ویتک
وویتک خرس سرباز | |
|---|---|
وویتک در کنار یک سرباز لهستانی در سال ۱۹۴۲ | |
| زاده | ۱۹۴۲ همدان، ایران |
| درگذشته | ۲ دسامبر ۱۹۶۳ (۲۱ سال) باغ وحش ادینبرگ، اسکاتلند |
| وفاداری | لهستان |
| شاخه نظامی | |
| سالهای خدمت | ۱۹۴۳–۱۹۴۵ |
| یگان | ۳۵۲۲، گروهان ۲۲ پشتیبان توپخانه ارتش لهستان، سپاه دوم لهستان |
| جنگها/عملیاتها | جنگ جهانی دوم |
| یادبودها | Wojtek Memorial Trust |
| وبگاه | |
وویتک (به لهستانی: Wojtek) (۱۹۴۲ – ۲ دسامبر ۱۹۶۳) یک خرس قهوهای بود که در جریان جنگ جهانی دوم توسط ارتش دوم لهستان بهعنوان سرباز پذیرفته شد. او همراه با نیروهای لهستانی به ایتالیا رفت و در واحد پشتیبانی مهمات توپخانه بیست و دوم خدمت کرد.
وویتک در نبرد مونته کاسینو در سال ۱۹۴۴ رفتار سربازان را تقلید میکرد و جعبههای مهمات آنان را جابهجا مینمود. این عملکرد باعث شد که درجهاش از سرباز به سرجوخه ارتقاء یابد و به چهرهای محبوب میان فرماندهان و سیاستمداران نیروهای متفقین تبدیل شود. پس از پایان جنگ، وویتک از ارتش لهستان مرخص شد و باقی عمر خود را در باغوحش ادینبرو در اسکاتلند سپری کرد.
نام وویتک از زبان اسلاوی باستان گرفته شده و به معنای «کسی که جنگ را دوست دارد» یا «جنگجوی خندان» است.
تاریخچه
[ویرایش]زمانیکه ارتش تازهتشکیلشدهٔ آندرس در تاریخ ۸ آوریل ۱۹۴۲ از اتحاد جماهیر شوروی راهی ایران شد، هزاران غیرنظامی لهستانی را به همراه آورد. این غیرنظامیان افرادی بودند که پس از اشغال شرق لهستان در سال ۱۹۳۹ توسط شوروی، تبعید شده بودند. در مسیر حرکت ارتش از بندر پهلوی به تهران، سربازان لهستانی با پسری صاحب تولهخرس روبهرو شدند که مادرش توسط شکارچیان کشته شده بود. یکی از پناهجویان غیرنظامی حاضر در جمع، ایرنا (ایِنکا) بوکیِویچ ۱۸ ساله (دخترعموی ژنرال بولسواف وینیافا-دووگوشوفسکی) بهشدت به این تولهخرس علاقهمند شد. او ستوان آناطول تارنوویتسکی را ترغیب کرد تا توله را خریداری کند. این خرس کوچک سه ماه را در اردوگاه پناهجویان لهستانی در نزدیکی تهران گذراند و عمدتاً تحت مراقبت ایرنا بود.[۱] در ماه اوت، تولهخرس به واحد دوم حملونقل ارتش اهدا شد. این واحد بعدها به «گروه پشتیبانی مهمات توپخانه بیستودوم» تغییر نام داد. سربازان نام «وویتک» را برای تولهخرس انتخاب کردند.
تغذیه و رشد
[ویرایش]
وویتک در ابتدا با مشکل بلع غذا مواجه بود و سربازان برای تغذیه او از شیرعسلی درون بطری خالی ودکا استفاده میکردند. پس از آن، با میوه، مربا، عسل و شربت تغذیه شد و اغلب برای جایزه، آبجو دریافت میکرد که نوشیدنی مورد علاقه وی بهشمار میآمد. وویتک همچنین به سیگار علاقهمند شد و گاهی آن را میکشید یا میخورد. او صبحها نیز از نوشیدن قهوه لذت میبرد. وویتک در شبهایی که هوا سرد بود، کنار سربازان میخوابید تا آنها را گرم نگه دارد.[۲][۳] وویتک علاقه زیادی به کشتی گرفتن با سربازان داشت و یاد گرفته بود هنگام سلام دادن، دستش را بالا ببرد. او بهتدریج به چهرهای شگونآور میان نیروهای نظامی و غیرنظامی تبدیل شد و بهصورت غیررسمی، نماد تمام واحدهای مستقر در اطراف شد. او مدتی همراه با واحد بیست و دوم به عراق، سوریه، فلسطین رهسپار شد.
