ابرخس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از هیپارکوس)
پرش به: ناوبری، جستجو
هیپارکوس

هیپارخوس (به یونانی: Hipparchus) (۱۹۰ سال قبل از میلاد - ۱۲۰ سال قبل از میلاد) ستاره‌شناس، جغرافی‌دان و ریاضی‌دان یونانی دوره هلنی است از او به عنوان بنیان‌گذار مثلثات نام برده می‌شود اما شهرت اصلی‌اش به دلیل کشف دیگری در مورد حرکت تقدیمی محور زمین است.

سرگذشت و کارها[ویرایش]

هیپارخوسِ نیکایی (به یونانی: Ίππαρχος ο Νικαεύς, / به لاتین: Hipparchus de Nicaeus) (زاده ۱۹۰ پ.ز. ، درگذشته ۱۲۰ پ.ز) یک اخترشناس، جغرافیدان و ریاضیدان یونانی بود. وی برای بنیادگذاری دانش مثلثات گرامی دانسته میشود[۱] گرچه شهرتش بیشتر در کاوش اتفاقی اش در پیشروی (حرکت تقدیمی) نقطه برابران است[۲]. هیپارخوس در نیقیه یا نیکایا (Nicaea/Νίκαια)، بیتینیا (Bithynia/Βιθυνία) (ایزنیک (Iznik/İznik) کنونی ترکیه) زاده شد و شاید در جزیره رودس(Rhodes/Ρόδος) درگذشته است. وی به عنوان یک ستاره‌شناس که کارش را از ۱۶۲ تا ۱۲۷ پ.ز. شناخته میشود[۳].هیپارخوس به عنوان بزرگترین اخترشناس رصدی باستان و نزد گروهی بزرگترین اخترشناس باستان گرامی داشته میشود. وی نخستین کسی بود که الگوهای کمّی و دقیقی برای حرکات خورشید و ماه ارایه داد. او برای ساخت این الگو یقیناً از پایشها و رصدهایی که احتمالاً از روشهای اندوخته شده ریاضیاتی فرا-کشوری بوده، بهره برداری کرده که از بابلیان و میانرودانیها یاری جسته است. او مثلثات و جدولهای مثلثاتی رسم شده را توسعه و گسترش داد و بسیاری از مسایل مثلثات کروی را حل کرد. افزون بر نظریه های خورشیدی، مَهی و مثلثات او، وی نخستین کسی بود که یک روش موثق برای پیش بینی خورشید گرفتگیها را توسعه داد.

منابع[ویرایش]

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Hipparchus»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۱).

  1. ^ C. M. Linton (2004). From Eudoxus to Einstein: a history of mathematical astronomy. Cambridge University Press. p. 52. ISBN 0-521-82750-7.
  2. G J Toomer's chapter "Ptolemy and his Greek Predecessors" in "Astronomy before the Telescope", British Museum Press, 1996, p. 81.
  3. Stephen C. McCluskey (2000). Astronomies and cultures in early medieval Europe. Cambridge University Press. p. 22