پرش به محتوا

تفاوت میان نسخه‌های «غالیان»

بدون خلاصه ویرایش
جز (اصلاح فاصله مجازی + اصلاح نویسه با ویرایشگر خودکار فارسی)
'''غالیان''' یا '''غُلات''' (نیز '''غُلاة''') جمع غالی به معنای کسانی است که از حد تجاوز کرده باشند. معنای لغوی این واژه شامل همه کسانی است که دربارهٔ شخص یا چیزی به هر نوعی غلو کنند و اختصاص به گروه و فرقه خاصی ندارد. غلو به معنای افراط و ارتفاع و بالارفتن و تجاوز از حد و حدود هر چیز می‌باشد. غلات در ابتدا به فرقه‌هایی از شیعه گفته می‌شده‌است،{{مدرک|}} اما امروزه به فرقه‌هایی اطلاق می‌شود که در مذهب خود غلو داشته باشند. در [[قرآن]] غلو نهی شده‌است: «''ای پیروان تورات و انجیل در دین خود غلو مکنید و از حد مگذرید، و دربارهٔ خدا جز گفتار راست و حق مگویید''»<ref>''یا اهل الکتاب لاتغلوا فی دینکم و لاتقولوا علی اللّه الا الحق''؛ [[سوره نساء]] آیه ۱۷۱</ref>
 
بنظر می‌آید که غُلات علاوه بر ادیان پیشین، در اسلام نیز به شکل گسترده‌ای پدید آمده‌است. غلات را می‌توان به دو دسته غلو کنندگان در ذات و غلات در صفات تقسیم‌بندی کرد. معمولاً غلات را با ذکر کلمه «منتسب» بکار می‌بردند چنان‌که می‌توان به «غلات منتسب به اهل سنت» و «غلات منتسب به شیعه» اشاره کرد. در واقع غلات منتسب شیعه یا سنی، کسانی هستند که با نام شیعه یا سنی، قائل به الوهیت یا نبوت یا صفات فوق بشری برای بزرگان خود شده‌اند.
 
== در اهل سنت ==
از غالیان در ذات در اهل سنت می‌توان از «غلات [[عباسیه]]» یا «[[راوندیه]]» نام برد. از منابع چنین بر می‌آید که رئیس آنان [[عبدالله راوندی]] بود که ابتدا قائل به الوهیت [[منصور (خلیفه)|منصور]]، [[خلیفه عباسی]] و [[نبوت]] [[ابومسلم]] شد. زمانی که منصور ابومسلم را در سال ۱۴۱ هه‍. ق کشت، شوریدند و [[منصور دوانیقی]] به اتهام زندقه، آنان را در آتش سوزانید.
 
از این فرقه [[ابومسلمیه]] که قائل به امامت ابومسلم بود و [[رزامیه|رزّامیه]] که قائل به [[حلول]] خداوند در ابومسلم بودند و ابوهریریه و هاشمیه منشعب شدند.
از ابن مسعود دربارهٔ علم عمر چنین نقل می‌کنند که: علم عمر بر علم عرب فزونی دارد. برخی نیز به جای عرب گفته‌اند بر علم اهل زمین فزونی دارد؛ یا کرامات بسیاری را برای عمر نقل می‌کنند که برای پیامبر نقل نمی‌کنند و حتی برخی برای معاویه، کراماتی نقل می‌کنند که برای دیگران نیست، از آنجمله از ابوهریره از قول پیامبر نقل می‌کنند که «امین‌ها نزد خداوند سه نفرند:من، جبرئیل و معاویه» یا «من شهر علمم و علی درب آن شهر و معاویه حلقه آن درب»
 
اگرچه می‌توان برخی از این روایات را جعلی دانست تا غلو، چنانچه از متن برخی از آنان برمی‌آید که برآمده از وضعیت سیاسی یا اجتماعی زمان خود بوده‌اند. اما برخی از علمای شیعه به آنان استناد می‌کنند، از جمله [[علامه امینی]] که بسیاری از آنان را در جلد یازدهم [[الغدیر]] جمع‌آوری نموده‌است که در بعضی از آنان، راویان اهل سنت، نسبتهایی از جمله زنده نمودن مردگان، تکلم به خداوند و «مستجاب‌الدعوه» بودن و صفات غالیانه‌ای را به برخی از اصحاب و حتی دربارهٔ روسای مذاهب چهارگانه نقل می‌کنند.<ref name="غالیان" />
 
