دنیاگیری ۲۰–۲۰۱۹ کروناویروس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
همه‌گیری ۲۰–۲۰۱۹ کروناویروس
COVID-19 Outbreak World Map.svg
نقشهٔ پراکندگی ویروس کرونا
  ۱۰۰۰+ مورد تأییدشده
  ۱۰۰–۹۹۹ مورد تأییدشده
  ۱۰–۹۹ مورد تأییدشده
  ۱–۹ مورد تأییدشده
COVID-19-outbreak-timeline.gif
نقشه پویانمای موارد تاییدشدهٔ 2019-nCoV در جهان
بیماریبیماری کروناویروس ۲۰۱۹ (COVID-19)
نژاد ویروسکروناویروس سندرم حاد تنفسی ۲ (SARS-CoV-2)
مکاندر سراسر جهان (فهرست مکان‌ها)
اولین موردووهان، هوبئی، چین[۱]
۳۰°۳۷′۱۱″ شمالی ۱۱۴°۱۵′۲۸″ شرقی / ۳۰٫۶۱۹۷۲°شمالی ۱۱۴٫۲۵۷۷۸°شرقی / 30.61972; 114.25778
تاریخ ورود۱ دسامبر ۲۰۱۹-حال[۲]
(۴ ماه)
منشاءکروناویروس پانگولین[۳][۴][۵][۶]
موارد تأییدشده۷۳۲٬۰۰۰+[۷]
بهبودیافته۱۵۲٬۰۰۰+[۷][۸]
مرگ۳۴٬۵۰۰+[۷][۸][۹]
کشورهای درگیر۱۹۹ کشور و ناحیه[۷][۹]
موارد تاییدشدهٔ 2019-nCoV در چین که از ۲۵ ژانویه گسترش یافته‌است. خاستگاه این ویروس استان هوبئی با رنگ تیره مشخص است.

دنیاگیری ۲۰–۲۰۱۹ کروناویروس، یک دنیاگیری در جریان از بیماری کروناویروس ۲۰۱۹، ناشی از ویروس کروناویروس سندرم حاد تنفسی ۲ (SARS-CoV-2) است. این بیماری برای اولین بار در دسامبر ۲۰۱۹ در شهر ووهان استان هوبئی، کشور چین شناسایی شد. در ۱۱ مارس، سازمان جهانی بهداشت شیوع بیماری را دنیاگیری اعلام کرد.[۱۰]

برای اولین بار در شهر ووهان استان هوبئی چین، پس از اینکه مردم بدون علت مشخصی دچار سینه پهلو شدند و واکسن‌ها و درمان‌های موجود مؤثر نبودند، نوع جدیدی از کروناویروس شناسایی شد که ابتدا به آن عنوان ان‌کاو-۲۰۱۹[۱۱] داده شد و با عبور تعداد قربانیان ویروس کرونا از مرز ۱۰۰۰ نفر، سازمان جهانی بهداشت برای بیماری ناشی از آن، نام رسمی انتخاب کرده‌است - کووید ۱۹ (۱۹-COVID) که اشاره‌ای به «کرونا» (corona)، «ویروس» (virus)، «بیماری» (disease) و سال ۲۰۱۹ دارد.[۱۲] تا کنون بیش از ۱۳۰۰۰ نفر در اثر این بیماری جان باخته و بیش از ۹۰۰۰۰ نفر بهبود پیدا کرده‌اند.

ووهان در ۲۳ ژانویه قرنطینه شد و بر اساس آن، تمام حمل‌ونقل‌های عمومی به داخل و خارج از ووهان به حالت تعلیق درآمد.[۱۳][۱۴] از آن زمان، حداقل در ۱۵ شهر دیگر در استان هوبئی نیز، حمل و نقل به همین ترتیب متوقف شده‌است.[۱۵] بسیاری از رویدادهای سال نو از جمله شهر ممنوعه در پکن، نمایشگاه‌های معابد سنتی و سایر مجالس جشن، به دلیل ترس از انتقال، بسته شدند.[۱۶] هنگ کنگ همچنین سطح پاسخ به بیماری‌های عفونی خود را به بالاترین حد رساند، وضعیت اضطراری اعلام کرد، مدارس خود را تا اواسط ماه فوریه تعطیل کرد و جشن‌های سال نوی خود را نیز لغو کرد.[۱۷][۱۸]

دانشمندان چینی توانستند به سرعت نژادی از کروناویروس جدید را شناسایی کنند و توالی ژنتیکی آن را در اختیار آزمایشگاه‌های سراسر جهان قرار دهند تا به‌طور مستقل آزمایش‌های PCRی تهیه کنند که بتواند ابتلا را در هر فرد تأیید کند.[۱۹][۲۰][۲۱][۲۲] از بین ۴۱ نفر اولی که با روش واکنش زنجیره‌ای پلیمراز بی‌درنگ و توالی‌یابی دی‌ان‌ای، تأیید شد که به این ویروس آلوده شده‌اند، مشخص شد که دو سوم آنها با بازار عمده‌فروشی غذاهای دریایی هوانان، که در آن حیوانات زنده نیز به فروش می‌رسد، ارتباط دارند.[۲][۲۳][۲۴][۲۵] 2019-nCoV، هفتمین عضو خانواده کروناویروس است که انسان را آلوده می‌کند و گزارش شده‌است که بین ۷۵ تا ۸۰ درصد توالی ژنوم آن با کروناویروس سارس (SARS-CoV) یکسان است، و بیش از ۸۵ درصد توالی ژنوم آن شبیه به چندین کروناویروس خفاشی است[۲۶][۲۷][۲۸] و با کروناویروس پانگولین نیز ارتباط نزدیکی دارد.[۲۹]

آزمایش‌های گسترده در اواسط تا اواخر ژانویه، بیش از ۲۸۰۰ مورد تاییدشده در چین را آشکار کرد، که برخی از آنها در بخش خدمات درمانی مشغول به کار بودند.[۳۰][۳۱] همچنین موارد تاییدشده‌ای در تایلند، کره جنوبی، ژاپن، تایوان، ماکائو، هنگ‌کنگ، ایالات متحده، سنگاپور،[۳۲] ویتنام، فیلیپین، فرانسه،[۳۳] نپال، اسپانیا، امارات متحده عربی، ایتالیا، سوئد، بریتانیا، سریلانکا، فنلاند، روسیه، آلمان، هند، کامبوج، استرالیا، مالزی و کانادا[۳۴] گزارش شده‌است. اولین مرگ تأیید شده در اثر عفونت کروناویروس در ۹ ژانویه رخ داده‌است.[۳۵]

در ۳۰ ژانویهٔ ۲۰۲۰، سازمان جهانی بهداشت با انتشار بیانیه‌ای، شیوع کروناویروس جدید را یک وضعیت اضطراری بهداشت عمومی اعلام کرد که تهدیدی برای تمام جهان، و نه فقط چین، به‌شمار می‌رود.[۳۶]

انتقال[ویرایش]

نشانه‌های بیماری
افرادی که برای خرید ماسک صورت و لوازم پزشکی در بیرون یک فروشگاه دارویی ووهان صف کشیده‌اند
بیمارستان جین‌یینتان احداث شده به منظور درمان بیماران مبتلا به کرونا

قبل از شیوع ۲۰–۲۰۱۹، مقاله‌ای در سال ۲۰۱۵ در ماهنامه پزشکی نیچر مدیسن[الف] منتشر شده بود که در مورد خطر احتمالی ظهور مجدد کروناویروس سارس از ویروس‌هایی که در جمعیت خفاش‌های چینی در گردش بودند، هشدار داده‌بود.[۳۷] با استفاده از سیستم ژنتیک معکوس کروناویروس سارس، تیم رالف باریک[ب] یک ویروس کایمریک ‏(en) تولید و توصیف کردند که بیان کنندهٔ افزایش ناگهانی کروناویروس خفاش SHC014 در یک بَک‌بُن کروناویروس موش بود. هر دو روش پادتن مونوکلونال و واکسن نتوانستند پروتئین افزایش ناگهانی جدید را خنثی کنند و از عفونت با این کروناویروس محافظت کنند.[۳۸] [نیازمند شفاف‌سازی]

این ویروس شواهدی از انتقال انسان-به-انسان را نشان داده‌است و با توجه گزارش‌هایی از چندین کشور به غیر از چین، به نظر می‌رسد میزان انتقال ‏(en) (میزان عفونت)[۳۹] آن در اواسط ژانویه سال ۲۰۲۰ افزایش یافته‌است.[۴۰] دوره نهفتگی ویروس (مدت زمان طی شده

از در معرض قرار گرفتن تا بروز علامت‌ها، بین ۲ تا ۱۴ روز است و در این مدت مسری می‌ماند.[۴۱][۴۲] علامت‌های بیماری شامل تب، سرفه و مشکلات تنفسی است و بیماری می‌تواند کشنده باشد و گسترش بیماری به قدری بوده که در تایوان کمبود ماسک تنفسی به وجود آمد.[۴۳]

عدد تولید مثل پایه[ویرایش]

میزان انتقال‌پذیری ویروس بین انسان‌های مختلف متغیر بوده‌است، به طوری که برخی از افراد مبتلا، این ویروس را به دیگران منتقل نمی‌کنند، در حالی که برخی دیگر توانستند این عفونت را به چندین نفر گسترش دهند.[۲۵] عدد تکثیر پایه برای انتقال ویروس از انسان به انسان توسط چندین گروه تحقیقاتی بین ۱٫۴ تا ۳٫۸ تخمین زده شده‌است. این تعداد توصیف می‌کند که چه تعداد از افرادی که تازه آلوده شده‌اند، احتمالاً ویروس را در جمعیت منتقل می‌کنند. تاکنون گزارش شده‌است که کروناویروس جدید قادر به انتقال زنجیره‌ای تا چهار نفر است.[۴۴]

منبع و میزبان انتقال‌دهنده[ویرایش]

منبع ۲۰۱۹ ‐ nCoV در طبیعت حیات وحش و میزبان واسطه‌ای که ان‌کاو ۲۰۱۹ را به انسان منتقل کرده‌است، تأیید نشده‌است و نتایج نمونه‌گیری از حیوانات بازار هوانان هنوز در دسترس نیست.[۴۵] اما احتمالاً منبع اصلی ویروس خفاش‌های از نوع نعل‌بینی هستند.[۲۷][۴۶]

نسخهٔ به روز شدهٔ پیش از انتشار یک مقاله در ۲۳ ژانویه ۲۰۲۰ در بایو آرکایو[پ]، که توسط اعضای مؤسسه ویروس‌شناسی ووهان[ت]، بیمارستان ووهان جینیینتان[ث]، دانشگاه آکادمی علوم چین[ج] و مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های استان هوبئی[چ]، حکایت از آن دارد که کروناویروس جدید ۲۰۱۹ دارای منشأ خفاش است، چرا که تجزیه و تحلیل آنها نشان می‌دهد که ان‌کاو ۲۰۱۹ در کل سطح ژنوم، در حد ۹۶٪ با یک کروناویروس خفاشی یکسان است.[۴۷]

