وسنا پارون
وسنا پارون | |
|---|---|
.jpg) | |
| زاده | ۱۰ آوریل ۱۹۲۲ |
| درگذشته | ۲۵ اکتبر ۲۰۱۰ (۸۸ سال) |
| آرامگاه | گروهوت، شولتا |
| پیشه | شاعر |
| زبان(ها) | کرواتی |
| ملیت | کرواسی |
| دوره | ۱۹۴۷–۲۰۰۱ |
وسنا پارون (انگلیسی: Vesna Parun;تلفظ در کرواتی: [v̞ê̞sna pâru:n]; ۱۰ آوریل ۱۹۲۲ – ۲۵ اکتبر ۲۰۱۰) شاعر، نویسنده و مترجم اهل کرواسی بود که بهعنوان یکی از مهمترین شاعران قرن بیستم در ادبیات کروات شناخته میشود. او نخستین مجموعه شعر خود را در سال ۱۹۴۷ منتشر کرد و در طول زندگیاش بیش از ۶۰ کتاب در قالب شعر، نثر و آثار کودکانه نوشت. سبک او سرشار از احساسات عمیق، نمادگرایی و توجه به طبیعت، عشق و مسائل اجتماعی بود.[۱][۲]
پارون همچنین مترجمی برجسته بود و آثار نویسندگان بزرگی از زبانهای مختلف را به کرواتی ترجمه کرد. او به دلیل نقدهای اجتماعی و دیدگاههای نوآورانهاش در دوران حکومت یوگسلاوی، با محدودیتهایی روبهرو شد اما همچنان به نوشتن ادامه داد. میراث او همچنان در ادبیات کرواسی زنده است.
زندگینامه
[ویرایش | اشتراکگذاری]پس از تحصیل در زلارین، شیبنیک و اسپلیت، وی در دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه زاگرب در رشتههای زبانهای رومی و فلسفه تحصیل کرد. از سال ۱۹۴۷، او به عنوان یک هنرمند مستقل به نوشتن شعر، جستار، نقد ادبی و ادبیات کودکان پرداخت. وی همچنین آثاری را از زبان اسلوونیایی، زبان آلمانی، زبان فرانسوی و زبان بلغاری ترجمه کرد. اولین مجموعه شعر او، سپیدهدمها و گردبادها (۱۹۴۷)،[۳] تضادی میان طراوت جوانی، عشق و طبیعت از یکسو و مرگ و نیروهای ویرانگر جنگ از سوی دیگر را به تصویر میکشد.[۴] این اثر نقدهای منفی از سوی منتقدان واقعگرایی سوسیالیستی دریافت کرد، چراکه آن را «سیاستگریزی» و «دکادنس»[۴] میدانستند، احتمالاً به این دلیل که با گرایشهای ایدئولوژیک پس از جنگ جهانی دوم در شعر همخوانی نداشت.[۴]
از زمان انتشار مجموعه شعر درخت زیتون سیاه (۱۹۵۵)،[۵] عشق به عنوان مضمون اصلی آثار او برجسته شد. او بهطور مداوم به سرودن شعر غنایی عاشقانه پرداخت و از دهه ۱۹۶۰ به بعد، اشعاری با مضامین طنز سیاسی و اروتیسم منتشر کرد. وی بیش از ۲۰ اثر برای کودکان نوشت که مشهورترین و پر اجراترین آنها گربه چنگیزخان و میکی تراسی (۱۹۶۸) بود.[۴] او همچنین چندین اثر درام از جمله ماریجا و ملوان (۱۹۶۰) را نوشت.[۴]
او اولین زن در کرواسی بود که توانست تنها از طریق نویسندگی امرار معاش کند. وی برخی از کتابهای خود را بهطور مستقل منتشر، چاپ و تصویرگری کرد.[۶]
آثار منتخب
[ویرایش | اشتراکگذاری]این فهرست شامل آثار برجستهٔ پارون است که در طول چندین دهه به انتشار رسیدهاند. آثار او طیف وسیعی از سبکها و مضامین را در بر میگیرد، از شعر و داستانهای کوتاه گرفته تا رمانهای بلند. برخی از آثار او مانند Stid me je umrijeti (شرمسارم از مردن) و Smijeh od smrti jači (خندهای قویتر از مرگ) منعکسکنندهٔ تأملات عمیق او دربارهٔ زندگی و مرگ هستند. همچنین، آثاری مانند Konjanik (سوارکار) و Otvorena vrata (درهای باز) نشاندهندهٔ نگاهی تاریخی و اجتماعی به فرهنگ و سنتهای منطقهٔ بالکان هستند. سبک نوشتاری او اغلب شاعرانه، فلسفی و تأثیرگذار توصیف میشود.
