پرش به محتوا

نظریه ارتباطات

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

نظریه ارتباطات (به انگلیسی: Communication theory) توصیفی پیشنهادی از پدیده‌های ارتباطی و روابط بین آنهاست یا یک طرح داستانی است که این روابط را توصیف می‌کند و استدلالی برای این سه عنصر است. نظریه ارتباطات راهی برای سخن در مورد و تحلیل رویدادها، فرآیندها و تعهدات کلیدی فراهم می‌کند که در کنار هم ارتباط را تشکیل می‌دهند. نظریه را می‌توان به عنوان راهی برای ترسیم نقشه جهان و قابل پیمایش کردن آن در نظر گرفت. نظریه ارتباطات ابزارهایی را برای پاسخ به سوالات تجربی، مفهومی یا عملی در مورد ارتباطات در اختیار ما قرار می‌دهد.[۱]

ارتباط هم به صورت عقل عمومی و هم به صورت تخصصی تعریف می‌شود. نظریه ارتباطات بر جنبه‌های نمادین و فرآیند اجتماعی آن از دو منظر تأکید دارد - به عنوان مبادله اطلاعات (دیدگاه انتقال) و به عنوان کاری که برای ایجاد ارتباط و در نتیجه فعال کردن آن تبادل انجام می‌شود (دیدگاه آیینی).[۲]

پژوهش‌های جامعه‌شناسی زبان در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ نشان داد که میزان تغییر رسمیت زبان توسط افراد به بافت اجتماعی بستگی دارد که در آن قرار دارند. این موضوع بر اساس هنجارهای اجتماعی که استفاده از زبان را دیکته می‌کنند، توضیح داده شده است. نحوه استفاده ما از زبان از فردی به فرد دیگر متفاوت است.[۳]

نظریه‌های ارتباطات از خاستگاه‌های تاریخی متعددی پدید آمده‌اند، از جمله سنت‌های کلاسیک سخنوری و فن بیان، برداشت‌های عصر روشنگری از جامعه و ذهن، و تلاش‌های پس از جنگ جهانی دوم برای درک تبلیغات و روابط بین رسانه و جامعه.[۴][۵][۶]

نظریه‌پردازان برجسته ارتباطات بنیادی تاریخی و مدرن عبارتند از: کورت لوین، هارولد لاسول، پل لازارسفلد، کارل هاولند، جیمز کری، الیهو کاتز، کنت بورک، جان دیویی، یورگن هابرماس، مارشال مک‌لوهان، تئودور آدورنو، آنتونیو گرامشی، ژان لوک نانسی، رابرت ازرا پارک، جورج هربرت مید، جوزف والتر، کلود شانون، استوارت هال و هارولد اینیس. - اگرچه برخی از این نظریه‌پردازان ممکن است به صراحت این دو را به هم مرتبط نکنند. خودشان را با ارتباطات به عنوان یک رشته یا حوزه مطالعاتی آشنا کنند.[۴][۶][۷][۸]

مدل‌ها و عناصر

[ویرایش]

یکی از فعالیت‌های کلیدی در نظریه ارتباطات، توسعه مدل‌ها و مفاهیمی است که برای توصیف ارتباط استفاده می‌شوند.

  • در مدل خطی، ارتباط در یک جهت کار می‌کند: فرستنده پیامی را رمزگذاری می‌نماید و آن را از طریق کانالی برای رمزگشایی گیرنده ارسال می‌کند.
  • مدل تعاملی در مقایسه، ارتباط دو طرفه است. افراد پیام‌ها را به صورت مشارکتی ارسال و دریافت می‌کنند، زیرا به طور مداوم اطلاعات را رمزگذاری و رمزگشایی می‌نمایند.
  • مدل تراکنشی فرض می‌کند که اطلاعات به طور همزمان از طریق یک کانال پر سر و صدا ارسال و دریافت می‌شوند و همچنین یک چارچوب مرجع یا تجربه را در نظر می‌گیرد که هر فرد برای تعامل به ارمغان می‌آورد.[۹]

برخی از عناصر اساسی ارتباط مورد مطالعه در نظریه ارتباطات عبارتند از:[۱۰]

  • منبع: کلود شانون (۳۰ آوریل ۱۹۱۶–۲۴ فوریه ۲۰۰۱) ریاضی‌دان، مهندس الکترونیک، رمزنگار آمریکایی و پدر نظریه اطلاعات؛ این عنصر را «منبع اطلاعات» می‌نامد که «یک پیام یا دنباله ای از پیام‌ها را برای ارسال به ترمینال گیرنده تولید می‌کند.»[۱۱]
  • فرستنده: شانون این عنصر را "فرستنده" می‌نامد که "به نحوی روی پیام عمل می‌کند تا سیگنالی مناسب برای انتقال از طریق کانال تولید کند."[۱۱] در ارسطو، این عنصر "سخنران" (سخنران) است.[۱۲]
  • کانال: از نظر شانون، کانال «صرفاً واسطه‌ای است که برای انتقال سیگنال از فرستنده به گیرنده استفاده می‌شود.»[۱۱]
  • گیرنده: از نظر شانون، گیرنده «عمل معکوس کاری را که توسط فرستنده انجام می‌شود، انجام می‌دهد و پیام را از سیگنال بازسازی می‌کند.»[۱۱]
  • مقصد: از نظر شانون، مقصد «شخص (یا چیزی) است که پیام برای او در نظر گرفته شده است».[۱۱]
  • پیام: از واژه لاتین mittere، «ارسال». پیام یک مفهوم، اطلاعات، ارتباط یا بیانیه است که به صورت شفاهی، کتبی، ضبط شده یا بصری برای گیرنده ارسال می‌شود.
  • بازخورد
  • عناصر آنتروپی، مثبت و منفی

