تفاوت میان نسخه‌های «مایع مغزی-نخاعی»

پرش به ناوبری پرش به جستجو
(تمیزکاری با ویرایشگر خودکار فارسی)
[[پرونده:4 vials of human cerebrospinal fluid.jpg|thumb|left|200px|ویال‌های حاوی CSF طبیعی (به رنگ شفاف)]]
 
'''مایع مغزی نخاعی''' {{انگلیسی|Cerebro Spinal Fluid}}، که در اصطلاح پزشکی ''سی.اس.اف'' نام دارد مایعی شفاف و بدون رنگ موجود در [[مغز]] و [[نخاع]] است. این مایع دارای [[وزن مخصوص]] برابر ۱٫۰۰۷ می‌باشد و در [[شبکه کوروئید|شبکهٔ کوروئید]] بطن‌ها یا ونتریکول‌های مغزی تولید می‌شود. این مایع، به عنوان یک بالشتک و یا بافر برای مغز عمل می‌کند و ارائه حفاظتی اولیه و مکانیکی و نیز ایمونولوژیک برای مغز در داخل جمجمه را فراهم نموده و نیز نقشی حیاتی در سیستم خودتنظیم مغز در جریان خون مغزی را ایفا می‌کند. جرم مخصوص مغز و مایع مغزی-نخاعی تقریبا باهم برابر است (تنها حدود ۴ درصد تفاوت)، به طوری که مغز به آسانی در مایع شناور است. اعمال هرگونه ضربه خفیف تا متوسط به سر باعث حرکت همزمان کل مغز به همراه جمجمه می‌شود و هیچ قسمت از مغز بر اثر ضربه دچار تغییر شکل لحظه‌ای نمی‌گردد. گزارش‌های آزمایشگاهی مربوط به تجزیه مایع مغزی-نخاعی، معمولا ارائه دهندهٔ اطلاعاتی در زمینهٔ رنگ، وزن مخصوص، شمارش [[پروتئین|پروتئین‌ها]]، شمارش گلبول‌های سفید، گلوکز و الکترولیت‌های دیگر هستند. به علاوه مایع مغزی نخاعی ممکن است از نظر وجود [[ایمونوگلوبولین|ایمونوگلوبین‌ها]] و یا لاکتات نیز آزمایش شود. مایع مغزی-نخاعی نرمال حاوی تعداد کمی گلبول سفید است و فاقد گلبول قرمز است. حجم این مایع که از رگهای خونی بافت مغز منشا می‌گیرد بین ۱۵۰ - ۸۰ میلی لیتر متغیر است. عدم باز جذب این مایع و تجمع آن در بطن‌های مغزی منجر به شرایطی به نام [[هیدروسفالی]] می‌گردد که می‌تواند باعث آسیب [[پارانشیم]] مغز گردد.
 
== ساخت، جریان و جذب مایع مغزی-نخاعی ==
مغز قادر به ذخیره مواد غذایی نمی‌باشد و به طور مداوم به اکسیژن نیاز دارد. این نیاز مغز با جریان خون مغزی تامین می‌شود. مغز تقریبا ۱۵ درصد از برون ده قلبی یا ۷۵۰ میلی لیتر خون در هر دقیقه دریافت می‌کند. مسیر خون مغزی منحصر به فرد می‌باشد زیرا جریان آن مخالف نیروی گراویتی است؛ شریان‌های آن از زیر و وریدهای آن از بالا تخلیه می‌شوند. در مقایسه با دیگر اندام‌ها که ممکن است کاهش در جریان خون را بخاطر گردش دوشادوش و نزدیک به هم کافی خود تحمل نمایند، مغز فاقد جریان خونی دوشادوش و موازی است و زمانی که جریان خون حتی برای دوره کوتاه زمانی مسدود شود ممکن است به آسیب بافت غیرقابل برگشت منجر گردد.
 
جریان خون مغزی(CBF) از چندین جنبه منحصر به فرد می‌باشد. نخست آن که جریان خون شریان‌ها و وریدهای آن مشابه با دیگر اندام‌های بدن نمی‌باشد که می‌توان علت را تا حدی به نقش سیستم وریدی در جذب مایع مغزی نخاعی مرتبط دانست. دوم آنکه مغز می‌تواند از طریق حلقهٔ ویلیس جریان خون کمی دریافت کند و در نتیجه با تغییر جهت جریان، خون را به مناطق نیازمند خون برساند. سوم آنکه، عروق خونی در مغز به جای سه لایه دارای دو لایه هستند و همین امر باعث می‌شود که تحت شرایط فشار و یا در صورت ضعیف شدن لایه‌ها، عروق بیشتر مستعد پارگی باشند.
 
== سد خونی-مغزی ==

منوی ناوبری