اچ‌سی‌جی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از هورمون اچ‌سی‌جی)
گنادوتروپین جفتی انسان
شناساگرها
نمادCGA
نمادهای دیگرFSHA, GPHa, GPHA1, HCG, LHA, TSHA
آنتره۱۰۸۱
HUGO۱۸۸۵
میراث مندلی در انسان۱۱۸۸۵۰
RefSeqNM_000735
یونی‌پورتP01215
اطلاعات دیگر
جایگاهChr. 6 q۱۴-q21

گنادوتروپین جفتی انسان یا به اختصار HCG (به انگلیسی: Human chorionic gonadotropin) از هورمون‌هایی است که در حین حاملگی تولید می‌شود.[۱] این هورمون توسط سلول‌های تروفوبلاست که جنین در حال رشد را احاطه کرده‌اند، ترشح می‌شود که تخم را پس از لانه‌گزینی در رحم تغذیه می‌کند.[۲] وجود اچ‌سی‌جی در برخی از تست‌های بارداری (تست نوار بارداری HCG) تشخیص داده می‌شود. برخی از تومورهای سرطانی نیز این هورمون را تولید می‌کنند.[۳] اچ‌سی‌جی اولین بار حدود ۱۱ روز پس از لقاح در خون و بین ۱۲ تا ۱۴ روز پس از لقاح در ادرار قابل اندازه‌گیری است. به‌طور طبیعی مقدار اچ‌سی‌جی هر ۴۸ ساعت دوبرابر می‌شود. سطح این هورمون در هفته‌های ۸ تا ۱۱ به حداکثر خود رسیده و سپس در ادامه حاملگی کاهش می‌یابد.[۴]

تولید[ویرایش]

پس از لقاح، سلول تخم شروع به تکثیر کرده و بلاستوسیت را به وجود می‌آورد.[۵] در اطراف سلول‌های بلاستوسیست، سلول‌های تروفوبلاست و سلول‌های تروفوبلاست به وجود می‌آیند. سلول‌های تروفوبلاست، اولین سلول‌هایی هستند که هورمون hCG را تولید می‌کنند.[۵] هورمون hCG تولید شده از سلول‌های تروفوبلاست، بر روی جسم زرد اثر گذاشته و از تحلیل رفتن آن جلوگیری می‌کند.[۳] پروژسترون تولید شده از جسم زرد، بر روی سلول‌های دیواره رحم اثر گذاشته و از ریزش آن‌ها جلوگیری کرده و بدین ترتیب، زمینه را برای لانه گزینی و شروع حاملگی آماده می‌کند. در روز ۲۲، لانه گزینی انجام می‌شود و با تشکیل جفت، تولید هورمون‌های hCG و پروژسترون، توسط سلول‌های جفت انجام می‌گیرد.[۲]

مقدار در طول بارداری[ویرایش]

سطح hCG پس از لقاح و لانه گزینی به‌طور تصاعدی رشد می‌کند.[۶] سطح hCG معمولاً در حدود هفته‌های ۸ تا ۱۱ بارداری به اوج خود می‌رسد و به‌طور کلی در سه‌ماهه اول در مقایسه با سه‌ماهه دوم بالاتر است.

در زیر لیستی از سطوح سرمی hCG آورده شده‌است:[۶]

LMP آخرین دوره قاعدگی است که از اولین روز آخرین قاعدگی شروع می‌شود.

مقدار هفته پس از LMP mIU/mL
۳ ۵ – ۵۰
۴ ۵ – ۴۲۸
۵ ۱۸ – ۷٬۳۴۰
۶ ۱٬۰۸۰ – ۵۶٬۵۰۰
۷ – ۸ ۷٬۶۵۰ – ۲۲۹٬۰۰۰
۹ – ۱۲ ۲۵٬۷۰۰ – ۲۸۸٬۰۰۰
۱۳ – ۱۶ ۱۳٬۳۰۰ – ۲۵۴٬۰۰۰
۱۷ – ۲۴ ۴٬۰۶۰ – ۱۶۵٬۴۰۰
۲۵ – ۴۰ ۳٬۶۴۰ – ۱۱۷٬۰۰۰
زنان غیر باردار <۵٫۰
زنان یائسه <۹٫۵

