پرش به محتوا

هویت عربی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

هویت عربی (انگلیسی: Arab identity)حالت عینی یا ذهنی درک خود به عنوان یک عرب و ارتباط آن با عرب بودن است. مانند سایر هویت‌های فرهنگی، این هویت بر یک فرهنگ مشترک، یک تبار سنتی، سرزمین مشترک در تاریخ، تجربیات مشترک از جمله درگیری‌ها و رویارویی‌های اساسی متکی است. این اشتراکات منطقه‌ای و در بافت‌های تاریخی، قبیله‌ای هستند. هویت عربی مستقل از هویت مذهبی تعریف می‌شود و به پیش از گسترش اسلام و قبل از گسترش یهودیت و مسیحیت برمی‌گردد، با قبایل عرب مسلمان و قبایل عرب مسیحی و قبایل عرب یهودی که از نظر تاریخی تأیید شده‌اند. اعراب از نظر وابستگی‌ها و اعمال مذهبی گروه متنوعی هستند. اکثر اعراب مسلمان هستند و اقلیتی به ادیان دیگر، عمدتاً مسیحیت،[۱] و همچنین دروزی و بهائی، پایبند هستند.[۲][۳]

هویت عربی را می‌توان از دریچه هویت ملی، منطقه‌ای یا محلی نیز نگریست. در طول تاریخ عرب، سه روند ملی عمده در جهان عرب وجود داشته است. پان‌عربیسم، حاکمیت موجود کشورهای عربی را به عنوان مخلوقات مصنوعی رد می‌کند و خواستار وحدت کامل اعراب است.

تاریخچه

[ویرایش]

نسب پدری به‌طور سنتی منبع اصلی وابستگی در جهان عرب، زمانی که صحبت از عضویت در یک گروه قومی یا طایفه می‌شود، در نظر گرفته شده است.

برای اولین بار از اعراب نام برده شده است در اواسط قرن نهم پیش از میلاد به عنوان مردمی که در شرق و جنوب سوریه و شمال شبه جزیره عربستان زندگی می‌کردند.[۴]

به نظر می‌رسد اعراب تحت انقیاد امپراتوری نئوآشور (۹۱۱–۶۰۵ پیش از میلاد) و امپراتوری نئوبابلی بعدی (۶۰۵–۵۳۹ پیش از میلاد)، امپراتوری هخامنشی ایران (۵۳۹–۳۳۲ پیش از میلاد)، امپراتوری مقدونی /سلوکی یونانی و امپراتوری اشکانی بوده‌اند. قبایل عرب، به ویژه غسانیان و لخمی‌ها، از اواسط قرن سوم میلادی به بعد، در طول مراحل میانی تا پایانی امپراتوری روم و امپراتوری ساسانی، در بیابان‌های جنوبی سوریه و جنوب اردن ظاهر می‌شوند.

روابط میان «عرب» و «اعراب» با مفهوم «عرب‌های گمشده» (الْعَرَبِ الْبَعِیدَة) که در قرآن ذکر شده و به‌خاطر کفرشان مورد عقوبت قرار گرفتند، پیچیده‌تر می‌شود. تمامی اعراب معاصر به دو جد مشترک، قحطان و عدنان، منسوب شمرده می‌شدند. در جریان فتوحات اولیه مسلمانان در قرن‌های هفتم و هشتم میلادی، اعراب راشدین و سپس خلافت اموی و بعدها خلافت عباسی، که مرزهای آن از جنوب فرانسه در غرب تا چین در شرق، آناتولی در شمال و سودان در جنوب امتداد داشت. این یکی از بزرگ‌ترین امپراتوری‌های زمینی در تاریخ بود.

