پرش به محتوا

تفاوت میان نسخه‌های «خبررسانی جعلی»

۱۵٬۳۵۸ بایت اضافه‌شده ،  ۱ سال پیش
گسترش مقاله
جز (ویرایش 2.176.82.151 (بحث) به آخرین تغییری که Rezabot انجام داده بود واگردانده شد)
برچسب: واگردانی
(گسترش مقاله)
اخبار جعلی با هدف گمراه کردن و به منظور آسیب رساندن به یک آژانس، نهاد، یا شخص، یا به‌دست‌آوردن اهداف مالی یا سیاسی نوشته و منتشر می‌شود، که اغلب با استفاده از سرفصل‌های حساس، نادرست که می‌تواند به جهت افزایش خوانندگان، اشتراک گذاری آنلاین و درآمد بر اساس کلیک روی اینترنت هم باشد. در مورد دوم، آن را شبیه به اخبار خنده دار آنلاین همچون «کلیک کنید» و مبتنی بر درآمد تبلیغات از این فعالیت، صرف نظر از صحت داستان منتشر شود.
 
اخبار دروغین گمراه کننده و فریبنده از طنز آشکار یا تقلید مبهم است که به جای اینکه مخاطب را گمراه کند، به طنز می‌پردازد. خبررسانی جعلی به‌ویژهبه ویژه با گسترش فناوری در سیاست تأثیرگذار شده‌استشده است. برای رسانه‌ها، توانایی جذب بینندگان به وب‌سایت‌هایشان ضروری است تا تبلیغ‌کنندگان را که برای تبلیغات در وب‌سایت‌هایشان نیازمند هزینه تبلیغ است بپردازند.
 
اگر انتشار یک داستان با محتوای غلط یک علامت بزرگی تولید کند و بیننده را جذب کند، ممکن است برای تبلیغات تبلیغ کنندگان و رتبه‌بندی آنها سودمند باشد. دسترسی آسان به درآمدهای تبلیغاتی آنلاین، افزایش اعتبار سیاسی و محبوبیت در رسانه‌های اجتماعی، در درجه اول فید اخبار رسانه ای، در گسترش خبر جعلی دخیل بوده‌استبوده است که برای رقابت با اخبار قانونی ارائه می‌شود داستان بازیگران دولتی نیز در تولید و پخش اخبار جعلی، بخصوص در حین انتخابات دخیل بوده‌استبوده است.
 
اگر انتشار یک داستان با محتوای غلط یک علامت بزرگی تولید کند و بیننده را جذب کند، ممکن است برای تبلیغات تبلیغ کنندگان و رتبه‌بندی آنها سودمند باشد. دسترسی آسان به درآمدهای تبلیغاتی آنلاین، افزایش اعتبار سیاسی و محبوبیت در رسانه‌های اجتماعی، در درجه اول فید اخبار رسانه ای، در گسترش خبر جعلی دخیل بوده‌است که برای رقابت با اخبار قانونی ارائه می‌شود داستان بازیگران دولتی نیز در تولید و پخش اخبار جعلی، بخصوص در حین انتخابات دخیل بوده‌است.
اخبار دروغین نیز پوشش رسانه‌ای جدی را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد و کار روزنامه نگاران را برای پوشش اخبار مهم دشوار می‌کند.
 
تجزیه و تحلیل [[بازفید]] مشخص نمود که بالاترین ۲۰ خبر جعلی در مورد انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده در سال ۲۰۱۶ بیشتر در [[فیس‌بوک]] از ۲۰ خبرخوان در مورد انتخابات از ۱۹ رسانه عمده سخن گفت.
 
همچنین [[سایت اخبار جعلی|وب‌سایت‌های خبر جعلی]] میزبان ناشناخته‌ای هستند که ناشران ناشناخته دارند که برای فرار از محاکمه منابع خبر جعلی برای قصور دچار مشکل نشوند.
 