معرفت‌شناسی

[ویرایش]

نظریه‌های ارتباطات از نظر معرفت‌شناسی خود تفاوت‌های اساسی دارند و بیان این تعهد فلسفی بخشی از فرآیند نظریه‌پردازی است.[۱] اگرچه مواضع معرفت‌شناختی مختلف مورد استفاده در نظریه‌های ارتباطات می‌توانند متفاوت باشند، یک طرح طبقه‌بندی بین معرفت‌شناسی‌های تجربی تفسیری، تجربی متریک پسااثبات‌گرایی، بلاغی و انتقادی تمایز قائل می‌شود.[۱۳] نظریه‌های ارتباطات همچنین ممکن است در حوزه‌های مورد علاقه متمایزی قرار گیرند یا بر اساس آنها متفاوت باشند، از جمله نظریه اطلاعات، بلاغت و گفتار، ارتباطات بین فردی، ارتباطات سازمانی، ارتباطات اجتماعی-فرهنگی، ارتباطات سیاسی، ارتباطات با واسطه کامپیوتر و دیدگاه‌های انتقادی در مورد رسانه و ارتباطات.

معرفت‌شناسی تجربی تفسیری

[ویرایش]

معرفت‌شناسی تجربی تفسیری یا تفسیرگرایی به دنبال توسعه بینش و درک ذهنی از پدیده‌های ارتباطی از طریق مطالعه بنیادی تعاملات محلی است. هنگام توسعه یا به‌کارگیری یک نظریه تفسیرگرایانه، خود پژوهشگر ابزاری حیاتی است. نظریه‌های مشخصه این معرفت‌شناسی شامل ساختارگرایی و کنش متقابل نمادین است و روش‌های مرتبط با آن اغلب شامل تحلیل گفتمان و قوم‌نگاری می‌شود.[۱۳]

معرفت‌شناسی تجربی متریک یا پسااثبات‌گرایی

[ویرایش]

معرفت‌شناسی تجربی متریک یا پسااثبات‌گرایی، نگاهی بدیهی و گاهی علی به پدیده‌ها دارد، شواهدی در مورد ارتباط یا پیش‌بینی ارائه می‌دهد و از روش‌هایی برای اندازه‌گیری پدیده‌های ارتباطی استفاده می‌کند.[۱۳] نظریه‌های پسااثبات‌گرایی عموماً با دقت، ثبات، ثمربخشی و صرفه‌جویی‌شان ارزیابی می‌شوند.[۱] نظریه‌های مشخصه معرفت‌شناسی پسااثبات‌گرایی ممکن است از طیف وسیعی از دیدگاه‌ها، از جمله عمل‌گرا، رفتارگرا، شناخت‌گرا، ساختارگرا یا کارکردگرا، سرچشمه گرفته باشند.[۱۴][۱۳] اگرچه کار پسااثبات‌گرایی ممکن است کیفی یا کمی باشد، اما تحلیل آماری شکل رایجی از شواهد است و محققانی که از این رویکرد استفاده می‌کنند اغلب به دنبال توسعه نتایجی هستند که می‌توانند توسط دیگران تکرار شوند.

معرفت‌شناسی بلاغی

[ویرایش]

معرفت‌شناسی بلاغی، دیدگاهی رسمی، منطقی و جهانی از پدیده‌ها را با توجه ویژه به اقناع از طریق گفتار ارائه می‌دهد. معرفت‌شناسی بلاغی اغلب از مبانی یونانی-رومی مانند آثار ارسطو و سیسرو الهام می‌گیرد، اگرچه آثار اخیر از میشل فوکو، کنت بورک، مارکسیسم، موج دوم فمینیسم و مطالعات فرهنگی نیز الهام گرفته است.[۱۳] بلاغت در طول زمان تغییر کرده است. حوزه‌های بلاغت و ترکیب‌بندی به انواع جایگزین بلاغت علاقه‌مندتر شده‌اند.[۱۵]

معرفت‌شناسی انتقادی

[ویرایش]

