تفاوت میان نسخه‌های «لاک‌هید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲»

پرش به ناوبری پرش به جستجو
اضافه کردن چند عکس بیشتر. مرتب کردن اندازه تصاویر به 300
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با مرورگر تلفن همراه
(اضافه کردن چند عکس بیشتر. مرتب کردن اندازه تصاویر به 300)
|تاریخ بکارگیری=اِف-۳۵ بی (۳۱ ژوئیه ۲۰۱۵)<ref>{{Cite web|url=https://www.marines.mil/News/News-Display/Article/611657/us-marines-corps-declares-the-f-35b-operational|title=U.S. Marines Corps declares the F-35B operational|website=United States Marine Corps Flagship}}</ref>
اِف-۳۵ اِی (دسامبر ۲۰۱۶)<!--<ref name="opr"/> حذف یادکرد ناموجود توسط ربات -->
اِف-۳۵ سی (۲۰۱۸)<ref>{{یادکرد وب |url=http://intercepts.defensenews.com/2014/09/the-current-status-of-the-f-35-in-three-charts/ |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=۲۵ اکتبر ۲۰۱۴ |archiveurl=https://www.webcitation.org/6mYVWI6xW?url=http://intercepts.defensenews.com/2014/09/the-current-status-of-the-f-35-in-three-charts/ |archivedate=۶ دسامبر ۲۰۱۶ |dead-url=yes }}</ref>
|بازنشسته=
|وضعیت کنونی= فعال
|تولیدشده از تاریخ= ۲۰۰۶ تا حال
|تعداد تولیدات= +۴۰۰ تا ۳ ژوئن ۲۰۱۹<ref>https://www.f35.com/news/detail/f-35-enterprise-delivers-400th-f-35-and-fleet-surpasses-200000-flight-hours</ref>
|هزینه اجرا= تحقیقات، توسعه، آزمایش و ارزیابی (۵۵٫۱ میلیارد دلار) خرید ۲٬۴۵۷ فروند(۲۴۹٫۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۲، ۳۱۹٫۱ میلیارد دلار با در نظرگیری تورم تا سال ۲۰۳۷ میلادی) زیرساخت‌های نظامی (۴٫۸ میلیارد دلار) عملیات و تجهیز (۶۲۰٫۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۲، ۱۱۲۳٫۸ میلیارد دلار با در نظرگیری تورم تا سال ۲۰۷۰ میلادی) هزینه کلی پروژه(۹۳۴٫۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۲، ۱۵۰۲٫۸ میلیارد دلار با در نظرگیری تورم تا سال ۲۰۷۰ میلادی)<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.jsf.mil/news/docs/20160324_Fact-Sheet.pdf |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=۳ مه ۲۰۱۶ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160415075901/http://www.jsf.mil/news/docs/20160324_Fact-Sheet.pdf |archivedate=۱۵ آوریل ۲۰۱۶ |dead-url=yes }}</ref>
|هزینه واحد = در سفارش سال ۲۰۱۸
{{سخ}}اِف-۳۵ اِی: ۸۹٫۲ میلیون دلار<ref name="cost"/>
|توسعه یافته=[[لاکهید مارتین ایکس-۳۵]]
|مدل‌های دیگر=}}
[[پرونده:First F-35 headed for USAF service.jpg|بندانگشتی|600px|چپ|]]
'''لاکهید مارتین اِف-۳۵ لایتنینگ ۲''' {{انگلیسی|''Lockheed Martin F-35 Lightning II''}} بعد از [[لاکهید مارتین اف-۲۲ رپتور|اِف-۲۲]] پیشرفته‌ترین [[هواپیمای جنگنده]] حال حاضر در جهان،<ref>{{یادکرد وب|کد زبان=en|وبگاه=www.raytheon.com|نشانی=https://www.raytheon.com/news/feature/arming_the_f-35|عنوان=Raytheon: Arming the F-35 - Raytheon adds firepower to the world’s most advanced fighter jet|بازبینی=2018-11-21}}</ref><ref name=":1">{{یادکرد خبر|کوشش=Washington Examiner|تاریخ=2018-10-15|عنوان=Most F-35 jets return to flight following fuel tube issue|نشانی=https://www.washingtonexaminer.com/policy/defense-national-security/most-f-35-jets-return-to-flight-following-fuel-tube-issue|زبان=en|تاریخ بازبینی=2018-11-21}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|نام خانوادگی=Keller|نام=Task and Purpose, Jared|کوشش=The National Interest|تاریخ=2018-09-01|عنوان=7 Ways The F-35 Stealth Fighter Will Literally Take Your Breath Away|نشانی=https://nationalinterest.org/blog/buzz/7-ways-f-35-stealth-fighter-will-literally-take-your-breath-away-30267|زبان=en|تاریخ بازبینی=2018-11-21}}</ref> یک هواپیمای [[جنگنده چندمنظوره]] نسل پنجم است که اکنون عملیاتی شده‌است. اِف-۳۵ [[هواپیمای پنهان‌کار|هواپیمایی پنهان‌کار]]، تک‌سرنشین و تک‌موتوره است که در وهلهٔ اول برای مأموریت‌های هجومی هوا به سطح طراحی شده اما توانایی انجام مأموریت‌های [[عملیات شناسایی|شناسایی]] و دفاع هوایی را نیز دارد. اف-۳۵ سه مدل اصلی دارد: اِف-۳۵ اِی با توان [[نشست و برخاست متعارف]]، اف-۳۵ بی با توان [[برخاست کوتاه و نشست عمودی]] و اف-۳۵ سی با توان ناونشینی. در تاریخ ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۵ اولین اسکادران از جنگنده‌های اف-۳۵ پس از انجام آزمایش‌ها بسیار برای بکارگیری در اختیار [[سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده آمریکا]] قرار گرفت<ref>{{Cite web|url=https://www.defense.gov/Newsroom/News/Article/Article/612726/marines-f-35b-squadron-ready-for-worldwide-deployment/|title=Marines: F-35B Squadron Ready for Worldwide Deployment|website=U.S. DEPARTMENT OF DEFENSE}}</ref> و همچنین در ۲ اوت ۲۰۱۶ اولین اسکادران از جنگنده‌های اف-۳۵ اِی جهت حضور در میدان نبرد تحویل [[نیروی هوایی آمریکا]] شد.<ref>{{Cite web|url=https://www.defensenews.com/breaking-news/2016/08/02/air-force-declares-f-35a-ready-for-combat/|title=Air Force Declares F-35A Ready for Combat|first=Valerie|last=Insinna|date=8 اوت 2017|website=Defense News}}</ref>
 
