نبرد دوم فلوجه

نبرد دوم فلوجه
بخشی از جنگ عراق و جنگ علیه تروریسم
تاریخ ۷ نوامبر – ۲۳ دسامبر ۲۰۰۴ موقعیت فلوجه، استان الانبار، عراق نتایج پیروزی ائتلاف آمریکایی-عراقی
طرف‌های درگیر
ایالات متحده آمریکا عراق بریتانیا	القاعده در عراق ارتش اسلامی عراق انصارالسنه تیپ‌های انقلاب ۱۹۲۰
فرماندهان و رهبران
کیث جی. استالدر ریچارد اف. ناتونسکی جیمز کوان	ابومصعب زرقاوی عمر حدید الدلیمی † عبدالله شداد † عبدالله الجنابی ابوأیوب المصری
قوا
۱۰٬۵۰۰ ۲٬۰۰۰ ۸۵۰	حدود ۳٬۷۰۰ تا ۴٬۰۰۰
تلفات و خسارات
۹۵ کشته، ۵۶۰ زخمی (۵۴ کشته و ۴۲۵ زخمی از ۷ تا ۱۶ نوامبر) ۸ کشته، ۴۳ زخمی ۴ کشته، ۱۰ زخمی	۱٬۲۰۰ تا ۲٬۰۰۰ کشته ۱٬۵۰۰ اسیر (بر پایه ادعای نیروهای ائتلاف)
تلفات غیرنظامیان: ۵۸۱ تا ۶۷۰ کشته (بر اساس پروژه آمار تلفات عراق) حدود ۸۰۰ کشته (بر اساس جنبش بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر)

نبرد دوم فلوجه (انگلیسی: Second Battle of Fallujah) که با نام‌های عملیات خشم شبح و عملیات الفجر یکی از مهم‌ترین نبردهای جنگ عراق بود، این عملیات از ۷ نوامبر تا ۲۳ دسامبر ۲۰۰۴ به رهبری ایالات متحده و با مشارکت نیروهای دولت موقت عراق و بریتانیا در شهر فلوجه، واقع در استان الانبار عراق، انجام شد. هدف اصلی عملیات باز‌پس‌گیری شهر از دست گروه های شورشی بود که شامل طیفی از نیروهای اسلام‌گرا، اعضای القاعده در عراق، بعثی ها و دیگر گروه‌های مسلح مخالف ائتلاف می‌شدند.

پس از نبرد اول فلوجه در بهار ۲۰۰۴، کنترل بخش عمده‌ای از شهر در اختیار شورشیان قرار گرفت و فلوجه به یکی از مهم‌ترین مراکز مقاومت مسلحانه علیه نیروهای ائتلاف تبدیل شد. با افزایش فعالیت شورشیان، نیروهای ائتلاف تصمیم گرفتند عملیات گسترده‌ای را برای بازپس‌گیری شهر آغاز کنند. پیش از حمله، شهر محاصره شد و بخش بزرگی از غیرنظامیان آن را ترک کردند، هرچند شماری از ساکنان همچنان در شهر باقی ماندند. سپس حملات هوایی و توپخانه‌ای آغاز شد و هزاران نیروی آمریکایی و عراقی وارد فلوجه شدند.

درگیری‌ها عمدتاً به شکل جنگ شهری و نبرد خانه‌به‌خانه جریان داشت. شورشیان از تک‌تیراندازها، تله‌های انفجاری، تونل‌ها و مواضع دفاعی مستحکم استفاده می‌کردند و پیشروی نیروهای ائتلاف با مقاومت شدید روبه‌رو شد. با این حال، نیروهای ائتلاف به تدریج کنترل بخش‌های مختلف شهر را به دست گرفتند و ساختار سازمان‌یافته مقاومت شورشیان در فلوجه را درهم شکستند.

نبرد دوم فلوجه عموماً مهم‌ترین و خونین‌ترین نبرد متعارف جنگ عراق و یکی از شدیدترین نبردهای شهری نیروهای آمریکایی از زمان نبرد هوئه در جنگ ویتنام به شمار می‌آید. در پایان عملیات، بخش‌های وسیعی از شهر آسیب دیده یا ویران شده بود. با وجود ادامه شورش در دیگر مناطق عراق، نیروهای ائتلاف موفق شدند کنترل فلوجه را دوباره در دست بگیرند و توان عملیاتی گروه‌های شورشی حاضر در شهر را به میزان قابل توجهی کاهش دهند.

منابع

• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Second Battle of Fallujah». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۸ ژوئن ۲۰۲۵.