هشت‌هزارمتری‌ها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از هشت هزار متری‌ها)
پرش به: ناوبری، جستجو
نمایی از کوه‌های با بیش از ۸۰۰۰ متر ارتفاع در هیمالیا: اورست، ماکالو، لهوتسه، چو ایو، ماناسلو و شیشاپانگما

هشت‌هزارمتری‌ها (به انگلیسی: The Eight-thousanders) چهارده کوه مستقل زمین هستند که ارتفاعشان از سطح دریا به بیش از ۸۰۰۰ متر می‌رسد. این کوه‌ها همگی در رشته‌کوههای هیمالیا و قراقروم در قارهٔ آسیا قرار دارند.

فهرست هشت‌هزارمتری‌ها[ویرایش]

فهرست ۱۴ کوه هشت‌هزارمتری به ترتیب ارتفاع و اطلاعات مربوط به فتح آنان در جدول زیر آمده‌است:[۱][۲]

قله ارتفاع
(متر)[۳]
موقعیت[۳] تاریخ نخستین صعود[۳] نخستین صعودکنندگان[۳] نخستین صعود زمستانی نخستین صعودکنندگان زمستانی شمار صعودها[۴] مرگ‌ها[۴] نرخ مرگ[۴]
اورست ۸۸۴۸ نپال نپال
چین چین
۲۹ مه ۱۹۵۳ نیوزیلند ادموند هیلاری