== انواع ==
در اینجا چند نمونه از اخبار جعلی و نحوه مشاهده آنها آورده شده است:
 
* جذب کننده کلیک
* تبلیغات
* طنز / تقلید
* روزنامه نگاری ناپاک
* عناوین گمراه کننده
* خبرهای مغرضانه یا جهت‌دار
 
اینها ویژگی‌های اخبار جعلی است و ممکن است به شناسایی و جلوگیری از موارد اخبار جعلی کمک کند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Explained: What is Fake news? {{!}} Social Media and Filter Bubbles|نشانی=https://www.webwise.ie/teachers/what-is-fake-news/|وبگاه=Webwise.ie|تاریخ=2018-06-21|بازبینی=2020-06-01|کد زبان=en-GB}}</ref>
<br />
 
== اخبار جعلی در ایران ==
در دهه ۸۰ خورشیدی تعدادی از روزنامه‌های ایران به بهانه [[شوخی سیزده|دروغ سیزده]] یا [[دروغ اول آوریل]] به انتشار اخبار جعلی در صفحات اصلی خود پرداختند. در یک مثال [[شرق (روزنامه)|روزنامه شرق]] در شماره ۱۳ فرودین ۱۳۸۴ خود صفحه اول خود را به اخبار جعلی اختصاص داد که در آن گفته شده بود «برج میلاد در آستانه سقوط» است و «علی لاریجانی اولین تلویزیون خصوصی ایران را تاسیس می‌کند».<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/39163/%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%BA-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%83%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D9%85%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D8%A7-%DA%A9%D8%AC-%D9%83%D8%B1%D8%AF|وبگاه=www.asriran.com|بازبینی=2020-06-01|نویسنده=|کد زبان=fa|تاریخ=|عنوان=دروغ پردازی كه برج میلاد را کج كرد}}</ref>
[[پرونده:Fake News on Shargh Daily Newspaper.jpg|بندانگشتی|صفحه اول روزنامه شرق با انتشار اخبار جعلی]]
همزمان با گسترش شبکه‌های اجتماعی و همچنین خبررسانی‌های اینترنتی، سرعت انتشار اخبار جعلی در ایران نیز همچون دیگر کشورها بیش از پیش شده است. در سطح حکومتی نیز، حکومت و همچنین مخالفان بارها همدیگر را به انتشار اخبار جعلی متهم کرده‌اند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=برکه راکد رسانه و رویش قارچی به نام آمدنیوز|نشانی=https://plus.irna.ir/news/83520293/برکه-راکد-رسانه-و-رویش-قارچی-به-نام-آمدنیوز|وبگاه=ایرنا پلاس|تاریخ=2019-10-18|بازبینی=2020-06-01|کد زبان=fa|نام خانوادگی=1898}}</ref>
 
== اخبار جعلی تئوری توطئه ==
نظریه پردازان تئوری توطئه، همواره از نشر دهندگان اخبار جعلی یا جهت دار بودند. این افراد سعی دارند با انتشار این اخبار و ایجاد کنش و واکنش برای تئوری‌های خود منبع ایجاد کنند.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=هفت جور آدم که اخبار نادرست پخش می‌کنند|نشانی=https://www.bbc.com/persian/magazine-52591694|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2020-05-11|تاریخ بازبینی=2020-06-01|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=The Bill Gates ‘microchip’ claim fact-checked|نشانی=https://www.bbc.com/news/52847648|کوشش=BBC News|تاریخ=2020-05-30|تاریخ بازبینی=2020-06-01|زبان=en-GB|نام=Jack Goodman and Flora|نام خانوادگی=Carmichael}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=اخبار کرونا؛ با اخبار جعلی چه کنیم؟|نشانی=https://www.bbc.com/persian/science-52149638|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2020-04-03|تاریخ بازبینی=2020-06-01|زبان=fa|نام=فلورا کارمایکل و ماریانا|نام خانوادگی=اسپرینگز}}</ref>
 
