نقدینگی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

نقدینگی یا به عبارت صحیح تر، حجم پول، مجموع پول و شبه‌پول است، نقدینگی در یک کشور به معنای مجموع اسکناس‌ها و مسکوکات و سپرده‌های دیداری در یک کشور است. تفاوت نقدینگی با حجم پول یک کشور، در سپرده‌های غیر دیداری افراد نزد بانک هاست.

تورم با افزایش نقدینگی[ویرایش]

چون میزان کالا و خدمات در جامعه محدود است، پس باید میزان نقدینگی به اندازه‌ای باشد که با کالا و خدمات برابری کند. اگر میزان نقدینگی افزایش یابد، کالا و خدمات در جامعه کم شده و قیمت‌ها افزایش می‌یابد(تورم).

کنترل نقدینگی از مهم‌ترین خواسته‌های کشورها است و سیاست‌های گوناگونی را بدین منظور تدوین می‌کنند. برای نمونه افزایش فناوری و تولید درون‌مرزی، که با گردآوری کالای کافی و بسنده، از تورم جلوگیری می‌کند درصورت رشد متناسب نقدینگی و سطح تولید در جامعه، می‌توان تا حدود زیادی از بروز تورم در اقتصاد جلوگیری کرد، این موضوع توسط نظریه مقداری پول (نظریه مبادله‌ای) که بصورت ساده MV=PY مطرح می‌شود و در آن M نشان دهنده حجم نقدینگی، V سرعت گردش پول، P سطح قیمتها و بالاخره Y سطح تولید در اقتصاد است، توجیه می‌شود. در رابطه فوق فرض بر این است که تولید بر مبنای رشد بهره‌وری، با یک نسبت معینی در طول یکسال مالی رشد می‌کند، درصورتیکه رشد حجم نقدینگی متناسب با رشد تولید باشد، با فرض ثبات سرعت گردش پول در طول دوره مالی، سطح قیمتها نیز ثابت می‌ماند اما چنانچه نقدینگی بیشتر از رشد تولید رشد داشته باشد، برای برقراری تساوی در معادله فوق می‌بایست این نابرابری از طریق رشد قیمتها رفع شود و در صورت کمتر بودن رشد نقدینگی از رشد تولید، با توجه به کمبود منابع مالی لازم تقاضا کاهش یافته و بدنبال آن برای جلوگیری از کاهش عرضه می‌بایست سطح قیمتها کاهش یابد تا تساوی برقرار باشد. بدیهی است که در چنین حالتی با افزایش معین سرعت گردش پول در اقتصاد می‌توان بازهم بدون ایجاد تورم تولید را افزایش داد.

مدیریت نقدینگی[ویرایش]

مدیریت نقدینگی یکی از بزرگ‌ترین چالش‌هایی است که سیستم بانک‌داری با آن روبرو است. دلیل اصلی این چالش این است که بیشتر منابع بانک‌ها از محل سپرده‌های کوتاه‌مدت تأمین مالی می‌شود. علاوه بر این تسهیلات اعطایی بانک‌ها صرف سرمایه‌گذاری در دارایی‌هایی می‌شود که درجه نقدشوندگی نسبتاً پایینی دارند.

وظیفه اصلی بانک ایجاد توازن بین تعهدات کوتاه‌مدت مالی و سرمایه‌گذاری‌های بلند مدت است. نگهداری مقادیر ناکافی نقدینگی بانک را با خطر عدم توانایی در ایفای تعهدات و در نتیجه ورشکستگی قرار می‌دهد. نگهداری مقادیر فراوان نقدینگی، نوع خاصی از تخصیص ناکارآمد منابع است که باعث کاهش نرخ سوددهی بانک به سپرده‌های مردم و در نتیجه از دست دادن بازار می‌شود.

مدیریت نقدینگی به معنی توانایی بانک برای ایفای تعهدات مالی خود در طول زمان است. مدیریت نقدینگی در سطوح مختلفی صورت می‌گیرد. اولین نوع مدیریت نقدینگی به صورت روزانه صورت پذیرفته و به صورت متناوب نقدینگی مورد نیاز در روزهای آتی پیش‌بینی می‌شود. دومین نوع مدیریت نقدینگی که مبتنی بر مدیریت جریان نقدینگی است، نقدینگی مورد نیاز را برای فواصل طولانی‌تر شش‌ماهه تا دو ساله پیش‌بینی می‌کند. سومین نوع مدیریت نقدینگی به بررسی نقدینگی مورد نیاز بانک در شرایط بحرانی می‌پردازد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

علم مالی
CDS volume outstanding.png
بازارها
اوراق قرضه  • کالا  • مشتقات  • ارز خارجی  • پول
فرابورس  • سرمایه‌گذاری خصوصی  • املاک  • نقدی  • سهام
شرکت‌کنندگان
سرمایه‌گذار (نهادی)  • خرده‌فروشی  • سفته‌بازی
ابزارها
وجه نقد  • خط اعتباری  • سپرده‌گذاری  • مشتقه  • قرارداد آتی  • وام
اختیار معامله (معامله  • پیچیده  • فروش)
اوراق بهادار  • سهام سرمایه
سپرده مدت‌دار (گواهی سپرده)
شرکتی
حسابداری  • حسابرسی  • بودجه‌بندی سرمایه
موسسه اعتبارسنجی  • مدیریت ریسک  • صورت مالی
تملک اهرمی  • تصاحب و ادغام
مالی سازمان‌یافته  • سرمایه‌گذاری خطرپذیر
شخصی
اعتبار / بدهی  • قرارداد استخدام
برنامه‌ریزی مالی  • بازنشستگی  • وام دانشجویی
دولتی
مخارج دولت
مخارج جاری  • عملیات  • بازتوزیع  • پرداخت پولی
درآمد دولت
درآمد مالیاتی  • بودجه (توازن)  • بدهی  • درآمد غیرمالیاتی  • دستور پرداخت
بانک و بانکداری
بانک مرکزی  • حساب سپرده  • بانکداری ذخیره کسری  • وام  • نقدینگی
فهرست بانک‌ها
نظارت  • موازین
مقررات بانکی  • موافقتنامه‌های بازل
استانداردهای گزارشگری مالی بین‌المللی
ایزو ۳۱۰۰۰  • گواهینامه حرفه‌ای
اداره صندوق  • رسوایی‌های حسابداری
تاریخ اقتصاد
سرمایه‌گذاری خصوصی و سرمایه‌گذاری خطرپذیر
بحران اقتصادی  • حباب بازار سهام  • سقوط بازار سهام