 
== تاریخچه ==
[[پرونده:X-35.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|پرواز [[لاکهید مارتین ایکس-۳۵|ایکس-۳۵ ای]] از پروژه جنگنده تهاجمی مشترک بر فراز پایگاه هوایی ادواردز. از این پیش‌نمونه تنها دو فروند آزمایشی ساخته شد.]]
اف-۳۵ توسعه یافته هواپیمای [[ایکس-۳۵]] از پروژه [[جنگنده تهاجمی]] مشترک (JSF) است. پروژه جنگنده تهاجمی مشترک برنامه‌ای برای جایگزینی هواپیماهای جنگنده [[اف-۱۶|اف ۱۶]]، [[ای-۱۰ تاندربولت ۲|ای ۱۰]]، [[اف-۱۸|اف ۱۸]] هورنت (شامل [[اف-۱۸ سوپرهورنت|اف ۱۸ سوپرهورنت]] نمی‌شود) و جنگنده تهاجمی [[هارییر]] بود. هدف پروژه ساخت جنگنده‌هایی با ۸۰ درصد اشتراک برای کاهش هزینه‌های توسعه، تولید و عملیات بود.
 
سرچشمه پروژه JSF را می‌توان از سال ۱۹۸۶ میلادی دانست. هنگامی که آمریکا و انگلیس به دنبال ساخت یک جنگنده فراصوت برتر بودند. اما این پروژه در سال ۱۹۹۰ رسمی شد و در زمانی که آژانس پژوهشی پروژه‌های پیشرفته دفاعی ([[دارپا]]) به دنبال یک جنگنده چندمنظوره با وزن و قیمتی پایین بود، باز هم این حرکت بسوی ساخت یک جنگنده فراصوت کشیده شد و به همین خاطر رقابتی بین کمپانی‌های هواپیماسازی و موتورسازی در سال‌های ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۴ برای بدست آوردن امتیاز ساخت این جنگنده به وجود آمد.
[[پرونده:USAF X32B 250.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|بوئینگ ایکس-۳۲ رقیب لاکهید مارتین ایکس-۳۵ در پروژه جنگنده تهاجمی مشترک]]
کمپانی‌های آمریکایی [[نورثروپ گرومن]] و [[مکدانل داگلاس]] به عنوان یک تیم، کمپانی [[بوئینگ]] آمریکا و کمپانی [[لاکهید مارتین]] نیز دیگر شرکت‌کنندگان در این رقابت بودند. هر کدام از این تیم‌ها طرحی را ارائه دادند. در ارزیابی سال ۱۹۹۶، طرح تیم نورثروپ گرومن و مکدانل داگلاس رد شد و در مقابل کمپانی‌های بوئینگ و لاکهید مارتین هر کدام به ترتیب طرح‌های تجربی [[ایکس-۳۲]] و [[ایکس-۳۵]] را ارائه دادند. حرف ایکس در هواپیماهای آمریکایی نشانگر آزمایشی بودن هواپیما است.
 
 
== ویژگی‌ها ==
[[پرونده:An F-35 Lightning II completes a flyover of USS Zumwalt (DDG 1000). (29774535153).jpg|بندانگشتی|300px|چپ|یک اف-۳۵ درحال پرواز در کنار [[یواس‌اس زاموالت (دی‌دی‌جی-۱۰۰۰)|یواس‌اس زاموالت]]]]
[[پرونده:F-35A three-view.PNG|بندانگشتی|تصویر یک اِف-۳۵اِی از ۳ نمای مختلف]]
[[پرونده:An F-35B Lightning II aircraft is secured aboard USS Wasp (LHD 1). (40497948623).jpg|بندانگشتی|300px|چپ|اف-۳۵ بی]]
 
[[پرونده:IAF-F-35I-2016-12-13.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|]]
[[پرونده:F-35C.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|اف-۳۵ سی]]
[[پرونده:F-35 SAR.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|تصویر برداری رادار اف-۳۵ به وسیله فناوری روزنه ساختگی (SAR) از یک منطقه زمینی]]
جنگنده اف-۳۵ به عنوان یک [[جنگنده نسل پنجم]] دارای ویژگی‌های منحصر به فرد و ارتقای ویژگی‌های جنگنده‌های نسل قبل است از جمله این ویژگی‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
* <span style="font-size: large;">پنهانکاری</span>
* <span style="font-size: large;">بهره‌گیری از فناوری‌های نوین صنعت هوافضا</span>
 