== اخبار جعلی و دنیاگیری کروناویروس ==
در ماه‌های ابتدایی سال ۲۰۲۰ که کروناویروس راه خود را به اخبار و رسانه‌های جهان باز می‌کرد، همزمان انتشار اخبار دروغین نیز پرطرفدار بود. بسیاری اخبار جعلی را مهمترین دشمن مقابله با کروناویرویس می‌دانند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اخبار جعلی، مهمترین دشمن مقابله با کرونا|نشانی=https://farsi.iranpress.com/iran-i183179|وبگاه=Iran Press|تاریخ=1398-12-17|بازبینی=2020-06-01|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=انتشار اخبار جعلی پیرامون کرونا، باعث وحشت در جامعه می‌شود|نشانی=https://www.irna.ir/news/83699601/انتشار-اخبار-جعلی-پیرامون-کرونا-باعث-وحشت-در-جامعه-می-شود|وبگاه=ایرنا|تاریخ=2020-03-03|بازبینی=2020-06-01|کد زبان=fa|نام خانوادگی=2279}}</ref> انتشار اخبار نادرست در دوران کرونا باعث شد جان صدها نفر گرفته شود، استفاده از روغن بنفشه برای درمان کرونا یا اثرات مثبت نوشیدن الکل در پیشگیری از این ویروس از جمله اخبار نادرستی بودند که از نخستین روزهای این بحران در ایران منتشر شدند.<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=کرونا؛ پنج دروغ بزرگ|نشانی=https://www.bbc.com/persian/world-features-52218215|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2020-04-08|تاریخ بازبینی=2020-06-01|زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=از روغن بنفشه تا نقره کلوئیدی؛ از این ۷ درمان تقلبی کرونا دوری کنید|نشانی=https://www.bbc.com/persian/magazine-51874403|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2020-03-14|تاریخ بازبینی=2020-06-01|زبان=fa|نام=واحد|نام خانوادگی=راستی‌آزمایی}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=روغن بنفشه تاثیری در درمان کرونا ندارد|نشانی=https://www.irna.ir/news/83707035/روغن-بنفشه-تاثیری-در-درمان-کرونا-ندارد|وبگاه=ایرنا|تاریخ=2020-03-10|بازبینی=2020-06-01|کد زبان=fa|نام خانوادگی=2059}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=از مصرف الکل‌های صنعتی تا استفاده از روغن بنفشه|نشانی=https://www.mashreghnews.ir/news/1056371/از-مصرف-الکل-های-صنعتی-تا-استفاده-از-روغن-بنفشه|وبگاه=مشرق نیوز|تاریخ=2020-03-29|بازبینی=2020-06-01|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=از روغن بنفشه تا ادرار شتر؛ نسخه "طب اسلامی" برای مبارزه با کرونا {{!}} DW {{!}} 20.04.2020|نشانی=https://www.dw.com/fa-ir/%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86-%D8%A8%D9%86%D9%81%D8%B4%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D8%B3%D8%AE%D9%87-%D8%B7%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7/a-53190916|وبگاه=DW.COM|بازبینی=2020-06-01|کد زبان=fa-IR|نام=Deutsche|نام خانوادگی=Welle (www.dw.com)}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=اطلاعات غلط درباره کرونا چطور جان انسان‌ها را می‌گیرد؟|نشانی=https://www.bbc.com/persian/science-52850117|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2020-06-01|تاریخ بازبینی=2020-06-01|زبان=fa|نام=ماریانا|نام خانوادگی=اسپرینگز}}</ref>
 
همانطور که قبلا گفته شد، اخبار جعلی و تئوری توطئه می‌توانند بسیار به یکدیگر نزدیک شوند، در مثال دنیاگیری کروناویروس، اخبار جعلی زیر با پس زمینه تئوری توطئه از جمله عناوین پرطرفدار در بین باورمندان به این تئوری بودند:<ref>{{یادکرد وب|عنوان=کرونا و تئوری‌های توطئه: آیا دستی پنهان درکار است؟|نشانی=https://amalhamburg.de/fa/2020/05/11/کرونا-و-تئوری‌های-توطئه-آیا-دستی-پنها/|وبگاه=Amal, Hamburg!|تاریخ=2020-05-11|بازبینی=2020-06-01|کد زبان=fa-IR}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=هشدار سیاستمداران آلمان از افزایش تئوری توطئه در دوران کرونا {{!}} DW {{!}} 10.05.2020|نشانی=https://www.dw.com/fa-af/%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%84%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AA%D8%A6%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B7%D8%A6%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7/a-53386700|وبگاه=DW.COM|بازبینی=2020-06-01|کد زبان=fa-AF|نام=Deutsche|نام خانوادگی=Welle (www.dw.com)}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=کرونا، تئوری توطئه، و جنگ روانی چین و آمریکا|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/commentary-on-coronavirus-pandemic-and-Conspiracy-theory/30491063.html|وبگاه=رادیو فردا|بازبینی=2020-06-01|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=کرونا و تئوری‌ توطئه؛ چین مقصر بود یا آمریکا|نشانی=https://www.bbc.com/persian/magazine-52483905|کوشش=BBC News فارسی|تاریخ=2020-05-01|تاریخ بازبینی=2020-06-01|زبان=fa|نام=شایان سرداری زاده و اُلگا|نام خانوادگی=رابینسون}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=ویروس کرونا، از تئوری توطئه تا حمله بیولوژیکی|نشانی=https://www.irna.ir/news/83727495/ویروس-کرونا-از-تئوری-توطئه-تا-حمله-بیولوژیکی|وبگاه=ایرنا|تاریخ=2020-03-26|بازبینی=2020-06-01|کد زبان=fa|نام خانوادگی=926}}</ref>
 