در ۲۲ ژانویه، دانشمندان دانشگاه پکینگ، دانشگاه پزشکی سنتی چینی گوانگشی[ح]، دانشگاه نینگبو و کالج مهندسی زیستی ووهان[خ] مقاله‌ای را منتشر کردند که پس از بررسی «انسان‌ها، خفاش‌ها، مرغ‌ها، جوجه تیغی‌ها، پنگوئن‌ها و دو گونه مار»،[۴۸] نتیجه گرفته‌است که «به نظر می‌رسد ان‌کاو ۲۰۱۹ یک ویروس نوترکیب از ترکیب کروناویروس خفاشی و یک کرونا ویروس با منشأ ناشناخته است» و «مار محتمل‌ترین منبع حیوانات حیات وحش برای ان‌کاو ۲۰۱۹است» که آن را به انسان‌ها منتقل کرده‌است.[۴۹][۵۰] برخی دیگر همچنین اظهار داشته‌اند که ان‌کاو ۲۰۱۹ در نتیجه «ترکیب ویروس‌های گربه‌ها و مارها» ایجاد شده‌است.[۵۱] برخی مقاله پکینگ را مورد بحث قرار داده‌اند و استدلال می‌کنند که این مخزن باید خفاش باشد و میزبان واسطه، باید پرنده یا پستاندار باشد، و نه مار (زیرا مارها بر خلاف انسان خون‌سرد هستند).[۵۲]

وضعیت شیوع بیماری در کشورهای مختلف[ویرایش]

دنیاگیری ۲۰–۲۰۱۹ کروناویروس بر پایه کشور و سرزمین

مکان‌ها موارد درگذشتگان بهبودی منابع
۱۸۲ ۸۵۶٬۵۰۵ ۴۲٬۰۸۹ ۱۷۷٬۰۲۳
ایالات متحده ۱۸۸٬۱۸۵ ۳٬۸۷۸ ۶٬۹۶۳ [۵۳]
ایتالیا ۱۰۵٬۷۹۲ ۱۲٬۴۲۸ ۱۵٬۷۲۹ [۵۴]
اسپانیا ۹۵٬۹۲۳ ۸٬۴۶۴ ۱۹٬۲۵۹ [۵۵]
چین ۸۱٬۵۱۸ ۳٬۳۰۵ ۷۶٬۰۵۲ [۵۶]
آلمان ۷۱٬۸۰۸ ۷۷۵ ۱۶٬۱۰۰ [۵۷]
فرانسه ۵۲٬۱۲۸ ۳٬۵۲۳ ۹٬۴۴۴ [۵۸]
ایران ۴۴٬۶۰۵ ۲٬۸۹۸ ۱۴٬۶۵۶ [۵۹]
بریتانیا ۲۵٬۱۵۰ ۱٬۷۸۹ ۱۳۵ [۶۰]
سوئیس ۱۶٬۶۰۵ ۴۳۳ ۱٬۸۲۳ [۶۱]
ترکیه ۱۳٬۵۳۱ ۲۱۴ ۲۴۳ [۶۲]
بلژیک ۱۲٬۷۷۵ ۷۰۵ ۱٬۶۹۶ [۶۳]
هلند ۱۲٬۵۹۵ ۱٬۰۳۹ ۲۵۰ [۶۴]
اتریش ۱۰٬۱۸۰ ۱۲۸ ۱٬۰۹۵ [۶۵]
کره جنوبی ۹٬۷۸۶ ۱۶۲ ۵٬۴۰۸ [۶۶]
کانادا ۸٬۵۰۵ ۱۰۱ ۱٬۱۶۲ [۶۷]
پرتغال ۷٬۴۴۳ ۱۶۰ ۴۳ [۶۸]
برزیل ۵٬۷۱۷ ۲۰۱ ۱۲۷ [۶۹]
اسرائیل ۵٬۳۵۸ ۲۰ ۲۲۴ [۷۰]
استرالیا ۴٬۷۱۲ ۲۰ ۳۳۷ [۷۱]
نروژ ۴٬۶۴۱ ۳۹ ۱۳ [۷۲]
سوئد ۴٬۴۳۵ ۱۸۰ ۱۶ [۷۳]
جمهوری چک ۳٬۳۰۸ ۳۱ ۴۵ [۷۴]
ایرلند ۳٬۲۳۵ ۷۱ ۵ [۷۵]
دانمارک ۲٬۸۶۰ ۹۰ ۱ [۷۶]
مالزی ۲٬۷۶۶ ۴۳ ۵۳۷ [۷۷]
شیلی ۲٬۷۳۸ ۱۲ ۱۵۶ [۷۸]
روسیه ۲٬۳۳۷ ۱۷ ۱۲۱ [۷۹]
لهستان ۲٬۳۱۱ ۳۳ ۷ [۸۰]
رومانی ۲٬۲۴۵ ۸۲ ۲۲۰ [۸۱]
اکوادور ۲٬۲۴۰ ۷۵ ۵۴ [۸۲]
لوکزامبورگ ۲٬۱۷۸ ۲۳ ۸۰ [۸۳]
فیلیپین ۲٬۰۸۴ ۸۸ ۴۹ [۸۴]
ژاپن ۱٬۹۵۳ ۵۶ ۴۲۴ [۸۵]
پاکستان ۱٬۹۳۸ ۲۶ ۷۶ [۸۶]
تایلند ۱٬۶۵۱ ۱۰ ۳۴۲ [۸۷]
عربستان ۱٬۵۶۳ ۱۰ ۱۶۵ [۸۸]
اندونزی ۱٬۵۲۸ ۱۳۶ ۸۱ [۸۹]
فنلاند ۱٬۴۱۸ ۱۷ ۱۰ [۹۰]
هند ۱٬۳۹۷ ۳۵ ۱۲۳ [۹۱]
آفریقای جنوبی ۱٬۳۵۳ ۵ ۳۱ [۹۲]
یونان ۱٬۳۱۴ ۴۹ ۵۲ [۹۳]
ایسلند ۸۰۲ ۲ ۸۲ [۹۴]
Cruise ship side view.svg کشتی‌های تفریحی ۷۱۲ ۱۱ ۶۰۱ [۹۵]
سنگاپور ۶۸۳ ۲ ۱۷۲ [۹۶]
پاناما ۶۷۴ ۹ ۲ [۹۷]
آرژانتین ۵۸۹ ۱۲ ۵۱ [۹۸]
مکزیک ۵۸۵ ۸ ۴ [۹۹]
پرو ۵۸۰ ۹ ۴ [۱۰۰]
اسلوونی ۵۶۲ ۶ ۱۰ [۱۰۱]
کرواسی ۵۵۱ ۳ ۳۷ [۱۰۲]
قطر ۵۴۹ ۰ ۴۱ [۱۰۳]
استونی ۵۳۸ ۱ ۹ [۱۰۴]
مصر ۴۹۵ ۲۴ ۱۰۲ [۱۰۵]
کلمبیا ۴۹۱ ۶ ۸ [۱۰۶]
جمهوری دومینیکن ۴۸۸ ۱۰ ۳ [۱۰۷]
بحرین ۴۵۸ ۴ ۲۱۰ [۱۰۸]
صربستان ۴۵۷ ۷ ۱۵ [۱۰۹][۱۱۰]
هنگ کنگ ۴۵۳ ۴ ۱۱۰ [۱۱۱]
عراق ۳۸۲ ۳۶ ۱۰۵ [۱۱۲]
نیوزیلند ۳۶۸ ۰ ۳۷ [۱۱۳][۱۱۴]
لبنان ۳۶۸ ۶ ۲۰ [۱۱۵][۱۱۶]
الجزایر ۳۶۷ ۲۵ ۲۴ [۱۱۰]
لیتوانی ۳۴۵ ۴ ۱ [۱۱۷]
امارات ۳۳۳ ۲ ۵۲ [۱۱۸]
ارمنستان ۳۲۹ ۱ ۱۸ [۱۱۰]
مجارستان ۳۰۰ ۱۰ ۳۴ [۱۱۹]
لتونی ۲۸۰ ۰ ۱ [۱۱۰][۱۲۰]
بلغارستان ۲۷۶ ۳ ۸ [۱۲۱]
مراکش ۲۷۵ ۱۰ ۸ [۱۲۲]
تایوان ۲۶۷ ۲ ۳۰ [۱۲۳][۱۲۴]
اروگوئه ۲۳۸ ۰ ۰ [۱۱۰][۱۲۵]
کاستاریکا ۲۳۱ ۲ ۲ [۱۲۶]
تونس ۲۲۷ ۶ ۲ [۱۱۰]
بوسنی و هرزگوین ۲۲۶ ۳ ۵ [۱۱۰]
اسلواکی ۲۲۶ ۰ ۷ [۱۲۷][۱۲۸]
آندورا ۲۲۴ ۳ ۳ [۱۲۹]
سن مارینو ۲۱۸ ۲۱ ۵ [۱۳۰]
اوکراین ۲۱۸ ۵ ۴ [۱۳۱]
اردن ۲۱۲ ۰ ۲ [۱۱۰][۱۳۲]
کویت ۲۰۸ ۰ ۴۹ [۱۳۳]
مقدونیه شمالی ۲۰۱ ۳ ۳ [۱۳۴][۱۳۵]
مولداوی ۱۷۷ ۱ ۲ [۱۳۶][۱۳۷]
آلبانی ۱۷۴ ۷ ۳۱ [۱۳۸]
ویتنام ۱۵۳ ۰ ۱۷ [۱۳۹]
بورکینافاسو ۱۵۲ ۷ ۱۰ [۱۴۰][۱۴۱]
قبرس ۱۴۶ ۳ ۳ [۱۴۲][۱۱۰]
مالت ۱۳۴ ۰ ۲ [۱۴۳]
غنا ۱۳۲ ۴ ۰ [۱۴۴][۱۱۰]
عمان ۱۳۱ ۰ ۲۳ [۱۴۵]
قزاقستان ۱۲۵ ۱ ۰ [۱۴۶]
آذربایجان ۱۲۲ ۳ ۱۵ [۱۴۷]
برونئی ۱۱۴ ۰ ۵ [۱۴۸]
ونزوئلا ۱۰۷ ۰ ۰ [۱۴۹]
سریلانکا ۱۰۶ ۰ ۶ [۱۵۰]
سنگال ۱۰۵ ۰ ۹ [۱۱۰]
کامبوج ۹۸ ۰ ۱۱ [۱۵۱]
ساحل عاج ۹۶ ۰ ۱ [۱۱۰]
بلاروس ۸۶ ۰ ۲۹ [۱۵۲]
افغانستان ۸۴ ۲ ۲ [۱۱۰]
فلسطین ۸۴ ۱ ۱۷ [۱۵۳]
ازبکستان ۸۳ ۰ ۰ [۱۵۴]
گرجستان ۸۱ ۰ ۱۳ [۱۵۵][۱۵۶]
کامرون ۷۵ ۱ ۲ [۱۱۰]
کوزوو ۷۱ ۱ ۰ [۱۵۷]
کوبا ۶۷ ۱ ۰ [۱۵۸]
مونته‌نگرو ۶۷ ۱ ۰ [۱۵۹]
نیجریه ۶۵ ۱ ۳ [۱۶۰][۱۶۱]
ترینیداد و توباگو ۶۵ ۱ ۰ [۱۶۲]
بولیوی ۶۱ ۰ ۰ [۱۶۳]
قرقیزستان ۵۸ ۰ ۰ [۱۶۴]
لیختن‌اشتاین ۵۳ ۰ ۰ [۱۶۵]
هندوراس ۶۸ ۱ ۰ [۱۶۶]
موریس ۵۲ ۲ ۰ [۱۱۰]
پاراگوئه ۵۲ ۳ ۰ [۱۶۷][۱۶۸]
کنگو ۵۱ ۴ ۲ [۱۶۹]
رواندا ۵۰ ۰ ۰ [۱۱۰][۱۷۰]
بنگلادش ۴۸ ۵ ۱۱ [۱۷۱]
قبرس شمالی ۴۷ ۰ ۳ [۱۷۲]
گرنزی ۳۴ ۰ ۰ [۱۷۳]
جرزی ۳۲ ۱ ۰ [۱۷۴]
کنیا ۳۱ ۱ ۱ [۱۱۰]
ماکائو ۳۱ ۰ ۱۰ [۱۷۵]
موناکو ۳۱ ۰ ۱ [۱۷۶]
جامائیکا ۲۶ ۱ ۲ [۱۱۰][۱۷۷]
گواتمالا ۲۴ ۱ ۴ [۱۷۸]
ماداگاسکار ۲۳ ۰ ۰ [۱۱۰]
جزیره من ۲۳ ۰ ۰ [۱۷۹]
توگو ۲۳ ۰ ۱ [۱۸۰]
باربادوس ۱۸ ۰ ۰ [۱۸۱]
اوگاندا ۱۸ ۰ ۰ [۱۸۲][۱۱۰]
اتیوپی ۱۶ ۰ ۰ [۱۱۰]
زامبیا ۱۶ ۰ ۰ [۱۸۳]
السالوادور ۱۳ ۰ ۰ [۱۸۴]
مالدیو ۱۳ ۰ ۳ [۱۸۵]
تانزانیا ۱۳ ۰ ۰ [۱۸۶]
گینه استوایی ۱۲ ۰ ۰ [۱۱۰]
جیبوتی ۱۱ ۰ ۰ [۱۱۰]
دومینیکن ۱۱ ۰ ۰ [۱۸۷]
مغولستان ۱۱ ۰ ۰ [۱۱۰]
نیجر ۱۰ ۱ ۰ [۱۱۰]
باهاما ۹ ۰ ۰ [۱۸۸]
هائیتی ۸ ۰ ۰ [۱۸۹]
نامیبیا ۸ ۰ ۲ [۱۱۰]
سورینام ۸ ۰ ۰ [۱۹۰]
بنین ۷ ۰ ۰ [۱۱۰]
گابن ۷ ۱ ۰ [۱۱۰]
موزامبیک ۷ ۰ ۰ [۱۱۰]
سیشل ۷ ۰ ۰ [۱۹۱]
اسواتینی ۶ ۰ ۰ [۱۹۲][۱۱۰]
اریتره ۶ ۰ ۰ [۱۱۰]
لائوس ۶ ۰ ۰ [۱۹۳]
فیجی ۵ ۰ ۰ [۱۹۴]
گویان ۵ ۱ ۰ [۱۹۵]
سوریه ۵ ۰ ۰ [۱۹۶]
زیمبابوه ۵ ۱ ۰ [۱۱۰]
کیپ ورد ۴ ۱ ۰ [۱۹۷]
جمهوری دموکراتیک کنگو ۴ ۰ ۰ [۱۱۰]
گینه ۴ ۰ ۱ [۱۹۸]
مالی ۴ ۰ ۰ [۱۱۰]
واتیکان ۴ ۰ ۰ [۱۱۰]
آنگولا ۳ ۰ ۰ [۱۹۹]
آنتیگوا و باربودا ۳ ۰ ۰ [۱۱۰][۲۰۰]
جمهوری آفریقای مرکزی ۳ ۰ ۰ [۱۱۰]
چاد ۳ ۰ ۰ [۲۰۱]
گامبیا ۳ ۱ ۰ [۱۱۰]
لیبریا ۳ ۰ ۰ [۱۱۰][۲۰۲]
موریتانی ۳ ۰ ۰ [۲۰۳]
میانمار ۳ ۰ ۰ [۱۱۰]
نپال ۳ ۰ ۱ [۲۰۴]
سومالی ۳ ۰ ۰ [۱۱۰]
سنت لوسیا ۳ ۰ ۰ [۱۱۰][۲۰۵]
سودان ۳ ۱ ۰ [۱۱۰]
بلیز ۲ ۰ ۰ [۲۰۶]
بوتان ۲ ۰ ۰ [۱۱۰]
گینه بیسائو ۲ ۰ ۰ [۱۱۰]
نیکاراگوئه ۲ ۰ ۰ [۲۰۷]
سنت کیتس و نویس ۲ ۰ ۰ [۱۱۰]
تیمور شرقی ۱ ۰ ۰ [۲۰۸]
گرنادا ۱ ۰ ۰ [۱۱۰]
لیبی ۱ ۰ ۰ [۲۰۹]
پاپوآ گینهٔ نو ۱ ۰ ۰ [۲۱۰]
سنت وینسنت و گرنادین‌ها ۱ ۰ ۰ [۱۱۰]


