پرش به محتوا

نیروی هوایی سلطنتی سعودی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

نیروی هوایی پادشاهی عربستان سعودی (به عربی: القوات الجویة الملکیة السعودیة) نام شاخهٔ نیروی هوایی نیروهای مسلح عربستان سعودی است. نیروی هوایی پادشاهی عربستان سعودی پس از نیروی هوایی اسرائیل و نیروی هوایی مصر، سومین قدرت هوایی نظامی در منطقه خاورمیانه محسوب می‌شود. پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران، نیروی هوایی پادشاهی عربستان سعودی با خریدهای کلان نظامی و به‌کارگیری تجهیزات مدرن توانست خود را از یک نیرویی دفاعی به نیرویی با قابلیت‌های ضربتی و تهاجمی تبدیل کند.

نیروی هوایی پادشاهی عربستان سعودی

نشان نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی
بنیان‌گذاری۴ ژوئیه ۱۹۱۶; (به عنوان نیروی هوایی حجاز)
کشور
وفاداریسلمان بن عبدالعزیز آل سعود
رستهنیروهای مسلح عربستان سعودی (از سال ۱۹۲۵)
گونهنیروی هوایی
نقشهوانوردی نظامی
اندازه30,۰۰۰ مجموع پرسنل
1,088 هواپیما درحال خدمت[۱]
بخشی از نیروهای مسلح عربستان سعودی
سالگردها۱ نوامبر؛ (۷۵ سال پیش)
مرکز فرماندهیریاض، استان ریاض
نبردها
وبگاه
فرماندهان
فرمانده کل قوا سلمان بن عبدالعزیز آل سعود
رئیس ستاد کل ارتشبد فیاض الرویلی
وزیر دفاع خالد بن سلمان
فرمانده نیروی هوایی سپهبد ترکی بن بندر
نشان
ناوگان هوایی
جنگندهیوروفایتر تایفون
پاناویا تورنادو
مک‌دانل داگلاس اف-۱۵ ایگل
هواپیمای الکترونیکبوئینگ ئی-۳ سنتری
بوئینگ ئی-۳ سنتری
شکارییوروفایتر تایفون
مک‌دانل داگلاس اف-۱۵ ایگل
هواپیمای رهگیریوروفایتر تایفون
مک‌دانل داگلاس اف-۱۵ ایگل
هواگرد شناسایینورثروپ اف-۵
پاناویا تورنادو
هواگرد آموزشیپس‌سی-۹
بی‌ای‌ئی هاوک
هواپیمای باریلاکهید سی-۱۳۰ هرکولس

نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی در حال حاضر دارای یگان‌ها، اسکادران‌ها و یک واحد نیروهای ویژه است که به عملیات جستجو و نجات اختصاص داده است. نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی از یک نیروی نظامی عمدتاً دفاعی به نیرویی با قابلیت تهاجمی پیشرفته تبدیل شده است و پس از نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا (USAF) بیشترین تعداد جنگنده‌های اف-۱۵ در جهان را در اختیار دارد. ستون فقرات نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی در حال حاضر جنگنده‌های اف-۱۵ ایگل است و جنگنده‌های پاناویا تورنادو نیز بخش عمده‌ای از آن را تشکیل می‌دهند. نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی در دهه ۱۹۹۰ سلاح‌های مختلفی از جمله موشک‌های ضد کشتی سی ایگل، بمب‌های هدایت‌شونده لیزری و بمب‌های غیرهدایت‌شونده سفارش داد.

تاریخچه

[ویرایش]

سر آغاز

[ویرایش]
«خلبانان سعودی در حال آموزش در ایتالیا، ۱۹۳۵» - صحنه‌ای از فیلم «عقاب‌های ما»، یکی از چهار نمایش دیواری ویدیویی که برای موزه نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی ساخته شده است.

نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی در اواسط دهه ۱۹۲۰ با کمک بریتانیا و از بقایای نیروی هوایی حجاز تشکیل شد.[۳] این پایگاه در ابتدا به هواپیماهای چندمنظوره Westland Wapiti IIA مجهز بود که توسط خلبانانی هدایت می‌شدند که به علی بن حسین پادشاه حجاز خدمت کرده بودند اما توسط پادشاه عربستان عفو شده بودند.[۴]

پس از قراردادی با دولت بریتانیا که در سال ۱۹۳۷ منعقد شد، در سال ۱۹۳۹ یک باند فرودگاه نظامی در جده تأسیس شد. این باند فرودگاه نظامی محل استقرار نیروی هوایی بود. در سال ۱۹۴۹، گروهی از دانشجویان هوانوردی پس از اتمام آموزش در الحوبه، برای تحصیل به انگلستان اعزام شدند. تا سال ۱۹۵۰، گروه دوم دانشجویان اعزام شدند. نیروی هوایی در سال ۱۹۵۰ سازماندهی مجدد شد و از سال ۱۹۵۲ کمک‌های آمریکایی از جمله استفاده از فرودگاه ظهران توسط نیروی هوایی ایالات متحده را دریافت کرد. در سال ۱۹۵۱، گروه دانشجویان هوانوردی برای تشکیل نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی بازگشتند. در ۵ نوامبر ۱۹۵۲، پرچم نیروی هوایی در آشیانه نظامی در فرودگاه جده برافراشته شد که در آن شاهزاده مشعل بن عبدالعزیز، وزیر دفاع و هوانوردی وقت، حضور داشتند. اندکی پس از آن، مدارس نیروی هوایی در سراسر پادشاهی افتتاح شدند. هواپیماهای اولیه مورد استفاده نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی شامل Caproni Ca.100, Albatros D.III, Armstrong Whitworth F.K.8, Farman MF.11 Airco DH.9, dH 82 Tiger Moth, Westland Wapiti, Avro Anson, Douglas C-47, and the Douglas B-26 Invader بودند.. در سال ۱۹۵۷، نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی برنامه‌هایی برای توسعه را آغاز کرد، از جمله تأسیس ۵ اسکادران جدید که همگی در فرودگاه جده مستقر بودند. اسکادران حمل و نقل مجهز به داگلاس سی-۵۴ اسکای‌مستر و فوکر اس-۱۳ بود. اسکادران شماره ۲ مجهز به داگلاس بی-۲۶ اینوادر و اسکادران شماره ۵ مجهز به ۲۰ فروند دی هاویلند ومپایرز بود.[۵]

به عنوان بخشی از معامله تسلیحاتی فرش جادویی بین بریتانیا و عربستان سعودی، چهار فروند هاوکر هانتر اف. ۶ تک سرنشین و دو فروند هانتر تی. ۷ در سال ۱۹۶۶ به هاوکر سفارش داده شد. این هواپیماها در ماه مه ۱۹۶۶ به اسکادران شماره ۶ در پایگاه هوایی خمیس مشیط تحویل داده شدند. اگرچه هانترها عملیاتی بودند، اما پس از حملات نیروی هوایی مصر به عربستان سعودی طی جنگ داخلی یمن، به عنوان هواپیماهای رهگیر موفقیتی کسب نکردند زیرا فاقد هرگونه کنترل زمینی بودند، اما برای حمله زمینی مورد استفاده قرار گرفتند. یک فروند تک سرنشین در سال ۱۹۶۷ از دست رفت و هواپیماهای باقیمانده در سال ۱۹۶۸ به اردن تحویل داده شدند.

نیروهای سعودی عمدتاً به تجهیزات غربی مجهز هستند. تأمین‌کنندگان اصلی نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی، شرکت‌های مستقر در بریتانیا و ایالات متحده هستند. هم بریتانیا و هم ایالات متحده در برنامه‌های آموزشی که در عربستان سعودی انجام می‌شود، مشارکت دارند.

در طول دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، نیروهای مسلح عربستان سعودی در مقایسه با بقیه کشورهای خاورمیانه نسبتاً کوچک بودند. با این حال، قدرت آن از فناوری پیشرفته ناشی می‌شد. ستون فقرات توان تهاجمی نیروی هوایی سلطنتی را حدود ۷۰ فروند تورنادو (دسته دوم شامل ۴۸ فروند تورنادو IDS در سال ۱۹۹۳ تحت برنامه الیمامه ۲ سفارش داده شد) و ۷۲ فروند F-15S که از اواسط دهه ۱۹۹۰ تحویل داده شده‌اند، تشکیل می‌دهند که در کنار بقایای بیش از ۱۲۰ فروند F-15C/D که از سال ۱۹۸۱ تحویل داده شده‌اند، فعالیت می‌کنند. آموزش خلبانان با هواپیماهای پیلاتوس PC-21 و BAE Hawk انجام می‌شود. C-130 هرکولس ستون فقرات ناوگان حمل و نقل است و هواپیماهای ترابری سبک CN-235 و Raytheon King Air 350 به آن کمک می‌کنند. شناسایی توسط جنگنده‌های تورنادو و اف-۱۵ مجهز به غلاف شناسایی الکترواپتیکی DJRP انجام می‌شود. بوئینگ E-3A پلتفرم هشدار زودهنگام هوابرد است که توسط اسکادران شماره ۱۸ نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی اداره می‌شود.

