پرش به محتوا

تفاوت میان نسخه‌های «زبان بنگالی»

←‏منابع: ابرابزار
(←‏منابع: ابرابزار)
}}
'''بنگالی''' (به بنگالی বাংলা، تلفظ: بَنگلا ['baŋla]) یکی از زبانهای خانواده زبانی [[هندواروپایی]] و [[هندوایرانی]] است که امروزه در [[هندوستان]] و [[بنگلادش]] نزدیک به دویست‌وهفتاد میلیون گویشور دارد. بنگالی زبان مادری [[رابیندرانات تاگور]] نخستین برنده [[جایزه نوبل]] از [[آسیا]] بود.
 
== تاریخ ==
[[File:Coin - Silver - Circa 9-10th Century 13th Century CE - Harikela Kingdom - ACCN 90-C2752 - Indian Museum - Kolkata 2014-04-04 4303.JPG|thumb|left|سکه نقره با خط بنگالی در عهد پادشاهی [[Harikela]] در حدود قرون ۹ الی ۱۳ میلادی]]
 
=== باستانی ===
[[سانسکریت]] از زمان [[هزاره اول (پیش از میلاد)]] توسط مبلغان مذهبی هندو در بنگال ترویج می‌شد. لیکن افراد محلی به زبان‌های پارکریتا سخن می‌گفتند. در دوران حکومت [[پادشاهی گوپتا]]، بنگال مرکز فعالیات ادبیات سانسکریت شد.<ref>{{cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bangla_Script|title=Bangla Script – Banglapedia|website=En.banglapedia.org|accessdate=7 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171011122429/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Bangla_Script|archive-date=11 October 2017|url-status=live}}</ref> لهجه‌های هندو آریایی میانه در [[هزاره یکم (میلادی)]] که بنگال جزیی از [[پادشاهی ماگدها]] بود، در منطقه تأثیرگذار بودند. این لهجه‌ها که [[پراکریت ماگدهی]] نام داشتند، در ایالت بهار هند امروزی صحبت می‌شدند.<ref name=jain>{{Harvard citation no brackets|Shah|1998|p=11}}</ref><ref name=keith>{{Harvard citation no brackets|Keith|1998|p=187}}</ref> این زبان‌ها تدریجاً موجب ایجاد زبان‌های [[اپبرمشه]] شدند که در اواخر قرن یکم پا گرفتند. در این زنجیره زبان بنگالی نیز کم‌کم جایگاهی برای خود یافت.<ref name="tb">{{Harvard citation|Bhattacharya|50000000}}</ref>
 
=== ابتدایی ===
همانند دیگر زبان‌های هندو آریایی شرقی، بنگالی هم در حدود ۱۰۰۰–۱۲۰۰ از سانسکریت و ماگادهی پراکریت به وجود آمد.<ref name="Oberlies2007">Oberlies, Thomas (2007). [https://books.google.com/books?id=OtCPAgAAQBAJ&pg=PA161 "Chapter Five: Aśokan Prakrit and Pāli"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160507095601/https://books.google.com/books?id=OtCPAgAAQBAJ&pg=PA161 |date=7 May 2016}}. In Cardona, George; Jain, Danesh. ''The Indo-Aryan Languages''. Routledge. p. 163. {{شابک۲|978-1-135-79711-9}}.</ref> پروتو-بنگالی زبان حکومت [[پادشاهی پالا]] و [[دودمان سنا]] بود.<ref>{{cite web|url=https://global.britannica.com/topic/Pala-dynasty|title=Pala dynasty – Indian dynasty|website=Global.britannica.com|accessdate=7 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170305002609/https://global.britannica.com/topic/Pala-dynasty|archive-date=5 March 2017|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indianmirror.com/dynasty/paladynasty.html|title=Pala Dynasty, Pala Empire, Pala empire in India, Pala School of Sculptures|last=nimmi|website=Indianmirror.com|accessdate=7 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171028151905/http://www.indianmirror.com/dynasty/paladynasty.html|archive-date=28 October 2017|url-status=live}}</ref>
 