چین[ویرایش]

چک کردن دمای بدن مسافران در ایستگاه متروی ووهان توسط دوربین‌های فروسرخ

در ۷ ژانویه ۲۰۲۰ دبیرکل حزب کمونیست چین شی جین پینگ مسئولیت کمیته دائمی پلیتبوروی حزب کمونیست چین را برای بحث دربارهٔ پیشگیری و مهار ویروس کرونا بر عهده گرفت.[۲۱۱][۲۱۲]

قرنطینه ووهان در ۲۳ ژانویه ۲۰۲۰ مسافرت به داخل و خارج شهر ووهان را متوقف کرد.[۲۱۳]

بیمارستان هاوشن‌شان برای مقابله با همه‌گیری و قرنطینه بهتر بیماران ساخته شده‌است. در ۲۵ ژانویه مسئولان اعلام کردند قصد دارند یک بیمارستان تخصصی دیگر به نام لیشن‌شان احداث کنند.[۲۱۴][۲۱۵]

در ۲۴ ژانویه ۲۰۲۰ مسئولان اعلام کردند قصد دارند یک پردیس دانشگاهی خالی در هوانگانگ را به یک بیمارستان منطقه‌ای به نام مرکز پزشکی منطقه‌ای کوه دبی تبدیل کنند.[۲۱۶] مراحل ساخت از ۲۵ ژانویه آغاز شد[۲۱۷] و در ۲۸ ژانویه، پس از ۴۸ ساعت، ساخت این بیمارستان به اتمام رسید و از ساعت ۲۲:۳۰ همان روز پذیرش بیماران را آغاز کرد.[۲۱۸]

ایران[ویرایش]

در پی دنیاگیری ۲۰–۲۰۱۹ کروناویروس|بحران دنیاگیری بیماری کروناویروس در نقاط مختلف جهان، دنیاگیری کروناویروس در ایران رسماً در تاریخ ۲۹ بهمن ۱۳۹۸ تأیید شد.[۲۱۹][۲۲۰][۲۲۱][۲۲۲] روز چهارشنبه ۱۴ اسفند حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران گفت، شیوع ویروس جدید کرونا تقریباً تمامی استان‌های کشور را دربرگرفته است.[۲۲۳] به گفته روابط عمومی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران تا ظهر سه‌شنبه ۵ فروردین ۱۳۹۹، تعداد ۲۴۸۱۱ بیمار مبتلا به کووید-۱۹ در کشور شناسایی شده که از این تعداد ۱۹۳۴ نفر جان باخته‌اند و همچنین ۸۹۳۱ نفر از مبتلایان به این ویروس تاکنون بهبود یافته‌اند.[۲۲۴] طبق آمار رسمی، ایران پس از چین و ایتالیا و اسپانیا، بیشترین تعداد جان‌باختگان بر اثر ابتلا به کرونا را داشته‌اشت. این آمار تا تاریخ ۱۹ اسفند صرفاً بر مبنای موارد مثبت تست کرونا طبق استاندارد سازمان جهانی بهداشت و از این تاریخ برمبنای عوارض بالینی سی‌تی اسکن ریه در کنار تست بوده‌است.[۲۲۵][۲۲۶] تخمین‌هایی که توسط محققان و صاحب‌نظران زده شده، از جمله تحقیقاتی در دانشگاه تورنتو، میزان ابتلا و مرگ و میر را بسیار بیشتر از آمار رسمی دانسته‌اند.[۲۲۷][۲۲۸][۲۲۹][۲۳۰]

ایتالیا[ویرایش]

دنیاگیری کروناویروس در ایتالیا به عنوان بخشی از فرایند دنیاگیری ۲۰–۲۰۱۹ کروناویروس، در روز ۳۱ ژانویه ۲۰۲۰ در ایتالیا مورد تأیید قرار گرفت. منشأ این شیوع دو جهانگرد چینی بودند که تست آنها در شهر رم مثبت اعلام شد.[۲۳۱] یک هفته بعد، مردی ایتالیایی که از شهر ووهان چین به ایتالیا بازگشته بود، در بیمارستان بستری شده و به عنوان سومین مورد در ایتالیا تأیید شد.[۲۳۲] به دنبال این ماجرا خوشه‌ای از موارد ابتلا به کووید ۱۹ شناسایی شد. با تأیید ۱۶ مورد ابتلا در ۲۱ فوریه[۲۳۳] و سپس ۶۰ مورد ابتلای دیگر در ۲۲ فوریه و همچنین اولین مورد فوت در لمباردی این خوشه آغاز شد.[۲۳۴] در ابتدای ماه مارس، ویروس در تمام مناطق ایتالیا گسترش یافته‌بود.[۲۳۵]

در ۱ مارس، شورای وزیران به منظور ساماندهی مهار شیوع بیماری، حکمی را تصویب کرد. در این حکم قلمرو ملی ایتالیا به سه منطقه تقسیم شد:[۲۳۶]

  • منطقه قرمز (متشکل از شهرداری‌های برتونیکو، کاسالپوسترلنگو، کاستلگروندو، کاستیلیونه دآدا، کودونیو، فومبیو، مالئو، سن فیورانو، سومالیا و ترانووا دی پاسرینی در لومباردی، و شهرداری وُ در ونتو)، که در آنها کل جمعیت در قرنطینه قرار گرفته‌اند.
  • منطقه زرد (متشکل از مناطقی از لومباردی، ونتو، و امیلیا-رومانا) که در آنها رویدادهای اجتماعی و ورزشی به حالت تعلیق درآمده، و مدارس، تئاترها، کلوپ‌ها و سینماها تعطیل شده‌اند.
  • بقیه قلمرو ملی، که اقدامات ایمنی و پیشگیری در مکان‌های عمومی تبلیغ می‌شود و ضد عفونی به شکل ویژه در حمل و نقل عمومی انجام می‌گیرد.