معرفت‌شناسی انتقادی، آشکارا سیاسی و هدفمند است و با توجه به دیدگاه خود، یک ایدئولوژی را بیان می‌کند و پدیده‌ها را با توجه به این ایدئولوژی نقد می‌کند. معرفت‌شناسی انتقادی توسط ارزش‌های خود هدایت می‌شود و به سمت تغییر اجتماعی و سیاسی گرایش دارد. نظریه‌های ارتباطی مرتبط با این معرفت‌شناسی عبارتند از ساختارشکنی، مارکسیسم فرهنگی، موج سوم فمینیسم و مطالعات مقاومت.[۱۳]

شیوه‌های جدید ارتباطی

[ویرایش]

در اواسط دهه ۱۹۷۰، الگوی غالب در رابطه با توسعه ارتباطات از بین رفت. به طور خاص، افزایش رویکرد مشارکتی به پایان رسید که مطالعاتی همانند اشاعه‌گرایی را به چالش می‌کشید که در دهه ۱۹۵۰ غالب بود.[۱۶] هیچ دلیل معتبری برای مطالعه مردم به عنوان مجموعه‌ای از افراد خاص وجود ندارد که تجربه اجتماعی خود را یکپارچه و حذف کرده‌اند، مگر با فرض اینکه مخاطب یک توده است.[۱۷]

بر اساس دیدگاه یا زیررشته

[ویرایش]

رویکردها به نظریه نیز بر اساس دیدگاه یا زیررشته متفاوت است. مدل نظریه ارتباطات به عنوان یک حوزه که توسط رابرت کریگ (زادهٔ ۱۰ می ۱۹۴۷) فیلسوف و نظریه‌پرداز آمریکایی حوزه ارتباطات ارائه شده است، رویکردی اثرگذار در تجزیه حوزه نظریه ارتباطات به دیدگاه‌هایی بوده‌است که هر کدام نقاط قوت، ضعف و بده‌بستان‌های خاص خود را دارند.

نظریه اطلاعات

[ویرایش]

در نظریه اطلاعات، نظریه‌های ارتباطات فرآیند فنی تبادل اطلاعات را با استفاده از ریاضیات بررسی می‌کنند.[۱۱] این دیدگاه در مورد نظریه ارتباطات از توسعه نظریه اطلاعات در اوایل دهه ۱۹۲۰ سرچشمه گرفته است.[۱۸] ایده‌های محدودی در نظریه اطلاعات در آزمایشگاه‌های بل توسعه یافته بودند که همگی به طور ضمنی رویدادهایی با احتمال برابر را فرض می‌کردند. تاریخچه نظریه اطلاعات به عنوان شکلی از نظریه ارتباطات را می‌توان از طریق مجموعه‌ای از مقالات کلیدی در این دوره ردیابی کرد. مقاله هری نایکوئیست در سال ۱۹۲۴، با عنوان «عوامل خاصی که بر سرعت تلگراف تأثیر می‌گذارند»، شامل یک بخش نظری است که «هوش» و «سرعت خطی» که می‌توان آن را توسط یک سیستم ارتباطی منتقل کرد، کمّی می‌کند. مقاله رالف هارتلی در سال ۱۹۲۸، با عنوان «انتقال اطلاعات»، از کلمه «اطلاعات» به عنوان یک کمیت قابل اندازه‌گیری استفاده می‌کند که نشانگر توانایی گیرنده در تشخیص یک توالی از نمادها از هر توالی دیگری است. بنابراین، واحد طبیعی اطلاعات، رقم اعشاری بود که بعدها به افتخار او به هارتلی به عنوان یک واحد یا مقیاس یا معیار اطلاعات تغییر نام داد. آلن تورینگ در سال ۱۹۴۰ از ایده‌های مشابهی به عنوان بخشی از تحلیل آماری شکستن رمزهای جنگ جهانی دوم آلمان انیگما استفاده کرد. رویداد برجسته اصلی که راه را برای توسعه شکل نظریه اطلاعات از نظریه ارتباطات باز کرد، انتشار مقاله‌ای از کلود شانون (۱۹۱۶–۲۰۰۱) در مجله فنی سیستم بل در ژوئیه و اکتبر ۱۹۴۸ با عنوان "نظریه ریاضی ارتباطات" بود.[۱۱] شانون بر این مسئله تمرکز کرد که چگونه می‌توان اطلاعاتی را به بهترین شکل رمزگذاری کرد که یک فرستنده می‌خواهد منتقل کند. او همچنین از ابزارهایی در نظریه احتمال استفاده کرد که توسط نوربرت وینر توسعه داده شده بود.

