هاربین وای-۱۲
| هاربین وای-۱۲ | |
|---|---|
| هواپیمای هاربین وای-۱۲ (۲) متعلق به نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران | |
| کاربری | هواگرد چندمنظوره |
| تولیدکننده | گروه صنعتی هواپیمایی هاربین |
| طراح | گروه صنعتی هواپیمایی هاربین |
| نخستین پرواز | ۱۴ ژوئیه ۱۹۸۲ |
| کاربر اصلی | |
| ساختهشده | ۱۹۸۵–تاکنون |
| هزینه هر فروند | ۳ میلیون دلار |
| گونهها | هاربین وای-۱۱ |
هاربین وای-۱۲ (به انگلیسی: Harbin Y-12) (به چینی: 运运 -12) یک هواپیمای چندمنظوره تک باله دارای پیشرانه دو موتور توربوپراپ است که توسط گروه صنعتی هواپیمایی هاربین (HAIG) تولید شده است. وای-۱۲ اولین هواپیمای طراحی و تولید شده در چین است که موفق به کسب گواهینامه اداره هوانوردی فدرال (افایای) در ماه مارس ۱۹۹۵ گردید.
طراحی و توسعه
[ویرایش]وای-۱۲ در ابتدا به عنوان توسعه ای بر اساس بدنه هواپیما هاربین وای-۱۱ با نام وای-۱۱ تی در سال ۱۹۸۰ آغاز شد.[۱]این طرح دارای بهینهسازیهای متعددی بود، از جمله بال بازطراحیشده با یا پسار[۲] (به انگلیسی: drag) کمتر، بدنه بزرگتر و استفاده از سازههای به هم متصل به جای میخپرچ. همچنین جایگزین موتورهای پیستونی شعاعی با توربوپراپ.[۱]
نمونه اولیه برای اولین بار در سال ۱۹۸۲ به پرواز درآمد،[۳] که متعاقباً ۳۰ فروند از گونه وای-۱۲ (۱) به تولید رسید. کونه بعدی این هواپیما وای-۱۲ (۲) نامیده شد، که دارای موتورهای قدرتمندتر بوده و هوازه در آن حذف شده بود، این گونه اولین بار در ۱۶ اوت ۱۹۸۴ پرواز کرد و در دسامبر سال بعد گواهینامه مرتبط را از چین را دریافت نمود.[۴]
در سال ۱۹۹۱ جمهوری خلق چین و ایالات متحده آمریکا یک توافقنامه دوجانبه صلاحیت پرواز امضا کردند تا به اداره هوانوردی فدرال (افایای) و اداره کل هوانوردی غیرنظامی چین اجازه دهند بر ساخت هواپیماهای آمریکایی در چین نظارت داشته باشند. در سپتامبر ۱۹۹۲ گروه صنعتی هواپیمایی هاربین (HAMC) و اداره هوانوردی غیرنظامی چین (CAAC) برای صدور گواهینامه قسمت ۲۳ درخواست ارائه نمودند. برای این منظور و برای برآورده کردن الزامات ایالات متحده در وای-۱۲(۲) تغییراتی اعمال شد، از جمله بال بزرگتر، تغییر شکل یافته با بالچهها و ارابه فرود تقویت شده با استراتهای قوی تر.[۵] پیشرانهها دو موتور توربوپراپ پیتی۶ای-۲۷ پرات اند ویتنی کانادا بود که در تحت لیسانس در چین تولید شده و مجهز به با ملخهای هارتزل هستند.وای-۱۲ دارای حداکثر وزن برخاست ۵٬۷۰۰ کیلوگرم (۱۲٬۶۰۰ پوند) با صندلی برای ۱۷ مسافر و دو خدمه است. این هواپیما به عنوان یک هواپیمای مسافری منطقه ای یا ترابری سبک مورد استفاده قرار میگیرد. به گفته یکی از مقامات افایای: برنامه وای-۱۲ وسیله ای برای نشان دادن سازگاری اداره هواپیمایی کشوری چین(CAAC) با FAR قسمت ۲۳ بود و اکثر مراحل صدور گواهینامه چینی CCAR-23 برای هواپیماهای دسته کوچک توسط افایای به رسمیت شناخته شده است.[۵]در اوایل سال ۱۹۹۵، گزارش شده است که صادرات این هواپمیا بالغ بر ۶۱ فروند به ۱۳ کشور از جمله فیجی، مالزی، نپال و پرو بوده است.[۵]