در اف-۳۵ به جای محرک‌های هیدرولیکی از فناوری نوین محرک‌های الکتروهیدرواستاتیکی استفاده شده که باعث افزایش امنیت پرواز، کاهش نقص فنی کنترلرهای جنگنده و همچنین نیاز کمتر به تعمیرات می‌شود.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Electro-hydraulic_actuator&oldid=909468371|title=Electro-hydraulic actuator|date=5۵ اوت 2019|via=Wikipedia}}</ref>
اف ۳۵ از سامانه پرواز با [[فیبر نوری]] استفاده می‌کند، این سامانه در واقع همان سامانه [[سامانه کنترل پرواز هواگرد|پرواز با سیم]] است که در آن به جای کانل‌های سیمی از کانال‌های فیبر نوری و استاندارد انتقال داده شبکه IEEE 1394b<ref name="auto">{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lockheed_Martin_F-35_Lightning_II&oldid=910919670|title=Lockheed Martin F-35 Lightning II|date=15 اوت 2019|via=Wikipedia}}</ref> استفاده شده که سرعت و امنیت داده بهتری برای [[سامانه کنترل]] پرواز اف-۳۵ فراهم کرده‌است.
همچنین ۴۲ درصد از وزن اف-۳۵ را [[مواد مرکب]] (کامپوزیت) به کار رفته در این جنگنده تشکیل می‌دهند که این بیشترین میزان استفاده از مواد مرکب در یک جنگنده آمریکایی است برای مثال ۲۲ درصد از وزن [[اف-۲۲ راپتور|اف ۲۲]] و فقط ۲ درصد از وزن [[اف -۱۶|اف ۱۶]] از مواد مرکب ساخته شده‌اند.<ref name="fib">http://www.military.com/features/0,15240,215074,00.html</ref> استفاده از مواد مرکب باعث [[کاهش وزن]] اف-۳۵ و کاهش مصرف سوخت شده‌است. همچنین نسل جدید مواد مرکب به کار رفته در ساخت سطح بدنهٔ اف-۳۵ (فیبر حصیری) علاوه بر جذب خوب امواج رادار، در عین ارزان‌تر بودن، مناسب برای انواع شرایط آب و هوایی است، آسیب‌پذیری کمتر دارد و در نهایت تعمیرات آن سریع‌تر است.<ref name="fib"/>
کلاه خلبانی جنگنده اف-۳۵ به عنوان اولین جنگنده ایست از یک نمایشگر بهره می‌برد این نمایشگر اطلاعاتی که قبلاً در [[نمایشگر سربالا]] یا [[سامانه هاد]] (Head Up Display) وجود داشت را در جلوی دید خلبان نمایش می‌دهد. همچنین تصاویر [[دید در شب]] توسط حسگرهای [[الکترواپتیک]]ی به کلاه خلبان ارسال شده و بر روی آن نمایش داده می‌شود.<ref>{{Cite web|url=https://gizmodo.com/f-35-helmet-display-system-to-scare-the-bejeezus-out-of-260482|title=F-35 Helmet Display System To Scare the Bejeezus Out of Enemies|first=Jesus|last=Diaz|website=Gizmodo}}</ref>
* <span style="font-size: large;">زاویه حمله بالا</span>
هر سه مدل جنگنده اف-۳۵ توان رسیدن به زاویه حمله ۵۰ درجه‌ای در سرعت ۱٫۶ ماخ را دارا هستند.<ref>{{Cite web|url=https://www.flightglobal.com/news/articles/in-focus-lockheed-claims-f-35-kinematics-better-than-or-equal-to-typhoon-or-super-382078/|title=IN FOCUS: Lockheed claims F-35 kinematics ‘better than or equal to’ Typhoon or Super Hornet|first=Dave|last=Majumdar|date=7۷ فوریهٔ 2013|website=Flightglobal.com}}</ref> این درحالی است که جنگنده‌های نسل قبل همچون اِف-۱۶ و اِف-۱۸ تنها توان رسیدن به [[زاویه حمله]] ۳۰ درجه‌ای را دارا هستند. زاویه حمله بالا توان مانورپذیری و عدم [[واماندگی]] را به شدت افزایش می‌دهد. طراحی و سامانه کنترل پروازی مدرن اف-۳۵ از دلایل اصلی دست‌یابی به زاویه حمله بالا در این جنگنده هستند.
* <span style="font-size: large;">سامانه فرامین صوتی</span>
اف-۳۵ اولین جنگنده آمریکایی است به صورت عملیاتی از سامانه فرامین صوتی (DVI) استفاده خواهد کرد این سامانه قبلاً به‌طور آزمایشی بر روی جنگنده‌های هارییر و اف-۱۶ ویستا مورد استفاده قرار گرفته بود.<ref name="dvi">{{Cite web|url=https://www.af.mil/News/story.asp/|archiveurl=https://archive.today/20120722204028/http://www.af.mil/news/story.asp?id=123071861|deadurl=yes|title=News|website=www.af.mil|accessdate=۱۵ اوت ۲۰۱۹|archivedate=۲۲ ژوئیه ۲۰۱۲}}</ref> این سامانه به خلبان اجازه می‌دهد با گفتار بعضی از فرامین را اجرا کند. .
یکی از نقاط قوت اصلی این جنگنده به‌شمار می‌آید. این برنامه بیش از '''۸ میلیون خط کد''' دارد که ۴ برابر بیشتر از نزدیک‌ترین رقیب اف-۳۵ یعنی جنگنده اِف-۲۲ است. [[هوش مصنوعی]] و [[اتوماسیون]] بالا، ترکیب اطلاعات حسگرها و ایجاد یک تصویر واضح از میدان نبرد از وظایف اصلی این برنامه است.
* <span style="font-size: large;">سامانه پشتیبانی اطلاعات خودکار</span>
این سامانه که ALIS نامیده می‌شود در واقع یک سامانه کامپیوتری برای جمع‌آوری اطلاعات از وضعیت جنگنده هنگام عملیات و [[پردازش]] آن‌ها برای کمک به پشتیبانی، [[نگهداری و تعمیرات]] اف-۳۵ پس از عملیات است این سامانه باعث کاهش چشمگیر هزینه هر ساعت پرواز عملیاتی اف-۳۵ شده‌است. هر ساعت پرواز عملیاتی اف-۳۵، ۲۴ هزار دلار هزینه دربردارد که فقط ۱۰ درصد بیشتر از جنگنده ارزان قیمت [[اف -۱۶|اف ۱۶]] است.<ref>http://www.defensenews.com/article/20130418/DEFREG02/304180021/F-35-Head-Flying-Hours-10-Percent-Higher-than-F-16</ref> شایان ذکر است که هزینه هر ساعت پرواز عملیاتی دیگر جنگنده نسل ۵ آمریکایی [[اف-۲۲|اف-۲۲]]، ۶۸ هزار دلار است.<ref>{{Cite web|url=http://nation.time.com/2013/04/02/costly-flight-hours/|title=Costly Flight Hours|first=Mark|last=Thompson|via=nation.time.com}}</ref>
* <span style="font-size: large;">کانوپی مقاوم</span>
کانوپی ([[کابین]]) اِف-۳۵ از مواد بسیار مقاوم ساخته شده تا در مقابل شرایط بد آب و هوایی و همچنین برخود پرندگان مقاومت کند این کانوپی در آزمایش‌ها در برابر پرتاب لاشه یلاشهٔ یک پرنده ۲ کیلویی با سرعت ۸۹۰ [[کیلومتر بر ساعت]] به خوبی مقاومت کرده‌است.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=yqsytx5RNmw|title=ChickenChuckingF35canopyFLVreally.flv|via=www.youtube.com}}</ref>
* <span style="font-size: large;">یکپارچگی ساختار بال و بدنه</span>
یکی از ویژگی هنگام ساخت اف-۳۵ یکپارچگی [[بال]] و بدنه آن است بدین معنی که ساختار بال با بدنه یکپارچه است و به داخل بدنه فرومی‌رود (برخلاف دیگر جنگنده‌های کنونی). این ویژگی باعث کاهش [[سطح مقطع راداری|سطح مقطع راداری]] و همچنین افزایش قدرت حمل تسلیحات بر زیر بال‌ها می‌شود.
* <span style="font-size: large;">آگاهی وضعیتی بالا و ترکیب اطلاعات </span>
اف-۳۵ از بیشترین تعداد [[حسگر]]‌های در میان جنگنده‌هایی که تاکنون ساخته شده بهره می‌برد. اف-۳۵ علاوه بر رادار کاوش الکترونیکی فعال موجود در دماغه با پوش ۱۲۰ درجه<ref name="en.wikipedia.org">{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=AN/APG-81&oldid=904582788|title=AN/APG-81|date=3 ژوئیهٔ 2019|via=Wikipedia}}</ref> از ۶ حسگر الکترواپتیکی AN/AAQ-37 با پوشش ۳۶۰ درجه محیط اطراف که با توانایی کشف هواپیماها، موشک‌ها و تجهیزات زمینی، ۱۰ مجوعه آنتن سامانه جنگ الکترونیک، یک حسگر هدف‌گذاری الکترواپتیکی AN/AAQ-40 در زیر دماغه و مجموعه گیرنده و فرستنده موجود در سامانه CNI استفاده می‌کند. مجموع اطلاعات جمع‌آوری شده توسط حسگرها و ترکیب اطلاعات آن‌ها توسط نرم‌افزار این جنگنده بالاترین آگاهی وضعیتی را از میدان نبرد در اختیار اف-۳۵ قرار می‌دهد.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=AN/AAQ-37&oldid=872965550|title=AN/AAQ-37|date=10 دسامبر 2018|via=Wikipedia}}</ref>
[[پرونده:F-35 SAR.jpg|بندانگشتی|تصویر برداری رادار اف-۳۵ به وسیله فناوری روزنه ساختگی (SAR) از یک منطقه زمینی]]
* <span style="font-size: large;">تنوع تسلیحاتی</span>
جنگنده اف-۳۵ توان حمل انواع سلاح‌های هوا به هوا (هدایت راداری و فروسرخ)، هوا به زمین (موشک‌های کروز، هدایت لیزری، هدایت ماهواره‌ای، ضد زره، هدایت موج میلی‌متری، هدایت چند حالته و ...)، ضد کشتی و [[سلاح هسته‌ای]] را دارا خواهد بود. این جنگنده همچنین قابلیت استفاده از تسلیحات کشورهای خریدار را نیز برخودار خواهد بود، که در مجموع تنوع تسلیحاتی بالایی برای اف-۳۵ محسوب می‌شود. این جنگنده را در زمره منعطف‌ترین جنگنده‌های ساخته شد تاکنون قرار خواهد داشت.
* <span style="font-size: large;">مدل‌های مختلف</span>
 