آنها مراحل نوپای نظریه ارتباطات کاربردی را در آن زمان مشخص کردند. شانون آنتروپی اطلاعات را به عنوان معیاری برای عدم قطعیت در یک پیام توسعه داد و در عین حال اساساً حوزه نظریه اطلاعات را ابداع کرد. «مسئله اساسی ارتباطات، بازتولید دقیق یا تقریباً پیامی است که در نقطه دیگری انتخاب شده است.»[۱۱] در سال ۱۹۴۹، در نسخه‌ای از طبقه‌بندی خارج‌شده از کار زمان جنگ شانون در مورد نظریه ریاضی رمزنگاری ("نظریه ارتباطات سیستم‌های محرمانه") او ثابت کرد که همه رمزهای غیرقابل شکستن از نظر تئوری باید الزامات مشابهی با پد یک‌بار مصرف داشته باشند. همچنین معرفی نظریه نمونه‌برداری به او نسبت داده می‌شود، که مربوط به نمایش یک سیگنال زمان پیوسته از یک مجموعه (یکنواخت) گسسته از نمونه‌ها است. این نظریه در دهه ۱۹۶۰ و بعد از آن، برای گذار مخابرات از سیستم‌های انتقال آنالوگ به دیجیتال ضروری بود. در سال ۱۹۵۱، شانون با مقاله خود با عنوان «پیش‌بینی و آنتروپی انگلیسی چاپی» (۱۹۵۱)، سهم اساسی خود را در پردازش زبان طبیعی و زبان‌شناسی محاسباتی ایفا کرد و پیوندی واضح و قابل اندازه‌گیری بین عمل فرهنگی و شناخت احتمالاتی ارائه داد.

ارتباطات میان‌فردی

[ویرایش]

نظریه‌های ارتباطات میان‌فردی به روش‌هایی می‌پردازند که گروه‌های بسیار کوچکی از افراد با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند. همچنین چارچوبی را فراهم می‌کند که در آن ما جهان اطراف خود را می‌بینیم. اگرچه نظریه‌های ارتباطات میان‌فردی ریشه در مطالعات ارتباطات جمعی در مورد نگرش و پاسخ به پیام‌ها دارند ولی از دهه ۱۹۷۰، نظریه‌های ارتباطات میان‌فردی تمرکز کاملاً شخصی به خود گرفته‌اند. نظریه‌های میان‌فردی روابط و توسعه آنها، ارتباطات غیرکلامی، نحوه سازگاری ما با یکدیگر در طول مکالمه، نحوه توسعه پیام‌هایی که می‌خواهیم منتقل کنیم و نحوه کارکرد فریب را بررسی می‌کنند.[۱۹][۲۰]

ارتباطات سازمانی

[ویرایش]

نظریه‌های ارتباطات سازمانی نه تنها به روش‌های استفاده افراد از ارتباطات در سازمان‌ها، بلکه به نحوه استفاده آنها از ارتباطات برای تشکیل آن سازمان، توسعه ساختارها، روابط و شیوه‌ها برای دستیابی به اهدافشان نیز می‌پردازند. اگرچه نظریه‌های اولیه ارتباطات سازمانی با مدلی به نام مدل ظرف (این ایده که سازمان، یک شیء با مرز مشخص است که در آن ارتباطات به شیوه‌ای مستقیم و با پیروی از خطوط سلسله مراتبی اتفاق می‌افتد) مشخص می‌شدند ولی نظریه‌های جدیدتر، سازمان را به عنوان یک موجودیت سیال‌تر با مرزهای نامشخص در نظر گرفته‌اند.[۲۱] مطالعات در حوزه ارتباطات سازمانی، ارتباطات را به عنوان یک عمل تسهیلگر و پیش‌ساز فعالیت سازمانی به عنوان سیستم‌های مشارکتی ذکر می‌کنند.[۲۲][۲۳]

با توجه به اینکه موضوع مطالعه آن سازمان است، شاید جای تعجب نباشد که پژوهش ارتباطات سازمانی ارتباطات مهمی با نظریه‌های مدیریت دارد، و «فصلنامه ارتباطات مدیریت» به عنوان یک مکان کلیدی برای انتشار کارهای علمی عمل می‌کند.[۲۴] با این حال، نظریه‌های ارتباطات سازمانی از طریق دیدگاه انتقادی خود نسبت به قدرت و توجه به نیازها و منافع کارگران، به جای اولویت دادن به اراده مدیریت، هویت متمایزی را حفظ می‌کنند.

ارتباطات سازمانی را می‌توان با جهت‌گیری آن به چهار مسئله کلیدی متمایز کرد: صدا (چه کسی می‌تواند در یک سازمان صحبت کند)، عقلانیت (چگونه تصمیمات گرفته می‌شود و اهداف چه کسی برآورده می‌شود)، سازمان (چگونه خود سازمان ساختار یافته و چگونه عمل می‌کند) و رابطه سازمان-جامعه (چگونه سازمان می‌تواند به طور متناوب به جامعه به عنوان یک کل خدمت کند، از آن بهره ببرد و آن را منعکس کند).[۲۵]

ارتباطات اجتماعی-فرهنگی

[ویرایش]

این شاخه از نظریه، چگونگی تولید و بازتولید نظم اجتماعی از طریق ارتباطات را بررسی می‌کند. مسایل ارتباطی در سنت اجتماعی-فرهنگی ممکن است بر اساس ناهماهنگی، تعارض یا شکست در هماهنگی نظریه‌پردازی شوند. نظریه‌های این حوزه، پویایی‌هایی مانند پدیده‌های سطح خرد و کلان، ساختار در مقابل عاملیت، امر محلی در مقابل امر جهانی و مسایل ارتباطی را بررسی می‌کنند که به دلیل شکاف‌های فضا و زمان پدیدار می‌شوند و تا حدودی با دیدگاه‌های جامعه‌شناختی و انسان‌شناختی خویشاوندی دارند ولی با توجه دقیق به ارتباطات به عنوان امری ساخته‌شده و سازنده متمایز می‌شوند.[۲۶]

