پرش به محتوا

واچرخندزایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

واچرخندزایی[۱] (انگلیسی: Anticyclogenesis) به گسترش و تقویت گردش واچرخندی در اتمسفر زمین گفته می‌شود. پدیده مخالف آن، واچرخندزدایی[۲] نام دارد که به معنای تضعیف یا زوال گردش واچرخندی در جوّ است. معادل چرخندی این پدیده چرخندزایی است[۳] که به ایجاد یا تقویت گردش چرخندی در جوّ اشاره دارد. واچرخند‌ها به‌عنوان سامانه‌های پرفشار نیز شناخته می‌شوند.

فرایند

[ویرایش]

سامانه‌های پرفشار به دلیل فرونشینی هوا در تروپوسفر، لایه‌ای از اتمسفر که در آن وضع هوا روی می‌دهد، شکل می‌گیرند. بهترین مناطق برای تشکیل پرفشارها در یک الگوی جریان همدید در سطوح بالاتر تروپوسفر در زیر سمت غربی ناوه‌ها قرار دارند. بر روی نقشه‌های هواشناسی، این مناطق بادهای همگرا (خطوط هم‌تُندی)[۴] را نشان می‌دهند که به نام هم‌ریزگاه یا خطوط ارتفاعی همگرای نزدیک یا بالاتر از سطح غیر واگرایی، نیز شناخته می‌شود. این خطوط در نزدیکی سطح فشار ۵۰۰ هکتوپاسکال تقریباً در میانه راه تروپوسفر است.[۵][۶] در نقشه‌های هواشناسی، مراکز پرفشار با حرف H که بر روی خطوط هم‌فشار با بالاترین مقدار فشار قرار می‌گیرد، مرتبط هستند.[۷] در نمودارهای سطح بالای فشار ثابت، مرکز پرفشار در خط تراز بالاترین ارتفاع قرار دارد.[۸]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. «واچرخندزایی» [علوم جَوّ] هم‌ارزِ «anticyclogenesis»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر سوم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۶۴-۷۵۳۱-۵۰-۸ (ذیل سرواژهٔ واچرخندزایی)
  2. «واچرخندزدایی» [علوم جَوّ] هم‌ارزِ «anticyclolysis»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر ششم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۸۵-۶ (ذیل سرواژهٔ واچرخندزدایی)
  3. "American Meteorological Society Glossary - Anticyclogenesis". Allen Press Inc. June 2000. Archived from the original on 26 October 2006. Retrieved 2006-11-03.
  4. «خط هم‌تُندی، هم‌تُندی» [علوم جَوّ] هم‌ارزِ «isotach, isovel, isokinetic»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر سیزدهم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (ذیل سرواژهٔ خط هم‌تُندی)
  5. Glossary of Meteorology (2009). Level of nondivergence. American Meteorological Society. Retrieved on 2009-02-17.
  6. Konstantin Matchev (2009). Middle-Latitude Cyclones - II. بایگانی‌شده در ۲۰۰۹-۰۲-۲۵ توسط Wayback Machine University of Florida. Retrieved on 2009-02-16.
  7. Keith C. Heidorn (2005). Weather's Highs and Lows: Part 1 The High. The Weather Doctor. Retrieved on 2009-02-16.
  8. Glossary of Meteorology (2009). High. American Meteorological Society. Retrieved on 2009-02-16.