ناوگان پشتیبانی VIP شامل طیف گسترده‌ای از هواپیماهای ثبت‌شده غیرنظامی مانند ایرباس A330، ایرباس A320, بوئینگ ۷۳۷ و ۷۴۷، لاکهید تری‌استارز، MD11 و G1159A و همچنین لاکهید L-100-30 است. پیشوند HZ- که در ثبت غیرنظامی این هواپیماها استفاده می‌شود، از نام سابق این منطقه (حجاز) گرفته شده است.

گسترش در طول دهه ۲۰۰۰

[ویرایش]
نشان نیروی هوایی عربستان سعودی روی یک هواپیمای لایتنینگ

خرید یوروفایتر تایفون

[ویرایش]

قرارداد الیمامه به دلیل رشوه‌های ادعایی مرتبط با اعطای آن، بحث‌برانگیز بود. با این وجود، نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی در دسامبر ۲۰۰۵ قصد خود را برای خرید تایفون از شرکت بی‌ای‌ئی سیستمز اعلام کرد. در ۱۸ آگوست ۲۰۰۶، تفاهم‌نامه‌ای برای خرید ۷۲ فروند هواپیما در قالب قراردادی به ارزش ۶ تا ۱۰ میلیارد پوند امضا شد.[۶][۷] نیروی هوایی عربستان سعودی اعلام کرده که در نظر دارد تا جنگنده‌های جدید تایفون را جانشین جنگنده‌های تورنادو کند که همانند تایفون، توسط شرکت بریتانیایی بی‌ای‌ئی ساخته شده‌اند.[۸] جنگنده یوروفایتر تایفون بخشی از یک برنامه انقلابی مشترک شامل فرانسه، اسپانیا و آلمان بود. در نهایت، فرانسه ساخت تایفون را رها کرد و بعداً جنگنده رافال را ساخت. به دنبال این اتفاق، تحقیقات در مورد قرارداد الیمامه توسط نخست وزیر بریتانیا، تونی بلر، در دسامبر ۲۰۰۶ با استناد به «منافع استراتژیک» بریتانیا متوقف شد. در ۱۷ سپتامبر ۲۰۰۷، عربستان سعودی اعلام کرد که قراردادی ۴.۴ میلیارد پوندی با شرکت بی‌ای‌ئی سیستمز برای ۷۲ فروند جنگنده تایفون امضا کرده است.[۹]

در ژانویهٔ ۲۰۰۷، مقامات نظامی عربستان سعودی اعلام کردند که در آینده بسیار نزدیک، تحویل گرفتن ۷۲ فروند جت‌های جنگنده یوروفایتر تایفون از شرکت دفاعی بریتانیایی بی‌ای‌ئی سیستمز را شروع می‌کنند.[۱۰] در تاریخ ۱۲ ژوئن ۲۰۰۹ میلادی، نیروی هوایی عربستان سعودی، دو فروند هواپیمای جنگندهٔ تایفون از بریتانیا دریافت کرد. هواپیماهای تحویل داده‌شده، بخشی از یک سفارش عظیم را تشکیل می‌دهند که شامل ۷۲ فروند جنگندهٔ تایفون می‌شود.[۱۱]

خرید اف-۱۵ اس‌آ

[ویرایش]

در ۲۹ دسامبر ۲۰۱۱، ایالات متحده قراردادی به ارزش ۲۹.۴ میلیارد دلار برای فروش ۸۴ فروند اف-۱۵ در پیکربندی اس‌آ (مخفف عبارت Saudi Advanced ) امضا کرد. این فروش شامل ارتقاء اف-۱۵های قدیمی‌تر تا سطح استاندارد اس‌آ و تجهیزات و خدمات مرتبط می‌شود.[۱۲]

خرید بی‌ای‌ئی سیستمز هاوک

[ویرایش]