ارتباطات سیاسی

[ویرایش]

نظریه‌های ارتباطات سیاسی به تبادل عمومی پیام‌ها بین کنشگران سیاسی از هر نوع مربوط می‌شوند. این حوزه در تضاد با نظریه‌های علوم سیاسی است که برای درک فرآیندهای تصمیم‌گیری به درون نهادهای سیاسی نگاه می‌کنند.[۲۷] نظریه‌های اولیه ارتباطات سیاسی، نقش ارتباطات جمعی (مثلاً تلویزیون و روزنامه‌ها) و احزاب سیاسی را بر گفتمان سیاسی بررسی می‌کردند.[۲۸] با این حال، با گسترش گفتمان سیاسی، نظریه‌های ارتباطات سیاسی نیز توسعه یافته‌اند و اکنون شامل مدل‌هایی از مشورت و معنابخشی و گفتمان‌هایی در مورد طیف وسیعی از موضوعات سیاسی هستند:

  • نقش رسانه‌ها (مثلاً به عنوان دروازه‌بان، چارچوب‌ساز و تعیین‌کننده دستور کار)؛
  • اشکال حکومت (مثلاً دموکراسی، پوپولیسم و ​​استبداد)؛
  • تغییر اجتماعی (مثلاً کنشگری و اعتراضات)؛
  • نظم اقتصادی (مثلاً سرمایه‌داری، نئولیبرالیسم و ​​سوسیالیسم)؛
  • ارزش‌های انسانی (مثلاً حقوق، هنجارها، آزادی و اقتدار)؛ و
  • تبلیغات، اطلاعات نادرست و اعتماد.[۲۹][۳۰][۲۷] دو مورد از حوزه‌های مهم نوظهور برای نظریه‌پردازی در مورد ارتباطات سیاسی، بررسی مشارکت مدنی و کار تطبیقی ​​بین‌المللی است (با توجه به اینکه بخش زیادی از ارتباطات سیاسی در ایالات متحده انجام شده است).[۲۷]

ارتباطات با واسطه رایانه

[ویرایش]

نظریه‌های ارتباطات با واسطه رایانه یا CMC به عنوان پاسخی مستقیم به ظهور سریع فناوری‌های ارتباطی واسطه‌ای جدید به شکل رایانه‌ها پدیدار شدند. پژوهشگران CMC در مورد اینکه چه چیزی ممکن است از دست برود و چه چیزی ممکن است به دست آید، زمانی که بسیاری از شیوه‌های سابقاً بدون واسطه و وابسته (یعنی فعالیت‌هایی که لزوماً به صورت هماهنگ، منظم و وابسته انجام می‌شدند) را به حالت‌های واسطه‌ای و غیر وابسته تغییر می‌دهیم، تحقیق می‌کنند. به عنوان مثال، بحثی که زمانی نیاز به جلسه داشت، اکنون می‌تواند یک رشته ایمیل باشد، تأیید قرار ملاقات که زمانی شامل یک تماس تلفنی زنده بود، اکنون می‌تواند یک کلیک روی یک پیام متنی باشد، یک پروژه نوشتاری مشارکتی که زمانی نیاز به یک برنامه دقیق برای تهیه پیش‌نویس، توزیع و حاشیه‌نویسی داشت، اکنون می‌تواند در یک سند مشترک انجام شود.

نظریه‌های CMC به سه دسته تقسیم می‌شوند:

  1. نظریه‌های فیلتر شده توسط نشانه‌ها: نظریه‌های حذف نشانه‌ها اغلب تعامل رو در رو را به عنوان استاندارد طلایی در نظر گرفته‌اند که ارتباطات واسطه‌ای باید با آن مقایسه شوند و شامل نظریه‌هایی مانند نظریه حضور اجتماعی، نظریه غنای رسانه و مدل هویت اجتماعی اثرات فردیت‌زدایی (SIDE) می‌شوند.
  2. نظریه‌های تجربی/ادراکی: نظریه‌های تجربی/ادراکی به چگونگی درک افراد از ظرفیت فناوری‌ها، همانند اینکه آیا فناوری نزدیکی روانی ایجاد می‌کند یا خیر (نظریه قرابت الکترونیکی) می‌پردازند.[۳۱]
  3. سازگاری با/بهره‌برداری از رسانه‌ها: نظریه‌های انطباق/بهره‌برداری، چگونگی گسترش خلاقانه یا استفاده از محدودیت‌های سیستم‌های CMC توسط افراد را بررسی می‌کنند، از جمله نظریه پردازش اطلاعات اجتماعی (SIP) و ایده فراشخصی (زمانی که افراد از محدودیت‌های کانال واسطه‌ای برای ایجاد یک دیدگاه گزینشی از خود با شریک ارتباطی‌شان استفاده می‌کنند و برداشتی فراتر از واقعیت ایجاد می‌کنند).[۳۲][۳۱] کارهای نظری جوزف والتر در توسعه CMC بسیار تأثیرگذار بوده است. نظریه‌های این حوزه اغلب محدودیت‌ها و قابلیت‌های فناوری‌های جدید را بررسی می‌کنند و از دیدگاه «توانمندی‌ها» می‌پرسند که این فناوری چه چیزهایی را «درخواست، مطالبه، تشویق، دلسرد، رد و مجاز می‌کند».[۳۳] اخیراً تمرکز نظری و تجربی CMC به طور آشکارتری از «C» (یعنی رایانه) به «M» (یعنی میانجیگری) تغییر یافته‌است.[۳۴]