در ۴ مارس، دولت ایتالیا تعطیلی کلیه مدارس و دانشگاه‌ها را در قلمرو ملی به مدت دو هفته وضع کرد.[۲۳۷] شامگاه ۹ مارس، قرنطینه به تمام ایتالیا گسترش یافت.[۲۳۸] در ۱۹ مارس، درگذشتگان ایتالیا به ۳٬۴۰۵ نفر رسید و با گذر از چین، به نخستین کشور از لحاظ تعداد مرگ تأیید شده در جهان تبدیل شد.[۲۳۹] در ۲۳ مارس، ایتالیا با ۵۰٬۴۱۸ مورد در جریان (بیش از دو برابر تعداد موارد در جریان هر کشور دیگر)، مرکز جهانی موارد در جریان کرونا ویروس است.[۲۴۰] با ۶٬۰۷۷ مورد مرگ و ۷٬۴۳۲ مورد بهبودی، تعداد کل موارد تأیید شده ۶۳٬۹۲۷ نفر است.[۲۴۱]

در ایالات متحده آمریکا[ویرایش]

اولین مورد تأیید شده از همه‌گیری کروناویروس (COVID-19) در ایالات متحده در ۲۱ ژانویه سال ۲۰۲۰ اعلام شد. تا تاریخ ۹ مارس ۲۰۲۰ (۲۰۲۰-03-۰۹) حداقل ۷۵۴ مورد تأیید شده و مشکوک در ایالات متحده وجود داشته‌است که شامل ۲۶ مرگ است که ۱۸ نفر از کشته شدگان در ایالت واشینگتن بودند که ۱۳ نفر از آنها در خانه سالمندان بودند.[۲۴۲] در تاریخ ۲۵ فوریه، مقامات بهداشتی آمریکا از جمله مرکز کنترل و پیشگیری بیماری (CDC) گزارش دادند که آنها انتظار همه‌گیری ویروس را در ایالات متحده داشتند و از دولت‌های محلی، مدارس و مشاغل خواسته‌اند تا برنامه‌هایی از قبیل لغو تجمعات گسترده را اجرا کنند.[۲۴۳]

در تاریخ ۲ مارس، CDC انتشار تعداد آزمایش‌های انجام شده را متوقف کرد.[۲۴۴][۲۴۵] در بیشتر مناطق ایالات متحده، آزمایش تا امروز فقط بر روی افراد علامت دار با سابقه سفر به ووهان و سایر نقاط مهم آسیا انجام شده‌است.[۲۴۵] در ۷ مارس، مقامات CDC تأیید کردند که ویروس در جامعه رواج دارد - یعنی از فرد به شخص دیگری با منبع ناشناخته منتقل می‌شود. آنها گفتند که انتقال گسترده ممکن است تعداد زیادی از افراد را به دنبال بستری شدن در بیمارستان و سایر مراقبت‌های بهداشتی وادار کند، که ممکن است سیستم‌های مراقبت‌های بهداشتی را تحت تأثیر قرار دهد.[۲۴۶]

واکنش‌ها به تلاش در جهت پیشگیری[ویرایش]

واکنش سازمان بهداشت جهانی[ویرایش]

سازمان بهداشت جهانی از تلاش‌های مسئولان چینی در مدیریت و مهار اپیدمی سپاسگزاری کرده و رئیس این سازمان، تدروس ادهانوم «از تلاش چین برای مهار اپیدمی ابراز اطمینان کرده» و از عموم خواسته‌است «آرامش خود را حفظ کنند».[۲۴۷]

واکنش‌های بین‌المللی[ویرایش]

در ۲۴ ژانویه ۲۰۲۰ دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا از طرف مردم آمریکا در توئیتر از رهبر عالی‌مقام چین شی جین پینگ تشکر کرد و گفت: «چین کار بسیار سختی کرده‌است که کروناویروس را مهار کند، ایالات متحده این تلاش و شفافیت را تحسین می‌کند.»[۲۴۸]

کمک‌رسانی بین‌المللی[ویرایش]

۱۰ فوریه، بیلبورد دیجیتالی حمایت‌کننده با جملهٔ چین قوی باش به زبان‌های مختلف، در شیبویا، توکیو، ژاپن

در ۵ فوریه، وزارت امور خارجه چین اظهار داشت که ۲۱ کشور (از جمله بلاروس، پاکستان، ترینیداد و توباگو، مصر و ایران) کمک‌هایی به چین ارسال کرده‌اند.[۲۴۹]

در ۳۰ ژانویه سازمان کمک‌های بشردوستانه دایرکت ریلیف با کمک شرکت فدکس، ۲۰۰٬۰۰۰ ماسک صورت به همراه سایر تجهیزات محافظت شخصی، از جمله دستکش و روپوش را با استفاده از پرواز اضطراری به بیمارستان اتحادیه ووهان، که خواستار تهیه این لوازم بودند ارسال کرد.[۲۵۰] بنیاد گیتس در ۲۶ ژانویه اظهار داشت که ۵ میلیون دلار کمک برای حمایت از عملیات امداد در چین، با هدف کمک به صندوق‌های اضطراری، و پشتیبانی فنی مرتبط با امدادگران خط مقدم، اهدا خواهد کرد.[۲۵۱] در ۵ فوریه، بیل و ملیندا مبلغ ۱۰۰ میلیون دلار کمک مالی را در پاسخ به سازمان بهداشت جهانی، که در همان روز درخواست کمک‌های مالی به جامعه جهانی را مطرح کرده بود، اهدا کردند. این کمک مالی برای تأمین بودجه تلاش‌های درمانی و تحقیق در مورد واکسن، و همچنین حفاظت از جمعیت در معرض خطر در آفریقا و آسیای جنوبی، استفاده خواهد شد.[۲۵۲]

ژاپن در روند هماهنگی پرواز هواپیما برای جمع‌آوری اتباع ژاپنی مستقر در ووهان، قول داده که این هواپیما ابتدا وسایل کمکی که بنابر گفته توشیمیتسو موتگی وزیر امور خارجه ژاپن، شامل ماسک و لباس محافظ است را برای مردم چین و همچنین برای اتباع ژاپنی ارسال می‌کند.[۲۵۳] در ۲۶ ژانویه، این هواپیما وارد ووهان شد و محموله‌ای شامل یک میلیون ماسک صورت را به این شهر اهدا کرد.[۲۵۴] همچنین این محموله شامل ۲۰٬۰۰۰ لباس محافظ اهدا شده توسط دولت متروپولیتن توکیو، برای کارمندان پزشکی در سراسر هوبی بوده‌است.[۲۵۵]

نورپردازی برج آزادی تهران به رنگ پرچم چین، برای نشان دادن همدردی و پشتیبانی از این کشور

در ۲۸ ژانویه، شهر میتو ۵۰٬۰۰۰ ماسک به شهر خواهر خود چونگ‌کینگ اهدا کرد، و در ۶ فوریه، شهر اوکایاما ۲۲٬۰۰۰ ماسک را به لوئویانگ، شهر خواهر خود ارسال کرد. حزب حاکم لیبرال دموکرات در ۱۰ فوریه به‌صورت نمادین، ۵٬۰۰۰ ین از حقوق ماه مارس هر یک از نمایندگان پارلمان کسر کرد و در مجموع ۲ میلیون ین به چین اهدا کرد. دبیرکل حزب، توشیهیرو نیکای، بیان کرد: برای ژاپن، مشاهده شیوع ویروس در چین، مانند دیدن یک خویشاوند یا همسایه در رنج است. مردم ژاپن مایل به کمک به چین هستند و امیدوارند که شیوع این بیماری در اسرع وقت متوقف شود.[۲۵۶]

سازمان غیردولتی Peach Wind ژاپن اعلام کرده برای کمک در توزیع ماسک صورت و کالاهای ارسالی این سازمان، یک کارمند را به چین می‌فرستد.[۲۵۵]

شماری از سایر کشورها نیز برای کمک‌رسانی اعلام آمادگی کرده‌اند. مالزی از اهدای ۱۸ میلیون دستکش جراحی به چین خبر داد.[۲۵۷] صلیب سرخ فیلیپین نیز ۱٫۴ میلیون دلار ماسک صورت ساخت فیلیپین را به ووهان ارسال کرد.[۲۵۸] ترکیه تجهیزات پزشکی ارسال کرد.[۲۵۹] آلمان تجهیزات پزشکی مختلفی از جمله ۱۰٬۰۰۰ لباس محافظت در برابر عفونت را عازم چین کرد.[۲۶۰] در ۱۹ فوریه، صلیب سرخ سنگاپور اعلام کرد که آنها کمکی به ارزش ۲٫۲۶ میلیون دلار، شامل «خرید و توزیع تجهیزات محافظتی مانند ماسک‌های جراحی برای کارکنان بیمارستان و سایر کارمندان بخش مراقبت‌های بهداشتی» را به چین ارسال می‌کنند. این کمک همچنین شامل «خرید و توزیع اقلام بهداشتی و آموزش بهداشت در هفت خانه بهزیستی در تیانجین و نان‌نینگ» خواهد بود.[۲۶۱]

انتقادها[ویرایش]

بانک جهانی[ویرایش]

از بانک جهانی به دلیل تأمین نکردن به هنگام تمهیدات مالی اضطراری برای پاندمی انتقاد شده‌است.[نیازمند منبع]

دولت کره جنوبی[ویرایش]

از وزارت بهداشت و رفاه دولت کره جنوبی به دلیل انجام یک‌طرفه مشاوره تلفنی و تجویز بدون مشورت با اتحادیه پزشکی و نیز محدود نکردن جابجایی‌ها از چین علی‌رغم هشدارهای مکرر و اعتراض جامعه انتقاد شده‌است.[۲۶۲][۲۶۳]

ضربه به آموزش[ویرایش]

تعطیلی مدارس ناشی از کووید ۱۹ در ۱۶ مارس ۲۰۲۰[۲۶۴]
  تعطیلی مدارس به صورت ایالتی است
  تعطیلی مدارس سراسر کشور

در ۶ام مارس حدود ۲۹۱ میلیون کودک و جوان به دلیل تعطیلی گسترده آموزشگاه‌ها توسط دولت‌ها به منظور کند کردن شیوع کرونا به اجبار از حضور در مدرسه محروم شدند.[۲۶۴] نوزده کشور تمام مدرسه‌ها در قلمرو خود را تعطیل کردند و این باعث ضربه به دانش‌آموزان پایه‌های پیش‌دبستانی تا دبیرستان گردید.[۲۶۵]

پیامدهای اجتماعی–اقتصادی[ویرایش]

اپیدمی نزدیک عید چونیون سال نو چینی اتفاق افتاد و سبب شد بسیاری از رویدادهای دسته‌جمعی توسط حاکمیت‌های ملی و محلی کنسل شوند و شرکت‌های خصوصی مغازه‌هایشان را ببندند و جاذبه‌های گردشگری مثل دیزنی‌لند هنگ کنگ و دیزنی‌لند شانگهای تعطیل شوند.[۲۶۶][۲۶۷]

به گفته تدروس آدهانوم رئیس کل سازمان بهداشت جهانی، تقاضا برای تجهیزات حفاظتی شخصی ۱۰۰ برابر شده‌است. قیمت‌های این تجهیزات بیست برابر قیمت عادی شده‌است و بسته‌های آیتم‌های پزشکی با تأخیر چهار تا شش‌ماهه به دست می‌رسند.[۲۶۸][۲۶۹]

شماری از کشورها اعلامیه‌های رسمی‌ای منتشر کردند که در آن دربارهٔ سفر به استان ووهان و / یا استان هوبئی هشدار دادند.[۲۷۰] از مسافرانی که به سرزمین اصلی چین مسافرت کرده‌اند، درخواست شده‌است که حداقل دو هفته سلامت خود را تحت نظر داشته باشند و هرگونه علائم ویروس را به خدمات‌دهندهٔ سلامت ‏(en) خود گزارش دهند.[۲۷۱] به هر کسی که خود را مشکوک به حمل ویروس می‌داند، توصیه شده‌است که به جای مراجعه مستقیم و حضوری به کلینیک، ماسک محافظ بپوشد و تلفنی از یک پزشک مشاوره بخواهد.[۲۷۲] در صنعت حمل و نقل و توریسم، برای سفرها و رزروها در سرزمین اصلی چین یا توسط افرادی از سرزمین اصلی چین، خدمات استرداد هزینه‌های دریافت شده و خدمات لغو بدون هزینه ارائه شده‌است.[۲۷۳] در فرودگاه‌ها و ایستگاه‌های قطار، برای شناسایی ناقلین ویروس، دمای بدن افراد را اندازه می‌گیرند و اعلامیه‌های بهداشتی و تابلوهای اطلاع‌رسانی نصب کرده‌اند.[۲۷۴]

چین[ویرایش]

در پی گسترش این ویروس، بازار بورس چین با ده درصد سقوط، ۳۹۳ میلیارد دلار از ارزش خود را ازدست داد.[۲۷۵][۲۷۶] همچنین هزاران فروشگاه بین‌المللی در چین ازجمله مک‌دونالد و استارباکس شعبه‌های خود را تعطیل کردند.