== در شیعه ==
همچنین است نظر عده‌ای از مستشرقین و محققین معاصر سنی و از علمای شیعه از آنجمله [[سید مرتضی عسکری]]،<ref>۳ جلد مفصل بنام ''عبدالله بن سبا'' و درباره‌اش نگاشته‌است.</ref> که «عبدالله بن سبا» را شخصیتی ساختگی و فرضی می‌دانند. [[طه حسین]] می‌نویسد:
{{گفتاورد بزرگ}}
''ابن سباء موجودی است که دشمنان شیعه او را ساختند و به شیعه نسبت دادند تا در اصل این مذهب، عنصری یهودی را وارد کنند، زیرا شیعه ادعای حکومت داشت. این شخص را در مذهب خوارج وارد نکردند چون ایشان ادعای خلافت نداشتند.''<ref name="غالیان" />{{پایان گفتاورد بزرگ}}
اگرچه در تواریخ ازجمله تاریخ طبری و کتب مختلف ملل و نحل، عقاید بسیاری را به عبدالله بن سبا نسبت داده‌اند که برخی از آن‌ها غالیانه‌است و در عین حال برخی دیگر از عقایدی که به او نسبت می‌دهند، مانند: [[رجعت]]، وصایت و [[امامت]] علی بن ابیطالب پس از پیامبر و [[مهدویت]] از اعتقادات بنیادین شیعه‌است.
 
اما این شخص واقعی باشد یا نباشد، آنچه مسلم است عده‌ای در زمان علی، با دیدن علم و شجاعت و قدرت علی، وی را از حد خود بالاتر برده‌اند و صفات و کراماتی غیرمعمول به او نسبت می‌داده‌اند.<ref name="غالیان" />
 
ابن ابی‌الحدید معتزلی از ریشه‌های این گزافه‌گویی‌ها را قدرت فوق‌العاده علی ازجمله در جنگ خیبر و خندق، یا برخی اخباری بود که علی از آینده می‌داد، همچون خبر شکست خوارج و کشته شدن همه جز حدود ۱۰ نفر.
* اعتقاد به نبوت دربارهٔ ائمه.
* به [[تناسخ]] معتقدند.<ref>دائرةالمعارف شیعه، تناسخ</ref>
* معتقدند که با معرفت امامان، دیگر اطاعت خداوند و ترک معصیت الهی لازم نیست.<ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://www.mibosearch.com/word.aspx?wName=غلات| عنوان = مدخل غلات در دهخدا| تاریخ بازدید = ۲ خرداد ۱۳۸۷| ناشر = وب‌گاهوبگاه Mibosearch | زبان = فارسی}}</ref><ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://www.hawzah.net/Hawzah/Articles/Articles.aspx?id=6410| عنوان = غلو و غالیان| تاریخ بازدید = ۲ خرداد ۱۳۸۷| ناشر = پایگاه حوزه| زبان = فارسی}}</ref><ref>{{یادکرد وب| نشانی = http://www.hawzah.net/hawzah/Magazines/MagArt.aspx?id=32743| عنوان = غلات از دیدگاه شیخ مفید| تاریخ بازدید = ۲ خرداد ۱۳۸۷|ناشر = پایگاه حوزه | زبان = فارسی}}</ref>
 
=== برخورد امامان شیعه ===
{{به عربی|أما الغالي فإن كان غلوّه مستلزما لإنكار الألوهية أو التوحيد أو النبوة فهو كافر و إلا فلا}}
 
یعنی اگر غالی (غلوکار) غلوش جوری باشد که [[الله|خدا]] یا [[توحید]] (یگانگی خدا و باورهای همراهش) یا پیامبری را انکار کند، گبر و کافر [ و نجس] است. اگرنه نیست.<ref>{{یادکرد کتاب | نام خانوادگی =موسوی خمینی | نام = سید روح‌الله| پیوند نویسنده =امام خمینی| نام خانوادگی۲ = | نام۲ = | پیوند نویسنده۲ = | نام ویراستار = | نام خانوادگی ویراستار = | پیوند ویراستار = | فصل =کتاب الطهارة | نشانی فصل = | نویسندگان سایر بخش‌ها = | عنوان = تحریر الوسیلة| ترجمه عنوان = | کوشش = | ترجمه = | دیگران = | نشانی = | نشانی بایگانی = | تاریخ بایگانی = | فرمت = | تاریخ بازبینی = | نوع = | ویرایش = | سری = | جلد = الأول| تاریخ = | سال = | ماه = | سال اصلی = | ناشر = مؤسسهٔ مطبوعات دارالعلم| مکان = قم| زبان = ar| شابک = | oclc = | doi = | id = | صفحه = | صفحات = ۱۱۸ و ۱۱۹| در = | گفتاورد = | ref = | bibcode = | laysummary = | laydate = | جداکننده =، | پی‌نوشت = | lastauthoramp =}}</ref>
 
=== فرقه‌ها ===
== منابع ==
* {{یادکرد |کتاب = غالیان| نویسنده= نعمت‌الله صفری فروشانی |ناشر = انتشارات آستان قدس رضوی | سال = ۱۳۷۸|زبان = فارسی}}
* [http://rahmati.kateban.com/entry666.html پژوهشی در باب غلات: نگاهی به کتاب الغنوصیة فی الاسلام ]
* '''[http://www.infors.ir/خدا-يا-ناخدا؛-نگاهی-به-احاديث-نَزِّلُو-7902.html مقاله علمی پژوهشی: خدا یا ناخدا؛ نگاهی به احادیث – نَزِّلُونا عَن الرُّبُوبِیّه]'''
* {{یادکرد