هراچیا آچاریان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
هراچیا آچاریان
Hrachia Adjarian.jpg
هراچیا آچاریان در حدود ۱۹۲۵ میلادی
زادهٔ ۸ مارس ۱۸۷۶(۱۸۷۶-03-۰۸)
استانبول، امپراتوری عثمانی
مرگ ۱۶ آوریل ۱۹۵۳ میلادی (۷۷ سال)
ایروان، ارمنستان شوروی
ملیت ارمنی
دین کلیسای حواری ارمنی
زمینه فعالیت زبان‌شناسی، ریشه‌شناسی و فیلولوژی
محل تحصیل دانشگاه پاریس
دانشگاه استراسبورگ
امضا
Hr. Atcharian

هراچیا آچاریان (ارمنی: Հրաչեայ Աճառեան (classical) Hračʿeay Ačaṙean; Հրաչյա Աճառյան (reformed) Hračʿya Ačaṙyan (زاده ۸ مارس ۱۸۷۳ – درگذشته ۱۶ آوریل ۱۹۵۳) زبان‌شناس، ریشه‌شناس، فیلولوژیست و پروفسور اهل ارمنستان بود که در فرهنگستان ملی علوم ارمنستان، انجمن زبان‌شناسی فرانسه و انستیتوی مطالعات شرقی چکسلواکی عضویت داشت.

آچاریان در ۸ مارس ۱۸۷۶ در محله «ساماتیا» شهر استانبول به دنیا آمد. وی در دانشگاه‌های سوربن (با آنتوان میه) و استراسبورگ درس خواند.

وی به عنوان معلم در واغارشاپات، شوشی و تهران فعالیت کرد. در ۱۹۲۳ به ایروان رفت و در دانشگاه دولتی ایروان زبان‌های بیگانه، زبان‌شناسی تاریخی و تاریخ زبان ارمنی را آموخت. وی بیش از ۲۰۰ اثر منتشرشده در زمینه‌های ارمنی‌شناسی، زبان ارمنی، و زبان‌های شرقی را تألیف کرده‌است.

آچاریان در ۱۶ آوریل ۱۹۵۳ در سن ۷۷ سالگی در ایروان درگذشت

انستیتوی دولتی زبان‌شناسی ارمنستان به نام وی نام‌گذاری شده‌است.

کتابشناسی[ویرایش]