سطوح در بدن[ویرایش]

مقادیر پایین[ویرایش]

مقادیر پایین اچ‌سی‌جی علل مختلفی می‌تواند داشته باشد و می‌بایست آزمایش طی ۷۲–۴۸ بعد تکرار شود تا با توجه به تغییرات سطح هورمون بتوان قضاوت نمود. سطوح پایین اچ‌سی‌جی می‌تواند نشاندهنده موارد زیر باشد:[نیازمند منبع]

مقادیر بالا

مقادیر بالا اچ‌سی‌جی علل مختلفی می‌تواند داشته باشد و می‌بایست آزمایش طی ۷۲–۴۸ بعد تکرار شود تا با توجه به تغییرات سطح هورمون بتوان قضاوت نمود. سطوح بالای اچ‌سی‌جی می‌تواند نشاندهنده موارد زیر باشد:[نیازمند منبع]

مقدار این هورمون به‌طور معمول توسط پزشکان دوباره اندزاه‌گیری نمی‌شود مگر این که مشکلی به وجود آمده باشد. در صورت خونریزی، درد شدید شکمی یا سابقه سقط ممکن است پزشک این آزمایش را تکرار کند.[نیازمند منبع]

هیچ عاملی نمی‌تواند مقدار این هورمون را تحت تأثیر قرار دهد بجز داروهایی که حاوی این هورمون باشند. این داروها برای درمان نازایی مورد استفاده قرار می‌گیرد و پزشک در مورد زمان انجام این آزمایش پس از دریافت این داروها، شما را راهنمایی خواهد نمود. سایر داروها مثل آنتی‌بیوتیک‌ها، ضد دردها، قرص‌های ضدبارداری خوراکی یا سایر داروهای هورمونی هیچ تأثیر بر مقدار این هورمون نخواهند داشت.[نیازمند منبع]

آثار فیزیولوژیک[ویرایش]

هورمون اچ‌سی‌جی گنادوتروپین جفتی انسان در خانم‌های حامله در جفت ساخته و به خون مادر ترشح می‌شود و نقش مهمی در ادامه حاملگی دارد و نیز باعث تحریک ترشح هورمون پروژسترون می‌شود. اندازه‌گیری سطح این هورمون در ادرار یا خون از روش‌های اصلی تعیین حاملگی می‌باشد.[نیازمند منبع]

موارد مصرف[ویرایش]

این هورمون در درمان و در تشخیص کریپتورکیدیسم (نهان بیضگی) قبل از بلوغ که به دلیل انسداد آناتومیک نباشد، مصرف می‌شود. این فراورده همچنین در درمان ناباروری ناشی از بی کفایتی عملکرد هیپوفیز در مردان و نیز نازایی در خانمها، به تنهایی یا در ترکیب با منوتروپینها یا کلومیفن استفاده می‌شود. علاوه بر این در تشخیص کم‌کاری غدد جنسی در مردان، نارسایی جسم زرد و نیز به منظور تحریک تخمک گذاری در عمل باروری خارج از بدن (IVF) کاربرد دارد.[نیازمند منبع]

مکمل استروئید آنابولیک

هنگامی که از استروئیدهای آنابولیک بصورت اگزوژن در بدن سوءاستفاده می‌شود، حلقه‌های بازخورد منفی طبیعی باعث می‌شود بدن تولید تستسترون خود را از طریق خاموش کردن محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-گناد متوقف کند.[۷]

این باعث آتروفی بیضه و موارد دیگر می‌شود. (HCG) معمولاً در طول و بعد از چرخه‌های استروئیدی برای حفظ و بازیابی اندازه بیضه و همچنین تولید طبیعی تستوسترون استفاده می‌شود.[۸] سطوح بالای (AAS)ها که تستوسترون طبیعی بدن را تقلید می‌کنند، هیپوتالاموس را تحریک می‌کند تا تولید هورمون آزادکننده گنادوتروپین (GnRH) را از هیپوتالاموس متوقف کند. بدون (GnRH)، غده هیپوفیز ترشح هورمون لوتئینی (LH) را متوقف می‌کند.[۸] LH به‌طور معمول از هیپوفیز از طریق جریان خون به بیضه‌ها می‌رود، جایی که باعث تولید و آزاد شدن تستوسترون می‌شود. بدون (LH)، بیضه‌ها تولید تستوسترون خود را متوقف می‌کنند.[۸]

