تغییرات

پرش به ناوبری پرش به جستجو
۱۷۸ بایت اضافه‌شده ،  ۱ سال پیش
←‏لید: ویرایش موردی
{{دست اول}}
{{ویکی‌سازی}}
'''تاکتیکراهکُنِش''' یا '''راهکُنِشتاکتیک''' {{انگلیسی|Tactictactic}} واژه‌ای است که به‌طور رسمی از سال [[۱۷۶۶ (میلادی)|۱۷۶۶ میلادی]] کاربرد آن در ادبیات نظامی غرب آغاز شده‌است. ''[[فرهنگ آکسفورد|واژه‌نامهانگلیسی آکسفورد]]'' (OED) این واژه را از واژهٔ [[زبان لاتین|لاتینلاتینِ]] tactica و همین‌طور از واژهٔ [[زبان یونانی|یونانییونانیِ]] tactike و tactikos به معنی نظم و سامان و نیز دارای نظم و ترتیب مشخص مشتق می‌داند. امروزه این واژه دارای معانی گوناگونی فراتر از ریشهٔ نخستینِ آن پیدا کرده‌است که آرایش برای رزم یا [[رزم‌آراییرزم]]، یا رزم‌آرایی، روش جنگیدنجنگیدن، و [[نبرد]] از آن جمله است.
 
بر اساس منبعی غیرتخصصی، ریشهٔ اصلی واژهٔ «تاکتیک»، واژهٔ «تک‌تاخت»، «تک توختن» و «تک‌توزی» در [[زبان پهلوی]] استذکر شده و گفته شده‌است که در فرهنگ نظامی ایران‌زمینایران‌زمین، به دلیل وجود [[سواره‌نظام]] ورزیده در زمان حاکمیت [[هخامنشیان]]، [[پارتیان]] و [[ساسانیان]] به‌عنوان جنگاوران، تک‌آورانتکاوران همواره در جنگ‌ها با خلق جنگ سریعِ سواره‌نظام، فاتح نبردهای بسیاری شده‌اند. (حبیبی، ۱۳۹۲). این واژه سپس از طریق ایران به فرهنگ یونانی و رومی (تکتیکوزتاکتیکوس) و از آنجا به فرهنگ غرب و اروپا و ادبیات مرسوم نظامی دنیا به‌صورت واژهٔ «تاکتیک» راه یافته‌است.{{مدرکنیازمند منبع معتبر}}
 
در [[زبان پارسی میانه|زبان فارسی میانه]]، واژهٔ «توختن» و «توزیدن» در معانی‌ای از جمله فراهم‌آوردن، جُستن، خواستن، تاخت و تاراج، حمله و هجوم آمده‌است. (ن. ک: ''لغت‌نامهٔ دهخدا'') واژهٔ «توز» و «توختن» و «تاختن» در ''[[شاهنامه فردوسی|شاهنامهٔ فردوسی]]'' نیز با همین ریشه در مفهوم جنگ، نبرد و رزم آمده‌است. با نادیده گرفتن این مقدمه چنانچه باید به جای واژهٔ «تاکتیک» واژه‌ای انتخاب گردد، واژهٔ «راهوَرد» پیشنهاد می‌گردد، که از خود از دو واژهٔ راه + آورد تشکیل شده‌است.{{مدرکنیازمند منبع معتبر}} واژهٔ «آورد» خود از ترکیب پیشوند «آ» به معنی «آماده و مهیا بودن» و ریشهٔ «ورد» تشکیل شده که خود در [[زبان اوستایی]] از ریشهٔ «پرت» به معنی نبرد کردن، جنگیدن و ضربه زدن ساخته شده‌است. حرف «پ» و «ت» در آن، در برگردان به فارسی، به «و» و «د» تبدیل شده و کلمهٔ «ورد» از آن به معنی نبرد مشتق گردیده‌است؛ بنابراین، واژهٔ «راهورد» به مفهوم روش نبرد، شیوهٔ جنگیدن با معنی دقیق تاکتیک در ادبیات نظامی همخوانی دارد. از طرفی نیز استراتژی همواره در اغلب اوقات با تاکتیک به‌کار می‌رود. به همین دلیل، راهبرد (استراتژی) در کنار راهوَرد (تاکتیک) هم‌شکلیِ این دو واژه را با هم نیز تا حدود زیادی نشان می‌دهد، که بر زیبایی به‌کارگیری آن در ادبیات فارسی می‌افزاید.
 
== منابع ==

منوی ناوبری