وجتک رفتار سربازان را تقلید میکرد: آبجو مینوشید، سیگار میکشید، روی پاهای عقبش راه میرفت و حتی در صف رژه کنار آنها قدم میزد. یک مسئول ویژه برای مراقبت از او تعیین شده بود. وویتک در طول مأموریتها رشد کرد و تا زمان نبرد مونته کاسینو، وزنش به ۹۰ کیلوگرم رسیده بود.[۴]
سرباز وویتک
[ویرایش]وویتک، بهعنوان یک سرباز رسمی با دفترچه حقوق، درجه نظامی و شماره شناسایی مخصوص به خود، مثل سایر نیروها در چادر زندگی میکرد یا در یک جعبه چوبی ویژه که با کامیون جابهجا میشد، اقامت داشت. در جریان نبرد مونته کاسینو، او به واحد خود در حمل مهمات کمک میکرد و جعبههایی به وزن ۴۵ کیلوگرم حاوی گلولههای ۲۵ پوندی توپ کیواف ۲۵-پوندر را جابهجا مینمود؛ بیآنکه حتی یکی از آنها را بیندازد. هرچند درباره صحت این روایت بحثهایی مطرح شده، دستکم یک سرباز بریتانیایی گزارش داده که خرسی دیده که جعبههای مهمات را حمل میکرد.[۵] وویتک از سربازان تقلید میکرد؛ وقتی میدید آنها جعبهها را بلند میکنند، او نیز همان کار را انجام میداد. جعبههایی را که معمولاً به چهار نفر برای حملشان نیاز بود، خودش بهتنهایی بلند میکرد و روی کامیون یا سایر جعبههای مهمات قرار میداد.[۶]
پس از پیروزی نیروهای لهستانی، وویتک به چهرهای محبوب میان فرماندهان و سیاستمداران نیروهای متفقین تبدیل شد. این خدمت باعث شد که به درجه سرجوخه ارتقاء یابد.[۷] بهپاس محبوبیت وی، تصویر خرسی که گلوله توپ حمل میکند، بهعنوان نشان رسمی واحد بیست و دوم انتخاب شد.

پس از جنگ
[ویرایش]پس از پایان جنگ جهانی دوم، تعدادی از سربازان این واحد و وویتک به اسکاتلند منتقل شده و در روستای هوتون مستقر شدند. وویتک خیلی زود نظر مردم محلی و مطبوعات را به خود جلب نمود. پس از ترک خاک اسکاتلند توسط سربازان لهستانی، وویتک در ۱۵ نوامبر ۱۹۴۷ به باغ وحش ادینبرگ سپرده شد. او باقی عمر خود را آنجا گذراند جایی که روزنامهنگاران و همرزمانش که گاهی برای او سیگار پرتاب میکردند، به ملاقات وی میآمدند. وویتک در دسامبر ۱۹۶۳ درگذشت درحالیکه ۵۰۰ کیلوگرم وزن و ۱۸۰ سانتیمتر قد داشت.
توجه مطبوعات به وی بر محبوبیت او افزود و وی چندین بار مهمان بیبیسی شد. از میان نشانهای گرامیداشت وی، میتوان به لوح نشان او در موزه سلطنتی جنگ و موزه جنگ کاناداییان در اتاوا اشاره نمود. گفته میشود که پرنس چارلز در هنگام بازدید از موزه سلطنتی به همراه دو پسرش، از راهنما خواسته است که داستان وویتک را بازگو نکند چرا که هر سه آنها او را میشناسند.
نگارخانه
[ویرایش]-
در پارک یوردانا، کراکوف
-
در ژاگانی
-
در شچچین
-
در ورشو نیوتاون در همسایگی ورشو
-
نزدیک پیش دبستانی به نام او در منطقه اوخوتای ورشو
-
رونمایی از مجسمه وویتک در سوپوت
-
در شیمباک
-
پلاک در موزه سلطنتی جنگ، لندن
-
مجسمه دیوید هاردینگ در موزه سیکورسکی لندن
-
مجسمه یادبود، باغهای خیابان پرینس وست، ادینبرگ، اسکاتلند، ۲۰۲۲
منابع
[ویرایش]- ↑ "O niedźwiedziu, który był polskim żołnierzem" [The bear who was a Polish soldier]. Polonia Włoska — Biuletyn Informacyjny (به لهستانی). Vol. 18, no. 1–2. 17 July 2013. p. 24. Retrieved 24 December 2015.
- ↑ "Wojtek wraca" [Wojtek returns]. Polityka (به لهستانی). 2 February 2008. p. 11.
- ↑ "Smarter than the average bear .. by far". Edinburgh Evening News. 28 March 2007. Retrieved 15 August 2014.
- ↑ "The Soldier Bear Who Went to War", BBC Outlook
- ↑ "Wojtek the Bear: The Nazis' Furriest Enemy". Spiegel. 13 July 2012.
- ↑ Orr, Aileen (1 November 2010). Wojtek the Bear – Polish War Hero. Birlinn Publishers. p. 45. ISBN 978-1-84158-845-2.
- ↑ "Pomnik legendarnego niedźwiedzia Wojtka stanął w Krakowie" [Statue of the legendary bear Wojtek unveiled in Krakow]. Telewizja Polska (به لهستانی). 19 May 2014. Retrieved 24 December 2015.
- Anders, Wladyslaw. An Army in Exile, the Story of the Second Polish Corps. London: Macmillan، ۱۹۴۹.
پیوند به بیرون
[ویرایش]- Honour sought for 'Soldier Bear', BBC News، ۲۵ ژانویه ۲۰۰۸
- Wojtek The Soldier Bear by Patryk Polec Wojtek-In the Ranks of Victors-Patryk Polec
- Wojtek (Voytek) the bear, gallery and articles
- اسکاتلند در ۱۹۶۳ (میلادی)
- تاریخ نظامی لهستان در جنگ جهانی دوم
- جانوران درگذشته ۱۹۶۳ (میلادی)
- جانوران زاده ۱۹۴۲ (میلادی)
- جانوران منحصربهفرد در ایران
- جانوران منحصربهفرد در لهستان
- جانوران نظامی
- جانورهای نظامی در جنگ جهانی دوم
- خرسهای منحصربهفرد
- شگونآورها
- شگونآورهای خرسی
- نظامیگری اسکاتلند
- نیروی زمینی لهستان
- همدان