در سال ۱۹۹۹، HAMC با نام صنایع هوانوردی هافی (HAI) دوباره سازماندهی شد.[۳]
آخرین گونه پیشرفته از این هواپیما وای-۱۲اف است که تقریباً یک طراحی جدید با پیشرفتهای فراوان است: بالهای جدید، ارابه فرود، بدنه، موتورهای قویتر، و توانایی حمل بار و برد بیشتر. وای-۱۲اف اولین پرواز خود را در ۲۹ دسامبر ۲۰۱۰ انجام داد.[۶]
در ۱۰ دسامبر ۲۰۱۵ موفق به کسب گواهینامه اداره هواپیمایی کشوری چین شده و در ۲۲ فوریه ۲۰۱۶ گواهینامه اداره هوانوردی فدرال (FAA) را دریافت نمود،[۷] همچنین این هواگرد در ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۳ گواهینامه آژانس ایمنی هوانوردی اروپا(EASA) را دریافت نمود.[۸]
کاربران
[ویرایش]کاربران نظامی
[ویرایش]
- نیروی هوایی ارتش آزادیبخش خلق - ۱۲ فروند وای-۱۲دی Y-12D operated by the Airborne Corps[۱۱]
- نیروی هوایی جیبوتی - ۲ فروند در دسامبر ۲۰۱۶.[۱۲]

با سی-۱۴۵ اسکای تراک جایگزین خواهد شد.[۱۷]
- نیروی هوایی میانمار - ۲۰ فروند در سال ۲۰۲۰.[۲۰]
کاربران دولتی
[ویرایش]- وزارت حمل و نقل (۲)
- جمهوری سیشل (۲)
کاربران غیرنظامی
[ویرایش]
- چاینا فلایینگ دراگون اوییشن
- چینا هایلونگ جیانج لونگکن جنرال اوییشن
- دونگ هوا جنرال اوییشن
- جیانگ نان جنرال اوییشن
- اوردوس جنرال اوییشن کمپانی لیمیتد.
- شوانگ یانگ جنرال اوییشن
- سینکیانگ جنرال اوییشن[۲۸]
- یینگ آن ایرلاینز[۲۸]
- ژونگ فِی جنرال اوییشن کمپانی
- ترنس ایر کنگو (۱۰ فروند سفارش داده شده است)
- الایسی
- کنگو ایرویز - در ژوئیه ۲۰۱۶ دو فروند سفارش داد.[۲۸]
- سابانگ مرائوکه رایا ایر چارتر (اسامایسی)
- دیرگانتارا ایرسرویس (دیایاس)

- میات مونگولین ایرلاینز- بعد از اینکه ۲ فروند از هواپیماها سقوظ کردند، سه فروند باقی مانده به شرکت سازنده عودت داده شدند.
- بلو ایرویز(۳ فروند سفارش داده شده است).
- فلایت کِر اوییشن
- نپال ایرلاینز - ۴ فروند در سال ۲۰۱۲ دریافت شد.[۳۰] تمامی آنها به دلیل عملکرد زیر استاندارد و هزینههای بالای راهبری و نگهداری از خدمت خارج شدند.[۳۱]
- نپال ایرویز
- ایرایگل[۳۲]
مشخصات (وای-۱۲ (۲))
[ویرایش]دادهها از Brassey's World Aircraft & Systems Directory 1999/2000,[۳۵] Jane's all the World's Aircraft 2000–01[۳۶]
ویژگیهای عمومی
- خدمه: ۲
- ظرفیت: خداکثر ۱۷ مسافر / ۱٬۷۰۰ کیلوگرم (۳٬۷۴۸ پوند) حداکثر بار قابل حمل
- طول: ۱۴٫۸۶ متر (۴۸ فوت ۹ اینچ)
- پهنای بال: ۱۷٫۲۳۵ متر (۵۶ فوت ۷ اینچ)
- ارتفاع: ۵٫۵۷۵ متر (۱۸ فوت ۳ اینچ)
- مساحت بالها: ۳۴٫۲۷ متر مربع (۳۶۸٫۹ فوت مربع)
- ایرفویل: LS(1)-0417
- وزن خالی: ۲٬۸۴۰ کیلوگرم (۶٬۲۶۱ پوند)
- بیشترین وزن برخاست: ۵٬۳۰۰ کیلوگرم (۱۱٬۶۸۴ پوند)
- ظرفیت سوخت: ۱٬۶۱۶ لیتر (۴۲۷ گالون آمریکایی؛ ۳۵۵ گالون بریتانیایی) / ۱٬۲۳۰ کیلوگرم (۲٬۷۱۲ پوند) وزن خداکثر سوخت قابل لستفاده
- پیشرانه: ۲ عدد موتور توربوپراپ پرت اند ویتنی کانادا پیتی۶ای-۲۷، ۴۶۲ کیلووات (۶۲۰ اسب بخار) در هر موتور