مجسمه نیمه‌تنه آجاریان در ایروان
  • «بررسی و مقایسهٔ تاریخ دیرین زیتون»، بازماوِب، ۱۸۹۷م
  • «تحقیق و بررسی در مورد ولایت‌های ارمنی نشین»، ونیز، ۱۸۹۸م
  • «روانشناسی زبان»، بیوراک، ۱۸۹۸م
  • «تلفظ حروف اُ، و، اِ و ی در زبان ارمنی»، بازماوِب، ۱۸۹۸م
  • «کلامی دربارهٔ باداراک»، آرارات، ۱۸۹۸م
  • «داستانی از کولی‌ها با مقایسهٔ داستانی نظیر آن در ارمنی»، باناسِر، ۱۸۹۹م
  • «مکالمات رمزی در ارمنی»، باناسِر، ۱۸۹۹م
  • «رشد توانایی محاسبه در افراد و زبانها»، آرارات، ۱۸۹۹م
  • «وجه تسمیهٔ کلمات پِتاک (لانهٔ زنبور)، آرویگ (خورشید)، یراژیشت (نوازنده) و ناژیشت (ندیمه)»، باناسِر، ۱۸۹۹م
  • تحقیق و بررسی در مورد انواع گویش‌های محلی ارمنیان، اچمیادزین، ۱۹۰۱م
  • پیدایش ارمنیان در دوران پیش از تاریخ، تفلیس، ۱۹۰۱م
  • کلمات وام گرفته شده از زبان ترکی در زبان ارمنی، مسکو؛ واغارشاپات،[۱۵۰]۱۹۰۲م
  • شاهدان جدید ارمنیان، اچمیادزین، ۱۹۰۳م
  • «مجموعه ادبیات عامیانهٔ ارمنیان استانبول» (با همکاری آرمنوهی آجاریان)، آزگاگراکان هاندِس، ۱۹۰۲م
  • «اجزای زبان‌ها»، آرارات، ۱۹۰۲م
  • نقد خط‌های میخی ثبت شدهٔ فارسی و آشوری یا برگرفته از آنها که به تاریخ سرزمین نائیری اورارتو ربط دارد، ترجمهٔ هوسِپ سندلجیان، ونیز، ۱۹۰۱م
  • «ارائهٔ پیشنهادی به ادیبانمان»، آرارات، ۱۹۰۴م
  • تاریخ چین و هندوستان، تبریز، ۱۹۰۵م
  • فهرست کتاب‌های دستنویس موجود در تبریز، ۱۹۰۵م؛ ونیز ۱۹۱۰م
  • تاریخ ادبیات نوین ارمنی، دیر اچمیادزین، ۱۹۰۶م
  • «منابع تاریخ کشف الفبای مسروپ ماشتوتس مقدس و تحقیق دربارهٔ آن»، باناسِر، ۱۹۰۷م
  • تاریخ کشیش یغیا (سدهٔ شانزدهم میلادی)، اچمیادزین، ۱۹۰۸م
  • از استانبول تا کارین، نخجوان نو، ۱۹۰۹م
  • بهگود گیتا (آواز خوش یا آواز خوشبختی)، ترجمه از هندی به فرانسه، اچمیادزین، ۱۹۱۱م
  • شخصیت‌های ادبی ارمنستان غربی، ۱۹۱۱–۱۹۱۲م
  • گذشته و حال زبانشناسی ارمنی، ۱۹۱۱م
  • نام‌های خاص، ۱۹۱۱م
  • «روش‌های استفهام و عنصری از زبان چینی در ارمنی»، سالنامهٔ تِودیک، ۱۹۱۲م
  • مورخان ترک، ۱۹۱۲م
  • فرهنگ کلمات مورد استفاده در ولایتهای ارمنی‌نشین، تفلیس،[۱۵۵] ۱۹۱۳م
  • کلمات جدید ارمنی در کتابهای قدیمی، ونیز، ۱۹۱۳–۱۹۲۶م
  • اتحاد یعنی قدرت، ارمنستان شوروی، ۱۹۴۲م
  • منتظرتان هستم، ارمنستان شوروی، ۱۹۴۵م
  • هشدار شدید به آتش‌افروزان جنگ نوین، ارمنستان شوروی، ۱۹۵۰م
  • خوشامدگویی (به مناسبت بیستمین سالگرد حکومت شوروی در ارمنستان)، اچمیادزین، ۱۹۵۰م
  • آرامش بر جنگ پیروز خواهد شد، ارمنستان شوروی، ۱۹۵۱م
  • مقایسهٔ دستور زبان کامل زبان ارمنی با ۶۵۲ زبان، ۱۹۵۲–۱۹۶۵م، ۵ جلد
  • مسروپ ماشتوتس، اچمیادزین، ۱۹۵۴م
  • اسامی ارمنی، اچمیادزین، ۱۹۵۳م
  • کلمات وام گرفته شده از زبان ارمنی در زبان فارسی، اچمیادزین، ۱۹۵۳م
  • دستور زبان کامل من، ارمنستان شوروی، ۱۹۵۲م
  • بررسی و تحقیق گویش ارمنیان شهر وان، ایروان، ۱۹۵۲م
  • داستان تحلیل خط میخی فارسی، ایروان، ۱۹۵۱م
  • کلمات وام گرفته شده از اروپا در زبان ارمنی، ۱۹۴۷م
  • سه موضوع دربارهٔ الفبای ماشتوتس، اچمیادزین، ۱۹۴۶م
  • تاریخ دقیق کشف الفبای ارمنی، اچمیادزین، ۱۹۴۴م
  • فرهنگ نام‌های اشخاص ارمنی، ایروان، ۱۹۴۲–۱۹۶۲م، ۵ جلد
  • بررسی و تحقیق در مورد گویش ارمنیان جلفای نو، ایروان، ۱۹۴۰م
  • تاریخ ادبیات نوین ارمنی، بیروت، ۱۹۳۹م
  • پیدایش جزء «یان» در نام‌های خانوادگی ارمنیان استانبول، استانبول، ۱۹۳۷م
  • گلچین فارسی، ۱۹۳۷م
  • فهرست کتاب‌های دستنویس به زبان ارمنی در تهران، ۱۹۳۵م
  • گلچین گرابار، ۱۹۳۱م
  • اسناد مربوط به روابط ایران و ارمنستان، ۱۹۲۷م
  • فرهنگ ریشه‌یابی کلمات ارمنی، ایروان، ۱۹۲۶–۱۹۳۵م، ۷ جلد

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]