نیانگ کاکی

نئانگ کاکی (خمر: រឿងនាងកាកី) یک داستان خمری ساسترارا لبانگ و شناخته‌شده‌ترین اثر منظوم ملودرام است که توسط پادشاه آینده کامبوج، آنگ دونگ در سال ۱۸۱۵، در زمانی که در دربار سلطنتی تایلند اقامت داشت، نوشته شده است. این رمان در کامبوج مدرن پس از استقلال به اثری کلاسیک تبدیل شد و در برنامه درسی دبیرستان‌های خمر گنجانده شد.

مبدأ

پادشاه آنگ دونگ، در حالی که در دربار سلطنتی بانکوک مشغول به تحصیل بود، در سن ۱۹ سالگی با الهام از داستان عامیانه تایلندی کاکی کلون سوپاپ، داستانی مشابه به زبان خمر دربارهٔ همسری بی‌وفا نوشت که به دور از تقوا و انتظارات جامعه آن زمان بود.

داستانی بودایی از فضیلت و رذیلت

آنگ دونگ در زمانی می‌نوشت که تراوادای سنتی بودایی در کامبوج نفوذ داشت و افراط در زیبایی ظاهری به شدت تعدیل شده بود. ملودرام او پیرامون بدبیاری‌های نئانگ کاکی، عمدتاً از دو داستان جاتاکا، کاکاتی جاتاکا و سوسوندی جاتاکا، به عنوان بخشی از «گرایش به سکولاریزه کردن شرح حال مقدسین بودایی» گرفته شده است. هر دو داستان به موضوع پادشاهی می‌پردازند که در کنترل همسرش با مشکل مواجه است.

پادشاه آنگ دونگ همچنین رمان دیگری با عنوان «پوتیسن نئانگ کونگ‌ری» نوشت و در آن همسر وفاداری را ستود که آماده فدا کردن جان خود برای شوهرش بود.

یک نسخه خطی (پالیمپسست) خمری به جای ترجمه از تایلندی

نیانگ کاکی همچنین از داستان عامیانه تایلندی کاکی کلون سوپاپ نوشته هون بونلونگ معروف به پرا خلانگ که از سال ۱۷۵۰ تا ۱۸۰۵ زندگی می‌کرد، الهام گرفته شده است. با این حال، پادشاه آنگ دونگ روایت اصلی آن را به‌طور اساسی تغییر داد. دو نسخه از داستان یکسان نیستند و آنگ دونگ صرفاً ترجمه‌ای از آن را ننوشته است، زیرا تفاوت‌های مهمی در طرح داستان وجود دارد. در نسخه سیامی داستان، شش مرد با کاکی رابطه جنسی برقرار می‌کنند، یعنی پادشاه برهما توت، کروت کونتهان، نی سامپوف، دزدان چام و پادشاه نوکور سری تپ. در نسخه خمری، تنها سه مرد با کاکی رابطه جنسی برقرار می‌کنند: پادشاه برهما، گورو و کونتهان. در حالی که داستان کاکی خمری با غرق شدن غم‌انگیز او در دریا به پایان می‌رسد، کاکی سیامی توسط دزدان چام از غرق شدن نجات می‌یابد و توسط پادشاه نوکور سری تپ به عنوان صیغه پذیرفته می‌شود. روی هم رفته، در نسخه خمری، نویسنده کاملاً کاکی را سرزنش می‌کند، در حالی که در نسخه سیامی، به نظر می‌رسد نویسنده اشتباه او را بخشیده است. از شش مردی که با خاکی رابطه جنسی داشته‌اند، چهار نفر با تجاوز و تنها دو نفر با رضایت این کار را انجام داده‌اند. در نسخه خمری، پایان غم‌انگیز، نشان‌دهنده دیدگاه خاصی از دارما است، پایانی که یک زندگی گناه‌آلود سزاوار آن است.

طرح

در پادشاهی پیرانسی، در زمان سلطنت پرومتوات، همسر سلطنتی نیگ کاکی، که در درجه اول از صیغه‌های سلطنتی بود، توسط گارودا، مشاور پادشاه، فریب می‌خورد تا شب‌ها با او بخوابد. پس از اینکه گارودا، نینگ کاکی را به پادشاهی خود می‌برد، مشاور سلطنتی دیگری به نام کانتان برای نجات او فرستاده می‌شود، اما در عوض معشوقه روزانه او می‌شود در حالی که گارودا از تبدیل شدن به معشوقه شبانه‌اش بی‌خبر است. گارودا متوجه شیطنت او می‌شود و او را طرد می‌کند. نینگ کاکی نیز به همان اندازه توسط پادشاه پرومتوات بدون هیچ رحمی طرد می‌شود. نینگ کاکی که به تنهایی با قایقی به دریا فرستاده می‌شود، به مدت هفت روز در دریا سرگردان می‌ماند و اشک می‌ریزد تا اینکه توسط امواج بلعیده می‌شود.