- ملخها: سهملخه هارتزل اچسی-بی۳تیان-۳بی/تی۱۰۱۷۳بی-۳، قطر ۲٫۴۹ متر (۸ فوت ۲ اینچ) ملخهای گام برگشتپذیر با سرعت ثابت (ملخ های ۴ و ۵ پرهای که در برخی مدلها استفاده میشوند)
عملکرد
- حداکثر سرعت: ۳۲۸ کیلومتر بر ساعت (۲۰۴ مایل بر ساعت، ۱۷۷ گره) VMO (حداکثر سرعت عملیاتی) در ۳٬۰۰۰ متر (۹٬۸۰۰ فوت)
- سرعت کروز: ۲۹۲ کیلومتر بر ساعت (۱۸۱ مایل بر ساعت، ۱۵۸ گره) (حداکثر) در ۳٬۰۰۰ متر (۹٬۸۰۰ فوت)
- ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت (۱۶۰ مایل بر ساعت؛ ۱۳۰ گره) (اقتصادی) در ۳٬۰۰۰ متر (۹٬۸۰۰ فوت)
- بُرد: ۱٬۳۴۰ کیلومتر (۸۳۰ مایل، ۷۲۰ مایل دریایی) در حالت پایا سیر اقتصادی، ۴۵ دقیقه ذخیره در ۳٬۰۰۰ متر (۹٬۸۰۰ فوت)
- مداومت پروازی: ۵ ساعت و ۱۲ دقیقه در حالت پایا سیر اقتصادی
- حداکثر ارتفاع: ۷٬۰۰۰ متر (۲۳٬۰۰۰ فوت) ::::۳٬۰۰۰ متر (۹٬۸۰۰ فوت) با یک موتور
- نرخ صعود: ۸٫۱ متر بر ثانیه (۱٬۵۹۰ فوت بر دقیقه) ::::۱٫۴ متر بر ثانیه (۴٫۶ فوت بر ثانیه) با یک موتور
- بارگیری بال: ۱۴۵٫۹ کیلوگرم بر متر مربع (۲۹٫۹ پوند بر فوت مربع)
- توان به وزن|توان/جرم: ۰٫۱۰۶ kilowatts per kilogram (۰٫۰۶۴ horsepower per pound)
- طول باند مورد نیاز برای برخاست: ۳۷۰ متر (۱٬۲۱۰ فوت)
- طول باند مورد نیاز برای برخاست به ارتفاع۱۵ متر (۴۹ فوت): ۴۹۰ متر (۱٬۶۱۰ فوت)
- طول باند مورد نیاز برای فرود: ۳۴۰ متر (۱٬۱۲۰ فوت)
- طول باند مورد نیاز برای فورد از ارتفاع ۱۵ متر (۴۹ فوت): ۶۳۰ متر (۲٬۰۷۰ فوت)
جستارهای وابسته
[ویرایش]هواگردهای با عملکرد، پیکربندی و یا دوره زمانی مشابه
- آنتونوف-۲۸-
اتحاد جماهیر شوروی - بریتن-نورمن تریآیلندر-
بریتانیا - کاسا سی-۲۱۲ آویاتور-
اسپانیا - سسنا ۴۰۸ اسکایکورییر-
ایالات متحده آمریکا - دورنیه دو ۲۲۸-
آلمان - دی هاویلند کانادا دیاچسی-۶ توئین اوتر-
کانادا - آیایآی آراوا-
اسرائیل - جیایاف نومد-
استرالیا - لت-۴۱۰-
جمهوری چک - پ زد ال ام۲۸-
لهستان - شورتس سیاس.۷ اسکایوان-
بریتانیا
فهرستهای مرتبط
- فهرست هواپیماهای چینی
- فهرست هواپیماهای ترابری سبک
- قهرست هواپیماهای غیرنظامی
منابع
[ویرایش]- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ Gordon,Yefim & Komissarov, Dmitry. Chinese Aircraft. Hikoki Publications. Manchester. 2008. شابک ۹۷۸−۱−۹۰۲۱۰۹−۰۴−۶
- ↑ «پَسار» [حملونقل هوایی] همارزِ «drag»؛ منبع: گروه واژهگزینی. دفتر اول. فرهنگ واژههای مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۶۴-۷۵۳۱-۳۱-۱ (ذیل سرواژهٔ پَسار)
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ "HAI Y12 IV Type Acceptance Report" (PDF). Civil Aviation Authority of New Zealand. Retrieved 13 December 2024.
- ↑ JWR Taylor 1988, p.38.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ "FAA breaks new ground with Y-12 approval". Flight Global (به انگلیسی). 11 Apr 1995. Retrieved 13 December 2024.
- ↑ 霍尼韦尔航空航天 (8 ژانویه 2016). "【纪录】运-12F背后的霍尼韦尔力量". CARNOC.com (民航资源网) (به چینی). Archived from the original on 6 March 2016. Retrieved 26 February 2016.