== مدل‌ها ==
=== اف-۳۵ ای ===
[[پرونده:A U.S. Air Force pilot navigates an F-35A Lightning II aircraft assigned to the 58th Fighter Squadron, 33rd Fighter Wing into position to refuel with a KC-135 Stratotanker assigned to the 336th Air Refueling 130516-F-XL333-404.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|یک فروند اف-۳۵ ای در حال آماده شدن برای سوخت‌گیری هوایی]]
[[پرونده:Formation of F-35 Aircraft MOD 45157750.jpg|بندانگشتی|400px|چپ|آرایش سه مدل از اف-۳۵.{{سرخط}} مدلC (سمت چپ)- مدلB (وسط) مدلA(سمت راست)]]
 
مدل ای که برای نیروی هوایی در نظر گرفته شده و جنگنده‌ای با قابلیت پروازی عادیست و قرار است جایگزین [[اف-۱۶|اف ۱۶]] و [[ای-۱۰ تاندربولت ۲|ای ۱۰]] شود. اف۳۵ای پرتولیدترین و پر کاربرترین مدل از جنگنده اف-۳۵ خواهد به‌طوری‌که نیروی هوایی آمریکا قصد تولید ۱۷۶۳ از این مدل را دارد.<ref name="us"/> بیشتر مشتریان خارجی اف-۳۵ نیز مدل ای این جنگنده را سفارش داده‌اند. مدلی ای همچنین ارزان‌ترین مدل اف-۳۵ خواهد بود که قیمت آن در تولید انبوه بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰ در حدود ۸۵ میلون دلار خواهد بود که بر اساس احتساب نرخ تورم برابر با ۷۵ میلون دلار در سال ۲۰۱۲ است.<ref name="cost"/>
[[پرونده:160308-M-BL734-841 (25076029673).jpg|بندانگشتی|300px|چپ|]]
 
اف-۳۵ ای تنها مدل اف-۳۵ است که توپ داخلی استفاده می‌کند. اف-۳۵ ای دارای یک توپ ۴ لول GAU-22/A، ۲۵ میلی‌متری است که این توپ توسعه یافته توپ GAU-12 Equalizer جنگنده هارییر است.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.dtic.mil/ndia/2006garm/thursday/maher.pdf |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=۱۲ اکتبر ۲۰۱۴ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080309175212/http://www.dtic.mil/ndia/2006garm/thursday/maher.pdf |archivedate=۹ مارس ۲۰۰۸ |dead-url=yes }}</ref> این توپ در بخش سمت چپ جنگنده بالای ورودی هوا قرار گرفته‌است.
 
اف-۳۵ ای همچنین تنها مدل اف-۳۵ است که روش سوختگیری با بوم استفاده می‌کند. دریچه سوخت‌گیری نیز پشت کابین خلبان در میانه جنگنده قرار دارد. این روش سوختگیری دارای سرعت بالا و ایمنی بیشتری است.
 