به دنبال اتخاذ محدودیت مسافرت، ترس از شیوع بیماری و ممنوع شدن تورهای داخلی و خارجی، به گردشگری چین ضربه شدیدی وارد شد.[۲۷۷]

استرالیا[ویرایش]

استرالیا به همراه چین و هنگ‌کنگ یکی از سه کشوری است که بدترین آسیب اقتصادی را در اثر اپیدمی دیده‌است. وزیر خزانه‌داری استرالیا اعلام کرده‌است که به دلیل شیوع بیماری این کشور دیگر قادر به حفظ بودجه متوازن نیست.[۲۷۸] دلار استرالیا به کمترین ارزش خود پس از رکود بزرگ مالی رسید.[۲۷۹] سوم مارس بانک رزرو استرالیا به عنوان نخستین بانک مرکزی در پاسخ به شیوع گسترده بیماری، نرخ بهره بانکی را کاهش داد. نرخ بهره رسمی بین ۰٫۲۵ درصد تا ۰٫۵ درصد کاهش یافت.[۲۸۰]

تایوان[ویرایش]

پروازهای مستقیم شرکت هواپیمایی چاینا ایرلاینز به مقصد رم متوقف شدند.[۲۸۱][۲۸۲]

ژاپن[ویرایش]

شینزو آبه نخست‌وزیر ژاپن گفت «ویروس کرونای جدید تأثیر شدیدی بر گردشگری، اقتصاد و جامعه ما به‌طور کلی گذاشته‌است».[۲۸۳][۲۸۴]

کره جنوبی[ویرایش]

در ۵ فوریه، هیوندای موتور به دلیل نبود قطعه مجبور شد تولید در کره جنوبی را به حالت تعلیق درآورد.[۲۸۵][۲۸۶]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Nature Medicine
  2. Ralph Baric
  3. bioRxiv
  4. Wuhan Institute of Virology
  5. Wuhan Jinyintan
  6. University of Chinese Academy of Sciences
  7. Hubei Provincial Center for Disease Control and Prevention
  8. Guangxi Traditional Chinese Medical University
  9. Wuhan Biology Engineering College

منابع[ویرایش]

