نماد تقسیم

÷ † ⁒ ⸓
÷ † ⁒ ⸓
فرم‌های مدرن اوبلوس
در یونی‌کد	U+00F7 ÷ علامت تقسیم; U+2020 † خنجر; U+2052 ⁒ علامت منهای تجاری; U+2E13 ⸓ اوبلوس نقطه‌دار
وابسته
جستارهای وابسته	U+261E ☞ انگشت اشاره سفید به راست
متفاوت با
متفاوت با	U+0025 % علامت درصد

نماد تقسیم یا اوبلوس (انگلیسی: Obelos) اصطلاحی در نسخه‌شناسی و اخیراً در چاپ‌شناسی است که به یک نشانهٔ تاریخی حاشیه‌نویسی اشاره دارد که در دوران معاصر به سه معنای رایج زیر تبدیل شده است:

علامت تقسیم ÷
خنجر †
علامت منهای تجاری ⁒ (کاربرد در نواحی جغرافیایی محدود)

واژهٔ «اوبلوس» از ὀβελός (اوبلوس)، واژهٔ یونانی باستان برای سیخ، سیخ کباب یا ستون نوک‌تیز می‌آید.^[۱] این همان ریشهٔ واژهٔ 'اوبلیسک' است.^[۲]

در ریاضیات، نخستین نماد عمدتاً در کشورهای انگلیسی‌زبان برای نمایش عمل تقسیم استفاده می‌شود و اوبلوس نام دارد.^[۳] در ویرایش متون، نماد دوم که خنجر † نیز نامیده می‌شود، برای نشان دادن محتوای مشکوک یا دارای خطا به کار می‌رود؛^[۴]^[۵] یا به عنوان علامت ارجاع یا نشانگر پاورقی.^[۶] همچنین کاربردهای دیگری در زمینه‌های تخصصی مختلف دارد.

کاربرد در حاشیه‌نویسی متون

نماد خنجر مدرن از گونه‌ای از اوبلوس سرچشمه گرفته که در اصل به صورت یک خط ساده −، یا خطی با یک یا دو نقطه ⨪ ÷ نمایش داده می‌شد.^[۷] این نماد به سیخ کباب آهنی، پیکان یا نوک تیز یک نیزه اشاره داشت^[۸] و بیانگر حذف یا خط زدن بخش مشکوک بود.^[۹]

در گذشته، یکی از این نشانه‌ها (یا یک خط ساده) در نسخه‌های خطی باستانی برای علامت‌گذاری بخش‌هایی که احتمال فساد یا جعلی بودن آن‌ها وجود داشت استفاده می‌شد؛ این روش حاشیه‌نویسی اوبلیسم نام گرفت. نماد خنجر † که اوبلیسک نیز خوانده می‌شود،^[۱۰] از اوبلوس گرفته شده و همچنان برای این منظور به کار می‌رود.

گمان می‌رود اوبلوس توسط پژوهشگر هومری، زنودوتوس به عنوان بخشی از سامانهٔ نشانه‌گذاری ویرایشی ابداع شده باشد. آن‌ها کلمات یا بخش‌های مشکوک را در نسخه‌های حماسه‌های هومری مشخص می‌کردند.^[۹] این سامانه توسط شاگرد او آریستوفان بیزانسی تکمیل شد که نخستین‌بار ستاره‌واره را معرفی کرد و از نمادی شبیه ⊤ برای اوبلوس استفاده کرد؛ و در نهایت شاگرد او، آریستارخوس، این علائم را به نام «نمادهای آریستارخی» معرفی کرد.^[۱۱]^[۱۲]

در برخی اسناد تجاری و مالی، به‌ویژه در آلمان و اسکاندیناوی، گونه‌ای به نام U+2052 ⁒ علامت منهای تجاری در حاشیهٔ نامه‌ها برای اشاره به پیوست استفاده می‌شود که نقطهٔ بالایی گاهی با شمارهٔ مربوطه جایگزین می‌گردد.^[۱۳] در فنلاند، اوبلوس (یا گونه‌ای مشابه، $\cdot \!/\!\cdot$ ) به عنوان نماد پاسخ درست استفاده می‌شود (در کنار علامت تیک ✓ که برای پاسخ نادرست به کار می‌رود).^[۱۴]^[۱۵]

در نسخهٔ ۷٫۰ یونیکد، U+2E13 ⸓ اوبلوس نقطه‌دار به عنوان یکی از گروهی از «نمادهای متنی یونان باستان» به استاندارد افزوده شد (در بلوک علائم نگارشی تکمیلی).^[۱۶]