آثار مهم دیگر پارون شامل:
- وفادار به سمورهای آبی (۱۹۵۷) - Vidrama vjerna
- اردک طلایی (۱۹۵۷) - Patka Zlatka
- تو و هرگز (۱۹۵۹) - Ti i nikad
- سوارکار (۱۹۶۱) - Konjanik
- درهای باز (۱۹۶۸) - Otvorena vrata
- باران نفرینشده (۱۹۶۹) - Ukleti dažd
- شرمسارم از مردن (۱۹۷۴) - Stid me je umrijeti
- بازیها پیش از طوفان (۱۹۷۹) - Igre pred oluju
- صدای بالها، صدای آب (۱۹۸۱) - Šum krila, šum vode
- پرش مرگبار (۱۹۸۱) - Salto mortale
- کنار رودخانه کوپه، وقتی گنجشکها جمع میشوند (۱۹۸۹) - Pokraj rijeke Kupe kad se vrapci skupe
- موزاییک ناتمام (۱۹۹۰) - Nedovršeni mozaik
- پرندهٔ زمان (۱۹۹۶) - Ptica vremena
- خندهای قویتر از مرگ (۱۹۹۷) - Smijeh od smrti jači
- مغز در کیف (۲۰۰۱) - Mozak u torbi
- دریای آدریاتیک (۲۰۰۱) - More jadransko
- شبی برای شرارت: زندگی من در ۴۰ کیسه (۲۰۰۱) - Noć za pakost: moj život u 40 vreća
- کاش کشتی بودم (۲۰۰۲) - Da sam brod
- اشکها سفر میکنند (۲۰۰۲) - Suze putuju
جوایز
[ویرایش | اشتراکگذاری]این شاعر برجسته جوایز متعددی برای دستاوردهای ادبی خود دریافت کرده است، از جمله جایزه شاعر سال (۱۹۵۹)، جایزه معتبر ولادیمیر نازور برای یک عمر فعالیت ادبی (۱۹۸۲)، و جایزه تین اویویچ برای مجموعه غزل (۲۰۰۳). همچنین، او در جشنوارهها و نشستهای ادبی مختلف مورد تقدیر قرار گرفته و جوایزی مانند Poeta Oliveatus (1995) و جایزه اروپایی شهرداری ادبی ورشاتس (۲۰۱۰) را دریافت کرده است.
- ۱۹۵۹ – جایزه شاعر سال
- ۱۹۸۲ – جایزه ولادیمیر نازور برای یک عمر دستاورد ادبی[۴]
- ۱۹۹۵ – عنوان Poeta Oliveatus در جشنواره "Croatia rediviva: Ča, Kaj, Što – baštinski dani"
- ۲۰۰۲ – لوح تقدیر Visoka žuta žita در نشستهای شاعران در Drenovci برای مجموع آثار ادبی و سهم پایدار در ادبیات کرواسی
- ۲۰۰۳ – جایزه تین اویویچ برای مجموعه غزل Suze putuju
- ۲۰۱۰ – جایزه اروپایی – Knjizevna opstina Vrsac (شهرداری ادبی ورشاتس)
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ Videk, Silva; Derk, Denis (25 October 2010). "Preminula je najveća hrvatska pjesnikinja Vesna Parun". Večernji list (in Croatian). Retrieved 25 October 2010.
- ↑ "Biggest Croatian poetess Vesna Parun died in Stubičke Toplice". Archived from the original on 2015-09-24. Retrieved 2015-08-16.
- ↑ "The greatest Croatian female poet dies". tportal. 25 October 2010. Retrieved 20 March 2021.
- 1 2 3 4 5 6 "Parun, Vesna". Croatian Encyclopedia (in Croatian). Miroslav Krleža Institute of Lexicography. Retrieved 20 March 2021.
- ↑ Crnković, Gordana P. (29 December 2020). "Croatian literature". Encyclopedia Britannica. Retrieved 20 March 2021.
- ↑ "Vesna Parun: Bila sam majka, žena, ljubavnica, kuharica i sluškinja". Moje vrijeme (in Croatian). 10 April 2014. Retrieved 20 March 2021.
| عمومی | |
|---|---|
| کتابخانههای ملی | |
| واژهنامههای زندگینامهای | |
| سایر | |
