تغییرات

پرش به ناوبری پرش به جستجو
۵٬۰۹۶ بایت اضافه‌شده ،  ۲ سال پیش
زمان صحیح برگزاری جشن مهرگان از دیدگاه ایران شناسان .
{{see also|گاه‌شماری اوستایی نو}}
[[پرونده:Faridun defeats Zahhak.jpg|چپ|بندانگشتی|200px|نسخه خطی شاهنامه: فریدون ضحاک را شکست می‌دهد.]]
امروزه این جشن توسط زرتشتیان در دهم مهر برگزار می‌شود. حال آنکه چند نفر از ایران‌شناسان<ref>[http://www.chn.ir/news/?section=2&id=44977 Chn | News<!-- عنوان تصحیح شده توسط ربات -->]</ref> آنرا نادرست می‌دانند. زیرا ما ایرانیان اگر اولین روز فصل بهار را آغاز سال نو و جشن نوروز مینامیم و اگر ، شب زایش مهر یا یلدا را آخرین شب پاییز ، قرار میدهیم باید به این نکته مهم توجه داشته باشیم : 
 
البته همانگونه که در گزارش فردوسی دیده می‌شود، زمان برگزاری جشن مهرگان در آغاز ماه مهر و فصل پاییز بوده است و این شیوه دستکم تا پایان دوره هخامنشی و احتمالاً تا اواخر دوره اشکانی نیز دوام داشته است. اما از این زمان و شاید در دوره ساسانی، جشن مهرگان به مهر روز از مهر ماه یا شانزدهم ماه مهر منتقل می‌شود.
جشن‌ها و فاصله‌هاي ميان آنها در متون کهن ايراني داراي تعريف و اندازه‌هاي مشخصي است که به مانند دانه‌هاي يک زنجير در پيوستگي کامل با يکديگر هستند. تغيير جاي يکي از آنها، موجب گسست کل اين رشته خواهد شد.
 
چنانکه در منابع ايراني آمده است، جشن سده پس از 40 روز از شب يلدا يا چله، و پس از 100 روز از اول آبان قرار دارد. همچنين جشن سده، پيش از 25 روز از جشن اسفندگان است.
 
اين اندازه‌ها و فاصله‌هاي تعريف شده در متون و منابع کهن ايراني، تنها با گاهشماري ايراني با ماه‌هاي سي و يک روزه (مبدأ هجري خورشيدي فعلي) که بزرگترين دستاورد دانش گاهشماري در جهان است، مطابق است؛ ولي با سالنماي ديني زرتشتيان ، مطابقت پيدا نمي‌کند. چرا که در اين گاه شماری دینی زرتشتی، ماه های سال ، 30 روزه بر شمرده می شود ، فاصله 100 روزه از اول آبان تا جشن سده به 106 روز، فاصله 40 روزه شب يلدا تا جشن سده به 46 روز، و فاصله 25 روزه جشن سده تا اسفندگان به 19 روز رسيده است ,بر اساس این گاهشمار ،شب یلدا ، بزرگترین شب سال.۲۴ آذر خواهد شد، جشن دیگان در ماه آذر, جشن بهمنگان ،که دوم بهمن است در دی ماه و جشن اسفندگان در ماه بهمن قرار میگیرد . http://ghiasabadi.com/zamane-doroste-jashn-irani.html<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=رضا مرادی غیاث آبادی|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=|نشانی=http://ghiasabadi.com/salnamayedini2.html|عنوان=سخنی دیگر در باره زمان جشن اسفندگان و دیگر جشن‌های ایرانی ر}}</ref>
 
در این شیوه گاه شماری كه روزها را با دانش نجوم و از زمان خیام رعایت نكرده ایم شاهد برخی از ناهماهنگی ها می باشیم به عنوان مثال 
 
روزهای اول هر ماه زرتشتی باید اورمزد نام داشته باشد ولی در تقویم خورشیدی 1 فروردین- 31 فروردین- 30 اردیبهشت- 29 خورداد- 28 تیر- 27 امرداد- 26 شهریور- 25 مهر،آبان،آذر، دی و بهمن را باید اورمزد بنامیم و به همین ترتیب ناهماهنگی در بقیه روزهای سنتی زرتشتی با تقویم خورشیدی وجود دارد. 
 
<nowiki>*</nowiki> پرسه تیر ماه در پایان ماه خورداد واقع شده است و پرسه اسفندماه در ماه بهمن خورشیدی است. 
 
http://www.kniknam.com/content/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA%DB%8C<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=موبد کوروش نیکنام|کد زبان=|تاریخ=|وب‌گاه=|نشانی=http://www.kniknam.com/content/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D8%B1%D8%AA%D8%B4%D8%AA%DB%8C|عنوان=بازنگری و هماهنگی در گاه شماری سنتی زرتشتی}}</ref>
 
باید دقت کنیم که تمام این مراسم و آیینها ،دارای معنا و مفهوم خاصی هستند،به طور مثال هدف از جشن یلدا،شادمانی برای پیروزی نور بر تاریکیست،و ...از این شب است که رفته رفته،روزها بلندتر میگردد ،اما با گاهشمار زرتشتی منطق زیبای این اعیاد از میان خواهد رفت.
 
با توجه به این مهم لازم است که ترتيبي دهيم تا از ناهماهنگي و آشفتگي هاي فعلي دست کشيده شود و همه جشن ها مطابق با گاهشماري ملي و رسمي ايران که شکل تکامل يافته گاهمشاري يزدگردي و در ايران و همه جهان شناخته شده است، برگزار شود و در غیر این صورت ، با این همه ناهماهنگی و هرج و مرج همین اندک را نیز از دست خواهیم داد.
 
البتهدر همانگونهایام کهگذشته چنانکه در گزارش فردوسی دیده می‌شود، زمان برگزاری جشن مهرگان در آغاز ماه مهر و فصل پاییز بوده است و این شیوه دستکم تا پایان دوره هخامنشی و احتمالاً تا اواخر دوره اشکانی نیز دوام داشته است. اما از این زمان و شاید در دوره ساسانی، جشن مهرگان به مهر روز از مهر ماه یا شانزدهم ماه مهر منتقل می‌شود.
 
منسوب دانستن جشن مهرگان به نخستین روز ماه مهر در آثار دیگر ادبیات فارسی نیز دیده شده است. برای نمونه این بیت از ناصرخسرو که هر دو جشن نوروز و مهرگان را به هنگام اعتدالین می‌داند:
کاربر گمنام

منوی ناوبری