قانون نسبت‌های معین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
محتوای حذف‌شده محتوای افزوده‌شده
FreshmanBot (بحث | مشارکت‌ها)
جز replaced: ها ← ‌ها (10)، های ← ‌های (7)، می تواند ← می‌تواند ، می باشد ← می‌باشد ، د‌ ← د، می توان ← می‌توان با ویرایشگر خودکار فارسی
FreshmanBot (بحث | مشارکت‌ها)
خط ۸: خط ۸:
قانون نسبت‌های درست همواره صادق نیست. این امر در مورد اکسیدهای فلزی بیشتر به چشم می خورد. برای مثال می‌توان به اکسیدآهن اشاره کرد که همیشه به صورت FeO در طبیعت یافت نمی شود. بعلاوه از آنجاییکه میزان شرکت یک عنصر در جرم یک ترکیب استوکیومتریک می‌تواند متفاوت باشد، نمونه‌های ایزوتوپیک آن عنصر با توجه به منبع یافت شده نیز می توانند با هم متفاوت باشند. از آنجاییکه فرآیندهای نجومی،اتمسفری، اقیانوسی، پوسته ای و عمقی زمین می توانند باعث تمرکز ایزوتوپ‌های متفاوت در یک نقطه خاص شوند، از این تفاوت‌های جرمی می‌توان برای تاریخ نگاری زمان انجام این فرآیندها استفاده برد.
قانون نسبت‌های درست همواره صادق نیست. این امر در مورد اکسیدهای فلزی بیشتر به چشم می خورد. برای مثال می‌توان به اکسیدآهن اشاره کرد که همیشه به صورت FeO در طبیعت یافت نمی شود. بعلاوه از آنجاییکه میزان شرکت یک عنصر در جرم یک ترکیب استوکیومتریک می‌تواند متفاوت باشد، نمونه‌های ایزوتوپیک آن عنصر با توجه به منبع یافت شده نیز می توانند با هم متفاوت باشند. از آنجاییکه فرآیندهای نجومی،اتمسفری، اقیانوسی، پوسته ای و عمقی زمین می توانند باعث تمرکز ایزوتوپ‌های متفاوت در یک نقطه خاص شوند، از این تفاوت‌های جرمی می‌توان برای تاریخ نگاری زمان انجام این فرآیندها استفاده برد.


از این گذشته بسیاری از پلی مرهای طبیعی از جمله DNA، پروتوئین‌ها و کربوهیدرات‌ها حتی در خالت خالص به لحاظ ترکیب با یکدیگر متفاوتند. مثلا پلی مرها را معمولا ترکیب‌های شیمیایی خالص در نظر نمی‌گیرند مگر اینکه وزن مولکولی آن‌ها همگن بوده و استوکیومتری آن‌ها ثابت باشد.
از این گذشته بسیاری از پلی مرهای طبیعی از جمله DNA، پروتوئین‌ها و کربوهیدرات‌ها حتی در خالت خالص به لحاظ ترکیب با یکدیگر متفاوتند. مثلا پلی مرها را معمولاً ترکیب‌های شیمیایی خالص در نظر نمی‌گیرند مگر اینکه وزن مولکولی آن‌ها همگن بوده و استوکیومتری آن‌ها ثابت باشد.


== منابع ==
== منابع ==

نسخهٔ ‏۱۴ نوامبر ۲۰۱۸، ساعت ۰۷:۱۹

قانون نسبت‌های معین(به انگلیسی: law of definite proportions) قانونی بنیادی در علم شیمی است که بیان می‌دارد: «نسبت عناصر در یک ترکیب شیمیایی خالص فارغ از روش تهیه و منبع ماده همیشه ثابت می باشد. به زبان دیگر نسبت جرمی عناصر سازنده همواره ثابت و مشخص است.» این قانون اولین بار توسط ژوزف پروست در سال ۱۷۷۹ پیشنهاد شد. به عنوان مثال هر میزانی از آب، که مولکول آن همیشه شامل ۲ اتم هیدروژن و یک اتم اکسیژن است، همواره از ۱۱/۱۹٪ اکسیژن و ۸۸/۸۱٪ هیدروژن تشکیل شده‌است.[۱] این قانون پایه و اساس استوکیومتری را شکل می‌دهد.[۲]