  1. "Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Situation Summary". U.S. مرکز کنترل و پیشگیری بیماری (CDC). 30 January 2020. Archived from the original on 26 January 2020. Retrieved 30 January 2020.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Huang, Chaolin; Wang, Yeming; Li, Xingwang; Ren, Lili; Zhao, Jianping; Hu, Yi; Zhang, Li; Fan, Guohui; Xu, Jiuyang (24 January 2020). "Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China". The Lancetglish. 0. doi:10.1016/S0140-6736(20)30183-5. ISSN 0140-6736.
  3. Cyranoski، David. «Mystery deepens over animal source of coronavirus». نیچر. دریافت‌شده در ۲۷ مارس ۲۰۲۰.
  4. Bale، Rachael. «Trafficked pangolins can carry coronaviruses closely related to pandemic strain». نشنال جئوگرافیک. دریافت‌شده در ۲۷ مارس ۲۰۲۰.
  5. Briggs، Helen. «Coronavirus: Pangolins found to carry related strains». بی‌بی‌سی. دریافت‌شده در ۲۷ مارس ۲۰۲۰.
  6. Lovett، Samuel. «Coronavirus: Scientists find virus similar to Covid-19 in pangolins». ایندیپندنت. دریافت‌شده در ۲۷ مارس ۲۰۲۰.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ "Coronavirus Update (Live) for COVID-19 Wuhan China Virus Outbreak – Worldometer". www.worldometers.info.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ الگوی آمار تلفات کرونا - ویکی‌پدیا انگلیسی
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ "آمار رسمی و تایم‌لاین گسترش ویروس در جهان". 16 February 2020.
  10. "Statement on the second meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV)". World Health Organization. 30 January 2020. Archived from the original on 31 January 2020. Retrieved 30 January 2020.
  11. Fox, Dan (2020-01-24). "What you need to know about the Wuhan coronavirus". Nature. doi:10.1038/d41586-020-00209-y. ISSN 0028-0836.
  12. «بیماری ناشی از ویروس کرونا نام رسمی گرفت؛ کووید -۱۹». BBC News فارسی. ۲۰۲۰-۰۲-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۲-۱۲.
  13. Hui, Jane Li, Mary. "China has locked down Wuhan, the epicenter of the coronavirus outbreak". Quartz. Retrieved 23 January 2020.
  14. Hamblin, James (2020-01-24). "A Historic Quarantine – China's attempt to curb a viral outbreak is a radical experiment in authoritarian medicine". The Atlantic.
  15. Deutsche Welle (به چینی). 24 January 2020 https://www.dw.com/zh/武汉肺炎病毒持续扩散-湖北下令封15个城市/a-52132769. Retrieved 25 January 2020. Missing or empty |title= (help)
  16. "China cancels Lunar New Year events over deadly virus fears". Deutsche Welle. 23 January 2020. Retrieved 24 January 2020.
  17. "Hong Kong Chinese New Year | Hong Kong Tourism Board". www.discoverhongkong.com. Retrieved 2020-01-26.
  18. Lum, Alvin; Sum, Lok-kei (25 January 2020). "China coronavirus: Hong Kong leader hits back at delay criticism as she suspends school classes, cancels marathon and declares city at highest level of emergency". South China Morning Post. South China Morning Post. Retrieved 26 January 2020.
  19. Hui, David S.; Azhar, Esam EI; Madani, Tariq A.; Ntoumi, Francine; Kock, Richard; Dar, Osman; Ippolito, Giuseppe; Mchugh, Timothy D.; Memish, Ziad A. (14 January 2020). "The continuing epidemic threat of novel coronaviruses to global health – the latest novel coronavirus outbreak in Wuhan, China". International Journal of Infectious Diseases. 91: 264–266. doi:10.1016/j.ijid.2020.01.009. ISSN 1201-9712. PMID 31953166.
  20. "Undiagnosed pneumonia – China (HU) (01): wildlife sales, market closed, RFI Archive Number: 20200102.6866757". Pro-MED-mail. International Society for Infectious Diseases. Archived from the original on 22 January 2020. Retrieved 13 January 2020.
  21. Cohen, Jon; Normile, Dennis (17 January 2020). "New SARS-like virus in China triggers alarm". Science. 367 (6475): 234–235. doi:10.1126/science.367.6475.234. ISSN 0036-8075. PMID 31949058.
  22. Parry, Jane (20 January 2020). "China coronavirus: cases surge as official admits human to human transmission". British Medical Journal. 368: m236. doi:10.1136/bmj.m236. ISSN 1756-1833. PMID 31959587.
  23. Joseph, Andrew (24 January 2020). "New coronavirus can cause infections with no symptoms, studies show". STAT-US. Retrieved 26 January 2020.
  24. Chan, Jasper Fuk-Woo; Yuan, Shuofeng; Kok, Kin-Hang; To, Kelvin Kai-Wang; Chu, Hin; Yang, Jin; Xing, Fanfan; Liu, Jieling; Yip, Cyril Chik-Yan (24 January 2020). "A familial cluster of pneumonia associated with the 2019 novel coronavirus indicating person-to-person transmission: a study of a family cluster". The Lancetglish. 0. doi:10.1016/S0140-6736(20)30154-9. ISSN 0140-6736.
  25. ۲۵٫۰ ۲۵٫۱ Schnirring, Lisa (25 January 2020). "Doubts rise about China's ability to contain new coronavirus". CIDRAP. Retrieved 26 January 2020.
  26. Zhu, Na; Zhang, Dingyu; Wang, Wenling; Li, Xinwang; Yang, Bo; Song, Jingdong; Zhao, Xiang; Huang, Baoying; Shi, Weifeng (24 January 2020). "A Novel Coronavirus from Patients with Pneumonia in China, 2019". New England Journal of Medicine. United States. doi:10.1056/NEJMoa2001017. ISSN 0028-4793. PMID 31978945.
  27. ۲۷٫۰ ۲۷٫۱ Perlman, Stanley (24 January 2020). "Another Decade, Another Coronavirus". New England Journal of Medicine. 0: null. doi:10.1056/NEJMe2001126. ISSN 0028-4793. PMID 31978944.
  28. Perlman S (February 2020). "Another Decade, Another Coronavirus". The New England Journal of Medicine. 382 (8): 760–762. doi:10.1056/NEJMe2001126. PMID 31978944.
  29. Wong MC, Cregeen SJ, Ajami NJ, Petrosino JF (February 2020). "Evidence of recombination in coronaviruses implicating pangolin origins of nCoV-2019". bioRxiv (preprint). doi:10.1101/2020.02.07.939207.
  30. Field, Field (22 January 2020). "Nine dead as Chinese coronavirus spreads, despite efforts to contain it". The Washington Post. Retrieved 22 January 2020.
  31. Imai, Natsuko; Dorigatti, Ilaria; Cori, Anne; Riley, Steven; Ferguson, Neil M (17 January 2020). "Estimating the potential total number of novel Coronavirus cases in Wuhan City, China (Report 2" (PDF). Imperial College London. Archived from the original (PDF) on 24 January 2020. Retrieved 18 January 2020.
  32. Goh, Timothy; Toh, Ting Wei (23 January 2020). "Singapore confirms first case of Wuhan virus; second case likely". The Straits Times. Archived from the original on 24 January 2020. Retrieved 23 January 2020.
  33. "France confirms two cases of deadly coronavirus". The Independent. 24 January 2020. Archived from the original on 25 January 2020. Retrieved 24 January 2020.
  34. "[Breaking] 3 coronavirus cases confirmed in Johor Baru". New Straits Times. 25 January 2020. Retrieved 25 January 2020.
  35. Qin, Amy; Hernández, Javier C. (10 January 2020). "China Reports First Death From New Virus". The New York Times. ISSN 0362-4331. Archived from the original on 11 January 2020. Retrieved 11 January 2020.
  36. Times, The New York (2020-01-30). "Coronavirus Live Updates: W.H.O. Declares a Global Health Emergency". ISSN 0362-4331. Retrieved 2020-01-30.
  37. Menachery, Vineet D.; et al. (9 November 2015). "SARS-like cluster of circulating bat coronavirus pose threat for human emergence". Nature Medicine. 21 (12): 1508–1513. Retrieved 27 January 2020.
  38. "Nature 2015 study warned about a SARS-like cluster of circulating bat coronaviruses shows potential for human emergence and can or may spread thorugh human to human transmission". Nature. Nature.
  39. "China virus death toll rises to 41, more than 1,300 infected worldwide". CNBC. 2020-01-24. Retrieved 2020-01-26.
  40. Shih, Gerry; Lynch, David J.; Denyer, Simon. "Fifth coronavirus case confirmed in U.S. , 1,000 more cases expected in China". Washington Post.
  41. Faith Karimi; Eliott C. McLaughlin. "A fourth case of coronavirus is confirmed in the US as China struggles to contain outbreak". CNN. Retrieved 2020-01-26.
  42. Yuliya Talmazan. "Deadly coronavirus likely to spread, China warns as U.S. prepares to evacuate staff". NBC News. Retrieved 2020-01-26.
  43. "Health Advisory Regarding 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV) | Columbia Health". health.columbia.edu. Retrieved 2020-01-26.
  44. Saey, Tina Hesman (24 January 2020). "How the new coronavirus stacks up against SARS and MERS". Archived from the original on 25 January 2020. Retrieved 25 January 2020.
  45. Liu, Shan-Lu; Saif, Linda (22 January 2020). "Emerging Viruses without Borders: The Wuhan Coronavirus". Viruses. 12 (2): 130. doi:10.3390/v12020130. PMID 31979013.
  46. "Transmission of Covid-19 may have begun in November". Fiocruz.
  47. Zhou, Peng; et al. (23 January 2020). "Discovery of a novel coronavirus associated with the recent pneumonia outbreak in humans and its potential bat origin". bioRxiv. doi:10.1101/2020.01.22.914952. Retrieved 24 January 2020.
  48. Hamzelou, Jessica. "Wuhan coronavirus may have been transmitted to people from snakes". New Scientist. Archived from the original on 23 January 2020. Retrieved 24 January 2020.
  49. Haitao Guo, Guangxiang "George" Luo, Shou-Jiang Gao (22 January 2020). "Snakes Could Be the Original Source of the New Coronavirus Outbreak in China". Scientific American. Archived from the original on 25 January 2020. Retrieved 24 January 2020.
  50. Ji, Wei; Wang, Wei; Zhao, Xiaofang; Zai, Junjie; Li, Xingguang (22 January 2020). "Homologous recombination within the spike glycoprotein of the newly identified coronavirus may boost cross‐species transmission from snake to human". Journal of Medical Virology. doi:10.1002/jmv.25682. PMID 31967321.
  51. Callaway, Ewen; Cyranoski, David (23 January 2020). "Why snakes probably aren't spreading the new China virus". Nature. doi:10.1038/d41586-020-00180-8. Archived from the original on 25 January 2020. Retrieved 23 January 2020.
  52. Multeni, Megan (23 January 2020). "No, the Wuhan Virus Is Not a 'Snake Flu'". Wired. Archived from the original on 24 January 2020. Retrieved 24 January 2020.
  53. "COVID-19/Coronavirus Real Time Updates With Credible Sources in US and Canada | 1Point3Acres". coronavirus.1point3acres.com.
  54. "COVID-19 Italia". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  55. "COVID-19 Italia". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  56. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  57. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  58. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  59. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  60. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  61. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  62. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  63. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  64. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  65. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  66. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  67. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  68. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  69. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  70. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  71. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  72. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  73. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  74. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  75. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  76. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  77. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  78. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  79. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  80. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  81. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  82. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  83. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  84. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  85. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  86. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  87. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  88. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  89. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  90. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  91. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  92. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  93. "COVID-19". https://www.worldometers.info/coronavirus. External link in |website= (help)
  94. "COVID-19 á Íslandi - Tölfræði". www.covid.is (به Icelandic).