در مردان، (HCG) با تقلید (LH) و تحریک تولید و آزادسازی تستوسترون به بازیابی و حفظ تولید تستوسترون در بیضه‌ها کمک می‌کند. اگر (HCG) برای مدت طولانی و در دوز بسیار بالا استفاده شود، افزایش تستوسترون طبیعی و استروژن در نهایت از طریق بازخورد منفی در هیپوتالاموس و غده هیپوفیز، تولید درون‌زای هورمون لوتئینیزی را مهار می‌کند.

مکانیسم اثر[ویرایش]

تأثیر هورمون گنادوتروپین جفتی انسان اغلب همانند LH می‌باشد. با تقلید پیک طبیعی LH، در زنان موجب تحریک تخمک گذاری و در مردان موجب افزایش تولید آندروژن توسط بیضه‌ها می‌گردد.

عوارض جانبی[ویرایش]

  • خونریزی‌های واژینال
  • افزایش بروز عواقب ترومبوآمبولیک
  • تحریک بیش از حد تخمدان و کیست تخمدان

موارد منع مصرف و احتیاط[ویرایش]

اعصاب مرکزی: سردرد، خستگی، تحریکپذیری، بی‌قراری، افسردگی.

ادراری ـ تناسلی: بلوع زودرس (رشد بیضه‌ها، رشد آلت تناسلی، رشد موهای ناحیه زهار و زیر بغل، تغییر صدا، رشد موهای بدن)، تحریک بیش از حد (بزرگی تخمدان‌ها)، پارگی کیست‌های تخمدان (بعد از مصرف گونادوتروپین‌ها).

موضعی: درد در محل تزریق.

سایر عوارض: ژنیکوماستی، ادم.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Cole LA (January 2009). "New discoveries on the biology and detection of human chorionic gonadotropin". Reproductive Biology and Endocrinology. 7: 8. doi:10.1186/1477-7827-7-8. PMC 2649930. PMID 19171054.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Gregory JJ, Finlay JL (April 1999). "Alpha-fetoprotein and beta-human chorionic gonadotropin: their clinical significance as tumour markers". Drugs. 57 (4): 463–467. doi:10.2165/00003495-199957040-00001. PMID 10235686. S2CID 46975142.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ Hoermann R, Spoettl G, Moncayo R, Mann K (July 1990). "Evidence for the presence of human chorionic gonadotropin (hCG) and free beta-subunit of hCG in the human pituitary". The Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism. 71 (1): 179–186. doi:10.1210/jcem-71-1-179. PMID 1695224.
  4. Gever J (December 6, 2011). "FDA Yanks HCG Weight Loss Agents from Market". MedPage Today. Retrieved December 7, 2011.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ Practice Committee Of American Society For Reproductive Medicine, Birmingham, Alabama (November 2008). "Gonadotropin preparations: past, present, and future perspectives". Fertility and Sterility. 90 (5 Suppl): S13–S20. doi:10.1016/j.fertnstert.2008.08.031. PMID 19007609.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ "Guideline To HCG Levels During Pregnancy". American Pregnancy Association. 22 August 2017.
  7. Williams L (May 8, 2009). "Manny Ramirez suspended; testosterone ratio exceeded limits; fertility drug reported". San Francisco Chronicle.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ van Breda E, Keizer HA, Kuipers H, Wolffenbuttel BH (April 2003). "Androgenic anabolic steroid use and severe hypothalamic-pituitary dysfunction: a case study". International Journal of Sports Medicine. 24 (3): 195–196. doi:10.1055/s-2003-39089. PMID 12740738. S2CID 260166539. {{cite journal}}: Check |s2cid= value (help)
  • فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷
  • سایت دارویاب
  • سایت دارونما