نخستوزیر هلند
| نخستوزیر هلند | |
|---|---|
| Minister-president | |
 نشان دولتی پادشاهی هلند | |
| وزارت امور همگانی (هلند) | |
| لقب | عالیجناب |
| عضوی از | شورای وزیران هلند شورای اروپایی |
| اقامتگاه | کتشویز لاهه، هلند |
| گمارنده | ویلم-الکساندر پادشاه هلند به عنوان پادشاه هلند |
| مدت دوره | ۴ سال با تعداد نامحدود دورهها |
| بنیادگذاری | ۲۵ مارس ۱۸۴۸ as Chairman of the Council of Ministers ۲۴ ژوئن ۱۹۴۵ as Minister-President |
| نخستین متصدی | Gerrit Schimmelpenninck as Chairman of the Council of Ministers Wim Schermerhorn as Minister-President |
| جانشین | معاون نخستوزیر |
| حقوق | €144,000 (incl. €7,887.24 expenses) |
| وبگاه | |
نخستوزیر هلند (به هلندی: Minister-president van Nederland)، با عنوان رسمی وزیر-رئیس هلند که در زبانهای دیگر معمولاً به عنوان نخستوزیر به آن اشاره میشود، سرپرست بازوی اجرایی دولت هلند و نیز رئیس شورای وزیران آن کشور است.[۱][۲][۳] او عملاً رئیس حکومت هلند و هماهنگ کنندهٔ سیاست دولت است. نخستوزیر فعلی هلند راب یتن است.[۴]
تاریخچه
[ویرایش]به طور تدریجی، نخستوزیری به یک وظیفه رسمی رهبر دولت تبدیل شد که توسط رهبر سیاسی بزرگترین حزب انجام میشد. از سال ۱۸۴۸، نقش وزیر اول اهمیت پیدا کرده است. در آن سال، قانون اساسی هلند اصلاح شد تا وزرا به جای پاسخگویی به پادشاه که به عنوان رهبر کابینه عمل میکرد در برابر مجلس عمومی مسئول باشند. بین سالهای ۱۹۰۱ تا ۱۹۴۵ سمت ریاست شورای وزیران رسماً بین وزرا میچرخید. اما سیاستمداران برجسته میتوانستند دوره چرخشی چهار ساله را مطالبه کنند.
در سال ۱۹۳۷، یک وزارت امور عمومی جداگانه تأسیس شد که بهطور غیررسمی با نخستوزیر مرتبط بود. بارند بیشوول (۱۹۷۱–۱۹۷۳) آخرین نخستوزیری بود که رهبر سیاسی بزرگترین حزب کابینه نبود (حزب او در واقع سومین حزب بزرگ بود)، تا زمان انتصاب دیک شوف (۲۰۲۴–۲۰۲۶)، سیاستمدار مستقلی که برای رهبری یک ائتلاف راستگرا انتخاب شده بود. تا اینکه در سال ۱۹۸۳، وظیفه نخستوزیر در قانون اساسی گنجانده شد.
از آن زمان، عنوان رسمی نخستوزیر «وزیر-رئیس» بوده است. مطابق با رویه دیرینه روسای دولت در رژیمهای پارلمانی انگلیسی زبان، این عنوان تقریباً همیشه به «نخستوزیر» ترجمه معکوس میشود.
موقعیت نخستوزیر با ایجاد شورای اروپا تقویت شده است.[۵] در نوامبر ۲۰۰۶، آییننامه شورای وزیران تغییر یافت تا به نخستوزیر اجازه دهد هر موضوعی را در دستور کار شورا قرار دهد و دیگر نیازی به انتظار برای ابتکار عمل توسط یک وزیر نباشد. تغییر آییننامه کابینه در ژوئیه ۲۰۰۸[۶] به نخستوزیر اجازه داد تا هزینههای کاخ سلطنتی را در بین ادارات مدیریت کند و یک اداره را مسئول کنترل هزینههای کاخ سلطنتی کند که توسط چندین وزارتخانه پوشش داده میشود.[۷]
نقش نخستوزیر
[ویرایش]با توجه به وجود سیستم نمایندگی تناسبی در هلند که به دست آوردن اکثریت کرسیها در مجلس سفلای پارلمان هلند (مجلس عوام) را برای یک حزب تقریباً غیرممکن میسازد و دولتی که او تشکیل میدهد همیشه از ائتلاف بین دو یا چند حزب است، از این رو؛ او توانمندی دیگر نخستوزیرانی که میتوانند پیوسته از پشتیبانی اکثریت پارلمانی حزب خود برخوردار باشند را ندارد. به خاطر قدرت محدود خود، در اصطلاح سیاسی او برترین درمیان برابرها است،[۳] و به توانمندی همتایان انگلیسی و آلمانی خود نیست.
در نتیجهٔ یک بازنگری در قانون اساسی در سال ۱۹۸۳، برای نخستین بار سمت نخستوزیر در قانون اساسی هلند برای اولین بار نوشته و ثبت شد.[۸] بر اساس قانون اساسی، دولت توسط شاه و وزیران تشکیل میشود.[۹] با تصریح قانون اساسی نخستوزیر ریاست شورای وزیران است (مادهٔ ۴۵) و توسط حکم سلطنتی (مادهٔ ۴۳) به این مقام منصوب میشود. حکم سلطنتی انتصاب اعضای دیگر کابینه متقابلاً توسط نخستوزیر امضا میشود (مادهٔ ۴۸).
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden [Constitution of the Kingdom of the Netherlands], article 45 section 2.
- ↑ Van der Pot, C.W. , Donner, A.M. : Handboek van het Nederlandse staatsrecht [Handbook of Dutch Constitutional Law], page 344-345. Zwolle: W.E.J. Tjeenk Willink, 1983.
- 1 2 "Minister-president – Parlement & Politiek". Parlement.com. 21 March 2002. Retrieved 23 April 2012.
- ↑ "Rob Jetten becomes Netherlands' youngest ever PM".
- ↑ Van der Pot, 345
- ↑ Van Middelaar, Luuk: De passage naar Europa. Geschiedenis van een begin [The Passage to Europe. History of A Beginning], page 409. Groningen: Historische Uitgeverij 2009.
- ↑ Vermeuelen, Frank (10 July 2008). "Balkenende rotzooit met staatsrecht". NRC Handelsblad (به هلندی).
- ↑ Van der Pot, 344.
- ↑ Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden, article 42, section 1: "De regering wordt gevormd door de Koning en de ministers."
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Prime Minister of the Netherlands». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۳ آوریل ۲۰۱۷.
 | این یک مقالهٔ خرد هلند است. میتوانید با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |