وزارت امور مهاجرین و عودت‌کنندگان افغانستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جمهوری اسلامی افغانستان
National emblem of Afghanistan.svg

سیاست و حکومت افغانستان


وزارت امور مهاجرین و عودت کننده گان یکی از وزارتخانه‌های دولت جمهوری اسلامی افغانستان است. محترم سید حسین عالمی بلخی ازجانب حکومت وحدت ملی بحیث نامزدوزیروزارت امورمهاجرین وعودت کننده گان به ولسی جرگه معرفی گردید،موصوف باارائه برنامه هاوپلان کاری خویش برای وزارت امورمهاجرین وعودت کننده گان، 134 رأی راازنماینده گان مردم حاصل وبه اساس فرمان شماره (57) 12/11 /1393 ریاست جمهوری بحیث وزیرامورمهاجرین وعودت کننده گان تقررحاصل نمود . .[۱]

تاریخچه[ویرایش]

وزارت امور مهاجرین و عودت کننده گان در دوره حکومت دوکتور نجیب اله رئیس جمهور وقت در سال ۱۳۶۷ خورشیدی در چارچوب یک کمیته تحت رهبری شورای وزیران دولت وقت آغاز به فعالیت نمود. ولی در سال ۱۳۶۹ کمیته متذکره به سطح وزارت تحت عنوان وزارت امور مهاجرین و عودت کننده گان ارتقا یافت.[۲]

متعاقباً با پروسه انتقال قدرت سیاسی به مجاهدین در سال ۱۳۷۱ و دگرگونی‌های سیاسی در کشور، و با روی کار آمدن رژیم طالبی در روند حاکمیت سیاسی افغانستان در سال ۱۳۷۵ خورشیدی، نظیر سایر ادارات دولتی، این حالت منجر به کاهش قابل ملاحظه ظرفیت‌های کاری – تخنیکی وزارت امور مهاجرین نیز گردید که در نتیجه این وزارت در زمان حاکمیت طالبان در کشور در سطح ریاست تنزیل یافته و بزودی با وزارت شهدا و معلولین وقت ادغام یافت.[۲]

با سقوط نظام طالبی در کشور، در سال ۱۳۸۰ و همزمان با رویکار آمدن اداره موقت در افغانستان، ادارهَ مهاجرین بار دیگر در تشکیل سیستم دولتی کشور بحیث یک وزارت مستقل در کنار سایر وزارتخانه‌های کشور عرض اندام نمود. که از همان آغاز تا اکنون تحت عنوان وزارت امور مهاجرین متکی بر اهداف استراتیژیک ویژه در تطابق با قوانین بین‌المللی (اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاق‌های بین‌المللی، موافقتنامه‌های سه جانبه میان دولت افغانستان، ممالک میزبان و کمشنری عالی ملل متحد در امور پناه گزینان و تحقق اولویت‌های استراتیژیک این وزارت مشخصاُ عودت داوطلبانه، تدریجی و با عزت مهاجرین، استقرار و ادغام مجدد خانواده‌های عودت کننده و بیجا شده داخلی، حمایت از حقوق و امتیازات شان، ارتقای ظرفیت‌های خانواده‌های عودت کننده و تاَمین زمینه‌های کاریابی و اشتغال زایی و آموزش‌های حرفوی و مسلکی آنها در همکاری با ادارات ملی و نهادهای بین‌المللی مساعی همه جانبه بخرچ داده‌است.[۲]

چنانجه تحقق اهداف استراتیژیک و مسوولیت‌های سنگین ملی مربوطه، بمنظور تامین استقرار مجدد و اسکان ابتدایی خانواده‌های بی سرپناه از شمار اضافه از ۵ میلیون عودت کننده افغان در کشور و جابجایی بیشتر از ۱۵۰٫۰۰۰ بیجاشده داخلی در محلات اصلی شان، ادامه برگشت ۲٫۲ میلیون افغان رجستر شده و ۲۰۰٫۰۰۰ افغان راجستر ناشده از پاکستان، در حدود ۱ میلیون افغان راجستر شده و اضافه از ۱ میلیون رجستر ناشده از کشور ایران و هم اضافه از ۵۰٫۰۰۰ افغان پناه گزین در کشورهای غیر همسایه خود گواه روشنی بر ادعای ماست. از سویی این وزارت بحیث یک اداره واحد رهبری کننده مرکزی در شهر کابل، پایتخت کشور، دارای ۳۴ واحد دومی تحت نام ریاست‌های امور مهاجرین در ۳۴ ولایت کشور می‌باشد. حالانکه در سطح دو کشور همسایه، آتشه‌های امور مهاجرین این وزارت در شهرهای پشاور، اسلام آباد، کویته بلوچستان مربوط کشور پاکستان و هم در شهرهای تهران، زاهدان و مشهد کشور ایران بخاطر بررسی و باز رسی امور عودت و اقامت و سایر مسایل منوط به حمایت‌های حقوقی آنها ایفای خدمت می‌نمایند.[۲]

هکذا، این طرح پیشنهادی وزارت امور مهاجرین و عودت کننده گان که متکی بر پالیسی دولت جمهوری اسلامی افغانستان و طرز العمل کاری کمیسیون مستقل اصلاحات اداری و خدمات ملکی از جانب گروپ کاری موَظف این وزارت مبنی بر شمولیت این وزارت در پروسه بازسازی و اصلاحی تهیه گردیده‌است اینک به مقام محترم آن کمیسیون غرض ابراز نظر ارایه می‌گردد.[۲]

تامین استراتیژی وزارت در پرتو تحقق اصلاحات اداری و خدمات ملکی[ویرایش]

وزارت امور مهاجرین با داشتن یک استراتیژی و پالیسی ویژه بمنظور حل قضایای مهاجرین و عودت کننده گان و بیجا شده‌های داخلی افغان منطبق بر پنج اولویت کاری استراتیژیک مربوطه، اینک طرح اصلاح اداری و خدمات ملکی را با درنظرداشت منافع علیای ملی در کشور پبشنهاد می‌نماید که بدون شک با تطبیق این روند اصلاحی در چارچوب این اداره حافظ منافع حیات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی خانواده‌های مهاجر، عودت کننده و بیجاشده داخلی و هم ایفای یکرشته خدمات مؤثر دیگر، شالوده یک تشکیل سنجیده شده توام با پذیرش استعدادها و ظرفیت‌های مسلکی و تخنیکی را ریخته‌است که با عملی ساختن این تشکیل پلانیزه شده، اهداف و مقاصد استراتیژیک این وزارت بگونه مؤثر آن تحقق پذیرفته، زمینه‌های باز تر و گسترده تر برای پیاده سازی اصلاحات اداری و بازسازی خدمات ملکی در این اداره فراهم آمده و بدینگونه آرام آرام، این اداره از این حالت موجود در راستای عرضه خدمات مؤثر انسانی به سود کتله‌های مهاجر، عودت کننده و بیجا شده‌های داخلی گام بر می‌دارد و روند بازگشت داوطلبانه و تدریجی افغانها، استقرار مجدد و اسکان ابتدایی آنها، حمایت‌های حقوقی، تامین کاریابی و اشتغال زایی آنها در محلات اصلی زیست شان مساعدت گردیده و بالاخره زمینه تشریک آنها در پروسه بازسازی حیات اجتماعی و اقتصادی خود آنها و عمران وطن شان افغاسنتان فراهم می‌آید.[۲]

دیدگاه[ویرایش]

تامین زمینه بازگشت داوطلبانه و تدریجی پناه جویان، مهاجرین و بیجا شده گان داخلی، تحقق شرایط مطمین معیشتی و حقوقی جهت استقرار مجدد آنها به مساعی مشترک ارگان‌های ذی‌ربط دولتی و نهادهای بین‌المللی.[۲]

ماموریت[ویرایش]

بازگشت مهاجرین افغان از پاکستان به کشورشان
  • وزارت امور مهاجرین بر بنیاد اهداف استراتیژیک خود سعی می‌ورزد تا به افغانهای عودت کننده و بیجا شده داخلی در کشور، زمینه اسکان و استقرار مجدد ابتدایی توام با حمایت‌های حقوقی، فرصت‌های کاریابی و اشتغال زایی و آموزشهای حرفوی، تخنیکی را در محلات اصلی زیست شان فراهم نماید.
  • این وزارت مکلفیت خود میداند تا بر بنیاد تفاهمات با کشورهای میزبان و کمیشنری عالی ملل متحد و سازمان بین‌المللی مهاجرت زمینه برگشت افغانها را چی از کشورهای همجوار و چی غیر همجوار بر بنیاد اصل عودت داوطلبانه، تدریجی و مصوون و با عزت فراهم نماید.
  • در نتبجه مساعدت‌های پس از عودت، اینوزارت تلاش می‌ورزد تا بخاطر ادغام میلیونی‌های عودت کننده/بیجاشده‌های داخلی شرکت فعال آنها را در پروسه بهسازی و بازسازی محلات زیست شان و ثبات حیات اجتماعی- اقتصادی آنها و بالاخره عمران کشور شان، افغانستان تامین نماید.
  • جلب همکاری و هماهنگی‌های کاری ادارات دولتی ذی‌ربط و نهادهای بین‌المللی مانند UNHCR و IOM در روند عرضه خدمات پس از عودت در محلات زیست آنها.
  • راه اندازی پروسه رقابتی بخاطر تقرر مامورین و در نتیجه استخدام و پذیرش کارمندان مجرب و لایق
  • در کنار حل دانمی مسله اسکان، تامین ارتقای ظرفیت آنها نیز در اولویت‌های کاری این وزارت پنداشته می‌شود.
  • جلب و جذب مساعدت‌های مالی و تخنیکی از طریق تدویر ملاقاتها، کنفرانسها، و تفاهمات حسن نیت با افراد، ادارات و نماینده گیها ی داخلی و خارجی
  • عطف بیشترین توجه در عملی ساختن اولویت‌های پنجگانه اینوزارت به شمول عودت داوطلبانه و تدریجی افغانها، حمایت‌های حقوقی آنها، حل معضله کاریابی و آموزش‌های حرفوی، استقرار مجدد و اسکان ابتدایی آنها و بالاخره ارتقای ظرفیت‌های شان ایجاد ساختارهای زیربنایی مانند: کلنیک، مکتب، پل و پلچک، مسجد و پارک، منابع آبی، سرک و سایر تسهیلات لازمه در محلات رهایشی آنها به همکاری برخی از ادارات دولتی ذی‌ربط و نهادهای بین‌المللی در کشور[۲]

هدف[ویرایش]

تامین زمینه عودت داوطلبانه با عزت، تدریجی مهاجرین، استقرار و ادغام مجدد آنها، تامین ارتقای ظرفیت و حل مشکل کاریابی و آموزش‌های حرفوی آنها و مساعدت مبنی بر حمایت از حقوق و امتیازات آنها در مطابقت با قوانین ملی و بین‌المللی (اعلامیه جهانی حقوق بشر، کنوانسیون‌های بین‌المللی ۱۹۵۱، پروتوکول ۱۹۶۷ و میثاق‌های جهانی و موافقتنامه‌های سه جانبه دولت افغانستان با کشورهای میزبان و کمیشنری عالی ملل متحد در امور پناه گزینان).[۲]

مقاصد[ویرایش]

وزارت امور مهاجرین و عودت کننده گان بخاطر نیل به اهداف استراتیژیک مربوطه سعی می‌نماید تا اینکه:

  • حل مشکل بی سرپناهی و استقرار مجدد و اسکان دایمی خانواده‌های عودت کننده و بیجا شده‌های داخلی با تکیه به فرمان ۱۰۴ دولت افغانستان مبنی بر ایجاد شهرکها با استفاده از املاک دولتی به همکاری نزدیک ادارات دولتی (وزارتخانه‌های زراعت، انکشاف شهر، انکشاف دهات، و مالیه.
  • بخاطر فراهم آوری ساختارهای زیر بنایی مانند: آب، سرک، پل و پلچک، کلینک و مکتب، مدرسه و پارک، مسجد و ترانسپورت، پوسته امنیتی به کمک وزارتخانه‌های صحت، معارف، داخله، حج و اوقاف و ترانسپورت)
  • حل مشکل کاریابی و اشتغال زایی، ارتقای ظرفیت و تهیه آموزش‌های حرفوی و تخنیکی به خانواده‌ها تحت برنامه مشترک این وزارت با وزارت کار و امور اجتماعی، سازمان بین‌المللی کار، کمیشنری ملل متحد و سازمان بین‌المللی مهاجرت.
  • تامین و تداوم پروسه عودت داوطلبانه و تدریجی افغانها و رسیده گی به حمایت‌های حقوقی آنها تحت برنامه مشترک و همکاری کمیشنری ملل متحد، سازمان بین‌المللی مهاجرت، وزارت خارجه کشور، سفارتخانههای و آتشه‌های مهاجرین خصوصاً در دو کشور همسایه ایران و پاکستان.[۲]

برنامه‌های استراتیژیک این وزارت[ویرایش]

  • حل مشکل بی سر پناهی عودت کننده‌ها و بیجاشده‌های داخلی.
  • تامین کمک‌های شلترجهت باز سازی منازل رهایشی و اعمار آن برای خانواده‌های بیشترین آسیب پذیر.
  • تامین زمینه کاریابی و اشتغال زائی و تهیه آموزشهای حرفوی و تخنیکی به مهاجرین، عودت کننده‌ها و بیجاشده‌های داخلی.
  • حل مطالبات حقوقی آنها طبق قوانین نافذه ملی و یین المللی.
  • ارتقای ظرفیت‌های کاری چه در داخل وزارت و چه هم میان افراد عو دت کننده و بیجا شده داخلی
  • تشخیص افراد دارای حرفه‌ها و مسالک در بین مهاجرین چی در کشورهای دوست میزبان مانند: ایران، پاکستان و هم سایر کشورها و چی میان عودت کننده گان در کشور اصلی شان افغانستان و اتخاذ تدابیر جهت گماشتن شان به کار و اشتغال در محلات زیست شان.
  • اتخاذ تدابیر جهت کاهش آسیب پذیری عودت کننده‌ها و بیجا شده‌های داخلی در حالات بروز حوادث طبیعی و غیر طبیعی
  • رشد و توسعه هماهنگی و همکاری با ادارات دولتی ذیدخل و نهادهای بین‌المللی مانند: UNHCR, IOM, ILO, WFP, UNDP, NRC, US Embassy

برنامه‌های استراتیژیک دارای اولویت[ویرایش]

  • تامین زمینه باز گشت داوطلبانه، مصؤن و با عزت، تدریجی و قابل جذب مهاجرین افغان به کشور شان و تایید این اصل در توافقنامه‌های سه جانبه میان دولت افغانستان، کشورهای میزبان و کمیشنری عالی ملل متحد در امور پناه گزینان
  • انکشاف و افزایش شهرک‌ها از ۵۷ به ۱۰۰ و ارتقای نمرات رهایشی از۳۰۰٫۰۰۰ یه ۵۰۰٫۰۰۰.
  • تهیه ساختارهای زیر بنائی معیشتی شهرک‌ها مانند سرک، اب، کلینک، مکتب، پل و پلچک و تامین خدمات اساسی و اجتماعی در آن.
  • اجرای خدمات شلتر برای ۱۰۰٫۰۰۰ فامیل آسیب پذیر عودت کننده و بیجاشده داخلی فاقد سرپناه در محلات زیست شان.
  • انکشاف زمینه‌های کاریابی برای عودت کننده‌ها و بیجاشده‌های داخلی دارای مهارت و قابلیت‌های مسلکی و تامین اموزش‌های حرفوی و تخنیکی برای خانواده‌ها بمنظور دسترسی به کار و مشغله در محلات زیست اصلی شان در همکاری وزارت کار و امور اجتماعی و سایر نهادهای بین‌المللی ذی‌ربط
  • استقرار مجدد ۱۲۰٫۰۰۰ بیجاشده داخلی در محلات زیست اصلی شان.
  • حل مطالبات حقوقی عودت کننده‌ها و بیجاشده‌های داخلی در همکاری با ارگان‌های ذی‌ربط ملی و موسسات بین‌المللی حافظ حقوق بشر.

برای دسترسی به نتایج متوقعه یادشده الی سال ۲۰۱۰، این وزارت، تحقق استراتیژی مربوط را و وابسته به عناصر ذیل میداند:

  • داشتن ظرفیت لازم برای طرح و پلانگذاری، نظارت و اداره مؤثر در محلات مورد نظر.
  • داشتن قابلیت کاربرد مؤثر از منابع و ظرفیت‌های موسسات همکار و مجامع بین‌المللی.
  • ارتقای سهمگیری و حمایت مردم محل در تطبیق مؤثر برنامه‌های مورد نظر.
  • تامین هماهنگی کاری میان ادارات در مرکز و ولایات.
  • جلب و جذب مساعدت‌های مالی و تخنیکی کشورهای دونر در سطوح ملی و بین‌المللی.

البته، با داشتن عناصر فوق می‌توانیم در عرصه تحقق استراتیژی این وزارت گام‌های مؤثر برداریم. زیرا در موجودیت ظرفیت‌های فوق، این وزارت می‌تواند در تطبیق برنامه‌های مربوط به سهولت‌های کافی دست یابد، و همچنان با دادن آگاهی‌های لازم فنی و مسلکی و اجتماعی به اهالی می‌توان از طریق سکنه شهرکها، محلات رهایشی را انکشاف داده، بازار و مارکیت‌های کار را ایجاد و در صفائی و آبادی بیشتر ساحات مساعدت نمود. که این تشریک مساعی وهمگانی بتدریج جلو ناامنی و فساد را در محلات گرفته، خود کفائی اهالی را ارتقا بخشیده و معیشت دایمی آنها را ضمانت نموده و راه را برای از بین بردن فقر و تنگدستی و بیکاری در میان مردم باز می‌نماید، وهم کار و اشتغال زایی و آموزش‌های حرفوی میان مردان و زنان تقویت میابد.

مساعدت‌های بیشتر موسسات ملی و بین‌المللی در تهیه سایر خدمات چون مکتب، کلنیک جلب شده، مشکلات محیط زیست و عدم تساوی میان مرد و زن در محلات از میان رفته، عواید مردم از طریق توصل به کار و حرفه ارتقا می‌نماید.[۲]

منابع[ویرایش]