در ریاضیات

شکل اوبلوس به صورت یک خط افقی با یک نقطه در بالا و یک نقطه در پایین ÷، نخستین‌بار توسط ریاضی‌دان سوئیسی یوهان ران در کتاب Teutsche Algebra (جبر آلمانی) در سال ۱۶۵۹ برای تقسیم استفاده شد. این کاربرد منجر به ایجاد علامت ریاضی مدرن ÷ شد که در کشورهای انگلیسی‌زبان به عنوان علامت تقسیم شناخته می‌شود.^[۱۷]^[۱۸] با این حال، این استفاده نه جهانی است و نه توصیه می‌شود: استاندارد ISO 80000-2 برای نمادگذاری ریاضی تنها خط مورب / یا خط کسر را برای تقسیم، یا دونقطه : را برای نسبت توصیه می‌کند و بیان می‌دارد که ÷ «نباید» برای تقسیم استفاده شود.^[۱۹] ابهام در عبارت‌های ریاضی که شامل اوبلوس و ضرب ضمنی هستند، موضوعی رایج در شوخی‌های اینترنتی شده است.

این شکل اوبلوس همچنین گاه به عنوان نماد تفریق در اروپای شمالی استفاده می‌شد و این کاربرد در برخی مناطق اروپا (از جمله نروژ و تا مدت کوتاهی پیش در دانمارک) ادامه یافت.^[۲۰] در ایتالیا، لهستان و روسیه، این نماد گاه در مهندسی برای نشان‌دادن بازهٔ اعداد به کار می‌رود (برای نمونه، "۲۴٫۱÷۲۵٫۶" به معنی محدودهٔ بین ۲۴٫۱ و ۲۵٫۶ است).^[۲۱]

در برخی اسناد تجاری و مالی، به‌ویژه در آلمان و اسکاندیناوی، گونهٔ دیگری از اوبلوس – یعنی علامت منهای تجاری – برای نشان دادن باقی‌ماندهٔ منفی یک عملیات تقسیم استفاده می‌شود.^[۲۲]^[۱۴]

