایش به ۴۳ درجه سانتی گراد برسد.
* نصف فنجان (معادل ۱۲۰ میلی لیتر) ماست گرم به شیر اضافه نموده و روی ظرف را کاملاً به پوشانید.
* تقریباً ۶ ساعت بعد، مخلوط ما تبدیل به یک ماست شل و قابل خوردن شده است؛شده‌است؛ به شرطی که دمای مخلوط در تمام این مدت، دقیقاً ۴۳ درجه سانتی گراد باشد.
* اگر وسیله‌ای برای کنترل دمای مخلوط ندارید، می‌توانید این مخلوط را داخل فری که تنها شمعک آن روشن است قرار دهید. هرچه دمای مخلوط از ۴۳ درجه کمتر باشد، مدت بیشتری طول می‌کشد که ماست جامد شود. ماست زمانی آماده‌است که وقتی ظرف را کج می‌کنید، دیگر حالت آبکی نداشته باشد و به راحتی تکان نخورد.