نبو-ناصیر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از نبوناصر)
پرش به: ناوبری، جستجو

نبو-ناصیر (Nabû-nāșir) (معنای نامش یعنی:"نبو نگهبان است.") (۷۳۲-۷۴۷ ق. م.) (وی را عرفاً با نام نبونصر Nabonassar می شناسند) از پادشاهان سلاله نهم[۱] بابل بوده است، از زمان این پادشاه تاریخ گذاری‌ها دقیق و محقق هستند.[۲] پادشاهان آشوری معاصر وی، آشور-نراری پنجم[۳] و تیگلات-پیلسر سوم[۴] و پادشاهان ایلامی معاصر وی، هومبن تهره اول[۵] (۷۴۳-ق. م.) و هومبن نیکش اول[۶] (۷۱۷-۷۴۲ ق. م.) می‌باشند. محتملاً وی پادشاه دست نشاندهٔ تیگلات-پیلسر سوم در بابل بوده است.

ما چیزی دربارهٔ تیره و تبار نبو-ناصیر نمی‌دانیم، هر سه پادشاه قبل از او کلدی بوده‌اند، یکی از منابع اطلاعاتی این گونه می‌گوید:"سلسلهٔ کلدی خاتمه یافت." (با:نبو-شوم-ایشکون[۷]) و "پادشاهی آن منتقل گشت."، اما باقی مطلب به دست ما نرسیده است، احتمال دارد که این منبع در زمان پادشاهی نبو ناصیر تهیه و تدوین شده باشد، همچنین ممکن است که وی سفارش تهیهٔ یک وقایع نامهٔ دشنام‌آمیز را داده باشد، وقایع نامه‌ای که از سلف وی به این دلیل که با کارهایش به مقدسات توهین کرده و حرمت آنها را نگه نداشته است، بدگویی می‌کند.

اصلاح تقویم[ویرایش]

در دورهٔ حکومت وی تقویم بابلی اصلاح شد،سینکلوس[۸] از قول بروس[۹] اهل کوس[۱۰] می‌گوید که از زمان نبونصر بود که حرکت‌های ستارگان ثبت و ضبط شد، وی در اثر خود Babyloniaca می‌گوید:

وی نوشته‌ها و یادداشت‌های نیاکان خود را جمع آوری کرد و آنها را از بین برد، تا بدین طریق همگان چنین فکر کنند که تاریخ پادشاهان کلده با حکومت وی آغاز می‌شود.

سیاست و نظامی‌گری[ویرایش]

کشوری که از نبو-شوم-ایشکون میراث مانده بود، به واسطهٔ تقسیم و تجزیهٔ داخلی و درگیری‌ها و کشمکش‌های بین قبایل آرامی و کلدی پاره پاره گشته بود و به همین علت هم قدرت مرکزی پادشاه به نحو قابل ملاحظه‌ای کاهش یافته بود. در سومین سال حکومت نبو-ناصیر، ژنرال آشوری توکولتی-اپیل-اشر[۱۱] -که در زبان عبری(عبرانی) تیگلات پیلسر نامیده می‌شود و بیشتر به همین نام معروف است، -حکومت را در آشور قبضه کرد و پادشاه جدید این کشور شد. وی محتملاً رژیم موجود را ساقط کرد و افراد خاندان سلطنتی را قتل عام نمود و در اولین لشکرکشی از دو لشکرکشی اش که برای تحکیم و ایمن سازی مرزهای جنوبی و شرقی امپراتوری‌اش انجام داد، به بابل یورش برد.[۱۲] وی Hamranu و Rabbilu را چپاول و غارت کرد، خدایان Šapazza را دزدید، قبایل متعدد آرامی را تحت تسلط درآورد و بر آنان چیره شد و پایتخت قبیلهٔ کلدی Bit-Šilani به نام Sarrabanu را ویران ساخت و رئیس آن قبیله به نام Nabû-ušabši را به صلابه کشید.[۱۳] نیروهای نظامی امپراتور آشور،کلانشهرهای Dur-Kurigalzu و سیپار[۱۴] را احاطه نمودند و ممکن است که حتی به شهر نیپور[۱۵] هم رسیده بوده باشند. نبو-ناصیر، چه از پادشاه آشور درخواست کمک کرده باشد و چه نکرده باشد، به نظر می‌رسد که سودبر و ذی‌نفع اصلی این اقدامات، وی بوده است، چرا که پس از آن حکومتش مستحکم شد و ثبات یافت و متعاقباً توانست شورشی را که در بورسیپا[۱۶] به پا شده بود، فرونشاند.

اما تسلط و کنترل نبو-ناصیر بر اوروک کم و ضعیف بود، چرا که دو تن از بزرگان و اعاظم محلی از بی توجهی به معبد آکیتو (Akītu) در کتیبه هایشان شکایت کرده و نالیده‌اند و اظهار کرده‌اند که خودشان معبد مزبور را مرمت و بازسازی نموده‌اند، شرایطی که نشان‌دهندهٔ غصب شدن امتیازات و اختیارات شخص پادشاه می‌باشد، در حقیقت، چنین به نظر می‌رسد که پس از هجوم تیگلات-پیلسر، نبو-ناصیر تبدیل به یک حاکم دست نشانده از سوی پادشاه آشور شده بوده باشد. بیست و سه لوح که مربوط می‌شوند به تولیدات کشاورزی، دام‌پروری، پارچه‌بافی و نساجی و خرید و فروش کالاها، اجناس و اشیای مختلف تا زمان ما باقی‌مانده است و تاریخشان مربوط می‌شود به دورهٔ از سال اول تا سال چهاردهم پادشاهی وی، از شواهد چنین بر می‌آید که این اسناد و مدارک نشان‌دهندهٔ رونق و بهبود فعالیت‌های اقتصادی در آن زمان هستند.

فرجام کار وی[ویرایش]

گفته می‌شود که وی مبتلا به بیماری ای شده و در اثر آن بیماری در قصرش در سال چهاردهم پادشاهی‌اش درگذشته است. پس از وی، پسرش نبو-نادین-زری[۱۷] به تخت بابل نشست. این تنها انتقال موروثی قدرت در بابل در فاصلهٔ سال های ۸۱۰ و ۶۲۶ ق.م. است.[۱۸]

پانویس[ویرایش]

  1. سلاله نهم را سلاله E یا سلاله مخلوط هم می گویند، زیرا از ترکیب چند سلاله و چند پادشاه مجزا و بی ربط به وجود آمده است.
  2. توضیح این که قبل از زمان این پادشاه بابل، تاریخ گذاری‌ها غیر حتمی و حتی در برخی از موارد، حدسی و بسیار تخمینی بوده‌اند.
  3. Aššur-nirarī V
  4. Tiglath-pileser III
  5. Humban-Tahrah I
  6. Humban-Nikaš I
  7. Nabu-šuma-iškun
  8. Syncellus
  9. Berossus
  10. Cos
  11. Tukultī-apil-ešarra
  12. سال ۷۴۵ ق.م.
  13. تن کسی را چهارمیخ کردن
  14. Sippar
  15. Nippur
  16. Borsippa
  17. Nabû-nādin-zēri
  18. سال ۶۲۶ ق.م. تاریخ آغاز امپراتوری بابل نو می‌باشد.

منابع و مآخذ[ویرایش]