Jump to content

منوی ناوبری

تفاوت میان نسخه‌های «عشایر»

۵۲ بایت اضافه‌شده ،  ۱۰ ماه پیش
املا و درخواست مرجع
جز (اضافه نمودن مطلبی در مورد مسیر کوچ عشایر)
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه ویرایش‌گر دیداری ویرایش پیشرفته تلفن همراه
(املا و درخواست مرجع)
{{تغییرمسیر|کوچ}}
[[پرونده:عکس های روستای خفر در سمیرم (خفر پادنا) khafr village In iran- Isfahan Province 04.jpg|جایگزین=چادرهای عشایر در منطقه کوهستانی خفر پادنا در استان اصفهان|بندانگشتی|250x250پیکسل|چادرهای عشایر در منطقه کوهستانی [[خفر (سمیرم)|خفر پادنا]] در استان [[اصفهان]]]]
به کسانی که به جامعه عشایری تعلق دارند '''عشایر''' گفته می‌شود. واژهٔ عشایر، جمع عشیره به معنی [[قبیله]] مانند عشیرهعشیرهٔ [[السواری]] که از عشایر بزرگ عرب ساکن در اقلیم [[اهواز]] است. جامعه عشایری شیوه زیستی متفاوت و جدای از شیوه زیست شهری و شیوه زیست روستایی است. این جامعه عبارت است از جامعه انسانی نسبتاً خوداتکا و خودبسنده که ساخت اجتماعی قبیله‌ای دارد و عموماً زندگی خود را از [[دامداری]] اداره می‌کنند. با تغییر فصول، عشایر معمولاً برای یافتن مراتع مناسب برای حیواناتشان محل زندگی خود را تغییر می‌دهند.<ref name=":0">{{یادکرد ژورنال|نویسنده=Annamoradnejad, Rahimberdi; Lotfi, Sedigheh|عنوان=Demographic changes of nomadic communities in Iran (1956–2008)|ژورنال=Asian Population Studies|سری=|ناشر=6|تاریخ=|صفحه=335–345|زبان=انگلیسی|شاپا=|doi=10.1080/17441730.2010.512764|پیوند=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/17441730.2010.512764|تاریخ دسترسی=}}</ref>
 
واژه عشایر بیشتر در [[زبان فارسی]] و در مورد [[ایل]]‌های کوچنده در [[ایران]] به کار می‌رود. عشایر در قدیم در تعیین حکومت‌ها نقش اساسی داشته‌اند و اکثر خاندان هاو سلسله‌های حاکم بر ایران خاستگاه عشایری داشته‌اند.{{مدرک}} عشایر تقریباً نیروهای اصلی جنگی ایران را تشکیل می‌داده‌اند.{{مدرک}} شیوه زیست عشایری اصطلاحات و ادبیات خاص خود را باز تعریف کرده و به عنوان جامعه سوم در ایران مطرح است. بعضی از اصطلاحاتی که مشتق از واژه عشایری است عبارتند از:
* ''عشایر اسکان یافته'': خانوارهای عشایری که تمامی اعضای آن در یک مکان، سکونت ثابت اختیار کرده و کوچ نمی‌کنند اما با توجه به حفظ برخی مناسبات اقتصادی (مالکیت و حقوق بهره‌برداری از مراتع و منابع قلمرو) و فرهنگی ـ اجتماعی (احساس تعلق به ایل و عشیره) خود را عضو ایل، طایفه و … تلقی می‌کنند.
* ''عشایر کوچنده'': به عشایری که حداقل سه ویژگی ساخت اجتماعی قبیله‌ای، اتکای معاش به دامداری، و شیوه زندگی مبتنی بر کوچ را داشته باشند گفته می‌شود.
 
'''[[ایل]] :'''
اتحادیه‌ای سیاسی متشکل از تیره‌ها و طوایف عشایری است که به اتکای وابستگی‌های خویشاوندی (نسبی، سببی و آرمانی) یا در برهه زمانی خاص، بنا به مصالح و ضرورت‌های سیاسی و اجتماعی با هم متحد شده و تشکیل یک ایل را می‌دهند. معمولاً ایلات دارای سرزمین و قلمرو ایلی خاص خود بوده و تحت رهبری و مدیریت شخصی با سمت ایلخان یا ایل بیگ اداره می‌شدند.{{مدرک}}
 
'''[[طایفه]] :'''
 
'''[[تیره (زیست‌شناسی)|تیره]]:'''
در ساختار اجتماعی عشایر ایران، تیره از مجموع چند رده کوچک‌تر (مانند تش، بُنکو، گوبک، دودمان و …){{مدرک}} تشکیل می‌شود که عمدتاً بعد از طایفه قرار دارد و رکن اصلی طایفه و ایل محسوب می‌شود. اساس تیره مبتنی بر پیوندهای خویشاوندی واقعی و اصل و نسبی از خط صلبی (پدری) است که همبستگی سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و دفاع از منافع افراد عضو را به عهده دارد.
 
== کوچ عشایر ==
 
'''مسیر کوچ:'''
به خط سیر حرکت و جابجای عشایر کوچنده از ییلاق به قشلاق و بالعکس اطلاق می‌شود. به مسیرهای سنتی کوچ عشایر «ایلراه» گفته می‌شود.{{مدرک}} در این مسیرها افراد ممکن است حوادث سخت راه از قبیل برف و باران شدید و ... را متحمل شوند.
 
'''زیست‌بوم عشایری:'''
۱۹۱

ویرایش