نبرد تورا بورا
| نبرد تورا بورا | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| بخشی از حمله آمریکا به افغانستان | |||||||
 موقعیت تورا بورا در افغانستان ، | |||||||
| |||||||
| طرفهای درگیر | |||||||
 ایالات متحده آمریکا بریتانیا آلمان ائتلاف شمال |
 جنبش اسلامی ترکستان شرقی | ||||||
| فرماندهان و رهبران | |||||||
|
تامی فرنکس تام گریر [۲] گری برنتسن بارون مایکل بویس راینهارد گونزل بسمالله خان محمدی حضرت علی عبدالظاهر قدیر محمد زمان |
اسامه بن لادن ایمن الظواهری[۳] صوفی محمد حسن محسوم عبداللطیف نصیر (اسیر) (ادعا شده)[۴] | ||||||
| قوا | |||||||
|
۲۵۰۰ نیروی افغانی شورای شرقی ۷۰ نیروی دلتا ۱۰ مأمور از مرکز فعالیتهای ویژه ۱۰ عضو گروه پنجم نیروهای ویژه ۱۰ عضو سرویس دریایی ویژه سرویس دریایی ویژه ۱۰ مأمور سرویس اطلاعات مخفی(بریتانیا) [۵] فرماندهی نیروهای ویژه آلمان دیگر نیروهای ائتلاف (هواپیما) | ~۳۰۰–۱٬۰۰۰ | ||||||
| تلفات و خسارات | |||||||
|
ائتلاف: هیچ اتحاد شمالی افغانستان: نامشخص | ۲۲۰ کشته و ۶۰ اسیر[۶] | ||||||
نبرد تورا بورا (به پشتو: د توره بوره جګړه)، (به انگلیسی: Battle of Tora Bora) یک عملیات نظامی بود که در مراحل اولیهٔ حملهٔ ایالات متحده به افغانستان در غار تورا بورا در شرق افغانستان در ۶ تا ۱۷ دسامبر ۲۰۰۱ ستیزه شد. این عملیات توسط ایالات متحده و متحدان آن با هدف دستگیری یا کشتن اسامه بن لادن، بنیانگذار و رهبر سازمان شبه نظامی القاعده راه اندازی شد. القاعده و بن لادن سه ماه قبل متهم به حملات ۱۱ سپتامبر شده بودند. تورا بورا (به فارسی: غار سیاه) در سفید کوه نزدیک تنگه خیبر واقع شدهاست. ایالات متحده اظهار کرد که دفتر مرکزی القاعده در آنجا وجود دارد و آنجا زمانی محل زندگی بن لادن بود.
زمینه
[ویرایش]در اوایل دهه ۱۹۸۰ و در پی عملیات سایکلون افسران سیا به مجاهدین افغان کمک کرده بودند تا این غارها را گسترش و تقویت داده و برای مقاومت در برابر حمله شوروی به افغانستان آماده کنند. چند سال بعد، طالبان شکل گرفت و کنترل بسیاری از کشور را بدست گرفته و قوانین بنیادگرایی اسلامی را پابرجا کرد. مناطق مختلف غار در پیشتر هم مورد استفاده قرار گرفته بود، زمین دشوار این غار یک موقعیت دفاعی طبیعی را تشکیل میدهد که توسط رزمندگان قبیلهای برای مبارزه با مهاجمان خارجی استفاده میشد.
تهاجم به افغانستان
[ویرایش]
جورج دبلیو بوش، رئیسجمهور ایالات متحده و دیک چینی، معاون رئیسجمهور، در ژانویه ۲۰۰۱ سوگند یاد کردند.[۷][۲] در پی حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، ایالات متحده عملیات آزادی بلندمدت را برای سرنگونی رژیم طالبان که به بنلادن پناه داده بود، آغاز کرد. برای دستیابی به این هدف، ارتش ایالات متحده با ائتلاف شمال نیروهای خود را متحد کرد؛ گروهی از شورشیان که از مدتها قبل در حال جنگ چریکی علیه طالبان بودند.
ایالات متحده و متحدانش از طریق ترکیبی از حملات هوایی و عملیات زمینی، بهسرعت در این تهاجم دست بالا را به دست آوردند، کنترل پایگاههای کلیدی طالبان را در اختیار گرفتند و سلطه این رژیم بر قدرت را سرنگون کردند. تا ۱۳ نوامبر ۲۰۰۱، ائتلاف شمال شهر کابل، پایتخت کشور را تصرف کرده بود.