=== اف-۳۵ سی ===
[[پرونده:US Navy 111118-N-GR159-003 An F-35C Lightning II test aircraft piloted by Lt. Christopher Tabert launches for the first time from the new electroma.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|اف-۳۵ سی در حال انجام برخاست آزمایشی توسط سامانه کاتاپولت الکترومغناطیسی]]
 
مدل C که برای [[نیروی دریایی آمریکا]] (USN) در نظر گرفته شده که دارایی قابلیت ناو نشینی همچون جنگنده اف ۱۸ بر روی ناوهای بزرگ کلاس نمیتز و [[جرالد فورد]] است. اف-۳۵ سی بزرگتر از دو مدل دیگر اف-۳۵ بوده به خصوص در بخش بال‌ها و دم‌ها به‌طور واضح بزرگتر بودن آن‌ها با سایر مدل‌ها مشخص است.
 
=== سی اف-۳۵ ===
مدلی از اف-۳۵ ای است که برای کانادا ساخته می‌شود این مدل دارای چتر ترمز و توانایی سوخت‌گیری هوایی به شیوه میله و مهار چتری است (مدل اصلی اف-۳۵ ای با بوم سوخت‌گیری می‌کند).<ref>{{Cite web|url=https://calgarysun.com/category/news|title=Calgary Headlines, Canada & World News &#124; Calgary Sun}}</ref> اف-۳۵های مدل ای کشور نروژ نیز دارای چتر ترمز هستند و مناسب شرایط باندهای یخ زده ساخته می‌شوند.<ref name="dote.osd.mil">{{یادکرد وب |url=http://www.dote.osd.mil/pub/reports/FY2000/airforce/00jsf.html |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=۲۰ سپتامبر ۲۰۱۴ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110723171357/http://www.dote.osd.mil/pub/reports/FY2000/airforce/00jsf.html |archivedate=۲۳ ژوئیه ۲۰۱۱ |dead-url=yes }}</ref>
 
== طراحی ==
=== پیشرانه ===
[[پرونده:F-35B Joint Strike Fighter (thrust vectoring nozzle and lift fan).PNG|بندانگشتی|300px|چپ|نموداری که در آن بخش‌های مورد نیاز برای برخاست کوتاه و نشست عمودی اف-۳۵بی نمایش داده شده‌است]]
[[پرونده:F-35B cutaway with LiftFan.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|]]
* <span style="font-size: large;">موتور [[پرت اند ویتنی اف۱۳۵]]</span>
اف-۳۵ از یک [[موتور توربوفن]] به نام [[پرت اند ویتنی اف۱۳۵]] ساخته شرکت [[پرت اند ویتنی]] بهره می‌برد. این موتور توربوفن توسعه یافته موتور قدرتمند اف ۱۱۹ جنگنده اف ۲۲ است<ref name="ReferenceA">{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Pratt_%26_Whitney_F135&oldid=908294277|title=Pratt & Whitney F135|date=28 ژوئیهٔ 2019|via=Wikipedia}}</ref> و در واقع پیشرفته‌ترین و قدرتمندترین موتور توربوفن ساخته شده برای یک هواپیمای جنگنده است که توان تولید ۱۲۵ کیلونیوتن رانش خشک و ۱۹۱ کیلو نیوتون رانش به همراه پس سوز را دارد.<ref>http://search.janes.com/Search/documentView.do?docId=/content1/janesdata/binder/jae/jae_1063.htm@current&pageSelected=allJanes&keyword=F135&backPath=http://search.janes.com/Search&Prod_Name=JAE&{{پیوند مرده|date=سپتامبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
 
موتور اف ۱۳۵ دارای سه نمونه است. F135-PW-100 که مورد استفاده مدل ای اف-۳۵ است. F135-PW-600 که دارای سامانه [[تغییر بردار رانش]] بوده و برای مدلی بی اف-۳۵ استفاده می‌شود و در آخر هم F135-PW-400 که مورد استفاده مدل سی جنگنده اف-۳۵ است.<ref name="ReferenceA"/>
 
توانایی [[سوپر کروز|ابرکروز]] از اهداف طراحی جنگنده اف-۳۵ نبوده ولی این موتور قدرتمند توانایی ابر کروز را برای اف-۳۵ با سرعت ۱٫۲ [[سرعت صوت|ماخ]] برای طی مسافت ۱۵۰ مایل فراهم کرده‌است.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Supercruise&oldid=907889079|title=Supercruise|date=25 ژوئیهٔ 2019|via=Wikipedia}}</ref>
[[پرونده:F-35 Lightning II variants in flight near Eglin AFB in 2014.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|]]
 
یکی از مهم‌ترین هدف‌های موتورهای اف ۱۳۵ در افزایش [[قابلیت اطمینان]] و همچنین تعمیر آسان است. همانگونه که گفته شد این موتور نسبت به سایر نمونه‌های هم رده خود، دارای بخش‌های کمتری است که نیازمند بهسازی و افزایش اطمینان بیشتر نسبت به کارایی آن است. تمام بخش‌های موتورهای اف ۱۳۵ تنها با استفاده از ۶ [[ابزار دستی]]، قابل تعویض و ترمیم می‌باشند. علاوه بر این موارد، [[سامانه مدیریت]] سلامت موتور(Health Management System) به گونه‌ای طراحی شده‌است تا تکنسین‌های تعمیر و نگهداری زمینی بتوانند از تاریخ دقیق سرویس‌ها و تعمیرهای دوره‌ای و همچنین بازیابی اشکال‌های موتور آگاه گردند. با این حال کمپانی [[پرت اند ویتنی]] بر این باور است که با استفاده از این گونه داده‌ها می‌توان زمان مورد نیاز و صرف شده جهت عیب‌یابی را تا ۹۴٪ نسبت به سایر نمونه‌های قدیمی کاهش داد.<ref>Rajagopalan, R. , Wood, B. , Schryver, M. (2003). Evolution of Propulsion Controls and Health Monitoring at Pratt and Whitney. AIAA/ICAS International Air and Space Symposium and Exposition: The Next 100 Years. 14–17 July 2003, Dayton, Ohio. AIAA 2003-2645.</ref>
* <span style="font-size: large;">فن بالابرنده (Liftfan)</span>
[[پرونده:F-35B STOVL Engine and Lift Fan.JPG|بندانگشتی|300px|چپ|سامانه‌های پیشرانه ایکس-۳۵ بی که درآن فن بالابرنده، لوله‌های ارسال و موتور اصلی با قابلیت تغییر بردار رانش به خوبی مشخص است .]]
 
