تفاوت میان نسخه‌های «پارک ملی گرند کنیون»

پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز
(اشتباهات اصلاح شد)
برچسب‌ها: ویرایش با تلفن همراه ویرایش با نرم‌افزار تلفن همراه
{{جعبه اطلاعات میراث جهانی یونسکو
| نام =پارک ملی گرند کنیون
| تصویر =LocMap Grand Canyon.png
| توضیح تصویر =موقعیت در آمریکا
| شماره ثبت =[http://whc.unesco.org/en/list/75 ۷۵]
| منطقه =[[اروپا]] و [[آمریکای شمالی|شمال آمریکا]]
| تاریخ ثبت =[[۱۹۷۹ (میلادی)|۱۹۷۹]]
| میراث در خطر؟ =
}}
 
| photo = Duttonnp000086AAA2.jpg
| iucn_category = II
| photo_width =
| photo_caption = نقاشی از گراند کنیون، اثر کلارنس دوتان، بسال ۱۸۸۲
| location = [[آریزونا]]، آمریکا
| lat_d = 36۳۶
| lat_m = 3۳
| lat_s = 27۲۷
| lat_NS = N
| long_d = 112۱۱۲
| long_m = 8۸
| long_s = 15۱۵
| long_EW = W
| area = ۴۹۲۷
| website = http://www.nps.gov/grca
}}
'''گِرَند کَنیون''' {{انگلیسی|Grand Canyon}} یک [[پارک ملی]] در [[ایالت آریزونا]] در [[آمریکا]] است. پارک زیبا و از نظر گونه گونی طبیعی منحصربه‌فرد گرند کنیون در شمال غربی آریزونا قرار گرفته است. شکل امروزی گرند کنیون محصول میلیون هامیلیون‌ها سال حفاری و فرسایش طبیعی است که جریان نیرومند رودخانه کلرادو در دوام و قوام بخیشدن به آن نقشی اساسی بر عهده داشته است. شکاف دره گرند کانیون با عمق تقریبی یک مایل (حدود ۱۶۰۰ متر) بسیارخیره کننده است، و عرض آن در وسیع ترینوسیع‌ترین نقطه به پانزده مایل میرسدمی‌رسد. این دره عمیق و باریک، زیستگاه بیش از ۱۵۰۰ نوع گونه گیاهی مختلف است. در اینجا نیز بیش از ۵۰۰ گونه جانور زندگی می کنندمی‌کنند که شوربختانه بسیاری از آنها در معرض انقراض قرار دارند. بسیاری از این جانوران منحصربه‌فرد بوده و تنها در این منطقه یافت می شوندمی‌شوند. همچنین، سطح پرشیب دره، و رنگ هایرنگ‌های خیره کننده دیواره هایدیواره‌های آن- تاریخ حیات ۲ میلیارد ساله زمین را به شکلی رمزگونه و بزبان زمین شناسیزمین‌شناسی بیان میکندمی‌کند.<ref>http://blogs.usembassy.gov/persian/2013/02/26/%d8%a8%db%8c%d8%b3%d8%aaبیست-%d9%88و-%d8%b4%d8%b4%d9%85ششم-%d9%81%d9%88%d8%b1%db%8c%d9%87فوریه-%d8%b1%d9%88%d8%b2روز-%d8%aa%d8%a7%d8%b3%db%8c%d8%b3تاسیس-%d9%be%d8%a7%d8%b1%da%a9%d9%87%d8%a7%db%8cپارکهای-%d9%85%d9%84%db%8cملی/</ref>
 
این پارک یک تنگه رنگارنگ بریده شده توسط [[رودخانه کلرادو]] واقع در ایالت [[آریزونا]] [[ایالات متحده]] است. محدوده زیادی از آن درون پارک ملی - که یکی از اولین [[پارک ملی|پارک‌های ملی]] در ایالات متحده‌است - جای گرفته‌است. رئیس‌جمهور [[تئودور روزولت]] یکی از بزرگ‌ترین طرفداران حفاظت از منابع طبیعی اینجا بود، و چندین و چند مرتبه برای شکار به آنجا رفت و از منظره لذت می‌برد.
 
== تاریخچه ==
گِرَند کَنیون توسط [[رودخانه کلرادو]] در شش میلیون سال پیش بوجود آمده‌است. <ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Canyon</ref>
 
گِرَند کَنیون توسط [[رودخانه کلرادو]] در شش میلیون سال پیش بوجود آمده‌است. <ref>http://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Canyon</ref>
 
در [[دوران پیش از تاریخ]]، ساکنان بومی آمریکا این منطقه را با ساخت زیست‌گاه در دره و غارهای آن آباد کردند. [[گارسیا لوپر ده کاردناس]] از [[اسپانیا]] به‌عنوان نخستین اروپائی که دره بزرگ را دید شناخته می‌شود. او در سال ۱۵۴۰ میلادی (۹۱۸ یا ۹۱۹ خورشیدی) به آنجا رسید.
در سال ۱۵۴۰ میلادی، جهانگرد و کاوشگر اسپانیائی ( کورونادو) یک گروه اکتشافی را به این منطقه اعزام کرد. گفتنی است، منطقه گِرَند کَنیون، نخست، توسط این گروه اروپایی کشف شد، اما دور افتادگی این دره عظیم موجب شد کا تا ۳۰۰ سال پس از این رویداد، هیچ گروه یا فرد دیگری از جزئیات این منطقه طبیعی آگاه نشود.
گِرَند کَنیون تا پس از [[جنگ داخلی آمریکا]] زیاد شناخته نمی‌شد. به نظر می‌رسد که نام درّه در سال ۱۸۶۸ به آن داده شده‌است. مقاله‌ای در هفته‌نامهٌ معدنچی [[آریزونا]]، مربوط به کاوش قریب‌الوقوع دره، از کاوش‌گران خواست «آسوده 'درّه بزرگ' را بکاوید...»
 