در ۲۳ مه ۲۰۱۲، شرکت دفاعی بریتانیایی بی‌ای‌ئی سیستمز موافقت کرد که ۲۲ فروند هواپیمای جت آموزشی پیشرفته بی‌ای‌ئی سیستمز هاوک را به ارزش مجموع ۱.۹ میلیارد پوند (۳ میلیارد دلار) به نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی بفروشد. این قرارداد همچنین شامل شبیه‌سازها، تجهیزات زمینی و آموزشی و قطعات یدکی بود.[۱۳]

ادامه گسترش

[ویرایش]

در سال ۲۰۱۳، نیروی هوایی ایالات متحده پیشنهادی برای خدمات امنیتی جهت محافظت از نیروی هوایی عربستان سعودی در برابر حملات سایبری ارائه داد.[۱۴]

این نیرو در سال ۲۰۱۹ به دعوت آمریکا در رزمایش پرچم قرمز شرکت داشت و با چندین کشور دیگر در کنار شرکت در عملیات های تمرینی دست به تبادل تجربیات و آموزش ها زد.[۱۵]

در مارس 2021، نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی یک رزمایش نظامی مشترک را آغاز کرد که تا 10 آوریل ادامه داشت و به تبادل تجربیات و مهارت های این نیرو کمک کرد.[۱۶]

ساختار

[ویرایش]

بال‌ها

[ویرایش]

اسکادران‌ها

[ویرایش]
پرواز جنگنده اف-۱۵ عربستان سعودی

نگارخانه

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. International Institute for Strategic Studies (February 13, 2024). The Military Balance 2024 (1st ed.). Routledge. p. 124. ISBN 978-1-03-278004-7.
  2. "سعودی‌ها حمله علیه شورشیان یمن را آغاز کردند". Associated Press. ۵ نوامبر ۲۰۰۹. Archived from the original on 6 November 2009. Retrieved 26 March 2017.
  3. Reader, Bullard; Hodgkin, E. C. (1993). Two Kings in Arabia: Letters from Jeddah, 1923-5 and 1936-9. Reading: Ithaca Press. p. 101. ISBN 978-0-86372-167-0.
  4. al-Mutawiya, Khaled (2015). "المملکة-الیوم" [The Kingdom Today]. alyaum.com. Archived from the original on 14 January 2018. Retrieved 11 September 2019.
  5. راضی، خالد (۲۰۱۵-۰۴-۱۸). «القوات الجویة الملکیة السعودیة | المرسال» (به عربی). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۱۴.
  6. "Saudi Arabia orders Eurofighter Typhoons in up to 10 bln stg package - report - Forbes.com". Forbes. 22 December 2005. Archived from the original on 10 October 2008. Retrieved 2015-07-18.
  7. فروش جت‌های جنگنده بریتانیایی به عربستان، بی‌بی‌سی فارسی
  8. فروش جت‌های جنگنده بریتانیایی به عربستان, بی‌بی‌سی فارسی
  9. "Business | Saudis buy Eurofighters from UK". BBC News. 17 September 2007. Archived from the original on 14 February 2023. Retrieved 2015-07-18.
  10. تحویل جت‌های جنگنده به عربستان سعودی، بی‌بی‌سی فارسی
  11. آغاز تحویل جنگنده‌های تایفون به عربستان, رادیو زمانه
  12. Wolf, Jim (29 دسامبر 2011). "U.S. Saudi fighter jet sale to help offset Iran". Reuters. Archived from the original on 24 September 2015. Retrieved 18 July 2015.
  13. "BAE Systems and Saudi Arabia sign £1.9bn Hawk jet deal – BBC News". BBC News. 23 مه 2012. Archived from the original on 12 March 2017. Retrieved 18 July 2015.
  14. Reed, John (18 مارس 2013). "The Saudi air force wants to protect its newest planes from cyber attack". Archived from the original on 4 July 2013. Retrieved 18 March 2013.
  15. «​جنگنده‌های سعودی آماده شرکت در رزمایش «پرچم قرمز» در آمریکا». persian.aawsat.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۳۱. کاراکتر zero width space character در |عنوان= در موقعیت 1 (کمک)
  16. "Saudi Air Force begins joint exercise with US and Pakistani forces". Arab News (به انگلیسی). 2021-03-31. Archived from the original on 14 February 2023. Retrieved 2021-03-31.
  17. 1 2 AirForces Monthly. Stamford, Lincolnshire, England: Key Publishing Ltd. February 2016. p. 74.