این سامانه [[پیشرانه]] مخصوص مدلی بی اف-۳۵ است و بخشی از سامانه مورد نیاز برای [[برخاست کوتاه و نشست عمودی]] اف-۳۵ بی است. فن بالابرنده پشت [[کابین خلبان]] قرار گرفته هنگام عملیات برخاست کوتاه یا نشست عمودی هوا را از بالا مکیده و با قدرت از خروجی پایین به بیرون می‌فرستد.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Rolls-Royce_LiftSystem&oldid=897760749|title=Rolls-Royce LiftSystem|date=19 مهٔ 2019|via=Wikipedia}}</ref>
 
=== رادار ای ان/ای پی جی-۸۱ (AN/APG81) ===
[[پرونده:AN-APG-81 Antenna, 2005 - National Electronics Museum - DSC00393.JPG|بندانگشتی|300px|چپ|رادار آرایه فازی فعال ای ان/ ای پی جی - ۸۱]]
[[رادار]] [[AN/APG81]] یک رادار آرایه فازی فعال است که توسط کمپانی [[نورتروپ گرومن|نورثروپ گرومان]] برای جنگنده اف-۳۵ توسعه داده شده‌است. رادار جنگندهٔ اف-۳۵ نتیجه رقابت شرکت‌های وابسته به دولت ایالت متحده برای عقد بزرگترین قرارداد خرید رادار ارائه فازی فعال در جهان است. رادار AN/APG-81 یک رادار جانشین برای رادار AN/APG-77 اف-۲۲ رپتور است.<ref name="en.wikipedia.org"/>
 
* تهیه تصاویر برای نمایشگر [[کابین خلبان]] و سامانه [[دید در شب]] کلاه خلبان<ref name="DAS"/>
 
سامانه DAS در سال ۲۰۱۰ طی یک پرواز آزمایشی بر روی بستر آزمایشی BAC-111 موفق به کشف و رهگیری موشک فالکون ۹ از فاصله ۱۳۰۰ کیلومتری شد<ref>{{یادکرد وب |url=http://defense-update.com/features/2010/november/02112010_das_missile_track.html |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=۱۸ سپتامبر ۲۰۱۴ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120423005912/http://defense-update.com/features/2010/november/02112010_das_missile_track.html |archivedate=۲۳ آوریل ۲۰۱۲ |dead-url=yes }}</ref> و همچنین در رزمایش رد فلگ آلاسکا ۲۰۱۴ این سامانه رکورد جدیدتری ثبت کرده و یک موشک شلیک شده را از فاصله ۱۹۰۰ کیلومتری کشف نمود.<ref>{{Cite web|url=https://breakingdefense.com/2014/06/a-gods-eye-view-of-the-battlefield-gen-hostage-on-the-f-35/|title=‘A God’s Eye View Of The Battlefield:’ Gen. Hostage On The F-35|first=Sydney J. Freedberg|last=Jr}}</ref>
این سامانه همچنین در آزمایش‌ها موفق به کشف محل شلیک [[توپخانه]] و تانک‌ها شده‌است که البته این یک نیاز برای اف-۳۵ نیست.<ref>{{Cite web|url=https://www.upi.com/Defense-News/2013/02/11/F-35-device-shows-new-capabilities/45871360610033/|title=F-35 device shows new capabilities|website=UPI}}</ref>
 
=== سامانه هدفگذاری الکترواپتیکی EOTS-AN/AAQ-40 ===
[[پرونده:F-35 EOTS.jpeg|بندانگشتی|300px|چپ|یک پیکرنما از اف-۳۵ که در آن سامانه هدف‌گذاری الکتروپتیکال EOTS زیر دماغه قرار دارد .]]
سامانه هدفگذاری الکترواپتیکی یک سامانه با صرفه، سبک‌وزن و با کاریی بالا است که برای جستجو و [[تصویر برداری]] فروسرخ هوا به هوا و هوا به زمین ساخته شده‌است. این سامانه از یک [[لیزر]] نشان‌گذار نیز بهره می‌برد که امکان استفاده از سلاح‌ها ی [[هدایت لیزری]] را برای اف-۳۵ فراهم می‌آورد. این سامانه همچنین باعث افزایش آگاهی وضعیتی خلبان اف-۳۵ از صحنه نبرد می‌شود.<ref name="lockheedmartin.com">{{Cite web|url=https://www.lockheedmartin.com/en-us/products/f-35-lightning-ii-eots.html|title=F-35 Lightning II (EOTS)|website=Lockheed Martin}}</ref>
 
 
=== سامانه جنگ الکترونیک AN/ASQ-239 ===
این سامانه ساخته شده توسط کمپانی [[بی ای ئی سیستمز]] بر اساس سامانه AN/ALR-94 جنگنده اف ۲۲ رپتور است اما گزارش که چندین بار حساس تر از نسل قبلی است. AN/ASQ-239 از ۱۰ مجموعه آنتن که در پیش بال‌ها، فلپ‌ها و سکان‌های افقی قرار دارند تشکیل شده‌است و یک پوشش ۳۶۰ درجه مناسب را فراهم نموده‌است.<ref>{{یادکرد وب |url=http://www.asiapacificdefencereporter.com/articles/217/Electronic-Warfare |title=نسخه آرشیو شده |accessdate=۲۱ اکتبر ۲۰۱۴ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130613042258/http://www.asiapacificdefencereporter.com/articles/217/Electronic-Warfare |archivedate=۱۳ ژوئن ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}</ref>
 
=== سامانه ارتباطی، راهبری، شناسایی (CNI AN/ASQ-242) ===
[[برنامه کامپیوتری]] جنگنده اف-۳۵ بیشتر از ۴ برابر برنامه کامپیوتری جنگنده اف ۲۲ رپتور کد خط برنامه‌نویسی دارد. این برنامه وظیفه کنترل پرواز، ترکیب داده‌های حسگرهای اف-۳۵، حمله الکترونیک، کنترل سلاح‌ها و همین‌طور به وجود آوردن یک تصویر کامل از کل صحنه نبرد را برعهده دارد. تا [[ماه مه]] ۲۰۱۵ حدود ۹۹٫۹ درصد از نرم‌افزار اف ۳۵ کدنویسی شده‌است.<ref>https://www.f35.com/about/life-cycle/software</ref>
 
[[پرونده:Lockheed Martin F-35 Lightning II mock-up instrument panel.JPG|بندانگشتی|300px|چپ|یک پیکرنما از اتاقک خلبان اف-۳۵]]
 