در ۱۸۶۹، [[جان وزلی پاول]] معروف، سرباز کهنه‌کار جنگ داخلی که یک دستش را در جریان این جنگ از دست داده بود، برای ماجراجویی و کسب علم، اولین سفر ثبت‌شده روی رود کلرادو در لابه‌لای دره را ثبت کرد. او این سفر را به همراه نه نفر که سوار بر چهار قایق بودند، به انجام رساند.رساند؛ ولی فقط شش نفر سفر را به اتمام رساندند. پاول در کتابی با عنوان «برگ‌ها در یک کتاب داستان بزرگ» به واحدهای [[سنگ رسوبی|سنگی رسوبی]] که در دره پیدا کرده، اشاره می‌کند. جان وسلی پاول، زمین شناسزمین‌شناس آمریکایی که واژه “گرند«گرند کنیون”کنیون» را در سال ۱۸۷۰ میلادی بر سر زبانها انداخت، نخستین کسی بود که توانست طول این تنگه را در سال ۱۸۶۹ میلادی طی کند. این سفر هولناک (بدلیلبه دلیل ناشناخته بودن منطقه) به همراه چهار زورق پاروئی انجام شد.
 
در ژانویه ۱۹۰۸، تئودور روزولت، رئیس جمهوری وقت آمریکا، بیش از ۸۰۰ هزار هکتار از زمینهای گِرَند کنیون را به مجموعه آثار ملی ایالات متحده اختصاص داد. این منطقهٌ عظیم در دوران ریاست جمهوری وُودرو ویلسون، در تاریخ ۲۶ فوریه ۱۹۱۹ میلادی به پارک ملی گِرَند کنیون تغییر نام داد.<ref>http://blogs.usembassy.gov/persian/2013/02/26/%d8%a8%db%8c%d8%b3%d8%aaبیست-%d9%88و-%d8%b4%d8%b4%d9%85ششم-%d9%81%d9%88%d8%b1%db%8c%d9%87فوریه-%d8%b1%d9%88%d8%b2روز-%d8%aa%d8%a7%d8%b3%db%8c%d8%b3تاسیس-%d9%be%d8%a7%d8%b1%da%a9%d9%87%d8%a7%db%8cپارکهای-%d9%85%d9%84%db%8cملی/</ref>
 
[[پرونده:Stratigraphy of the Grand Canyon.png|راست|بندانگشتی|250px]]
 
== وضعیت جغرافیایی ==
 
این درّه، که رود کلرادو آن را بیش از ۶ میلیون سال پیش ساخته، ۴۴۶ ک‌م (۲۷۷ مایل) طول دارد، عرض آن از ۶٫۴ تا ۲۴ ک‌م (۴ تا ۱۸ مایل) متغیر است و عمق آن به بیش از ۱٫۶ ک‌م (۱ مایل) می‌رسد. تقریباً دو میلیارد سال از تاریخ کره زمین بصورت رود کلرادو و ریزابه‌های آن کانال‌هایشان را از میان لایه می‌برد پس از مادامی که لایه سنگی فلات کلرادو بود بالا ببرد.
 
گرند کانیون شکاف بزرگی در جلگه کلرادو است که لایه‌های بالاآمدهٔ مربوط به دوران [[پیشین‌زیستی]] (پروتروزوییک) و [[دیرینه‌زیستی]] را در معرض دید قرار داده‌است. درّه بزرگ چشم‌اندازهای بی‌همتائی را به کسانی که از حاشیه بازدید می‌کنند، پیشکش می‌کند. این عمیق‌ترین درّه جهان نیست - هردو دره‌های بارانکا دل کوبره در شمال [[مکزیک]] و دره جهنم روی مرز [[اورگن]]-[[آیداهو]] ژرف‌ترند - اما اینجا بدلیلبه دلیل وسعت بسیار زیادش و همینطورهمین‌طور مناظر پیچیده و رنگارنگی که دارد شناخته شده‌است. از لحاظ زمین‌شناسی نیز به دلیل رشتهٔ ضخیم سنگ‌های باستانی که به زیبائی از دیواره‌های دره حفاظت و خودنمائی می‌کنند، دارای اهمیت است. این لایه‌های سنگی در دل خود مقدار زیادی از تاریخ اولیهٔ زمین‌شناسی قارهٔ [[آمریکای شمالی]] را نگهداشته‌است. درّه بزرگ یکی از تماشایی‌ترین نمونه‌های فرسایش طبیعی در جهان است.
 
{{wide image|Grand Canyon Août 2006.jpg|1300px|نمایی از دیواره شمالی گراند کنیون}}
 
== نگارخانه ==
 
<center>
<gallery>
 
== منابع ==
 
{{میراث جهانی یونسکو در آمریکا}}
{{پارک ملی آمریکا}}
۴۹٬۷۹۷

ویرایش

منوی ناوبری