نپال تنزینگ نورگای

۱۷ فوریه ۱۹۸۰ لهستان کریستف ویلیچکی
لهستان Leszek Cichy
۵۶۵۶ ۲۲۳ ٪۴٫۰
کی۲ ۸۶۱۱ پاکستان پاکستان
چین چین [۵][۶][۷][۸][۹][۱۰]
۳۱ ژوئیه ۱۹۵۴ ایتالیا آکیله کومپانیونی
ایتالیا Lino Lacedelli
۳۰۶ ۸۱ ٪۲۹٫۵
کانگچنجونگا ۸۵۸۶ نپال نپال
هند هند[۱۱]
۲۵ مه ۱۹۵۵ بریتانیا George Band
بریتانیا Joe Brown
۱۱ ژانویه ۱۹۸۶ لهستان کریستف ویلیچکی
لهستان یرزی کوکوچکا
۲۸۳ ۴۰ ٪۱۴٫۵
لهوتسه ۸۵۱۶ نپال نپال
چین چین
۱۸ مه ۱۹۵۶ سوئیس Fritz Luchsinger
سوئیس Ernst Reiss
۳۱ دسامبر ۱۹۸۸ لهستان کریستف ویلیچکی ۴۶۱ ۱۳ ٪۲٫۸
ماکالو ۸۴۸۵ نپال نپال
چین چین
۱۵ مه ۱۹۵۵ فرانسه Jean Couzy
فرانسه Lionel Terray
۹ فوریه ۲۰۰۹ ایتالیا سیمونه مورو
لهستان دنیس اروبکو
۳۶۱ ۳۱ ٪۸٫۹
چو ایو ۸۲۰۱ نپال نپال
چین چین
۱۹ اکتبر ۱۹۵۴ اتریش Joseph Joechler
نپال Pasang Dawa Lama
اتریش Herbert Tichy
۱۲ فوریه ۱۹۸۵ لهستان Maciej Berbeka
لهستان Maciej Pawlikowski
۳۱۳۸ ۴۴ ٪۱٫۴
دهالاگیری ۸۱۶۷ نپال نپال ۱۳ مه ۱۹۶۰ اتریش کورت دیمبرگر
آلمان Peter Diener
نپال Nawang Dorje
نپال Nima Dorje
سوئیس Ernst Forrer
اتریش Albin Schelbert
۲۱ ژانویه ۱۹۸۵ لهستان Andrzej Czok
لهستان یرزی کوکوچکا
۴۴۸ ۶۹ ٪۱۵٫۷
ماناسلو ۸۱۶۳ نپال نپال ۹ مه ۱۹۵۶ ژاپن Toshio Imanishi
نپال Gyalzen Norbu
۱۲ ژانویه ۱۹۸۴ لهستان Maciej Berbeka
لهستان Ryszard Gajewski
۶۶۱ ۶۵ ٪۹٫۹
نانگا پاربات ۸۱۲۶ پاکستان پاکستان ۳ ژوئیه ۱۹۵۳ اتریش هرمان بول ۲۶ فوریه ۲۰۱۶ ایتالیا سیمونه مورو
پاکستان Muhammad Ali Sadpara
اسپانیا Alex Txikon
۳۳۵ ۶۸ ٪۲۰٫۷
آناپورنا ۸۰۹۱ نپال نپال ۳ ژوئن ۱۹۵۰ فرانسه موریس هرزوگ
فرانسه لویی لاشنال
۳ فوریه ۱۹۸۷ لهستان یرزی کوکوچکا
لهستان Artur Hajzer
۱۹۱ ۶۱ ٪۳۳٫۵
گاشربروم ۱
۸۰۸۰ پاکستان پاکستان
چین چین
۵ ژوئیه ۱۹۵۸ ایالات متحده آمریکا Andrew Kauffman
ایالات متحده آمریکا Pete Schoening
۹ مارس ۲۰۱۲ لهستان آدام بیلتسکی
لهستان Janusz Gołąb
۳۳۴ ۲۹ ٪۸٫۹
برود پیک ۸۰۵۱ پاکستان پاکستان
چین چین
۹ ژوئن ۱۹۵۷ اتریش Fritz Wintersteller
اتریش Marcus Schmuck
اتریش کورت دیمبرگر