=== میانی ===
[[File:Silver coin of Danujamarddana.jpg|thumb|left|نقره به جا مانده [[سلطنت بنگال]]، حدود ۱۴۱۷]]
زبان بنگالی رفته رفته تغییراتی نمود و افعال [[عربی]] و [[فارسی]] تأثیراتی بر آن نهادند. بنگالی در این دوره زبان درباری سلطنت بنگال بود و مسلمانان نقش بزرگی در گسترش ادبیات آن داشتند.<ref>{{cite journal|url=https://www.banglajol.info/index.php/DUJL/article/view/3344|title=Politics and Literary Activities in the Bengali Language during the Independent Sultanate of Bengal|first=AKM Golam|last=Rabbani|date=7 November 2017|journal=Dhaka University Journal of Linguistics|volume=1|issue=1|pages=151–166|accessdate=7 November 2017|via=www.banglajol.info|archive-url=https://web.archive.org/web/20171011123110/https://www.banglajol.info/index.php/DUJL/article/view/3344|archive-date=11 October 2017|url-status=live}}</ref> در زمان سلطنت بنگال این زبان برای اکثریت مردم منطقه زبان مادری بود.<ref>{{cite book |last=Eaton |first=Richard M. |year=1993 |title=The Rise of Islam and the Bengal Frontier, 1204–1760 |url=https://archive.org/details/riseofislambenga00eato |publisher=University of California |isbn=978-0-520-20507-9 |access-date=13 July 2017 |url-status=live |url-access=registration}}</ref> نفوذ کلمات و اصطلاحات فارسی و عربی در بنگالی در این دوره بسیار زیاد بود.
 
=== مدرن ===
{{تصویر چندگانه
| align = right
| direction =
| width =
| image1 = Shaheed Minar.JPG
| width1 =
| alt1 =
| link1 =
| caption1 = [[شهید منار]] در [[داکا]]، [[بنگلادش]]
| image2 = Silchar Bhasa.jpeg
| width2 =
| alt2 =
| link2 =
| caption2 = جایگاه شهدای زبان در سیچار، [[آسام]]، [[هند]].
| footer =
}}
در قرون ۱۹ و ۲۰ ادبیات بنگالی بر اساس لهجه [[Nadia district|نادیا]]، لهجه‌ای در غرب میانه، گسترش یافت. این زبان با برخورداری از ادبیات خود متمایز از دیگر زبانهای منطقه شد.<ref name="cornell">{{cite web |url=http://lrc.cornell.edu/asian/courses/bengali |title=Bengali Language at Cornell |website=Department of Asian Studies |publisher=Cornell University |archive-url=https://web.archive.org/web/20121115131805/http://lrc.cornell.edu/asian/courses/bengali |archive-date=15 November 2012}}</ref>
 
در دورهٔ مدرن بنگالی را با دو خط بیشتر نوشتند:
* {{Lang|bn|চলিতভাষা}} ''Chôlitôbhasha''; که خطی ساده شده‌است و بیشتر کاربرد دارد.
* {{Lang|bn|সাধুভাষা}} ''[[Sadhu-bhasha|Sadhubhasha]]''; که فرمی از سانسکریت برای بنگالی است.<ref name="SKumar">{{cite web|url=http://www.kwintessential.co.uk/translation/articles/bengali-language.html|title=The Bengali Language and Translation|accessdate= 19 November 2006|last=Ray|first=S Kumar|work=Translation Articles|publisher=Kwintessential|archive-url=https://web.archive.org/web/20060925204904/http://www.kwintessential.co.uk/translation/articles/bengali-language.html|archive-date=25 September 2006|url-status=dead}}</ref>
 
پس از [[چندپارگی هند]]، بنگال‌ها در [[مملکت پاکستان]] برای به رسمیت شناخته شدن زبان خود [[جنبش زبان بنگالی]] را آغاز کردند که موجب استقلال [[بنگلادش]] شد.<ref name="sas">{{cite book|last1=Thompson|first1=Hanne-Ruth|title=Bengali|date=2012|publisher=John Benjamins Pub. Co.|location=Amsterdam|isbn=978-90-272-3819-1|page=3|edition=Paperback with corrections.}}</ref><ref name="sas"/>
 
دولت بنگلادش و بنگال غربی در هند زبان بنگالی را برای رسمی شدن در سازمان ملل پیشنهاد داده‌اند.<ref name="news.bbc.co.uk">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8425744.stm|title=Bengali 'should be UN language'|date=22 December 2009|website=News.bbc.co.uk|accessdate=7 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171108040418/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/8425744.stm|archive-date=8 November 2017|url-status=live}}</ref>
 
== منابع ==
{{پانویس}}
Wikipedia contributors, "Bengali language," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Bengali_language&oldid=184346259 (accessed January 17, 2008).
 
{{زبان‌های هندوایرانی}}
{{کد زبان‌های معرفی‌شده در ایزو ۶۳۹-۳۶۳۹–۳ که حرف اول عنوان بین‌المللی آنها حرف B است}}
{{ویکی‌کتاب|آموزش زبان بنگالی}}
{{زبان‌های هند}}