=== اتاقک خلبان ===
 
موتور فعلی جنگنده اف ۳۵ دارای ضریب کنار گذر بالای ۰٫۵۷ است که اجازه پروازهای دوربرد در حالت کروز را فراهم می‌کند. کنار گذر بالا در موتورهای جت باعث افزایش کارآمدی و کنار گذر پایین باعث افزایش نیروی خروجی موتور می‌شود همانند موتور جنگنده [[اف-۱۶ فایتینگ فالکن|اف ۱۶]] که دارای ضریب پایین کنار گذر ۰٫۳۶ است.
[[پرونده:ADVENT-engine.JPG|بندانگشتی|300px|چپ|موتور چند منظوره تطبیق پذیر]]
برنامه موتورهای چندمنظوره تطبیق پذیر در سال ۲۰۰۷ آغاز شد. هدف نیروی هوایی آمریکا از این برنامه حمایت از ساخت یک [[موتور جت]] با کنارگذر متغیر بود، موتوری که می‌تواند با بازکردن کانال‌های ورودی هوای کنار گذر را افزایش و با بستن آن‌ها کنار گذر را کاهش دهد. این ویژگی باعث افزایش نیروی خروجی و در عین حالا باعث بهره‌وری مناسب سوخت می‌شود. همچنین یک ویژگی جانبی این موتورها کاهش چشمگیر تشعشعات [[فروسرخ]] است.
 
== وضعیت پروژه ==
=== هزینه‌ها ===
[[پرونده:US Navy 111003-N-ZZ999-003 An F-35B Lightning II makes the first vertical landing on a flight deck at sea aboard the amphibious assault ship USS W.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|]]
[[پرونده:F-35C landing on USS Nimitz (CVN-68) in November 2014 (01).JPG|بندانگشتی|300px|چپ|بر روی ناو [[یواس‌اس نیمیتز|یو.اس. اس نیمیتز]]]]
[[پروژه]] جنگنده تهاجمی مشترک (JSF) در سال ۲۰۰۱ با هدف توسعه و ساخت ۳۰۰۰ [[فروند]] از این جنگنده با هزینه ۲۳۳ میلیارد دلاری آغاز شد که در آن قیمت هر جنگنده ۳۵–۴۵ میلیون دلار برآورد شده بود. با گذشت زمان مشخص گردید دستیابی به چنین سطح از تکنولوژی با برآوردهای هزینه‌ای که در ابتدا شده بود ممکن نیست و برآوردهای نهایی که در سال ۲۰۱۴ توسط [[پنتاگون|وزرات دفاع آمریکا]] صورت گرفت مشخص کرد هزینه تولید و توسعه ۲۴۴۳ فروند جنگنده اف-۳۵، ۳۹۲٫۲ میلیارد دلار هزینه در برخواهد داشت که با احتساب [[تورم]] قیمت دلار هزینه‌های این پروژه ۶۸ درصد نسبت به آنچه در سال ۲۰۰۱ [[پیش‌بینی]] شده بود افزایش پیدا کرده‌است.<ref name="lc">{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/tosv2.html?vid=&uuid=c2845690-bf81-11e9-9336-1b7e33ba8aa8&url=L25ld3MvMjAxMy0wOC0yMS9mLTM1LXN1cHBvcnQtY29zdHMtZmFsbC0yMi1wZW50YWdvbi1tYW5hZ2VyLWVzdGltYXRlcy5odG1s|title=Bloomberg - Are you a robot?|website=www.bloomberg.com}}</ref>
 
 
=== سفارش‌ها و طرح‌های خرید ===
[[پرونده:First Australian F-35A at Luke AFB in December 2014.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|اولین فروند اف-۳۵ نیروی هوایی استرالیا]]
[[استرالیا]]:
* [[نیروی هوایی سلطنتی استرالیا]]: اف-۳۵ ای ۷۲ فروند سفارش داده شده - ۱۰۰ فروند طرح خرید<ref>{{Cite web|url=https://www.flightglobal.com/news/articles/australia-to-confirm-58-aircraft-f-35-order-398443/|title=Australia to confirm 58-aircraft F-35 order|first=Andrew|last=McLaughlin|date=22 آوریل 2014|website=Flightglobal.com}}</ref>
* [[نیروی هوایی ترکیه]]: اف-۳۵ ای ۲ فروند سفارش داده شده - ۱۰۰ فروند طرح خرید.
به دلیل التهابات سیاسی بین آمریکا و ترکیه در خصوص خرید سامانه موشکی S400 از روسیه قرارداد خرید و آموزش خلبان بصورت یکجانبه توسط دولت آمریکا لغو گردید و دولت آمریکا تا نهم مرداد ۱۳۹۸ به خلبانان F35 تحت آموزش ترکیه فرصت داد تا خاک آمریکا را ترک کنند.<ref>https://www.f35.com/global/participation/turkey</ref>
[[پرونده:British F-35B in flight near Eglin AFB in May 2014.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|اف-۳۵ بی بریتانیا]]
[[بریتانیا]]
* [[نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا]] و [[نیروی دریایی بریتانیا]]: ۱۶ فروند سفارش داده شده - ۱۳۸ فروند طرح خرید
در تاریخ ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۸، یک فروند اف-۳۵ بی [[سپاه تفنگداران دریایی ایالات متحده آمریکا]] در نزدیکی [[پایگاه نیروی هوایی، دریایی بیوفورت]] [[کارولینای جنوبی]]، پس از اجکت موفقیت‌آمیز خلبان سقوط کرد. خلبان این جنگده نجات یافت اما خود هواپیما در این حادثه نابود شد. این نخستین سقوط در تاریخچه اف ۳۵ بود که به سرعت خبرساز شد.<ref name=":0"/><ref>{{Cite web|url=https://www.stripes.com/news/us/f-35b-lightning-ii-fighter-jet-crashes-pilot-ejects-in-south-carolina-1.549535|title=F-35B Lightning II fighter jet crashes, pilot ejects in South Carolina|website=Stars and Stripes}}</ref> در پی این سقوط [[وزارت دفاع]] آمریکا پرواز این جنگنده‌ها را متوقف کرد. سخنگوی پروژه اف-۳۵ گفت: آمریکا، اسرائیل و بریتانیا پرواز این هواپیماها را به حال تعلیق درآورده‌اند. تعلیق پرواز این هواپیما به خاطر بازرسی در سیستم سوخت‌رسانی صورت گرفته‌است.<ref name=":0">{{یادکرد خبر|کوشش=|تاریخ=۱۹ مهر ۱۳۹۷|عنوان=آمریکا جنگنده‌های اف ۳۵ را زمین‌گیر کرد|نشانی=http://www.bbc.com/persian/world-45827703|ناشر=بی‌بی‌سی فارسی|زبان=|doi=|تاریخ بازدید=|تاریخ بازبینی=}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|کد زبان=|تاریخ=۱۸ مهر ۱۳۹۷|وبگاه=رادیو فردا|نشانی=https://www.radiofarda.com/a/new-reader-19-mehr/29536750.html|عنوان=تعلیق پرواز جنگنده‌های رادارگریز اف-۳۵{{!}}خبرخوان|بازبینی=}}</ref>پس از انجام بازرسی‌های فنی تا اواسط ماه اکتبر ۲۰۱۸ بیشتر جنگنده‌های اف ۳۵ پروازهای خود را دوباره از سر گرفتند.<ref name=":1"/>
 