اتریش هرمان بول
۵ مارس ۲۰۱۳ لهستان Maciej Berbeka
لهستان آدام بیلتسکی
لهستان Tomasz Kowalski
لهستان Artur Małek
۴۰۴ ۲۱ ٪۵٫۳
گاشربروم ۲ ۸۰۳۵ پاکستان پاکستان
چین چین
۷ ژوئیه ۱۹۵۶ اتریش Fritz Moravec
اتریش Josef Larch
اتریش Hans Willenpart
۲ فوریه ۲۰۱۱ ایتالیا سیمونه مورو
لهستان دنیس اروبکو
ایالات متحده آمریکا Cory Richards
۹۳۰ ۲۱ ٪۲٫۳
شیشاپانگما ۸۰۲۷ چین چین ۲ مه ۱۹۶۴ چین Hsu Ching
چین Chang Chun-yen
چین Wang Fuzhou
چین Chen San
چین Cheng Tien-liang
چین Wu Tsung-yue
چین Sodnam Doji
چین Migmar Trashi
چین Doji
چین Yonten
۱۴ ژانویه ۲۰۰۵ لهستان Piotr Morawski
ایتالیا سیمونه مورو
۳۰۲ ۲۵ ٪۸٫۴

صعودها[ویرایش]

رینولد مسنر؛ نخستین کوهنوردی که موفق شد همه ۱۴ قله بالای هشت‌هزارمتر را فتح کند.
عظیم قیچی‌ساز؛ نخستین کوهنورد ایرانی که به جمع فاتحان هشت‌هزارمتری‌ها پیوست. همه صعودهای وی بدون استفاده از کپسول اکسیژن و شرپا انجام گرفت.

نخستین تلاش ثبت‌شده برای فتح یک هشت‌هزارمتری به سال ۱۸۹۵ بازمی‌گردد که آلبرت اف. مامری و جی. نورمن کولی صعود خود به نانگا پاربات را آغاز نمودند اما مرگ مامری و دو گرکای همراهش بر اثر سقوط بهمن این تلاش را نافرجام گذاشت. نخستین صعود موفقیت‌آمیز ثبت‌شده به یک هشت‌هزارمتری به ۳ ژوئن ۱۹۵۰ بازمی‌گردد که موریس هرزوگ و لویی لاشنال موفق به فتح قلهٔ آناپورنا شدند. نخستین کوهنوردی که موفق به صعود به تمامی ۱۴ هشت‌هزارمتری شد رینولد مسنر ایتالیایی بود که آخرین قله را در ۱۶ اکتبر ۱۹۸۶ فتح نمود. یک سال بعد در ۱۹۸۷، یرزی کوکوچکای لهستانی موفق به تکرار این موفقیت شد. با وجود این مسنر این ۱۴ قله را بدون استفاده از کپسول کمکی اکسیژن فتح کرده بود و ۹ سال طول کشید تا کوهنورد دیگری به نام ارهارد لورتان بدون بهره‌گیری از کپسول اکسیژن موفق به فتح ۱۴ قلهٔ هشت‌هزارمتری در سال ۱۹۹۵ شود. همچنین پورپا تاشی نپالی رکورددار فتح ۱۴ قله با ۲۶ بار صعود در فاصلهٔ سال۱۹۹۸ تا ۲۰۱۱ است و پس از او در جایگاه دوم، خوانیتو اویارزابال با ۲۵ بار صعود در فاصلهٔ ۱۹۸۵ تا ۲۰۱۱ قرار دارد.[۱۲]