بلاغت و سخنرانی

[ویرایش]

نظریه‌های مربوط به بلاغت و سخنرانی عمومی اغلب به گفتمان به عنوان یک هنر مربوط می‌شوند، از جمله بررسی عملی قدرت کلمات و توانایی ما در بهبود مهارت‌هایمان از طریق تمرین.[۲۶] نظریه‌های بلاغی، روشی برای تحلیل گفتارها، زمانی که به شیوه‌ای تفسیری خوانده می‌شوند (خواندن دقیق و مکرر برای استخراج مضامین، استعاره‌ها، تکنیک‌ها، استدلال، معنا و غیره)، ارائه می‌دهند؛ برای مثال، با توجه به رابطه آنها با قدرت یا عدالت، یا اقناع، جذابیت عاطفی یا منطق آنها. [۳۵][۳۶]

دیدگاه‌های انتقادی در مورد رسانه و ارتباطات

[ویرایش]

نظریه اجتماعی انتقادی در ارتباطات، در حالی که برخی سنت‌ها را با بلاغت به اشتراک می‌گذارد، آشکارا به سمت «بیان، زیر سوال بردن و فراتر رفتن از پیش‌فرض‌هایی که نادرست، غیرصادقانه یا ناعادلانه تلقی می‌شوند» گرایش دارد.[۲۶](p. 147) برخی آثار، این تمایز را به هم پیوند می‌دهند تا بلاغت انتقادی را شکل دهند.[۳۷] ریشه نظریه‌های انتقادی در مکتب فرانکفورت است که متفکران ضد نظام حاکم را که از ظهور نازیسم و ​​تبلیغات نگران بودند، از جمله آثار ماکس هورکهایمر و تئودور آدورنو گرد هم آورد.[۳۸] دیدگاه‌های انتقادی مدرن اغلب با جنبش‌های اجتماعی نوظهور مانند پسااستعمارگرایی و نظریه کوئیر درگیر می‌شوند و به دنبال بازتاب و رهایی‌بخشی هستند.[۳۹] یکی از بدنه‌های نظری تأثیرگذار در این حوزه، از آثار استوارت هال سرچشمه می‌گیرد که با مدل رمزگذاری/رمزگشایی ارتباطات خود، فرضیات سنتی در مورد عملکرد یکپارچه ارتباطات جمعی را زیر سوال برد و از طریق نقد رسانه‌ای و کاوش در کدهای زبانی و هویت فرهنگی، بسط چشمگیری از نظریه‌های گفتمان، نشانه‌شناسی و قدرت ارائه داد.[۴۰][۴۱]

ارزش‌شناسی

[ویرایش]

ارزش‌شناسی به این موضوع می‌پردازد که چگونه ارزش‌ها بر پژوهش و توسعه نظریه تأثیر می‌گذارند.[۴۲] بیشتر نظریه‌های ارتباطات توسط یکی از سه رویکرد نظریه ارزش هدایت می‌شوند.[۴۳]

  • رویکرد اول اذعان می‌کند ارزش‌ها بر علایق نظریه‌پردازان تأثیر می‌گذارند ولی پیشنهاد می‌کند که این ارزش‌ها باید پس از شروع پژوهش‌های واقعی کنار گذاشته شوند. تکرار بیرونی یافته‌های پژوهش به ویژه در این رویکرد برای جلوگیری از آلودگی یافته‌ها و تفسیرهای پژوهشگران از ارزش‌های فردی بسیار مهم است.[۴۴]
  • رویکرد دوم این ایده را رد می‌کند که ارزش‌ها را می‌توان از هر مرحله از توسعه نظریه حذف کرد. در این رویکرد، نظریه‌پردازان سعی نمی‌کنند ارزش‌های خود را از پژوهش جدا کنند. در عوض، آنها به ارزش‌های خود توجه دارند تا بفهمند که چگونه این ارزش‌ها یافته‌های آنها را در بافت یا تحت تأثیر قرار می‌دهند یا منحرف می‌کنند.[۴۵]
  • رویکرد سوم نه تنها این ایده را رد می‌کند که ارزش‌ها می‌توانند از پژوهش و نظریه جدا شوند، بلکه این ایده را هم رد می‌کند که آنها باید از هم جدا شوند. این رویکرد اغلب توسط نظریه‌پردازان انتقادی اتخاذ می‌شود که باورمندند نقش نظریه ارتباطات، شناسایی ستم و ایجاد تغییر اجتماعی است. در این رویکرد ارزش‌شناختی، نظریه‌پردازان ارزش‌های خود را می‌پذیرند و برای بازتولید آن ارزش‌ها در پژوهش و توسعه نظریه خود تلاش می‌کنند.[۴۶]