  95. "新型コロナウイルス感染症の現在の状況と厚生労働省の対応について(令和2年3月26日版)". www.mhlw.go.jp (به ژاپنی). Retrieved 2020-03-26.
  96. "Updates on Covid-19 local situation". Ministry of Health (Singapore).
  97. "Casos de Coronavirus COVID-19 en Panamá". Ministerio de Salud de la República de Panamá (به اسپانیایی).
  98. "Casos de coronavirus en Argentina: son 12 el total de fallecidos y 589 las personas contagiadas". www.clarin.com (به اسپانیایی). Retrieved 27 March 2020.
  99. Health, P. M. N. (27 March 2020). "Mexico coronavirus case tally rises to 585, reports 2 more deaths | National Post".
  100. Redacción El Comercio Perú (26 March 2020). "Coronavirus Perú EN VIVO | Amplían cuarentena, 580 casos hasta hoy jueves 26 de marzo | Últimas noticias". El Comercio Perú (به اسپانیایی). Retrieved 26 March 2020.
  101. "V sredo na novo potrjenih 36 okužb, skupno število žrtev se je povzpelo na šest". RTVSLO.si (به اسلوونیایی). Retrieved 26 March 2020.
  102. "Službena stranica Vlade". Croatian Institute of Public Health.
  103. "Covid-19". Ministry of Public Health (Qatar).
  104. "Information about Coronavirus disease COVID-19". Estonian Health Board.
  105. Ministry of Health and Population (Egypt) (25 March 2020). "وزارة الصحة والسكان المصرية" (به عربی). Facebook.
  106. "Casos actualizados de Coronavirus en Colombia". El Tiempo.
  107. "Boletín Especial COVID-19". Ministerio de Salud Pública (Dominican Republic) (به اسپانیایی).
  108. "Covid-19 Updates". Ministry of Health (Bahrain).
  109. "COVID-19". covid19.rs. Ministry of Health (Serbia).
  110. ۱۱۰٫۰۰ ۱۱۰٫۰۱ ۱۱۰٫۰۲ ۱۱۰٫۰۳ ۱۱۰٫۰۴ ۱۱۰٫۰۵ ۱۱۰٫۰۶ ۱۱۰٫۰۷ ۱۱۰٫۰۸ ۱۱۰٫۰۹ ۱۱۰٫۱۰ ۱۱۰٫۱۱ ۱۱۰٫۱۲ ۱۱۰٫۱۳ ۱۱۰٫۱۴ ۱۱۰٫۱۵ ۱۱۰٫۱۶ ۱۱۰٫۱۷ ۱۱۰٫۱۸ ۱۱۰٫۱۹ ۱۱۰٫۲۰ ۱۱۰٫۲۱ ۱۱۰٫۲۲ ۱۱۰٫۲۳ ۱۱۰٫۲۴ ۱۱۰٫۲۵ ۱۱۰٫۲۶ ۱۱۰٫۲۷ ۱۱۰٫۲۸ ۱۱۰٫۲۹ ۱۱۰٫۳۰ ۱۱۰٫۳۱ ۱۱۰٫۳۲ ۱۱۰٫۳۳ ۱۱۰٫۳۴ ۱۱۰٫۳۵ ۱۱۰٫۳۶ ۱۱۰٫۳۷ ۱۱۰٫۳۸ ۱۱۰٫۳۹ ۱۱۰٫۴۰ ۱۱۰٫۴۱ ۱۱۰٫۴۲ ۱۱۰٫۴۳ ۱۱۰٫۴۴ ۱۱۰٫۴۵ ۱۱۰٫۴۶ ۱۱۰٫۴۷ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام WOMC وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  111. "Together, We Fight The Virus!". www.coronavirus.gov.hk. Hong Kong: Department of Health.
  112. "وزارة الصحة العراقية". www.facebook.com. Retrieved 26 March 2020.
  113. "Forty new coronavirus cases in New Zealand". TVNZ. Retrieved 24 March 2020.
  114. "COVID-19 - current cases". Ministry of Health (New Zealand).
  115. "الجمهورية اللبنانية - وزارة اﻹعلام - الموقع الرسمي لمتابعة أخبار فيروس الكورونا في لبنان". كورونا في لبنان (به عربی). Retrieved 21 March 2020.
  116. "LIVE: Coronavirus in Lebanon | Number of Infections, News, Resources & Guides". The961. Retrieved 25 March 2020.
  117. "Koronavirusas (COVID-19)". Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija. 27 March 2020. Retrieved 27 March 2020.
  118. "Coronavirus: UAE confirms 85 new cases bringing the total to 333". Al Arabiya. 25 March 202. Retrieved 25 March 2020. Check date values in: |date= (help)
  119. "Tájékoztató oldal a koronavírusról Aktualis". koronavirus.gov.hu.
  120. @SPKCentrs (27 March 2020). "Iepriekšējā diennaktī veikti 1089 izmeklējumi personām ar aizdomām par saslimšanu ar Covid-19, infekcija apstiprināta 36 cilvēkiem. Latvijā kopā veikti 11702 izmeklējumi, infekcija apstiprināta 280 personām. 21 pacients stacionēts (ar vieglu slimības gaitu)" (Tweet) – via Twitter.
  121. "Актуални новини". Ministry of Health (Bulgaria).
  122. "Le Portail Officiel du Coronavirus au Maroc". Ministère de la santé (به فرانسوی).
  123. "首頁-衛生福利部疾病管制署". Taiwan Centres for Disease Control.
  124. "國內累計215人確診,29人解除隔離". Taiwan Centres for Disease Control. 27 March 2020.
  125. "En Uruguay hay 238 personas afectadas por COVID-19, según datos oficiales". LARED21 (به اسپانیایی). 26 March 2020. Retrieved 27 March 2020.
  126. "Costa Rica confirms 30 new coronavirus cases, total now at 231". Reuters. 26 March 2020. Retrieved 26 March 2020.
  127. Aktuálne o koronavíruse na Slovensku www.rtvs.sk
  128. "Domov | Koronavírus na Slovensku - COVID-19". korona.gov.sk. Retrieved 24 March 2020.
  129. "Els positius augmenten a 224 casos". Diari d'Andorra (به کاتالان). 26 March 2020. Retrieved 26 March 2020.
  130. "ISS - Istituto per la Sicurezza Sociale di San Marino". www.iss.sm. Retrieved 25 March 2020.
  131. "Оперативна інформація про поширення коронавірусної інфекції COVID-19". Ministry of Healthcare of Ukraine Official Website (به اوکراینی). Retrieved 2020-03-27.
  132. "يروس كورونا المستجد (كوفيد-١٩)". corona.moh.gov.jo (به عربی).
  133. @KUWAIT_MOH (26 March 2020). "تعلن #وزارة_الصحة عن تأكيد إصابة 13 حالة جديدة ب #فيروس_كورونا_المستجدّ COVID19 ليصبح الإجمالي 208 حالة" (Tweet) – via Twitter.
  134. "Страница за состојбата со КОВИД-19 на Министерството за здравство". Ministry of health (North Macedonia).
  135. "Real-time Coronavirus condition in North Macedonia". gdi.net (به مقدونی).
  136. "În Republica Moldova au fost înregistrate 15 cazuri noi de COVID-19 | Ministerul Sănătății, Muncii și Protecţiei Sociale". msmps.gov.md. 23 March 2020. Retrieved 23 March 2020.
  137. "Правительство выделит 36 млн леев на приобретение защитной экипировки". point.md. 25 March 2020.
  138. "Koronavirusi/ Shënohet viktima e 6 nga COVID-19 në Shqipëri, MSH: Pacientja 71-vjeçare vuante nga hipertensioni". Shqiptarja.com (به آلبانیایی). 26 March 2020. Retrieved 26 March 2020.
  139. "TRANG TIN VỀ DỊCH BỆNH VIÊM ĐƯỜNG HÔ HẤP CẤP COVID-19" (به ویتنامی). BỘ Y TẾ (Ministry of Health).
  140. "Situation sur le Covid-19 : Le compteur est à 10 guérissons 7 morts, au 25 mars, selon le rapport de la cellule de veille". leFaso.net (به فرانسوی). 25 March 2020. Retrieved 25 March 2020.
  141. "Covid-19 au Burkina : 152 personnes infectées à la date du 26 mars 2020". leFaso.net (به فرانسوی). 25 March 2020. Retrieved 26 March 2020.
  142. Kokkinidis, Tasos. "March 26 Coronavirus Latest Updates: Death Toll Tops 20,000 | GreekReporter.com".
  143. "[WATCH] Malta registers five new cases bringing total to 134, condition of man in ITU has improved". Malta Today. 26 March 2020. Retrieved 26 March 2020.
  144. @moigovgh (25 March 2020). "Situation Update, Confirmed Covid-19 Cases In Ghana As At 25 March 2020, 09:00" (Tweet) – via Twitter.
  145. @OmaniMOH (27 March 2020). "#Statement No. (30) March 27, 2020" (Tweet) – via Twitter.
  146. "Ситуация с коронавирусом официально". www.coronavirus2020.kz (به روسی). Retrieved 27 March 2020.
  147. "Azərbaycanda cari vəziyyət – Koronavirus" (به ترکی آذربایجانی). Retrieved 19 March 2020.
  148. "COVID-19". www.healthinfo.gov.bn. Retrieved 26 March 2020.
  149. "#ÚLTIMAHORA Delcy Rodríguez: "Anunciamos el primer fallecido por Covid-19 en país: un hombre de 47 años con complicaciones respiratorias en el estado Aragua" #26Mar". Twitter. 26 March 2020. Retrieved 26 March 2020.
  150. "Epidemiology Unit". Ministry of Health (Sri Lanka).
  151. "CAMBODIA COVID-19 – SITUATION UPDATE: 26 MARCH 2020". Khmer Times. 27 March 2020.
  152. "Число зараженных коронавирусом в Беларуси выросло до 86, здоровы 29 пациентов ". tut.by (به روسی). 25 March 2020. Retrieved 25 March 2020.
  153. "فايروس كورونا (COVID-19) في فلسطين" (به عربی). Retrieved 22 March 2020.
  154. "Коронавирусная инфекция (COVID-19)" (به روسی).
  155. ხშირად დასმული კითხვები: stopcov.ge
  156. "Number of coronavirus cases increases to 75 in Georgia". Interpressnews. 25 March 2020.
  157. "Edhe 8 raste të reja me coronavirus në Kosovë, shkon në 71 numri i të prekurve". Telegrafi. 25 March 2020. Retrieved 25 March 2020.
  158. "Cuba confirma 10 pacientes positivos a la COVID-19, la cifra de casos asciende a 67". Cubadebate (به اسپانیایی). 26 March 2020. Retrieved 26 March 2020.
  159. Institut za javno zdravlje Crne Gore (26 March 2020). "Od jučerašnjeg presjeka u 18h, analizano je 44 uzorka. Novi koronavirus je potvrđen kod 14 osoba, dok je kod 30 nalaz negativan. U sad imamo ukupno 67 inficiranih novim koronavirusom.Svi novi pozitivni su epidemiološki povezani s prethodnim slučajevima.#coronainfocg". @ijzcg. Retrieved 26 March 2020.
  160. "NCDC Covid-19 Page". Nigeria Centre for Disease Control. Retrieved 23 March 2020.
  161. "14 New Cases Of COVID-19 Confirmed In Nigeria". Channels TV. 26 March 2020. Retrieved 26 March 2020.
  162. @MOH_TT (26 March 2020). "#COVID19 Update Number 50" (Tweet) – via Twitter.
  163. "Datos Oficiales". Bolivia Segura (به اسپانیایی). Retrieved 2020-03-27.
  164. "14 more new coronavirus cases confirmed in Kyrgyzstan, 58 in total". AKIpress. 27 March 2020. Retrieved 27 March 2020.
  165. "Verdachtsfälle: Ab Montag wird in der Marktplatzgarage getestet". Liechtensteiner Volksblatt (به آلمانی). Retrieved 25 March 2020.
  166. "Coronavirus COVID-19 En Honduras" (به اسپانیایی). Gobierno de la República de Honduras.
  167. "CONTADOR OFICIAL COVID-19 EN PARAGUAY". Ministry of Public Health and Social Welfare (Paraguay).
  168. "Funeraria ofrece servicio gratuito en caso de muerte por coronavirus". La Nacion. 24 March 2020.
  169. "RDC-Coronavirus : 3 nouveaux cas confirmés, ce qui porte le total à 51 (INRB)". 7sur7. 25 March 2020. Retrieved 26 March 2020.
  170. "Ministry of Health (@RwandaHealth) | Twitter". twitter.com. Retrieved 24 March 2020.
  171. "Coronavirus: 4 more, including 2 physicians, test positive in Bangladesh". Dhaka Tribune. 27 March 2020. Retrieved 27 March 2020.
  172. "KKTC'de korona virüs vaka sayısı 47'ye yükseldi". Iha (به ترکی استانبولی). Retrieved 26 March 2020.
  173. Public Health Services (26 March 2020). "COVID-19 Coronavirus - Testing results". www.gov.gg. St Peter Port. Retrieved 26 March 2020.
  174. Heath, Richard. "LIVE: Coronavirus updates". www.jerseyeveningpost.com.
  175. "Special webpage against Epidemics". www.ssm.gov.mo. Retrieved 24 March 2020.
  176. "CORONAVIRUS : quatre nouveaux cas positifs révélés à Monaco / A la Une du Portail / Portail du Gouvernement - Monaco". www.gouv.mc. Retrieved 26 March 2020.
  177. "COVID-19 Update – March 23, 2020". 24 March 2020.
  178. "Coronavirus" (به اسپانیایی). Ministerio de Salud Pública (Guatemala).
  179. "Isle of Man Government - Coronavirus (COVID-19)". www.gov.im. Retrieved 21 March 2020.
  180. "Coronavirus au Togo" (به فرانسوی).
  181. "Man, 36, Barbados' newest COVID-positive case". www.loopnewsbarbados.com. Retrieved 25 March 2020.
  182. @MinofHealthUG (21 March 2020). "Uganda confirms 1st case of COVID-19" (Tweet) – via Twitter.
  183. "Zambia COVID-19 cases rise to 16". China.org.cn. Xinhua. 26 March 2020. Retrieved 26 March 2020.
  184. "Detectan cuatro nuevos casos y suben a 13 los confirmados por Covid-19". El Mundo (به اسپانیایی). 25 March 2020. Retrieved 25 March 2020.
  185. "COVID-19: Two patients in Maldives make full recovery". Avas. 21 March 2020.
  186. "Tanzania's number of confirmed COVID-19 case rises to 13 - Xinhua | English.news.cn". www.xinhuanet.com.
  187. "Eleven confirmed cases of coronavirus in Dominica; four more to be retested". Dominica News Online. 25 March 2020. Retrieved 26 March 2020.
  188. "Novel Coronavirus (2019-nCoV)". Ministry of Health (Bahamas).
  189. Eddy Jackson Alexis (25 March 2020). "Gen 8 ka #COVID19 konfime nan peyi a. #CIPC" (به هائیتیایی). Twitter.
  190. "COVID-19". COVID SURINAME.
  191. Ernesta, Sharon. "Seychelles and COVID-19: US, Australian nationals, foreign yachts banned; 7th case confirmed". www.seychellesnewsagency.com. Retrieved 21 March 2020.
  192. @EswatiniGovern1 (21 March 2020). "Ministerial statement: Ministry of Health confirms three new cases of #COVID19 in Eswatini" (Tweet) – via Twitter.
  193. Souvannavong, Vanida (26 March 2020). "Three More Covid-19 Cases Confirmed in Laos, Total Now at 6". The Laotian Times. Retrieved 26 March 2020.
  194. Singh, Indra (25 March 2020). "Fiji's fifth COVID-19 case confirmed in Lautoka". Fiji Broadcasting Corporation.
  195. ""Still exercise, but avoid crowded areas" – Deputy Chief Medical Officer". News Room Guyana. 21 March 2020.
  196. "Health Ministry: Four case of Coronavirus detected in Syria to raise the total number to Five". www.sana.sy/.
  197. "Cape Verde reports 4th COVID-19 confirmed case: official". China.org.cn. Xinhua. 25 March 2020. Retrieved 25 March 2020.
  198. "Guinée : deux nouveaux cas confirmés au covid-19". 23 March 2020.
  199. "Covid-19: Angola protege-se do novo coronavírus | DW | 23.03.2020". دویچه وله. Retrieved 25 March 2020.
  200. "Antigua and Barbuda: COVID-19 cases increase to 3". www.loopslu.com. Retrieved 25 March 2020.