ایتالیا با ۵ کوهنورد، شمار بیشترین صعود به تمامی هشت‌هزارمتری‌ها را دارد و پس از آن کره جنوبی با ۴ کوهنورد و قزاقستان، لهستان و اسپانیا با ۳ کوهنورد قرار گرفته‌اند. نخستین زنی که مدعی صعود به هر ۱۴ قله شد اوه اون سان کره‌ای بود که بنا بر ادعای او آناپورنا آخرین قله‌ای بود که در ۲۷ آوریل ۲۰۱۰ توسط او فتح شد.[۱۳] اما صحت این ادعا مورد تردید گروه‌های مختلف قرار گرفت و حتی فدراسیون کوه‌نوردی کرهٔ جنوبی اعلام کرد که ادعای فتح قلهٔ کانگچنجونگا توسط او در سال ۲۰۰۹ نامحتمل است.[۱۴] همچنین ادورن پاسابان، کوهنورد رقیب او نیز این صعود را پیشتر مورد تردید قرار داده بود و در نهایت در سال ۲۰۱۰ نام ادورن پاسابان به عنوان نخستین کوهنورد زنی که موفق به صعود به هر ۱۴ قلهٔ هشت‌هزارمتری شده بود اعلام شد. همچنین در اوت ۲۰۱۱، گرلینده کالتنبرونر اتریشی نخستین زنی شد که هر ۱۴ قلهٔ هشت‌هزارمتری را بدون استفاده از کپسول اکسیژن فتح کرد.[۱۵][۱۶] عظیم قیچی‌ساز تنها هیمالیانورد ایرانی است که توانسته به همه چهارده قله بالای هشت‌هزارمتری صعود کند. همه صعودهای وی بدون استفاده از کپسول اکسیژن و شرپا انجام گرفت.[۱۷]


فاتحان همه ۱۴ قله هشت‌هزارمتری[ویرایش]

فهرست کوهنوردانی که همه ۱۴ قله بالای هشت هزار متر را فتح کرده‌اند در جدول زیر آمده است. کوهنوردانی که همه ۱۴ قله را بدون استفاده از کپسول اکسیژن فتح کرده‌اند در ستون دوم مشخص شده‌اند.

