نمودار خطوط لوله و ابزار دقیق

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نمودار خطوط لوله و ابزار دقیق پمپ با مخزن ذخیره‌سازی. نمادها با توجه به EN ISO 10628 و EN 62424.

نمودار/نقشه خطوط لوله و ابزار دقیق (P&ID) یک نمودار دارای جزئیات در صنایع فرایندی است که خطوط لوله و تجهیزات فرایندی را همراه با تجهیزات کنترلی و ابزار دقیق نشان می‌دهد. نقشه‌های P&ID معمولاً طیق استانداردهای ANSI/ISA S5.1 و ISO 14617-6 طراحی و رسم می‌شوند.

محتوا و کاربرد[ویرایش]

یک مثال از یک P&ID.

نقشه خطوط لوله و ابزار دقیق (P&ID) توسط مؤسسهٔ کنترل و ابزار دقیق به شرح زیر تعریف می‌شود:

  1. نموداری که ارتباطات بین تجهیزات فرایندی و ابزار دقیق مورد استفاده برای کنترل فرایند را نشان می‌دهد. در صنایع فرایندی، از مجموعه نمادهای استانداردی برای تهیهٔ نقشه‌های فرایندی استفاده می‌شود. نمادهای ابزار دقیق مورد استفاده در این نقشه‌ها معمولاً بر اساس استاندارد S5. 1 جامعهٔ بین‌المللی اتوماسیون (ISA) می‌باشند.
  2. نقشه شماتیک اولیه که در جانمایی نصب یک سیستم کنترل فرایند استفاده می‌شود.

نقشه‌های P&ID نقش مهمی در تعمیر و نگهداری و اصلاح فرایندی که توصیف می‌کنند دارند. بسیار مهم است که توالی فیزیکی تجهیزات و سیستم‌ها و همچنین چگونگی اتصال این سیستم‌ها به یکدیگر نشان داده شود. در مرحله طراحی، این نمودارها پایه‌ای برای توسعه طرح‌های سیستم کنترل را فراهم می‌کنند و بررسی‌های ایمنی و عملیاتی را ممکن می‌نمایند. مثل بررسی خطرات و عمل پذیری که معمولاً به آن HAZOP گفته می‌شود.

فهرست مواردی که در P&ID آورده می‌شود[ویرایش]

  • ابزار دقیق و نامگذاری‌ها
  • تجهیزات مکانیکی با نام و شماره
  • تمام شیرها و شمارهای شناسایی آنها
  • خطوط لوله، اندازه و شماره شناسایی
  • متفرقه- دریچه تخلیه، اتصالات خاص، خطوط نمونه برداری، اتصالات کاهنده و افزاینده

نماد تجهیزات و لوازم شیمیایی[ویرایش]

در زیر تعدادی از نمادهای تجهیزات و لوازم شیمیایی که معمولاً در یک P&ID استفاده می‌شوند، بر اساس استانداردهای ISO 10628 و ISO 14617 فهرست شده‌اند.

نماد تجهیزات و لوازم شیمیایی
Pipe.svg
لوله
Insulated pipe.svg
لوله با عایق حرارتی
Jacketed pipe.svg
Jacketed pipe
Cooled or heated pipe.svg
لوله گرم یا سرد شده
Autoclave.svg
مخزن همزده ژاکت دار (اتوکلاو)
Half pipe reactor.svg
Half pipe mixing vessel
Pressurized vessel horizontal.svg
مخزن افقی تحت فشار
Pressurized vessel vertical.svg
مخزن عمودی تحت فشار
Pump.svg
پمپ
Vacuum Pump or Compressor.svg
پمپ خلاء یا کمپرسور
Bag.svg
کیسه
Gas bottle.svg
مخزن گاز
Fan.svg
فن
Axial fan.svg
فن محوری
Radial fan.svg
فن شعاعی
Dryer.svg
Dryer
Fluid contacting column.svg
Packed column
Tray column.svg
برج سینی دار
Furnace.svg
Furnace
Cooling tower.svg
Cooling tower
Heat exchanger no cross.svg
مبدل گرمایی
Heat exchanger with cross.svg
مبدل گرمایی
Cooler-symbol.svg
کولر
Plate heat exchanger.svg
Plate & frame heat exchanger
Double pipe heat exchanger.svg
Double pipe heat exchanger
Fixed straight tubes heat exchanger.svg
Fixed straight tubes heat exchanger
U shaped tubes heat exchanger.svg
U shaped tubes heat exchanger
Spiral heat exchanger symbol.svg
مبدل گرمایی مارپیچی
Covered gas vent.svg
Covered gas vent
Curved gas vent.svg
Curved gas vent
Dust trap.svg
(Air) filter
Funnel.svg
قیف
Steam trap.svg
تله بخار
Viewing glass.svg
Viewing glass
Pressure reducing valve.svg
Pressure reducing valve
Flexible pipe.svg
لوله انعطاف‌پذیر
Valve.svg
شیر صنعتی
Control valve.svg
شیر کنترل
Manual valve.svg
شیر دستی
Back draft damper.svg
Back draft damper
Needle valve.svg
شیر سوزنی
Butterfly valve.svg
شیر پروانه‌ای
Diaphragm valve.svg
شیر دیافراگمی
Ball valve.svg
Ball valve

جستارهای وابسته[ویرایش]