تاریخچه

ژوزف پروست

پیش از پذیرش این اصل شیمی دان‌ها متوجه تفاوت بین ترکیبات شیمیایی خالص و مخلوط نبودند. به همین دلیل این نظریه توسط بسیاری از شیمی دان‌ها رد شد. بری نمونه کلود لویی برتوله بر این عقیده بود که عناصر می توانند با هر نسبتی با یکدیگر ترکیب شوند.[۳] نظریه مرتبط دیگری که توسط ویلیام پروت شیمی دان انگلیسی به سال ۱۸۱۵ بیان شده بود بر این باور بود که اتم هیدروژن اتمی بنیادین است و بنابراین جرم دیگر اتم‌ها همگی مضربی از جرم اتم هیدروژن است. این نظریه بعدها توسط یاکوب برزیلیوس سوئدی با نشان دادن اینکه جرم اتمی کلر ۳۵/۴۵ می‌باشد ، رد شد. از ۱۹۲۰ این ناهمخوانی با نظریه دیگری زیر عنوان قانون اعداد صحیح توسط فرانسیس ویلیام استون، برنده جایزه نوبل، توضیح داده شد که با کشف ایزوتوپ‌های بسیاری از اتم‌ها بیان می نمود که جرم اتمی دیگر اتم‌ها با در نظر گرفتن این ایزوتوپ‌ها با تقریب بسیار خوبی مضارب صحیحی از جرم اتم هیدروژن می‌باشند.[۴]

ترکیبات نا استوکیومتری

قانون نسبت‌های درست همواره صادق نیست. این امر در مورد اکسیدهای فلزی بیشتر به چشم می خورد. برای مثال می‌توان به اکسیدآهن اشاره کرد که همیشه به صورت FeO در طبیعت یافت نمی شود. بعلاوه از آنجاییکه میزان شرکت یک عنصر در جرم یک ترکیب استوکیومتریک می‌تواند متفاوت باشد، نمونه‌های ایزوتوپیک آن عنصر با توجه به منبع یافت شده نیز می توانند با هم متفاوت باشند. از آنجاییکه فرآیندهای نجومی،اتمسفری، اقیانوسی، پوسته ای و عمقی زمین می توانند باعث تمرکز ایزوتوپ‌های متفاوت در یک نقطه خاص شوند، از این تفاوت‌های جرمی می‌توان برای تاریخ نگاری زمان انجام این فرآیندها استفاده برد.

از این گذشته بسیاری از پلی مرهای طبیعی از جمله DNA، پروتوئین‌ها و کربوهیدرات‌ها حتی در خالت خالص به لحاظ ترکیب با یکدیگر متفاوتند. مثلا پلی مرها را معمولاً ترکیب‌های شیمیایی خالص در نظر نمی‌گیرند مگر اینکه وزن مولکولی آن‌ها همگن بوده و استوکیومتری آن‌ها ثابت باشد.

منابع

  1. مورتیمر، چارلز (۱۳۸۳). شیمی عمومی ۱. ج. اول. تهران: نشر علوم دانشگاهی. شابک ۹۶۴۶۱۸۶۳۳۵.
  2. S.، Zumdahl, Steven (۱۹۸۶). Chemistry. Lexington, Mass.: D.C. Heath. OCLC 13441451. شابک ۰۶۶۹۰۴۵۲۹۲.
  3. «Supplementum Epigraphicum GraecumTermessos. Op. cit. II 161». دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۸-۱۵. از پارامتر ناشناخته |وب‌گاه= صرف نظر شد (|وبگاه= پیشنهاد می‌شود) (کمک)
  4. 1904-1968,، Gamow, George,. One, two, three-- infinity : facts and speculations of science. New York. OCLC 18106550. شابک ۰۴۸۶۲۵۶۶۴۲.