به ترتیب
زمان[۱۸]
بدون استفاده از
کپسول اکسیژن
(به ترتیب)
نام سال‌ها سال تولد سن ملیت
۱ ۱ رینولد مسنر ۱۹۷۰–۱۹۸۶ ۱۹۴۴ ۴۲ ایتالیا ایتالیایی
۲ یرزی کوکوچکا ۱۹۷۹–۱۹۸۷ ۱۹۴۸ ۳۹ لهستان لهستانی
۳ ۲ ارهارد لورتان ۱۹۸۲–۱۹۹۵ ۱۹۵۹ ۳۶ سوئیس سوئیسی
۴ [۱۹] کارلوس کارسولیو ۱۹۸۵–۱۹۹۶ ۱۹۶۲ ۳۳ مکزیک مکزیکی
۵ کریستف ویلیچکی ۱۹۸۰–۱۹۹۶ ۱۹۵۰ ۴۶ لهستان لهستانی
۶ ۳ خوانیتو اویارزابال ۱۹۸۵–۱۹۹۹ ۱۹۵۶ ۴۳ اسپانیا اسپانیایی
۷ سرجیو مارتینی ۱۹۸۳–۲۰۰۰ ۱۹۴۹ ۵۱ ایتالیا ایتالیایی
۸ پارک یانگ سوک ۱۹۹۳–۲۰۰۱[۲۰] ۱۹۶۳ ۳۸ کره جنوبی کره‌ای
۹ هونگ-گیل اوم ۱۹۸۸–۲۰۰۱ ۱۹۶۰[۲۱] ۴۰ کره جنوبی کره‌ای
۱۰ ۴ آلبرتو اینوراتگی ۱۹۹۱–۲۰۰۲[۲۲] ۱۹۶۸ ۳۳ اسپانیا اسپانیایی
۱۱ وانگ-یونگ هان ۱۹۹۴–۲۰۰۳ ۱۹۶۶ ۳۷ کره جنوبی کره‌ای
۱۲ ۵[۲۳] اد ویستورز ۱۹۸۹–۲۰۰۵ ۱۹۵۹ ۴۶ ایالات متحده آمریکا آمریکایی
۱۳ ۶[۲۴][۲۵][۲۶] سیلویو موندینلی ۱۹۹۳–۲۰۰۷ ۱۹۵۸ ۴۹ ایتالیا ایتالیایی
۱۴ ۷[۲۷] ایوان والجو ۱۹۹۷–۲۰۰۸ ۱۹۵۹ ۴۹ اکوادور اکوادوری
۱۵ ۸[۲۸] دنیس اوروبکو ۲۰۰۰–۲۰۰۹ ۱۹۷۳ ۳۵ قزاقستان قزاقستانی
۱۶ رالف دوجموویتس ۱۹۹۰–۲۰۰۹ ۱۹۶۱[۲۹] ۴۷ آلمان آلمانی
۱۷ ۹ ویکا گوستاوسون ۱۹۹۳–۲۰۰۹ ۱۹۶۸ ۴۱ فنلاند فنلاندی
۱۸[۳۰] اندرو لاک ۱۹۹۳–۲۰۰۹ ۱۹۶۱[۳۱] ۴۸ استرالیا استرالیایی
۱۹ ۱۰ ژوآئو گارسیا ۱۹۹۳–۲۰۱۰ ۱۹۶۷ ۴۳ پرتغال پرتقالی
۲۰[۳۲] پیوتر پوسترنیک ۱۹۹۰–۲۰۱۰ ۱۹۵۱ ۵۸ لهستان لهستانی
۲۱[۳۳] ادورن پاسابان ۲۰۰۱–۲۰۱۰ ۱۹۷۳ ۳۶ اسپانیا اسپانیایی
۲۲[۳۴] آبل بلانک ۱۹۹۲–۲۰۱۱[۳۵][۳۶] ۱۹۵۴ ۵۶ ایتالیا ایتالیایی
۲۳ مینگما شرپا ۲۰۰۰–۲۰۱۱[۳۵] ۱۹۷۸ ۳۳ نپال نپالی
۲۴ ۱۱ گرلینده کالتنبرونر ۱۹۹۸–۲۰۱۱[۳۵] ۱۹۷۰ ۴۰ اتریش اتریشی
۲۵ واسیلی پیوتسوف ۲۰۰۱–۲۰۱۱[۳۵] ۱۹۷۵ ۳۶ قزاقستان قزاقستانی
۲۶ ۱۲ مقصود ژومایو ۲۰۰۱–۲۰۱۱[۳۵] ۱۹۷۷ ۳۴ قزاقستان قزاقستانی
۲۷ جائه-سو کیم ۲۰۰۰–۲۰۱۱[۳۵] ۱۹۶۱ ۵۰ کره جنوبی کره‌ای
۲۸[۳۷] ۱۳ ماریو پانزری ۱۹۸۸–۲۰۱۲ ۱۹۶۴ ۴۸ ایتالیا ایتالیایی
۲۹[۳۸] هیروتاکا تاکئوچی ۱۹۹۵–۲۰۱۲[۳۸] ۱۹۷۱ ۴۱ ژاپن ژاپنی
۳۰ چهانگ داوا شرپا ۲۰۰۱–۲۰۱۳[۳۵] ۱۹۸۲ ۳۰ نپال نپالی
۳۱ ۱۴ کیم چانگ-هو ۲۰۰۵–۲۰۱۳[۳۵] ۱۹۷۰ ۴۳ کره جنوبی کره‌ای
۳۲ جورج اگوچیگال ۲۰۰۲–۲۰۱۴[۳۹] ۱۹۶۸ ۴۵ اسپانیا اسپانیایی
۳۳ ۱۵ رادک جاروش ۱۹۹۸–۲۰۱۴[۳۵] ۱۹۶۴ ۵۰ جمهوری چک چکی
۳۴ ۱۶ نیوس مروی ۱۹۹۸–۲۰۱۷[۴۰][۴۱] ۱۹۶۱ ۵۵ ایتالیا ایتالیایی
۳۴ ۱۶ رومانو بنت ۱۹۹۸–۲۰۱۷[۴۰][۴۱] ۱۹۶۲ ۵۵ ایتالیا ایتالیایی
۳۶ پیتر هامور ۱۹۹۸–۲۰۱۷[۴۲] ۱۹۶۴ ۵۲ اسلواکی اسلواکیایی
۳۷ ۱۷ عظیم قیچی‌ساز ۲۰۰۸–۲۰۱۷[۴۳] ۱۹۸۱ ۳۶ ایران ایرانی