ایدئولوژی

[ویرایش]

ناسیونالیسم عربی

[ویرایش]

ناسیونالیسم عربی یک ایدئولوژی ناسیونالیستی است که ادعا می‌کند اعراب یک ملت هستند و وحدت مردم عرب را ترویج می‌دهد. در مفهوم معاصر خود، این باور وجود دارد که مردم عرب مردمی هستند که با زبان، فرهنگ، قومیت، تاریخ، جغرافیا و منافع متحد شده‌اند و یک ملت عرب، اعراب را در مرزهای خود از اقیانوس اطلس تا دریای عرب گرد هم خواهد آورد.

بسیاری از اعراب معتقدند که آنها یک ملت قدیمی هستند و به عنوان مثال، بر اساس شعر عربی و سایر اشکال ادبیات عربی، به آن افتخار می‌کنند. در دوران گسترش اسلام، ملی‌گرایی با شناسایی اعراب به عنوان یک ملت متمایز در کشورهای اسلامی آشکار شد. در دوران مدرن، این ایده در ایدئولوژی‌هایی مانند ناصریسم و بعثیسم تجسم یافت که اشکال رایج ملی‌گرایی در جهان عرب، به ویژه در اواسط قرن بیستم بودند. شاید مهم‌ترین شکل ایجاد چنین دولت عربی، تأسیس جمهوری متحده عربی بین مصر و سوریه بود، اگرچه کوتاه مدت بود. تا حدودی، ملی‌گرایی عربی در نتیجه بهار عربی دهه ۲۰۱۰، جذابیت مردمی جدیدی پیدا کرد و خواستار وحدت اجتماعی اعراب، به رهبری مردم در خیابان‌ها، نه رژیم‌های اقتدارگرایی که اشکال تاریخی ملی‌گرایی را ایجاد کرده بودند، شد.

سوسیالیسم عربی

[ویرایش]

سوسیالیسم عربی یک ایدئولوژی سیاسی مبتنی بر تلفیقی از ملی‌گرایی عربی و سوسیالیسم است. سوسیالیسم عربی با سایر ایده‌های سوسیالیستی رایج در جهان عرب متفاوت است.[۵] برای بسیاری، از جمله میشل عفلق، یکی از بنیانگذاران آن، سوسیالیسم عربی گامی ضروری در جهت تحکیم وحدت و آزادی‌های اعراب بود، زیرا نظام سوسیالیستی مالکیت و توسعه به تنهایی می‌توانست بر بقایای استعمار در جهان عرب غلبه کند.[۶][۷]

وحدت

[ویرایش]

پان‌عربیسم

[ویرایش]

پان‌عربیسم ایدئولوژی‌ای است که از اتحاد کشورهای شمال آفریقا و خاورمیانه از اقیانوس اطلس تا دریای عرب، که اغلب به عنوان جهان عرب شناخته می‌شود، حمایت می‌کند.[۸] این ایده مبتنی بر ادغام برخی یا همه کشورهای عربی در یک چارچوب سیاسی و اقتصادی واحد است که مرزهای بین کشورهای عربی را از بین می‌برد و یک دولت قوی اقتصادی، فرهنگی و نظامی ایجاد می‌کند.[۹] وحدت عربی ایدئولوژی‌ای است که ملی‌گرایان عرب آن را راه‌حلی برای عقب‌ماندگی، اشغال و ظلمی می‌دانند که شهروندان عرب در تمام کشورهای عربی از آن رنج می‌برند.[۱۰]

اتحادیه عرب

[ویرایش]

اتحادیه عرب، که قبلاً اتحادیه کشورهای عربی نامیده می‌شد، یک سازمان منطقه‌ای متشکل از کشورهای عربی در شمال آفریقا، خاورمیانه، شاخ آفریقا و شبه جزیره عربستان است. این اتحادیه در ۲۲ مارس ۱۹۴۵ در قاهره با شش عضو تشکیل شد: پادشاهی مصر، پادشاهی عراق، ماوراء اردن (که در سال ۱۹۴۹ به اردن تغییر نام داد)، لبنان، عربستان سعودی و سوریه.[۱۱][۱۲] اساسنامه آن هماهنگی بین کشورهای عضو در امور اقتصادی، از جمله روابط تجاری، ارتباطات، روابط فرهنگی، اسناد و مجوزهای مسافرتی، روابط اجتماعی و بهداشت را پیش‌بینی می‌کند.[۱۳]

