هنر اشکانیان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
موزا، ملکه اشکانی
سکه‌های دوره اشکانی

هنر اشکانیان به عنوان یک هنر ایرانی است که در امپراتوری اشکانی در مناطق مجاور از جمله عراق (شرق نزدیک) از لحاظ فرهنگی تحت تاثیر قرار داده‌است. امپراتوری اشکانی از حدود ۲۵۰ سال قبل از میلاد تا ۲۲۰ میلادی در ایران بوده‌اند. هنر اشکانی در واقع آمیزه‌ای از دو هنر ایرانی و هنر یونانی است.

امپراتوری اشکانی کشورهای ایران و عراق امروزی را زیرپوشش داشته‌است و شامل یک منطقه بزرگ با مردمانی با فرهنگ‌های متفاوت بوده‌است و در زمینه هنر بسیار قوی بوده‌اند و هنرمندان در طی قرن‌ها بعد حتی پس از سرنگونی اشکانیان؛ مورد تقلید و استفاده دیگر حکومت‌ها بوده‌است. هنر اشکانیان در شهرستان‌هایی از سوریه از جمله پالمیرا و شام وجود دارد که همه انها جزئی از سرزمین اشکانیان بوده‌اند. در شمال امپراتوری هنر اشکانیان بیشتر در ارمنستان رونق گرفته‌است و در جنوب به وضوح می‌توان اثار دوره اشکانی را در کشور بحرین مشاهده کرد که به دوران اشکانیان تعلق دارند.

از ویژگی‌های بسیار مشخص و برجسته‌ی این گونه هنر ایرانی، چهرنگاری و چهره‌محوری آن است. این چهره‌محوری سپس از راه شاهنشاهی بیزانس به اروپا رفت و خود را در هنر سده‌های میانی اروپایی در کالبد نگاه چهره‌های اشخاص خود را نشان می‌دهد.

یکی از دلایلی که این هنر تاکنون ناشناخته مانده است؛ نادیده گرفتن جایگاه‌ها و سایت‌های حفاری باستان‌شناختی در هنگام حفاری است. در سده‌ی بیستم میلادی، باستان‌شناس سرشناس، میخائیل ایووانویچ راستوفستچ روس تبار، در پی حفاری‌هایی در منطقه‌ی دورا-اوروپوس در سوریه‌ی کنونی؛ از طریق شباهت‌های یافته‌شده در شهرهای پالمیرا و ایران تا شمال هند در چینه‌های باستان‌شناختی سده‌های نخست میلادی، پی به هنری یکپارچه و یکسان برد که سپس به هنر اشکانی یا هنر پارتی نامور شد.[۱]

نقاشی آبرنگ «آتشدان قربانی» از دورا-اوروپوس، سده ی یکم میلادی، سبک ایرانی-یونانی

اینکه آیا همه هنر اشکانی از آن خود اشکانیان بوده است، هنوز گمان برانگیز و مورد ظن است[۲]. برای نمونه چهره‌محوری در هنر ایرانی نبوده است ولی این هنر نزد اشکانیان بسیار پراهمیت و ارزشمند بوده و در هنر پالمیرا [۳]و سکه‌های اشکانی بسیار هویدا است[۴][۵][۶]. یکی از گمانهایی که این هنر را می‌توان یک هنر اشکانی دانست، این است که این هنر در خارج منطقه‌ی فرات میانی دیده نشده و مدرکی دال بر وجود آن تاکنون یافت نشده است[۷]. به سخن ساده‌تر هنر اشکانی ، هنری است که از پیشرفت اندیشه‌ی برتر بومی منطقه‌ی فرات میانی پدیدار گشته است[۸].

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Rostovtzeff, Mikhail Ivanovich. Dura and the Problem of Parthian Art. 
  2. Duchesne-Guillemin, Jacques (1987). Acta Iranica. BRILL. pp. 186. ISBN 9789004039025. 
  3. H. T., Bakker (1987). Iconography of Religions. Groningen. Rijksuniversiteit, Institut,te Groningen. Rijksuniversiteit, Institut. pp. 7. 
  4. Brosius, Maria (2006). The Persians: An Introduction. London & New York: Routledge. pp. 127. ISBN 0-415-32089-5. 
  5. Garthwaite, Gene Ralph (2005). The Persians. Oxford & Carlton: Blackwell Publishing, Ltd. pp. 84. ISBN 1-55786-860-3. 
  6. Schlumberger, Daniel (1983). Parthian Art. London & New York: Cambridge University Press. pp. 1049–1050. ISBN 0-521-20092-X. 
  7. Millar, Door Fergus (1993). The Roman Near East. 31 B.C.-A.D. London: Harvard University Press. pp. 329. ISBN 0-674-77886-3. 
  8. Millar, Door Fergus (1993). The Roman Near East. 31 B.C.-A.D. London: Harvard University Press. pp. 329. ISBN 0-674-77886-3. 

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Parthische Kunst»، ویکی‌پدیای آلمانی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۲ ژانویه ۲۰۱۱).

پیوند به بیرون[ویرایش]