نگارخانه[ویرایش]

مقایسهٔ ارتفاع هشت‌هزارمتری‌ها (رنگ قرمز) با هفت قله و هفت قله دوم.

پانویس[ویرایش]

  1. Geographical facts and first ascents information of the Main 8000ers http://www.8000ers.com/cms/en/8000ers-mainmenu-205.html
  2. Juralski, Eberhard. Complete ascent - fatalities statistics of all 14 main 8000ers. Statistics through 16 June 2008.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳
    "General Info". 8000ers.com. Retrieved 2014-02-21. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ "Stairway to heaven". The Economist. 29 May 2013. Retrieved 2015-09-07As of March 2012 
  5. http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-28500721 K2 lies in Pakistan, near the northern border with China.
  6. Pakistan-China border agreement
  7. K2, China/Pakistan
  8. K2: Some background and History
  9. Encyclopædia Britannica
  10. K2 Archived 7 November 2016 at the Wayback Machine.
  11. https://www.theguardian.com/world/2000/jul/13/lukeharding
  12. «Preliminary stats: Himalaya and Everest 2011 spring review». Everest K2 News Explorersweb. بازبینی‌شده در ۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۲. 
  13. «Oh Eun-Sun summits Annapurna - becomes the first woman 14x8000er summiteer!». Everest K2 News Explorersweb. بازبینی‌شده در ۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۲. 
  14. «Korean Alpine Federation questions Miss Oh's Kangchenjunga 2009 summit». Everest K2 News Explorersweb. بازبینی‌شده در ۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۲. 
  15. «Austrian woman claims Himalayas climbing record». BBC News، 23 August 2011. بازبینی‌شده در ۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۲. 
  16. «Austrian is first woman to scale 14 peaks without oxygen». asiaone. بازبینی‌شده در ۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۲. 
  17. «ExWeb Oh Eun-Sun report, final: Edurne Pasaban takes the throne». Everest K2 News Explorersweb. بازبینی‌شده در ۲۰ ژوئیهٔ ۲۰۱۲. 
  18. "Climbers - First 14". 8000ers.com. 2012-05-26. Retrieved 2014-02-21. 
  19. Carlos Carsolio required emergency oxygen on his descent from Makalu in 1988.
  20. Coley, Mariah. "Koreans Missing on Annapurna Presumed Dead". Alpinist.com. Retrieved 9 November 2011. 
  21. EverestNews2004.com, News (age calculated: in 2004 Hong-Gil Um was 44). "Mr. Um Hong Gil has bagged his 15th 8000 meter peak". Retrieved 2008-11-30. 
  22. Kukuxumusu, Spanish News. "Alberto Iñurrategi achieves his fourteenth "eight thousand meters"". Retrieved 2008-11-30. 
  23. "Best of ExplorersWeb 2005 Awards: Ed Viesturs and Christian Kuntner". Mounteverest.net. Retrieved 2008-11-30. ...the American climber became one of only five men in the world to accomplish the quest entirely without supplementary oxygen. 
  24. Mounteverest.net. "The wolf is back: Gnaro bags Baruntse". Retrieved 2008-11-30. Last year, Silvio 'Gnaro' Mondinelli broke the haunted 13 when he summited the last peak on his list of 14, 8000ers - becoming only the 6th mountaineer in the world to have bagged them all without supplementary oxygen. 
  25. "The day after: Silvio Mondinelli, Broad Peak and all 14 8000m summits". PlanetMountain.com. Retrieved 2008-11-30. 13/07 interview with Silvio Mondinelli after the summit of his 14th 8000m peak without supplementary oxygen. 
  26. "The 14th knight: Ecuadorian Ivan Vallejo is ready to continue". Mounteverest.net. Retrieved 2008-11-30. Implied in text: ...Following Italian Silvio "Gnaro" Mondinelli last year and American Ed Viesturs in 2005, Ivan also became only the seventh mountaineer in the world to have done them all without supplementary oxygen. 
  27. "The 14th knight: Ecuadorian Ivan Vallejo is ready to continue". Mounteverest.net. Retrieved 2008-11-30. ...Ivan also became only the seventh mountaineer in the world to have done them all without supplementary oxygen. 
  28. "Denis Urubko, Cho Oyu and all 14 8000m peaks". PlanetMountain.com. Retrieved 2009-05-18. 
  29. "Ralf Dujmovits". Ralf-dujmovits.de. Retrieved 2010-04-14. 
  30. "Summit 8000 - Andrew Lock's quest to climb all fourteen of the highest mountains in the world". Andrew-lock.com. Retrieved 2010-04-14. 
  31. "Australia's Most Accomplished Mountaineer". Andrew Lock. 2009-10-02. Retrieved 2010-04-14. 
  32. "Piotr Pustelnik summits Annapurna - bags the 14x8000ers!". Explorersweb.com. Retrieved 2014-02-21. 
  33. "Shisha Pangma: Edurne Pasaban summits - completes the 14x800ers". Explorersweb.com. Retrieved 2014-02-21. 
  34. "Abele Blanc summits Annapurna and all 8000ers". Planetmountain.com. Retrieved 2014-02-21. 
  35. ۳۵٫۰ ۳۵٫۱ ۳۵٫۲ ۳۵٫۳ ۳۵٫۴ ۳۵٫۵ ۳۵٫۶ ۳۵٫۷ ۳۵٫۸ "Climbers - First 14, updated table on 8000ers.com". 8000ers.com. Retrieved 2014-02-21. 
  36. "Everest - Mount Everest by climbers, news". Mounteverest.net. 2005-05-18. Retrieved 2014-01-21. 
  37. "Mario Panzeri: sono in cima! E finalmente sono 14 ottomila". Montagna.tv. Retrieved 2014-02-21. 
  38. ۳۸٫۰ ۳۸٫۱ "日本人初の快挙、8000m峰14座登頂 竹内洋岳". Nikkei.com. Retrieved 2014-02-21. 
  39. "Climbers - First 14". 8000ers.com. 2014-08-13. Retrieved 2014-08-13. 
  40. ۴۰٫۰ ۴۰٫۱ "Nives Meroi and Romano Benet summit Annapurna, their 14th 8000er". PlanetMountain.com (in English). Retrieved 2017-05-11. 
  41. ۴۱٫۰ ۴۱٫۱ "Nives Meroi in Roman Benet preplezala 14 osemtisočakov". Sta.si (in English). Retrieved 2017-05-11. 
  42. "Pokoril všetky osemtisícovky". skrsi.rtvs.sk. 2017-05-16. Retrieved 2017-05-17. 
  43. "قیچی‌ساز حماسه ساز شد/کوهنورد تبریزی به هشت هزاری‌ها پیوست". yjc. 2017-05-19. Retrieved 2017-05-19. 

منابع[ویرایش]