منابع

↑ R. E. Allen, ed. (1993). فرهنگ فشرده آکسفورد. p. 817.
↑ R. E. Allen, ed. (1993). فرهنگ فشرده آکسفورد. p. 816.
↑ Weisstein, Eric W. "Division". mathworld.wolfram.com (in English). Retrieved 2020-08-26.
↑ Wolf, Friedrich August (2014). Prolegomena to Homer, 1795. Translated by Anthony Graton. انتشارات دانشگاه پرینستون. pp. 63، 202–203. ISBN 978-1-4008-5769-2.
↑ Howatson, M. C. (2013). "Obelos". همراه آکسفورد برای ادبیات کلاسیک. انتشارات دانشگاه آکسفورد. ISBN 978-0-19-107301-4.
↑ فرهنگ چمبرز. انتشارات Allied. 1998. p. 1117. ISBN 9788186062258.
↑ فرهنگ دانشگاهی مریام-وبستر. مریام-وبستر. 2003. p. 855. ISBN 978-0-87779-809-5.
↑ ویلیام هریسون اینسورث, ed. (1862). مجله ماهانه نو. Vol. 125. چپمن و هال. p. 1.
1 2 هارولد پی. اسکانلین (1998). "چگونه می‌توان ویرایش جدیدی از هگزاپلات اوریگن منتشر کرد". In آلیسون سالوسن (ed.). هگزاپلات اوریگن و قطعات آن. موهر زیبک. p. 439. ISBN 978-3-16-146575-8.
↑ "خنجر (8)". فرهنگ انگلیسی آکسفورد (D–E). 1933. p. 7.
↑ پل دی. وگنر (2006). راهنمای دانشجویان برای نقد متون کتاب مقدس. InterVarsity Press. p. 194. ISBN 978-0-19-814747-3.
↑ جورج مکسیمیلیان آنتونی گروب (1965). منتقدان یونان و روم. Hackett Publishing. p. 128. ISBN 978-0-87220-310-5.
↑ "سامانه‌های نوشتاری و نشانه‌گذاری". استاندارد یونیکد، نسخه 10٫0 (PDF). مانتین ویو، کالیفرنیا: کنسرسیوم یونیکد. 2017. ISBN 978-1-936213-16-0.
1 2 لیف هالوارد سیلی. "علامت منهای تجاری به عنوان گونه ایتالیک علامت تقسیم در زمینهٔ آلمان و اسکاندیناوی". Unicode.org. Archived from the original on 2019-06-14. Retrieved 2020-04-04.
↑ "6. سامانه‌های نوشتاری و نشانه‌گذاری". استاندارد یونیکد، نسخه 10٫0 – مشخصات اصلی (PDF). کنسرسیوم یونیکد. ژوئن 2017. p. 280، علامت منهای تجاری.
↑ "علائم نگارشی تکمیلی" (PDF). کنسرسیوم یونیکد. 2014.
↑ "واژگان ریاضی". Math Words Alphabetical Index. p. 7. Archived from the original on 7 اوت 2011. Retrieved 26 اوت 2011.
↑ "Division". www.mathsisfun.com. Retrieved 26 اوت 2020.
↑ ISO 80000-2، بخش ۹ «عملیات»، 2-9.6
↑ کاجوری, فلوریان (1993), تاریخ نمادهای ریاضی, دوور, pp. 242، 270–271, ISBN 978-0-486-67766-8
↑ "6. سامانه‌های نوشتاری و نشانه‌گذاری". استاندارد یونیکد، نسخه 10٫0 – مشخصات اصلی (PDF). کنسرسیوم یونیکد. ژوئن 2017. p. 280، اوبلوس.
↑ یوهان فیلیپ شلنبرگ (1825). حساب بازرگانی یا کتاب محاسبات عمومی برای بانکداران، بازرگانان، تولیدکنندگان و شاگردان آن‌ها [حساب بازرگانی یا کتاب عمومی ریاضیات برای بانکداران و صنعتگران] (in German). p. 213.

```

[1] R. E. Allen, ed. (1993). فرهنگ فشرده آکسفورد. p. 817.

[2] R. E. Allen, ed. (1993). فرهنگ فشرده آکسفورد. p. 816.

[3] Weisstein, Eric W. "Division". mathworld.wolfram.com (in English). Retrieved 2020-08-26.

[4] Wolf, Friedrich August (2014). Prolegomena to Homer, 1795. Translated by Anthony Graton. انتشارات دانشگاه پرینستون. pp. 63، 202–203. ISBN 978-1-4008-5769-2.

[5] Howatson, M. C. (2013). "Obelos". همراه آکسفورد برای ادبیات کلاسیک. انتشارات دانشگاه آکسفورد. ISBN 978-0-19-107301-4.

[6] فرهنگ چمبرز. انتشارات Allied. 1998. p. 1117. ISBN 9788186062258.

[merriamw-7] فرهنگ دانشگاهی مریام-وبستر. مریام-وبستر. 2003. p. 855. ISBN 978-0-87779-809-5.

[ainsw-8] ویلیام هریسون اینسورث, ed. (1862). مجله ماهانه نو. Vol. 125. چپمن و هال. p. 1.

[scanlin-9] 1 2 هارولد پی. اسکانلین (1998). "چگونه می‌توان ویرایش جدیدی از هگزاپلات اوریگن منتشر کرد". In آلیسون سالوسن (ed.). هگزاپلات اوریگن و قطعات آن. موهر زیبک. p. 439. ISBN 978-3-16-146575-8.

[10] "خنجر (8)". فرهنگ انگلیسی آکسفورد (D–E). 1933. p. 7.

[wegner-11] پل دی. وگنر (2006). راهنمای دانشجویان برای نقد متون کتاب مقدس. InterVarsity Press. p. 194. ISBN 978-0-19-814747-3.

[grube-12] جورج مکسیمیلیان آنتونی گروب (1965). منتقدان یونان و روم. Hackett Publishing. p. 128. ISBN 978-0-87220-310-5.

[UC-13] "سامانه‌های نوشتاری و نشانه‌گذاری". استاندارد یونیکد، نسخه 10٫0 (PDF). مانتین ویو، کالیفرنیا: کنسرسیوم یونیکد. 2017. ISBN 978-1-936213-16-0.

[Silli-14] 1 2 لیف هالوارد سیلی. "علامت منهای تجاری به عنوان گونه ایتالیک علامت تقسیم در زمینهٔ آلمان و اسکاندیناوی". Unicode.org. Archived from the original on 2019-06-14. Retrieved 2020-04-04.

[15] "6. سامانه‌های نوشتاری و نشانه‌گذاری". استاندارد یونیکد، نسخه 10٫0 – مشخصات اصلی (PDF). کنسرسیوم یونیکد. ژوئن 2017. p. 280، علامت منهای تجاری.

[16] "علائم نگارشی تکمیلی" (PDF). کنسرسیوم یونیکد. 2014.

[math-17] "واژگان ریاضی". Math Words Alphabetical Index. p. 7. Archived from the original on 7 اوت 2011. Retrieved 26 اوت 2011.

[18] "Division". www.mathsisfun.com. Retrieved 26 اوت 2020.

[19] ISO 80000-2، بخش ۹ «عملیات»، 2-9.6

[Cajori-20] کاجوری, فلوریان (1993), تاریخ نمادهای ریاضی, دوور, pp. 242، 270–271, ISBN 978-0-486-67766-8

[21] "6. سامانه‌های نوشتاری و نشانه‌گذاری". استاندارد یونیکد، نسخه 10٫0 – مشخصات اصلی (PDF). کنسرسیوم یونیکد. ژوئن 2017. p. 280، اوبلوس.

[22] یوهان فیلیپ شلنبرگ (1825). حساب بازرگانی یا کتاب محاسبات عمومی برای بانکداران، بازرگانان، تولیدکنندگان و شاگردان آن‌ها [حساب بازرگانی یا کتاب عمومی ریاضیات برای بانکداران و صنعتگران] (in German). p. 213.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]

[۱۹]

[۲۰]

[۲۱]

[۲۲]