پانویس

[ویرایش]
  1. 1 2 3 Miller, Katherine (2005). Communication theories : perspectives, processes, and contexts (2nd ed.). Boston: McGraw-Hill. ISBN 0072937947.
  2. ↑ Carey, James W. (2009). Communication as culture : essays on media and society (Rev. ed.). New York: Routledge. ISBN 9780415989763.
  3. ↑ "Communication Theory", The SAGE Encyclopedia of Online Education, Thousand Oaks, California: SAGE Publications, 2016, doi:10.4135/9781483318332.n73, ISBN 9781483318356, retrieved 2022-03-17
  4. 1 2 Peters, John Durham (1993-12-01). "Genealogical Notes on 'The Field'". Journal of Communication. 43 (4): 132–139. doi:10.1111/j.1460-2466.1993.tb01313.x.
  5. ↑ Cohen, Herman (1994). The history of speech communication : the emergence of a discipline, 1914-1945. Annandale, VA: Speech Communication Association. ISBN 0944811140.
  6. 1 2 Schramm, Wilbur (1983-09-01). "The Unique Perspective of Communication: A Retrospective View". Journal of Communication. 33 (3): 6–17. doi:10.1111/j.1460-2466.1983.tb02401.x.
  7. ↑ Rogers, Everett M. (1997). A history of comm. study : a biographical approach. New York: Free Press. ISBN 0684840014.
  8. ↑ Butchart, Garnet C. (2019). Embodiment, Relation, Community: A Continental Philosophy of Communication. Penn State University. ISBN 978-0-271-08325-4.
  9. ↑ The Evolution of Human Communication: From Theory to Practice. EtrePress. Archived from the original on January 15, 2021. Retrieved 2021-01-14.
  10. ↑ Communication process (PDF). Center for Literacy Studies of the University of Tennessee. Archived from the original (PDF) on October 27, 2011. Retrieved 2011-11-15.
  11. 1 2 3 4 5 6 7 8 Shannon, Claude Elwood (2011) [July and October 1948]. A Mathematical Theory of Communication (PDF). The Bell System Technical Journal. p. 55. Archived from the original (PDF) on July 15, 1998. Retrieved November 4, 2011.
  12. ↑ Richard Whately; Douglas Ehninger; David Potter (1963). Elements of Rhetoric: Comprising an Analysis of the Laws of Moral Evidence. Southern Illinois University Press. ISBN 978-0-8093-2974-8. Retrieved November 7, 2011.
  13. 1 2 3 4 5 6 Anderson, James A. (1996). Communication theory : epistemological foundations. New York: Guilford Press. ISBN 9781572300835.
  14. ↑ Craig, Robert T. (May 2007). "Pragmatism in the Field of Communication Theory". Communication Theory. 17 (2): 125–145. doi:10.1111/j.1468-2885.2007.00292.x.
  15. ↑ Weinstein, Susanna J. (2006). "Rhetoric Before and Beyond the Greeks (review)". Rhetoric & Public Affairs. 9 (2): 321–324. doi:10.1353/rap.2006.0065. ISSN 1534-5238. S2CID 161508066.
  16. ↑ Waisbord, Silvio (July 2008). "The institutional challenges of participatory communication in international aid". Social Identities. 14 (4): 505–522. doi:10.1080/13504630802212009. ISSN 1350-4630. S2CID 5406561.
  17. ↑ Berger, Arthur (1995). Essentials of Mass Communication Theory. Thousand Oaks, California: SAGE Publications. doi:10.4135/9781483345420. ISBN 978-0-8039-7357-2.
  18. ↑ Management Effectiveness and Communication, MBA 665, Online Resources, Communication Models. Bob Jones University. 2008. Archived from the original on October 22, 2015. Retrieved November 5, 2011.
  19. ↑ Berger, Charles R. (2005-09-01). "Interpersonal Communication: Theoretical Perspectives, Future Prospects". Journal of Communication. 55 (3): 415–447. doi:10.1111/j.1460-2466.2005.tb02680.x.
  20. ↑ Littlejohn, Stephen W.; Foss, Karen A. (2009). Encyclopedia of communication theory. Thousand Oaks, Calif. ISBN 978-1-4129-5937-7.
  21. ↑ Putnam, Linda L.; Mumby, Dennis K. (2014). The Sage handbook of organizational communication : advances in theory, research, and methods (Third ed.). Los Angeles. ISBN 9781412987721.
  22. ↑ Cooren, François; Kuhn, Timothy; Cornelissen, Joep P.; Clark, Timothy (2011). "Communication, Organizing and Organization: An Overview and Introduction to the Special Issue". Organization Studies. Sage Journals. 32 (9): 1149–1170. doi:10.1177/0170840611410836. S2CID 146480897. Retrieved 28 March 2023.