- ↑ Ge, Lena (25 فوریه 2016). "China-Made Y12F Turboprop Aircraft Gets FAA Type Certification". China Aviation Daily. Archived from the original on 6 March 2016. Retrieved 26 February 2016.
- ↑ "EASA.IM.A.679 - Y12F". EASA (به انگلیسی). Retrieved 2023-07-14.
- ↑ "World Air Forces 2021". FlightGlobal. 4 December 2020. Retrieved 5 January 2021.
- ↑ Hoyle Flight International 6–12 December 2016, p. 32.
- ↑ IISS 2024, p. 260.
- ↑ Hoyle Flight International 6–12 December 2016, p. 34.
- ↑ Hoyle Flight International 6–12 December 2016, p. 35.
- ↑ ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ Hoyle Flight International 6–12 December 2016, p. 36.
- ↑ Hoyle Flight International 6–12 December 2016, p. 37.
- ↑ Hoyle Flight International 6–12 December 2016, p. 39.
- ↑ "Kenya Air Force commissioned newly acquired C-145 Skytruck aircraft".
- ↑ de Cherisey, Erwan (2 October 2017). "Mali receives new aircraft". IHS Jane's 360. Archived from the original on 3 October 2017. Retrieved 3 October 2017.
- ↑ Hoyle Flight International 6–12 December 2016, p. 40.
- ↑ ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ Hoyle Flight International 6–12 December 2016, p. 41.
- ↑ Hoyle Flight International 6–12 December 2016, p. 43.
- ↑ Hoyle Flight International 6–12 December 2016, p. 44.
- ↑ Jackson 2003, p. 82.
- ↑ Hoyle Flight International 11–17 December 2012, p. 57.
- ↑ Hoyle Flight International 6–12 December 2016, p. 47.
- ↑ Hoyle Flight International 6–12 December 2016, p. 48.
- ↑ Hoyle Flight International 6–12 December 2016, p. 53.
- ↑ ۲۸٫۰ ۲۸٫۱ ۲۸٫۲ ۲۸٫۳ Thisdell and Fafard Flight International 9–15 August 2016, p. 42.
- ↑ "Fiji Aircraft Register | Civil Aviation Authority of Fiji (CAAF)". caaf.org.fj. 2022-11-18. Registrations DQ-FHC, DQ-FHF. Archived from the original on 2022-11-30. Retrieved 2023-02-12.
- ↑ Xinhua (14 فوریه 2018). "Two new Chinese-made planes delivered to Nepal". Archived from the original on 13 February 2018. Retrieved 14 February 2018.
- ↑ "Nepal Airlines retires MA-60s, Y12Es". Ch-Aviation. 17 July 2020.
- ↑ "Air Eagle". www.aireagle.pk. Archived from the original on 2017-05-17. Retrieved 2017-05-22.
- ↑ Hoyle Flight International 11–17 December 2012, p. 60.
- ↑ "Stuff".
- ↑ Taylor 1999, p.189
- ↑ Jackson, Paul, ed. (2000). Jane's all the World's Aircraft 2000–01 (91st ed.). Coulsdon, Surrey, United Kingdom: Jane's Information Group. pp. 71–72. ISBN 978-0-7106-2011-8.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Harbin Y-12». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۹ فوریه ۲۰۲۵.
کتابشناسی
[ویرایش]- Hoyle, Craig. "World Air Forces Directory". Flight International. Vol. 182, No. 5321, 11–17 December 2012, pp. 40–64. ISSN 0015-3710.
- Hoyle, Craig. "World Air Forces Directory". Flight International. Vol. 190, No. 5566, 6–12 December 2016, pp. 22–53. ISSN 0015-3710.
- International Institute for Strategic Studies (2024). Wall, Robert (ed.). The Military Balance 2024 (Report). Routledge. ISBN 978-1-03-278004-7. ISSN 0459-7222.
- Jackson, Paul. Jane's All The World's Aircraft 2003–2004. Coulsdon, Surry, UK: Jane's Information Group, 2003. شابک ۰−۷۱۰۶−۲۵۳۷−۵.
- Taylor, John W R. (ed.). Jane's All the World's Aircraft 1988-89. Coulsdon, Surrey, UK: Jane's Information Group, 1988. شابک ۰−۷۱۰۶−۰۸۶۷−۵.
- Taylor, Michael J.H. (ed.). Brassey's World Aircraft & Systems Directory 1999/2000. London: Brassey's, 1999. شابک ۱−۸۵۷۵۳−۲۴۵−۷.
- Thisdell, Dan and Fafard, Antoine. "World Airliner Census". Flight International. Vol. 190, No. 5550, 9–15 August 2016, pp. 20–43. ISSN 0015-3710.