* ویروس کرونا ساخته دست انسان است و در آزمایشگاهی در چین ساخته شده. هدف از آن حمله بیولوژیکی است.
* این ویروس اصلاً وجود ندارد، اگر هم باشد آن قدرها خطرناک نیست. کرونا یک دروغ سیاسی است و دولت‌ها بزرگش کرده‌اند.
* ابرقدرت‌های جهان با انتشار این ویروس قصد دارند سیستم حاکم بر جهان را تغییر دهند و دنیایی نو بسازند.
* کار، کار آمریکاست. می‌خواهد این ویروس را به ‌جان مردم کشورهای ضعیف‌تر بیندازد و نابودشان کند.
* ثروتمندان جهان، مثل بیل گیتس، پشت این ویروس هستند و از آن بیشترین نفع اقتصادی را می‌برند.
* علت مرگ‌ومیر در [[ووهان]] چین، کرونا نبوده بلکه وجود دکل‌های سیستم دیجیتال [[نسل پنجم شبکه تلفن همراه|5G]] است. این دکل‌های اینترنت درواقع سلاح‌های کشتار جمعی هستند.
 
<br />
 
== وب‌گاه اخبار جعلی ==
{{اصلی|وبگاه اخبار جعلی}}
سایت اخبار جعلی (انگلیسی: Fake news Website) وب‌سایتهای اینترنتی هستند که به طور عمدی اخبار جعلی را تبلیغ می‌کنند که موارد تبلیغاتی و غیرواقعی را به عنوان اخبار واقعی می‌دانند که اغلب با استفاده از رسانه‌های اجتماعی برای بالابردن ترافیک این سایت‌ها و تقویت اثر آن فعالیت می‌کنند.
 
برخلاف تارنمای خبر، وب سایت‌های خبر جعلی عمداً تلاش می‌کنند که این اخبار را به عنوان اخبار مشروع دانسته و برای آن ارزش قائل شوند، که اغلب برای سود مالی یا سیاسی فعالیت می‌کنند. چنین سایت‌هایی در ایران، آلمان، اندونزی، فیلیپین، سوئد، میانمار و ایالات متحده به اشتباهات سیاسی می‌پردازند. بسیاری از سایت‌ها از روسیه، مقدونیه، رومانی و ایالات متحده میزبانی یا توسط آن‌ها تبلیغ می‌شوند.
 
== واکنش‌ها به اخبار جعلی ==
در سال‌های اخیر سیاستمداران بیشتر به اخبار جعلی واکنش نشان داده، یا یکدیگر را به انتشار این چنین اخباری متهم کرده‌اند.
 
* [[دونالد ترامپ|ترامپ]]، رئیس جمهور ایالات متحده بسیاری از رسانه‌های منتقد خود را فیک نیوز یا انتشار دهنده اخبار جعلی می‌داند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Trump: FAKE NEWS! Reporter: Mr. President, I'm outside your house. There's nothing fake about this.|نشانی=https://www.msnbc.com/msnbc/watch/haake-if-the-president-is-watching-i-m-looking-at-his-house-right-now-there-s-nothing-fake-about-this-84162117798|وبگاه=MSNBC.com|بازبینی=2020-06-01|کد زبان=en}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Trump, fake news and the ‘crisis’ of American political reporting? — School of Social and Political Sciences|نشانی=https://arts.unimelb.edu.au/school-of-social-and-political-sciences/resources/videos/trump-fake-news-and-the-crisis-of-american-political-reporting|وبگاه=Faculty of Arts|تاریخ=2019-01-14|بازبینی=2020-06-01|کد زبان=en|نام=Marcus|نام خانوادگی=Bunyan}}</ref>
 
* [[پاپ فرانسیس]] رهبر کاتولیک‌های جهان ضمن انتقاد از روزنامه‌نگارانی که به دنبال اخبار جنجالی و رسواکننده و تحریک‌آمیز هستند گفته است چنین گزارش‌هایی «به همه انسان‌ها آسیب روحی و جسمی می‌رساند» و انتشار اخبار جعلی گناهی بزرگ است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پاپ فرانسیس: اخبار جعلی و تحریک‌آمیز ' گناهی بزرگ است'|نشانی=https://iranintl.com/%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86/%D9%BE%D8%A7%D9%BE-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%DA%A9%E2%80%8C%D8%A2%D9%85%DB%8C%D8%B2%C2%A0%E2%80%89%DA%AF%D9%86%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|وبگاه=ایران اینترنشنال|تاریخ=2017-12-17|بازبینی=2020-06-01|کد زبان=fa}}</ref>
 
== جستارهای وابسته ==