  23. ↑ Multiagent Systems: A Modern Approach to Distributed Artificial Intelligence (PDF). MIT Press. 1999. pp. 299–305. ISBN 0-262-23203-0. Retrieved 28 March 2023.
  24. ↑ Rooney, David; McKenna, Bernard; Barker, James R. (November 2011). "History of Ideas in Management Communication Quarterly". Management Communication Quarterly. 25 (4): 583–611. doi:10.1177/0893318911405623. S2CID 146702568.
  25. ↑ Mumby, Dennis K.; Stohl, Cynthia (August 1996). "Disciplining Organizational Communication Studies". Management Communication Quarterly. 10 (1): 50–72. doi:10.1177/0893318996010001004. S2CID 145811767.
  26. 1 2 3 Craig, Robert T. (May 1999). "Communication Theory as a Field". Communication Theory. 9 (2): 119–161. doi:10.1111/j.1468-2885.1999.tb00355.x.
  27. 1 2 3 The international encyclopedia of communication. Malden, MA: Blackwell Pub. 2008. ISBN 9781405131995.
  28. ↑ Blumler, Jay G.; Kavanagh, Dennis (July 1999). "The Third Age of Political Communication: Influences and Features". Political Communication. 16 (3): 209–230. doi:10.1080/105846099198596.
  29. ↑ Bennett, W. Lance (2021). The disinformation age : politics, technology, and disruptive communication in the United States. New York, NY. ISBN 9781108914628.
  30. ↑ Bennett, W Lance; Pfetsch, Barbara (2018-04-01). "Rethinking Political Communication in a Time of Disrupted Public Spheres". Journal of Communication. 68 (2): 243–253. doi:10.1093/joc/jqx017.
  31. 1 2 The Sage handbook of interpersonal communication (4th ed.). Thousand Oaks, Calif.: SAGE Publications. 2011. pp. 443–480. ISBN 9781412974745.
  32. ↑ Walther, Joseph B. (February 1996). "Computer-Mediated Communication: Impersonal, Interpersonal, and Hyperpersonal Interaction". Communication Research. 23 (1): 3–43. doi:10.1177/009365096023001001. S2CID 152119884.
  33. ↑ Davis, Jenny L. (2020). How artifacts afford : the power and politics of everyday things. Cambridge, MA. p. 11. ISBN 978-0-262-35888-0.
  34. ↑ Carr, Caleb T (2020-03-23). "CMC Is Dead, Long Live CMC!: Situating Computer-Mediated Communication Scholarship Beyond the Digital Age". Journal of Computer-Mediated Communication. 25 (1): 9–22. doi:10.1093/jcmc/zmz018.
  35. ↑ Condit, Celeste Michelle (2016). Contemporary rhetorical theory : a reader (Second ed.). New York. ISBN 9781462526581.
  36. ↑ Jasinski, James (September 2001). "The status of theory and method in rhetorical criticism". Western Journal of Communication. 65 (3): 249–270. doi:10.1080/10570310109374705. S2CID 151981343.
  37. ↑ Mckerrow, Raymie E. (June 1989). "Critical rhetoric: Theory and praxis". Communication Monographs. 56 (2): 91–111. doi:10.1080/03637758909390253.
  38. ↑ Bronner, Stephen Eric (2011). Critical Theory : a Very Short Introduction. Oxford: Oxford University Press, USA. ISBN 978-0199730070.
  39. ↑ During, Simon (2007). The cultural studies reader (3rd ed.). London: Routledge. ISBN 978-0415374132.
  40. ↑ Rutherford, Jonathan, ed. (1990). Identity : community, culture, difference. London: Lawrence & Wishart. ISBN 9781909831803.
  41. ↑ Hall, Stuart; Evans, Jessica; Nixon, Sean, eds. (2013). Representation (Second ed.). Los Angeles. ISBN 9781849205634.
  42. ↑ Miller 2005a.
  43. ↑ Goykhman, Oskar Yakovlevich; Goncharova, Liubov Markovna; Kitanina, Ella Anatolyevna; Nesterova, Tatyana Vyacheslavovna (2020). "Axiological Approach in The Development of Communicative Competences in University Students". SHS Web of Conferences (به انگلیسی). 79: 02009. doi:10.1051/shsconf/20207902009. ISSN 2261-2424. Retrieved 25 September 2023.
  44. ↑ Miller 2005a, p. 30.
  45. ↑ Miller 2005a, pp. 30–31.
  46. ↑ Miller 2005a, p. 31.

پیوند به بیرون

[ویرایش]
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=نظریه_ارتباطات&oldid=43690818»