تعریف

[ویرایش]

یک عرب را می‌توان به عنوان عضوی از یک قوم سامی تعریف کرد که در بخش عمده‌ای از خاورمیانه و شمال آفریقا ساکن است.[۱۴][۱۵][۱۶] پیوندهایی که اعراب را به هم پیوند می‌دهد، قومی، زبانی، فرهنگی، تاریخی، ملی‌گرایانه، جغرافیایی، سیاسی و اغلب مربوط به دین و هویت فرهنگی است.[۱۷] اعراب در تاریخ طولانی خود و با وجود تنوعات محلی فراوان، آداب و رسوم، زبان، معماری، هنرهای زیبا، ادبیات، موسیقی، سینما، رقص، رسانه‌ها، آشپزی، لباس، جوامع و اسطوره‌شناسی متمایز خود را توسعه داده‌اند.

طبق هر دو دین یهودیت و اسلام، اسماعیل جد اسماعیلیان و اعراب بود. اسماعیل پسر بزرگتر ابراهیم و جد بسیاری از قبایل برجسته عرب بود.

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. "Religious Diversity Around The World – Pew Research Center". Pew Research Center's Religion & Public Life Project. 4 April 2014.
  2. Ori Stendel (1996). The Arabs in Palestine. Sussex Academic Press. p. 45. ISBN 1-898723-24-9. Retrieved March 4, 2014.
  3. Mohammad Hassan Khalil (31 January 2013). Between Heaven and Hell: Islam, Salvation, and the Fate of Others. Oxford University Press. p. 297. ISBN 978-0-19-994541-2. Retrieved March 1, 2014.
  4. Myers, E. A. (2010-02-11). The Ituraeans and the Roman Near East: Reassessing the Sources (به انگلیسی). Cambridge University Press. ISBN 978-1-139-48481-7.
  5. TORREY, GORDON H.; DEVLIN, JOHN F. (1965). "Arab Socialism". Journal of International Affairs. 19 (1): 47–62. JSTOR 24363337.
  6. "No Arab Bolivars: As region implodes, Arab socialism fizzles out". Middle East Eye (به انگلیسی). Retrieved 2017-11-22.
  7. "Coping with the Legacy of Arab Socialism". Cato Institute (به انگلیسی). 2014-08-25. Retrieved 2017-11-22.
  8. "Pan-Arabism Is Not Dead | Opinion | The Harvard Crimson". www.thecrimson.com (به انگلیسی). Retrieved 2017-11-22.
  9. "pan-Arabism". Oxford Reference. Retrieved Jan 4, 2021.
  10. "Pan-Arabism | ideology". Encyclopædia Britannica (به انگلیسی). Retrieved 2017-11-22.
  11. "Arab League". The Columbia Encyclopedia. 2013. Archived from the original on 2019-05-13.
  12. Sly, Liz (12 November 2011). "Syria suspended from Arab League". Washington Post. Archived from the original on 21 May 2013.
  13. "Profile: Arab League". BBC News (به انگلیسی). 2017-08-24. Retrieved 2017-11-22.
  14. "Arab | Definition of Arab in US English by Oxford Dictionaries". Oxford Dictionaries | English. Archived from the original on October 1, 2016.
  15. BOARD, V&S EDITORIAL (2015). ENGLISH - ENGLISH DICTIONARY (به آلمانی). V&S Publishers. ISBN 9789350574195.
  16. "member of a semitic people spread throughout middle east, n africa etc. Crossword Clue, Crossword Solver". www.wordplays.com (به انگلیسی).
  17. "Who is an Arab?". al-bab.com.3