پرش به محتوا

تراتوژن: تفاوت میان نسخه‌ها

۳۰ بایت اضافه‌شده ،  ۲ سال پیش
جز
(نجات ۱ منبع و علامت‌زدن ۱ به‌عنوان مرده.) #IABot (v2.0)
[[پرونده:Darłowo muzeum dwugłowy cielak.jpg|بندانگشتی|چپ|300px|نمونه تراتوژن در گوساله دوسر]]
'''تراتوژن''' {{انگلیسی|Teratogenesis}} (''از ریشه [[زبان یونانی|یونانی]] teras به معنی هیولا'') یا '''آسیب‌زا''' به هرگونه عامل محیطی که در دوره ''پیش از تولد'' [[جنین]]، به‌آن آسیب برساند اشاره دارد. مطالعه روی این پدیده ''تراتولوژی'' نام دارد و شناخت ناهنجاری‌های مادرزادی ناشی‌از هرنوع ماده تراتوژن تعریف می‌شود. تراتوژن ممکن است یک مادهٔ شیمیایی، دارویی عفونی، بیماری در مادر باردار یا یک عامل فیزیکی یا تغییر در [[متابولیسم]] بدن مادر باشد که در [[رویان]] یا جنین باعث ایجاد معلولیت‌های ساختاری{{نشانه|۱}} یا عملکردی{{نشانه|۲}} شود. از میان این اختلال‌ها که شامل برخی از نقص‌های شدید و مرگبار نیز برای نوزاد می‌شوند می‌توان به [[فوکوملیا]]، [[لب‌شکری]] (شکاف لب) و شکاف کام و هم‌چنین نقص و نارسایی قلبی (مانند تغییر در دیواره) اشاره نمود. از آن‌جا که دانش [[پزشکی]] در ابتدا به تأثیر زیان‌بار برخی عوامل در آسیب‌های شدید پیش‌از بدنیاآمدن نوزادان پی برده‌بود می‌توان گفت که این دانش پیشینه‌ای دراز دارد بااین‌حال آسیب‌هایی که تراتوژنها وارد می‌کنند همیشه ساده و قابل درک نبوده و به چندین عامل بستگی دارد.<ref>Rogers, J.M. , Kavlock, R.J. Developmental toxicology. In C.D. Klaassen: Casarett & Doull's Toxicology. ص۳۰۱ تا ۳۳۱. , ۱۹۹۶. شابک-07-105476-6.</ref><ref>[http://www.teratology.org/ Teratology Society<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات -->]</ref><ref>{{یادکرد وب |url=http://medlib.ir/Keyword/Keyword.aspx?kwi=8629 |title=مدلیب ایران |accessdate=۵ ژانویه ۲۰۱۲ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130305023014/http://medlib.ir/Keyword/Keyword.aspx?kwi=8629 |archivedate=۵ مارس ۲۰۱۳ |dead-url=yes }}</ref><ref>[http://www.afarineshdaily.ir/afarinesh/News.aspx?NID=60114 روزنامه آفرینش تاریخ ۶ اسفند ۱۳۸۸]</ref>
 
== تراتولوژی ==
 
== داروهای تراتوژن ==
اندازه آسیب به [[رویان]] و [[جنین]] در مراحل مختلف بارداری، یکسان نیست. حساس‌ترین زمان، سه‌ماهه اول بارداری است که سرعت تمایز و مهاجرت سلولی به بیشترین حد می‌رسد. احتمال آسیب به رویان در این دورهٔ بحرانی بیشتر است. مصرف این داروها در دوران حاملگی ممکن‌است بر رویان یا جنین اثر تراتوژنزی داشته‌باشند:<ref>[http://jiums.jo.research.ac.ir/Forms/ArticleDetails.aspx?id=6966 مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران ۱ فروردین ۷۹]{{پیوند مرده|date=اکتبر ۲۰۱۹ |bot=InternetArchiveBot }}</ref>
 
ضدافسردگی‌ها([[پاروکستین]])، داروهای ضد صرع (اسید والپروئیک، [[فنی توئین|فنی‌توئین]]، [[کاربامازپین]])، آرامبخش‌ها([[تالیدومید]]، [[دیازپام]])، آندروژن (دانازول)، مشتقات کومارینی([[وارفارین]])، آنتی‌متابولیت‌ها (متوترکسات)، استروژن‌ها (داتیل‌استیل بسترول)، لیتیم، کنتراسپتیوهای خوراکی، ریتنوئیدها و [[ید رادیواکتیو]]
== منابع ==
{{پانویس|۲}}
{{زیست‌شناسی رشد}}
 
[[رده:تراتوژن‌ها]]
[[رده:تأثیر پرتو بر سلامتی]]
[[رده:تراتوژن‌ها]]
[[رده:زیست‌شناسی رشد]]
۳۶۵٬۹۷۹

ویرایش