نبرد
[ویرایش]
در پایان سال ۲۰۰۱، جنگجویان القاعده هنوز در کوههای منطقه تورا بورا نگهداری میشدند. یک بمبارانهای هوایی صورت گرفت که از جمله آن بمبهای بزرگ شناختهشدهای مانند دیزی کاترز استفاده شدند.[۸][۹][۱۰][۱۱][۱۲]
در تاریخ ۳ دسامبر ۲۰۰۱، گروهی ۲۰ نفره از خدمات ملی مخفی سازمان سیا از مرکز فعالیتهای ویژه و گروه پنجم نیروهای ویژه تحت نام «جاوبریکر» توسط هلیکوپتر وارد جلالآباد، افغانستان برای شروع یک عملیات علیه طالبان شدند. در تاریخ ۵ دسامبر ۲۰۰۱ جنگجویان ائتلاف شمال کنترل غارهای کوهستانی جنگجویان القاعده را گرفتند. تیم «جاوبریکر» و تیم اِساِف مجهز به لیزر سفلام بمب افکنیهای نیروی هوایی را هدایت کردند؛ بدون توقف، حملات هوایی سنگینی از جمله بمبهای هدایت لیزری و موشک به مدت ۷۲ ساعت انجام شد.[۱۳] جنگجویان القاعده به موقعیتهای غنیشدهٔ بالاتر عقبنشینی کرده و برای نبرد آماده شدند. حدود یک هفته بعد، اپراتورهای نیروهای ویژه ۷۰ از ارتش نیروی دلتا ایالات متحده برای حمایت از کمپین بمباران به نیروهای زمینی اسکادران و تاکتیکهای ویژه زمینی پیوستند. در طول ساعات تاریکی، مبارزان القاعده آتش روشن میکردند، که باعث میشد که محل آنها مشخص شده و هدف بمباران هوایی با کمک لیزرهای تعیین شده برای سلاحهای هوایی شوند.
جنگجویان ائتلاف شمال از راه زمینی و ارتش ایالات متحده و نیروهای ویژه بریتانیا با حملات هوایی، پیشرفتهای مداوم را ادامه دادند. در مواجهه با شکست، نیروهای القاعده برای آتشبس با یک فرمانده شبه نظامی محلی افغانستان به مذاکره برای تسلیم سلاحهایشان پرداختند. با این حال، با نگاهی به گذشته، برخی از منتقدان بر این باورند که این آتشبس فقط دلیلی بود که وقت برای فرار چهرههای مهم القاعده، از جمله اسامه بن لادن، شود.[۱۴]
جستارهای وابسته
[ویرایش]پانویس
[ویرایش]- ↑ Neville, Leigh, Special Forces in the War on Terror (General Military), Osprey Publishing, 2015 شابک ۹۷۸−۱۴۷۲۸۰۷۹۰۸, p.48
- 1 2 کری, جان. بازبینی تورا بورا: چگونه در دستگیری بن لادن ناموفق بودیم و چرا امروز موضوعیت دارد. گزارش شده به اعضای کمیته روابط خارجی سنای ایالات متحده آمریکا, مجلس سنای ایالات متحده آمریکا, جان کری, رئیس. یکصد و یازدهمین دوره کنگره، نخستین نشست، ۳۰ نوامبر ۲۰۰۹. واشینگتن: دفتر چاپ دولت ایالات متحده، ۲۰۰۹.
- ↑ Bergen 2021, p. 172.
- ↑ Thomas Joscelyn (20 July 2021). "U.S. transfers Guantánamo detainee who allegedly led forces at Tora Bora". FDD's Long War Journal. Retrieved 21 July 2021.
- ↑ Corera, Gordon, MI6: Life and Death in the British Secret Service, W&N , 2012, ISBN 0753828332, p.338
- ↑ Neville, Leigh (2008). Special Operations Forces in Afghanistan (Elite). Osprey Publishing. ISBN 978-1-84603-310-0.p.20
- ↑ "George W. Bush | Biography, Presidency, & Facts | Britannica". Encyclopedia Britannica (به انگلیسی). Archived from the original on 2026-01-28. Retrieved 2026-02-10.
- ↑ "The "Mother Of All Bombs" - how the US plans to pulverise Iraq". openDemocracy. 2003-03-07. Retrieved 2014-01-18.
- ↑ "Guardian". Guardian. 2001-12-11. Retrieved 2014-01-18.
- ↑ Grant, Rebecca. "Air Force Magazine". Airforcemag.com. Retrieved 2014-01-18.
- ↑ "ABC News". Abcnews.go.com. Retrieved 2014-01-18.
- ↑ Rothkopf, David. "Foreign Policy". Foreign Policy. Archived from the original on 5 November 2014. Retrieved 2014-01-18.
- ↑ «The CIA Museum». بایگانیشده از اصلی در ۳ ژانویه ۲۰۲۱. دریافتشده در ۱۶ اوت ۲۰۲۱.
- ↑ Biddle, Stephen D. Afghanistan and the Future of Warfare Implications for Army and Defense Policy.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Battle of Tora Bora». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۱۶ اوت ۲۰۲۱.
| |||||
| مشارکتکنندگان |
| ||||
| درگیریها |
| ||||
| جستارهای وابسته |
| ||||