تحلیل

داستان نئانگ کاکی، علیرغم شخصیت افسانه‌ای‌اش، شاهد ارزشمندی از زندگی و فرهنگ جامعه تایلندی و خمر در آغاز قرن نوزدهم است.

نگاهی خاص به زنان در جامعه خمر

نیانگ کیکی، دیدگاه خاصی از زنان و همچنین استانداردهای خاصی از زیبایی زنانه را منعکس می‌کند.

زنان، مانند نئانگ کاکی، ذاتاً بی‌بندوبار توصیف می‌شوند. در مواردی که نئانگ کاکی فریب می‌خورد و با مشاور پادشاه می‌خوابد، او مقصر شناخته می‌شود و طرد می‌شود در حالی که مشاور بخشیده می‌شود. این نشان دهنده محتوای قانونی است که توسط پادشاه آنگ دونگ به نام کرام بیر (رساله‌ای در مورد قمار) وضع شد، که طبق آن زنانی که به میخانه‌ها رفت و آمد می‌کردند، نمی‌توانستند در گفتار یا کردار بی‌آبرو شوند، زیرا آنها محترم شمرده نمی‌شوند. داستان‌های آموزشی که با هدف آموزش رفتار خوب به زنان جوان نوشته شده‌اند، در ادبیات خمر رایج هستند. مثال دیگر ، میه یه نئانگ یا میه یه دوک خنی (រឿងមាយាដកខ្ញី) است. این روایت با توصیه‌های چباب سری، یک قانون رفتاری برای زنان خمر که آنگ دونگ نیز در آن نقش داشته است، هماهنگ است.

شرحی روایی از شور و نشاط فرهنگ خمر در قرن نوزدهم

نیانگ کاکی همچنین فرهنگی بسیار غنی را آشکار می‌کند. به عنوان مثال، هنگامی که خواننده پادشاه پروهمتوات (براهماداتا) برای رنجاندن گارودا که ملکه کاکی را ربوده بود، سنجاق می‌نوازد، در متن پادشاه آنگ دونگ آمده است که کانتان (گاندانتا) بدون معطلی سنجاق را نواخت و سپس شروع به خواندن "بات خام ون*" کرد. کانتان، خدمتکار سلطنتی، علاوه بر نواختن سنجاق، می‌دانست که چگونه آواز بخواند و دگردیسی کند. نوازندگان عموماً نوع موسیقی "فلنگ خمر" را به شکل فعلی آن به زمان پادشاه ترساک فام بازمی‌گردانند. این یک مدرک ادبی از قدمت چنین موسیقی است.

محبوبیت

در کنار توم تیو و برخی از داستان‌های جاتاکا، نئانگ کاکی داستانی محبوب است که بیشتر خمرها با آن آشنا هستند.

اولین ترجمه به زبان فرانسوی در سال ۱۹۰۳

در سال ۱۹۰۳ در پاریس، اوت پاوی، قوم‌شناس فرانسوی، اولین ترجمه از نیانگ کاکی را به زبان فرانسوی منتشر کرد که بعداً در سال ۱۹۶۹ توسط مؤسسه مطالعات بودایی در پنوم‌پن ویرایش مجدد شد.

بنای یادبود ادبیات خمر از دهه ۱۹۵۰

این دو اثر ادبی، به همراه رمان «پوتیسن نیانگ کونگری» اثر آنگ دونگ، پس از استقلال خمر در دهه ۱۹۵۰، بخشی از کتاب‌های درسی آموزش خمر شدند.

پرسشی در مورد جایگاه زنان در جامعه خمر از دهه ۱۹۶۰

در سال ۱۹۶۷، یک آهنگ محبوب خمری به نام نیانگ کاکی توسط آقای سوای سام اور ساخته شد، توسط مائه بانی تنظیم و توسط سین سیساموت، ستاره پاپ خمر، خوانده شد. این آهنگ «دختری خوب با اشتیاق زیاد به جسم» را توصیف می‌کند و رابطه نامشروع او را محکوم می‌کند. با این حال، به نظر می‌رسد که ترانه‌سرا و تنظیم‌کننده موسیقی نیز با شخصیت کاکی که شوهرش، شاهزاده، از قبل همسران زیادی داشت و به او اهمیتی نمی‌داد، همدردی داشته است.

این آهنگ به عنوان موسیقی متن نسخه سینمایی «نیانگ کیکی» با بازی وان واناک و ویکارا دنی استفاده شد. حلقه این فیلم در سال ۲۰۱۹ دوباره بازسازی و منتشر شد.