در تاریخ ۹ آوریل ۲۰۱۹ یک جنگنده اف-۳۵ نیروی هوایی ژاپن در حالی که مشغول پرواز بر فراز اقیانوس آرام بود، ناپدید شد. این جنگنده در حالی که در ۱۳۵ کیلومتری میزاوا، شهری در شمال شرق ژاپن پرواز می‌کرد از صفحه رادار محو شد. یک روز بعد از این حادثه تاکشی ایوایا وزیر دفاع ژاپن اعلام کرد که تیم جستجو و نجات توانسته دُم این جنگنده را پیدا کند و این نشان میدهدمی‌دهد که این جنگنده سقوط کرده اما جسد خلبان جنگنده هنوز پیدا نشده استنشده‌است. حدود یک ماه بعد تاکشی ایوایا خبر داد که تیم جستجو و نجات ژاپن موفق شده استشده‌است جعبه سیاه و کابین خلبان این جنگنده را از داخل آب هایآب‌های اقیانوس آرام بیرون بکشند. ایوایا گفت حافظه یحافظهٔ جعبه سیاه این هواپیما به طوربه‌طور کامل پاک شده استشده‌است. ایوایا احتمالااحتمالاً به دلیل مسائل امنیتی نگفت که ژاپن در چه مکان و در چه عمقی در اقیانوس آرام موفق به یافتن باقی ماندهماندهٔ ی لاشه یلاشهٔ این جنگنده شدهشده‌است. است.این درحالی است که خلبان جنگنده همچنان مفقود است. بعد از این حادثه ژاپن ۱۲ جنگنده دیگر اف-۳۵ خود را زمین‌گیر کرد.<ref>{{یادکرد وب |عنوان=لاشه جنگنده اف-۳۵ ژاپن در اقیانوس آرام پیدا شد |نشانی=http://www.bbc.com/persian/world-47876983}}</ref>
 
== تسلیحات ==
 
=== [[موشک‌های هوا به هوا]] ===
[[پرونده:ILA 2010 Samstag 125.JPG|بندانگشتی|300px|چپ|موشک هوا به هوای میتور]]
* [[ایم-۱۲۰ آمرام]]: یک [[موشک]] فعال راداری برای درگیری فراتر از میدان دید است که اف-۳۵ توانایی حمل ۴ عدد از آن را در جایگاه داخلی و ۸ عدد در جایگاه‌های خارجی را دارد. اف-۳۵ از مدل سی (۱۰۰ کیلومتر برد) و مدل دی (۱۸۰ کیلومتر برد) استفاده خواهد کرد.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=AIM-120_AMRAAM&oldid=910276507|title=AIM-120 AMRAAM|date=10 اوت 2019|via=Wikipedia}}</ref>
* [[ایم-۹ سایدوایندر|ایم ۹ ایکس سایدوایندر]]: یک موشک تصویر بردار [[فروسرخ]] با مقاومت بالا در برابر اخلال گرهای [[فلیر]] است. اف-۳۵ دو موشک از این نوع را در جایگاه انتهایی خارج از بدنه حمل می‌کند.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=AIM-9_Sidewinder&oldid=910589833|title=AIM-9 Sidewinder|date=13 اوت 2019|via=Wikipedia}}</ref>
=== [[موشک‌های هوا به زمین]] ===
* موشک کروز [[ای‌جی‌ام-۱۵۸ جی‌ای‌اس‌اس‌ام|ای جی ام-۱۵۸ جزم]]: یک موشک کروز رادارگریز آمریکایی است که بسته به مدل ۳۷۰ تا ۱۰۰۰ کیلومتر برد دارد. اف-۳۵ توان حمل ۴ موشک از این نوع را در جایگاه‌های خارجی دارد.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=AGM-158_JASSM&oldid=907727455|title=AGM-158 JASSM|date=24 ژوئیهٔ 2019|via=Wikipedia}}</ref>
[[پرونده:JASSM mockup 0048.jpg|بندانگشتی|300px|چپ|ماکت موشک کروز جزم]]
* موشک کروز [[سایه توفان|شدو استروم]]: یک موشک کروز رادارگریز اروپایی است که ۲۵۰ کیلومتر بردارد و اف-۳۵ توان حمل آن در جایگاه‌های خارجی داراست.<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Storm_Shadow&oldid=906117663|title=Storm Shadow|date=13 ژوئیهٔ 2019|via=Wikipedia}}</ref>
* [[موشک کروز]] اسپیر: یک موشک مینی کروز با برد ۱۰۰ کیلومتر است که در حال [[توسعه]] برای به‌کارگیری بر روی اف-۳۵ است این موشک از خط ارتباطی و رادار داخلی در سامانه هدایتی بهره می‌برد اف-۳۵، ۸ موشک اسپیر را در جایگاه داخلی حمل خواهد کرد.
== مشخصات جنگنده اف-۳۵ (مدل ای) ==
=== مشخصات عمومی ===
[[پرونده:F-35A three-view.PNG|بندانگشتی|تصویر یک اِف500px|چپ|اف-۳۵اِی از ۳ نمای مختلف35-A]]
خدمه:یک نفر
 

منوی ناوبری