  201. "(COVID-19) Le Tchad enregistre deux nouveaux cas confirmés". Xinhua (به فرانسوی). 24 March 2020. Retrieved 24 March 2020.
  202. "Liberia: 3rd COVID-19 Case Confirmed". Liberian Observer. 20 March 2020.
  203. "Mauritanie: Deuxième cas confirmé de Covid 19". 23 March 2020.
  204. "Third person tests positive for COVID-19 in Nepal". The Himalayan Times. 25 March 2020.
  205. "BREAKING NEWS: St. Lucia records third coronavirus case". St. Lucia News Online. 23 March 2020. Retrieved 23 March 2020.
  206. "COVID-19 Test Samples – Update No. 1". Ministry of Health (Belize). 25 March 2020. Retrieved 26 March 2020.
  207. "Confirman segundo case de Covid-19 en Nicaragua". La Prensa (به اسپانیایی). 20 March 2020.
  208. "East Timor confirms first case of coronavirus: health ministry". Reuters. 21 March 2020. Retrieved 21 March 2020.
  209. "Libya confirms first coronavirus case amid fear over readiness". 2020-03-23.
  210. "PNG's first imported Covid-19 case". Loop PNG. 20 March 2020.
  211. "习近平:在中央政治局常委会会议研究应对新型冠状病毒肺炎疫情工作时的讲话" (به چینی). Xinhua News Agency. 15 February 2020. Retrieved 15 February 2020.
  212. "Xi began fighting the virus earlier than previously known, a newly published speech indicates". The New York Times. 15 February 2020. Retrieved 24 February 2020.
  213. AFP, Laurent Thomet and Eva Xiao. "Officials Just Confirmed China's Mystery Virus Spreads by Human to Human Transmission". ScienceAlert. Archived from the original on 28 January 2020. Retrieved 6 February 2020.
  214. 火神山、雷神山医院将于2月3日和2月6日收治病人 [Vulcan Hill and 'Raytheon' Hill Hospital will treat patients on February 3 and February 6]. yicai.com. 2019-01-31.
  215. Umlauf, Jessica Wang, Ellie Zhu and Taylor (2020-02-03). "How China Built a Coronavirus Hospital in 10 Days". Wall Street Journal. ISSN 0099-9660. Retrieved 2020-02-05.
  216. Banim, Julia (29 January 2020). "China Completes 1,000-Bed Coronavirus Hospital In Under A Week". Unilad. Retrieved 30 January 2020.
  217. Hartley-Parkinson, Richard (29 January 2020). "China completes 1,000-bed coronavirus hospital in just 48 hours". Retrieved 30 January 2020.
  218. Liew, Esther (29 January 2020). "China's First Wuhan Virus Hospital Is Now Open After Just 2 Days Of Construction". WORLD OF BUZZ. Retrieved 30 January 2020.
  219. "دو بیمار مبتلا به ویروس کرونا در قم درگذشتند". خبرگزاری فارس. Retrieved 2020-02-19.
  220. "آمار رسمی بیماران و درگذشتگان مرتبط با ویروس کرونا". 16 February 2020. Archived from the original on 7 February 2020. Retrieved 20 February 2020.
  221. "مرگ دو نفر در اثر ویروس کرونا در قم". BBC News فارسی. 2020-02-19. Retrieved 2020-02-20.
  222. "آمار رسمی مبتلایان به ویروس کرونا در ایران". آمار رسمی مبتلایان به ویروس کرونا در ایران. 2020-03-14. Retrieved 2020-03-14.
  223. Coronavirus has spread to nearly all Iran provinces: president
  224. آخرین آمار کرونا تا ظهر 25 اسفند
  225. [۱]
  226. تغییر در نحوه ثبت آمار فوتی‌ها / مصوبه ستاد مدیریت کرونا: در صورت تشخیص بالینی قوی، گواهی فوت با عنوان مورد «قطعی» کرونا ثبت شود
  227. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.02.24.20027375v1
  228. «China may start clinical trials of new coronavirus vaccine in April». RUSSIAN NEWS AGENCY. ۲۱ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۲۰.
  229. Kate Allen (۲۵ فوریه ۲۰۲۰). «Iran may have many more coronavirus cases than reported, Canadian research suggests». The Star. دریافت‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۲۰.
  230. «Spread of Coronavirus in U.S. Is 'Inevitable,' Health Officials Warn». Weather. ۲۶ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۲۰.
  231. "Coronavirus: Primi due casi in Italia". Corriere della sera (به ایتالیایی). 31 January 2020. Retrieved 31 January 2020.
  232. "First Italian dies of coronavirus as outbreak flares in north". Reuters. 2020-02-21. Retrieved 2020-03-06.
  233. Anzolin, Elisa; Amante, Angelo (21 February 2020). "Coronavirus outbreak grows in northern Italy, 16 cases reported in one day". Thomson Reuters. Archived from the original on 21 February 2020. Retrieved 21 February 2020.
  234. "Coronavirus: primi casi a Milano. Cosa sappiamo dei nuovi contagi in Lombardia, Veneto e Piemonte" [Coronavirus: first case in Milan. What we know about new infections in Lombardy, Veneto and Piemont]. Corriere della Sera (به ایتالیایی). 2020-02-22. Archived from the original on 2020-02-22. Retrieved 2020-02-22.
  235. "Coronavirus. Colpite tutte le regioni. La Protezione civile: ecco i numeri aggiornati". www.avvenire.it (به ایتالیایی). 5 March 2020. Retrieved 19 March 2020.
  236. "Il governo firma il decreto coronavirus: l'Italia divisa in 3 zone". la Repubblica (به ایتالیایی). 1 March 2020. Retrieved 2 March 2020.
  237. Guerzoni, Monica (3 April 2020). "Scuole e università di tutta Italia chiuse fino a metà marzo per il coronavirus". Corriere della Sera (به ایتالیایی). Retrieved 4 March 2020.
  238. "Coronavirus: Italy extends strict quarantine measures nationwide". Retrieved 2020-03-09.
  239. Grim milestone: Italy's coronavirus deaths surpass China's
  240. "Confirmed Cases and Deaths by Country, Territory, or Conveyance". Worldometer. 2020-03-16. Retrieved 2020-03-16.
  241. "Covid-19 – Situazione in Italia". www.salute.gov.it (به ایتالیایی). Ministero della Salute. Retrieved 13 March 2020.
  242. "Washington Virus Deaths Hit 18 With 2 More From Nursing Home". U.S. News & World Report. Associated Press. 8 March 2020. Retrieved 8 March 2020.
  243. "Health authorities expect COVID-19 community spread on US soil". February 26, 2020. Retrieved February 27, 2020.
  244. https://www.politico.com/news/2020/03/02/cdc-postpones-coronavirus-briefing-118815
  245. ۲۴۵٫۰ ۲۴۵٫۱ https://www.theatlantic.com/health/archive/2020/03/how-many-americans-have-been-tested-coronavirus/607597/
  246. CDC (March 7, 2020). "Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Situation Summary". CDC. Retrieved March 7, 2020.
  247. Yang, Stephanie (28 January 2020). "WHO Chief Praises Beijing's Coronavirus Response as Travel Barriers Rise". The Wall Street Journal. ISSN 0099-9660. Archived from the original on 28 January 2020. Retrieved 28 January 2020.
  248. hermesauto (25 January 2020). "Trump praises China 'efforts and transparency' on Wuhan virus". The Straits Times. Archived from the original on 27 January 2020. Retrieved 28 January 2020.
  249. "21 countries send aid to coronavirus-hit China". armenpress.am. Retrieved 17 February 2020.
  250. Staff (28 January 2020). "Direct Relief Rushes Facial Masks to China to Fight Coronavirus Spread". Direct Relief. Retrieved 29 January 2020.
  251. Secon, Holly. "The Gates Foundation is spending $10 million to fight the coronavirus outbreak in China and Africa. Bill Gates has warned about a pandemic for years". Business Insider. Retrieved 29 January 2020.
  252. Voytko, Lisette. "Bill And Melinda Gates Donate $100 Million To Coronavirus Vaccine Research And Treatment". Forbes. Retrieved 19 February 2020.
  253. "Japan sends plane to fly citizens home from China's virus-hit Wuhan". Reuters. 28 January 2020. Archived from the original on 28 January 2020. Retrieved 29 January 2020.
  254. 日本民间捐100万口罩驰援武汉. guancha.cn (به چینی). 26 January 2020. Retrieved 29 January 2020.
  255. ۲۵۵٫۰ ۲۵۵٫۱ "Support efforts begin across Japan to help coronavirus-hit Wuhan". Japan Times. Retrieved 30 January 2020.
  256. "Feature: Japan offers warm support to China in battle against virus outbreak – Xinhua | English.news.cn". Xinhua News Agency. Retrieved 13 February 2020.
  257. Kaos, Jr., Joseph (31 January 2020). "Coronavirus: Malaysia to donate 18 million medical gloves to China". The Star. Archived from the original on 31 January 2020. Retrieved 31 January 2020.
  258. "Will gov't give free masks? Palace says, 'How can we give when there's none'". GMA News. 31 January 2019. Archived from the original on 2 February 2020. Retrieved 2 February 2020.
  259. "Turkish plane carrying Wuhan evacuees lands in Ankara". TRT World. 1 February 2020. Archived from the original on 3 February 2020. Retrieved 3 February 2020.
  260. "Coronavirus: German air force evacuates citizens from Wuhan; gives China 10,000 protective suits". South China Morning Post. 1 February 2020. Archived from the original on 1 February 2020. Retrieved 1 February 2020.
  261. hermesauto (19 February 2020). "Coronavirus: Singapore Red Cross to send $2.3m worth of aid to China, steps up local outreach to seniors". The Straits Times. Retrieved 19 February 2020.
  262. 중국 입국 제한 권고 안 듣더니… '삼류행정' '불통' 재확인했다. Kukmin Ilbo (به کره‌ای). 22 February 2020. Retrieved 25 February 2020.
  263. 중국인 입국 금지 요청. Cheong Wa Dae (به کره‌ای). Retrieved 25 February 2020.
  264. ۲۶۴٫۰ ۲۶۴٫۱ "Coronavirus impacts education". UNESCO. 4 March 2020. Retrieved 7 March 2020.
  265. UNESCO (4 March 2020). "290 million students out of school due to COVID-19: UNESCO releases first global numbers and mobilizes response". UNESCO. Retrieved 6 March 2020.
  266. "New virus mutes Lunar New Year celebrations worldwide". AP NEWS. 25 January 2020. Archived from the original on 31 January 2020. Retrieved 31 January 2020.
  267. "Shanghai Disney shuts to prevent spread of virus". CNBC. 24 January 2020. Archived from the original on 26 January 2020. Retrieved 6 February 2020.
  268. swissinfo.ch, S. W. I.; Corporation, a branch of the Swiss Broadcasting. "Procura por máscaras aumenta 100 vezes e prejudica luta contra o coronavírus". SWI swissinfo.ch (به پرتغالی). Retrieved 12 February 2020.
  269. Boseley, Sarah (7 February 2020). "WHO warns of global shortage of face masks and protective suits". The Guardian. ISSN 0261-3077. Retrieved 12 February 2020.
  270. Gilbertson, Jayme Deerwester and Dawn. "Coronavirus: US says 'do not travel' to Wuhan, China, as airlines issue waivers, add safeguards". USA TODAY-US. Retrieved 2020-01-26.
  271. bw_mark-US. "Travelers from China asked to check for flu-like symptoms | BusinessWorld". Retrieved 2020-01-26.
  272. "MOH | Updates on Novel Coronavirus". www.moh.gov.sg. Retrieved 2020-01-26.
  273. "Hotel operators waive fees for Chinese hotel cancellations as Wuhan virus fears grow". CNA. Retrieved 2020-01-26.
  274. "Coronavirus Update: Masks And Temperature Checks In Hong Kong". Nevada Public Radio. Retrieved 2020-01-26.
  275. ویروس کرونا ۳۹۳ میلیارد دلار برای بورس چین آب خورد - فارس نیوز
  276. https://www.straitstimes.com/business/companies-markets/investors-brace-for-ugly-start-to-post-holiday-trade-in-china-amid-wuhan سقوط ده درصد از ارزش بورس چین - استریتس تایمز
  277. Tan, Huileng (28 January 2020). "China's travel restrictions amid coronavirus outbreak will hit other Asian economies". CNBC. Archived from the original on 29 January 2020. Retrieved 31 January 2020.
  278. "Bloomberg Are you a robot?". Bloomberg L.P. Archived from the original on 2 February 2020. Retrieved 2 February 2020.
  279. Everett, Gwen (25 January 2020). "How bushfires and Wuhan virus fear have converged to drag down Australia's currency". Business Insider Australia. Archived from the original on 26 January 2020. Retrieved 2 February 2020.
  280. Janda, Michael (3 March 2020). "Coronavirus crisis sees RBA slash interest rates to new low of 0.5pc". ABC News. Retrieved 3 March 2020.
  281. Huang, Ya-shih; Wu, Hsin-yun; Huang, Frances; Lim, Emerson (1 February 2020). "Italy allows CAL to fly Taiwanese passengers back to Taiwan". Central News Agency. Retrieved 26 February 2020.
  282. Wu, Jui-chi; Kao, Evelyn (11 March 2020). "WUHAN VIRUS / Taiwan evacuates 169 on second flight from Hubei". Central News Agency. Retrieved 11 March 2020.
  283. "Japan reports 20th case of coronavirus as Abe vows new steps to combat outbreak". Japan Times. 1 February 2020. ISSN 0447-5763. Archived from the original on 1 February 2020. Retrieved 1 February 2020.
  284. "South Korea says Chinese tour guide arriving from Japan found to be infected with coronavirus". Japan Times. 1 February 2020. ISSN 0447-5763. Archived from the original on 1 February 2020. Retrieved 1 February 2020.
  285. "Hyundai to halt South Korea output as China virus disrupts parts supply". Reuters. 4 February 2020. Archived from the original on 4 February 2020. Retrieved 5 February 2020.
  286. "Hyundai to halt South Korea output because of coronavirus". aljazeera.com. Retrieved 5 February 2020.

پیوند به بیرون[ویرایش]